장음표시 사용
501쪽
Ex medulla es semine . Conditura.
vsus esearius. Aurantiorum similiumque pomoru lac cuS omphacij vice apud Turcat.
quod diu apud se suppressum, suis postmodum discipulis aperuit, ac
demum omnium bono penitus euulgauit. Medulla & semen leuiter contusum, dissecto, sed non decorticato pomo , addito momento theriaces Andromachi, aloes, & olei absinthij, sub cinere torretur : ut succo ex ijs expresso verminantes pueri circa umbilicum inum gantur . Paratiorem ex eodem aurantio medicinam concinnat Gallia Cisalpina octo decemue annorum pueris suis, quibus maxime annis vermes infesti sunt. Aurantium adhuc virens, nec plane adultum plurimi tamen succi & peracris, disiectum exprimit, transmissum que linteolo succum cyatho excipit: adijcitque generosi oleae liquoris tertiam partem: & cultelli acumine liquorem utrumque peragitat tandiu, dum persecte commistos videat. Tunc medicatam hanc potionem, gustu non insuauem, sorbendam exhibet, essicaci sane remedio ad lumbricos alui necandos depellendosque. Stillatilia seminum aqua cum binis ternisue calcanthi guttulis renum & vesicae calculos comminuit. Iam vero ipsam auraniij amaritiem mellea conditura ita cogimus inter dulces delicias epulasque numerari . Poma legimus nondum satis matura, viridique colore: quia minus sunt corruptioni opportuna. Eorum cortices magna in segmenta partimur: & quicquid haeret carnis medullaeque, abradimus. Tum in aqua iacere permittimus senos septenosue dies, ut amaritudinem deponant. Ad haec aqua inseruefacimus, usque donec tenerescant. Rursum in frigidam contuimus, ut odorem ingratum eluant. Ad extremum leuiter in melle incoquimus, &in vas recondimus. Caeterum auraniij, praesertim dulci cortice, cortex ipse saccharo , ut in citreo diximus, conditus titubantem stomachum solidat, ventos discutit, eijcitque ventriculi pituitas. ' Ex hisce pomis vinosa cuiquo hominum aetati conducunt in cibo , cibique auiditatem faciunt :dum tamen ponderosa, colorata , & permatura sint. Dulcia enim, utpote calidioris habitudinis, dantur melancholicis, rheumatismo laborantibus, quibus viscerum obstructi sunt meatus, & senibus. Acida vero per ais tuos feruores iuuenibus, biliosis, ijsque, qui sanguine abundant. Sed quoniam haec aluum thoracemque astringunt, ac stomachum perfrigerant: proderit parce degustare , eorumque corticem saccharo conditum, quippe stomacho utilem, proxime commanducare. At vero h de aliorum consilio dulci medulla aurantium mandere quiuis potest citra ullam stomachi noxam . Est etiam thoraci perutile , ac discutit pituitas, S utpote quod qualibe sui parte calfacit. Caeterorum succus refrigerat, ac putredini aduersatur. Quocirca febrientibus conducit: e diuerso autem dulcium noxius est. Hoc me loco monet Petrus Bellonius, d oculatus testis,
ut subjjciam, e Cretie insulte pomarijs, ubi vastie amplitudinis a bores
502쪽
bores sunt attrantiae, citri, & limoniae ab Adamo nomen habentis, earundem arborum poma exprimi, eorumque succo dolia impleri:& magno numero ByZantium, vel in alias Turcarum oras mari elmo itinere a GCeciS mercatoribus transportari: quod eo plurimum succo Turcae utuntur in cibis omphacij loco. Itaque in tabernis falsamentarijs ibidem venalis pros at . Neque vero salubritati solum aut voluptati, verum etiam pietati seruiunt aurantia, dum precantium in E pd illii qu-
globulos poliuntur. Nam pusilla interleguntur summoque digitulo aequalia, nempe sine ullo medulla succo adhuc lignosa, Siccantur
autem in umbra, ne odor vanescat. Tum ad tornum , quo eius
modi globuli elaborantur, scalpello primum quadrato asperitas summa circvnraditur: deinde lunato inducitur ovata forma : postremo, satis laeves sint globuli, ad tornum ter quaterue circumacti , affricantur linteo 1ecenti& modico aspero: atque ita lamigati fiunt & pulchre maculosi, ut, nisi odore proderentur , pro peregrinis & indicis, aspectu fallente , haberentur. Novitium quoquo E erandiori- ac perelegans inuentum est, ut id genus ad ultiora poma (nam de hq- - φ 'i' crescere dimidia; plus parte solent, antequam opus ipsum absoluatur) in vascula transformentur, commoda circunferendo , sumendoque per nares (sicut recens es mos) arido de minutum contrito in puluerem hyoscyamo Americano, quem indigenae 3 Petula, nostri tabaccum dicunt. Igitur aurantia sumes quam voles grandia a , coloris adhuc virent is , cutisque praetenuis . Tum tractando per dies aliquot sic emollies , ut instar cerae lentescant. SatiS emollIta a,
intorto validoque filo in arbitrariam striaturam obstringes: id quotidie arctius facies, donec arescere incipiant, & obstringi ultra norta possint. Postea filo stri ante absoluta, digitis finges in compressam, Due in oblongam, ut libuerit, figuram. Exinde in umbra durescere patieris. Durata iam fatis ferramento in hanc rem facto forabis caua bisque, ac diligenter exinanies: &ipsius soraminis labrum
ad commodiorem usum otinatumque argentea lamella conuesties. Dignum profecto pomi huius aurum , cui vestiarium famuletur argentum: quando non suis modo, sed etiam alienis ad humanam vitam praesidijs vas est capacissimum. Vt inuentum demum sit Medi ca inter mala vasculum salutare, quod Pandorte pyxidi nocentissimae opponamus. Quare apposito naturae artificio in rotunditatem consormatur id pomum, quod mole paruum, utilitate ac formositat maximum, mundus potest aureus appellari. Et offert se mihi quidem pusilli huius mundi callum in cortice, quem flamme Us color, Ac calida essicacitas caesi gemellum facit. ConcretUS vero aer candicare videtur in rarioris temperataeque naturae attigua carne . Denique frigidi succi medulla, siccas membranas intermeans , pariterque sicco medi-
503쪽
meditullio circunsusa instar est aquae terram interfluentis alluentisaque . Vt merito mundi, ornatum significantis , nomine minusculum hunc impertiar mundum, in quo meliora latere maioris ornamenta satis indicat aureum inuolucrum . Hic salubritatem ac delicias di seors elementorum concordia mortalibus concinnat. Hic acritas &amaritudo condimentario mellis de sacchari obsequio in meram transeunt ambrosiam. Huius denique pomi aureus autumnuS aeternae frondis, florisque mundum inodorantis argenteo sinaragdinoque vere pulcherrime coronatur. Haec habui, quae de malis aureis conscriberem: nec elegantius potui serreo stylo Ferrarius.
LAUS DEO DEIPA EQUE VIRGINI MARDE.
504쪽
Quae hoc Volumine continentur.
CAROS, Termes quid interimat. pag. 3 3 IAedes e viridi citro apud Hissanos Valentiae. by Aegle Italiam salutat, os Aethiopes ad medicos Usus Amoves adhibent. '3 6s Alcimi, Hesseridum operarim opuI. 3ga Aldobrandinus Vi a Tusculanae hiberna auranti is celeta - s si , ct Fq. Eius scenographia . qsTAlexander Caelimu1 . SyTAlexander Magnus herculeo habitu. EInumisma. 23 Alexandrum Regem malis citreis appetunt Iudaei. TIA igatoris cura in opere citri topiario. Iar Aluum actringentia. IS. IssSoluentia. 162. I 63. Isq. IIS. 36 Amalphis deteri Picco mineorum ressituta dominatui . aos. ibid.
Dulcis , amara res, ibi Andreas Saccus pictor . s Iarehitectus Antonii Carae Bar-berini. ibid. Pingit aedes Barberinas. ibid. Angeli Sala EO accharum citrinum. I 66 angelorum aqua factitia multiplex es. Eius concinnandae rario . ibid.
Primae notae, O erus Usus . ibid. Secundae notae, Cius Euc Oret. Asturam aquae Angelorum componit. ibid. aurantim seminibus Bil alitia calculos commiuuit. OT 8 Olm cortice condita aes delicias . II E cortice limonum Licatitia renum arenis si calculis ei Fciendis . . Sisaeuomodo eliciatur apud Lotharremae Ducci . Sygaeuomodo a Magni Hetruria Ducis di
E limonum succo ad darios morbos . 3 syAraneus Medicarum arborum , eiusquc re medium. I; SArborum succus tuendae'producendae tae idoneus. ITA Arbusculae nanc qua rasione proueniant. at IArdoris intimi remedia . Io . ITO Arethusa Genuam alloquitur. 3 2Articularis morbi remedia . Ios
Athenienses aureo cicadis cincinnati, Sustilas Herculem consilit, et pro cc sic tres oues donat. 3 Hortos Heseridum montibus circVmua lat. 8Ob liberatas Heserides docet Herculem a trologiam. JψSphaerae mathematicae inuenetor. sebi Aurantia aestate melius doctu rigatur. sis a Frigoris patiens . 3Gummi morbo infectatur . diss
aeua fimo gaudeas . o S Osolo . Ibi estuantum et quando Bercoranda . OsrSuomodo si quando sodienda. ibi q
Rari Fme putatur. Seritur , O ubi frequelit Ius . Villius inseritur. Sua ratione, er Mambarborem. Aurantiae arboris descriptio .
505쪽
Sratura Vivacitas Foecundito.Florum descriptio. Eorundem figura.
Flores eius multi decessi.Poma itidem noue a caduca . Et motilia. urantiae arborum RomaestiuCaries quo remedio curata .
Contra frigus immodicumpi Sapor situ meliorescit. Silueliris indicia. Situs qualis . ibid. I 8, 3TI
a D. Dominico . 3T 2A D. Francifico . 3I3 A D. Gulielmo Aquitaniae Duce. 332 A Sixto U. 3I3 iis ilibus co ocandae . Hi 1 in Iaxiore solo . d y I. c, scyinae ad parietes ac sepes idoneae. sa. Auraniij et mologia si nomina musta. sis
Descriptio . SIT Legendi tempectivitas duplex. o 66
Cortex ad multa Clitis. gyi Semina cum sole circumagifalsum. 3 ISuccus o hac, loco apud Turcas. si 8 Conditura . ibid. Eius conficiendae ratio . ΘIil. Vis medios . his in cibis . ibid. Aurantia mala genere Varia. 3 THPusilla in precantium globulos. GTqGrandiora conformantur in vascula. ibid. Conformationis ratio.
nicam . ψ3 Praecipue adytam Doluptatem Uscura a.
ITAurantium cassosum multiforme. go Vbipoli me oriatum ibid. Eius descriptio . ibid.
Figura. II Aurantium citratum. qa2 Plura mala Medica repraesentat. ibid.
Eius figura. q23 Aurantium crisso solio . 38 Arboris et tomi descriptio. ibid.
Dii ortionis causa, ibid. Figura, gis Aurantium dulci cortice . q3 Apud Ligures Adami pomum nuncupa tur. σ3 Apud Rheginos Aurantium pomum. ibid.
Aurantium 'aemina . clos Causa geminatae secundita . ibid. Eius descriptio. ibid. Patria. ibid. Figura. gQ sAurantium hermaphroditum, si TEius conformatio ct causa. ibid. Figura. myAurantium Indicum in insulis Philippinis
pago uoluplex, Atirantium maximum. Duplex. Genua Neapolim transatum. aeuando maturescat. Eius descriptio. Figura
hortos transatum. ibid. Sinense etiam nominatur. ibid.
Aurantium roseum. 3y3 Cur ita appestatum. ibid.
Aurantium semine carens. 38 IEius
506쪽
Ejus in limoniam mira insim, ibid. Digura duplex. 383.38s Aurantium Sinense . a 3 QPotius Goanum tet Indicum. ibi arboris pomique descriptio . ibid. Figura. 33, 3 satirantium Bessatum. 3q3 Cur ita dicatur. ibid. Eius figura. 3ys Aurantium liriatum. 3yTEius Aura. do Iclurantium dietatum. 3 yTCur c nuncupatum . ibid. Eius Aura. 3yy Aurantium Uulgare multiplex . 3 TqCuiusque des optio. ibid. oes . Figura dulcis et acris. 3IT Dulce situ si melius . 3 IgFigura hiberni sicciore medulli . 3 sAurea mala cur Draconis custodia crediata . SMedia in Italiam delata. 3 s
i formos significantia. 33. ct sese
Sidera 3 sVirtutes. 22. 3 s rgilium . q8Poma nuptialia. II ellaris donum in Iouis, Iunonis nupti=s. ibid. aurea malus o locis nomina sortitur Uaria. 36
Non es aurantia filum. 3 T. Omali in caede varie nominata. 3 6
Aurei Medicique mali nomine acria olim poma confus gnscata - q;. 'seqsarereoram malorum sabulae origo Caria b.
Aureum malum, Medicum a Media . a saureum pomum Herculis victima pro tau- m. 33 color nomen AEat aureis pomis pluribus . OS
Bernichus Urbs inde dicta . qEius author. ibid. Beetaar lapis immerito damnatur. ITO Bilem atram quid aricat. Is Biliosis Utiles cibi . 3 s T. gT 8 Bilis remedia . 163. I fg. Ibi. Io S. Ibyas T. gis'.
B amia Medicis arboribus fletu a . clyBusiris Hes rides rapit. Soab Hercules eratus praeda foliatur ibid.CAesares Herculis habitu . E i
Carasis de Ca eum. 3 - - 3 TCassianus a Puteo. y q.362 Casus in Uriae magister . IS; Cedrelate cedrus magna, Unde dicta. 3 Cedria citri resina. I Cedrinaesiue citrinae mense nobilissimae. HAECedrus Atlantica laudatur . ibi . Cedrus ' citrus aliquando pro eadem ambore . ibid. aeuibus disserunt. ibid. Utraque pro arbore Medica: ibid. Cedrus in Libano monte plurima . ibid. Cedrus maior O minor. 36 Utriusque genera. ibid. seq. Ceila hiberna Medicarum arborum. 138
Cera resinata,putationi commoda . IZyCrme Usus in citreis transmittendis . 1 qCerasorum nomeu ab oppido Ceraso. mTChirothecae quo inodorentur . A I S
507쪽
Chlatis cirrata in Traiani columua. I 63 Cholerae remedia . I 63.168.16y.3 sTCibus omnium horarum . 3 s 8
cirrata in Citrata tectis quae. 162. O Pq, Curatum iu pum J oulgarium limonum, succo . 3 3 SCitrea mala pro varietate locorum Tartematurescunt. I s 8Matura mandi possunt. iOIS. Romanis olim pretiosa . q8 Cureae medullae conditura multiplex . IT 8
Ad cita longinquitatem conuoibilis. ibis . Acrimonia in compositione prae tare de bet. ITyb is alirimendi . ad 3Cism caro Gi edulis. 162 Compsitio ex Hadriano a m cht. IOTHuius compositionis vis medica . 368 Citrei conditura multiplex. g. 182.8 sq, Descriptio varia, s o Digitati sabulosa origo . 3IMedica praessantia ex Guidone Petino VI o Medicinales dires ex Badreddino , IovEx Mario Schipanio , 18s Odor et lilii, IogPondus diuersumpra diuerstate regionum. pag. sTSemina medicamentosa. . I 63 Vis medica ex Avicenna . I 62
Citreum, Amoris nota. IEm aqua rosacea co ctum Frigido cordi fi-lubre . 16 sAureum remedium contra pernicioso se,
Vt dulcescat. 133. SPq.Vt grandescat . Is . es' Vt toti)- in arbore pendeat. ISTVt Oarias induat Aurm . 136.SPq, Persae cuidam instar omnis cibi. 16scit eum digitatum Pu multimorme Rhegi
Alibi sacile degenerat. Im. Vnis mirabilis in pomo Taricto . Eius figura. IT, O TyEiusdem arbor quandiu vivat. Is Harmonici sabulae locum Fecit. 81 Citreum dulci meduca apud Rheginos. IaEtiam apud Indos . ibid. Eius Aura . TSCitreum vulgare sorma ct magnitudine
varium. sTNonnullis multiplex . Cor raeum. 33
Salodianum. sT. SPq. Eiusdem citrei Culgaris Aurae . 61.536;. 6T. Triplex tempessivitas ct disserentia . Ioecuri vulgaris arbor . s o
Flos duplex. ibid. SPq. Eius figura. sy
tia. 333Citrina compositio faluberrima . 18 IEius consciendae ars. ibid. Contra pessilentiam auxiliatur. ibid. Citrini corticis Usus ex Galeno . Icia Curinum Elae accharum quid sit , quot lex , quomodo componatur. 1 6 s
Citrinum electarium quibus morbis salubre. Io
508쪽
Citrinus succus interuanto febribus peAlendis . ' S; Scitulus per citrus idem . STCitro se frigore aridae remedia . 1 syaraneosae ct denigratae, Is 8 Gracilentae, I ITGumminanti. is 6 Ab eris is ct limacibus. Is ZAsormicis . ibid. A muribus, ibid. A senio labora ti. ibid. Citro laurus fauet , s 3 Praesidia contra catorem aesituum. 1 s sCur a Vestis Unde dicatur . Isa Citium inoculatione B erile se te salsum . . ios Ci mr arbor I pinae Lusitanu . gZIudaeis arbor pulcherrima. 3 8 Arbor pomi Adamo detiti . 3 qA Ffluctu decora . AO A pacadio in Italiam transata . I 6 Inde ab altis in Hi faniam. ibid. modo proueniat. I O Iconua es amat , O cImpos . sq
Apud nos pariete gaudeat . II 8Satiua transse ei da . IOZVt e longinquo. IRI Ut proximo. I ZOIrran ta ct inmodienda . Ia Imr e . ibid. fiuibus plagis, centisq; aduertenda. ibid. Ad me i diem conuertenda . saA Septentrione auertenda . ibid. Etiam ab Euro , ex Austro vehementiore.
Vi in ili deponenda, ct educanda. IIvUi eximenda . ibid.
Eiusque talea ct ramus. mil. Luatenus irestanda,& quo temporc. Ias
Varie pro regionum varietate . ima
Uis rigatione non indiget. ibid. um in arbores inserenda . IOSInoculatione potissmum gaudet. IOHAd opus topiarium ci I nca . ITICleomedes Harmonici morum modcrator. 82Cor ineus color, siue chermi res quo Vo cinnetur. 3;8 Coeliacorum remedium . I 68
Cosi dolorem quid iaciat. S STColi doloribus Utile, gTTCossocatio hinonum cuique propria . SA'Comitialis morbi remedium . A TACompo tio ex aurantiae floribus , qu mentatum dicitur. ad Srat orae conficiatur. ibid. E citrino cortice ad cor , fiomachum, e= halitum. IZ6 aeuomodo conscienda . ibid. E limonum succo ct f ccbaro cutem laeut gans, ct et titiligines locens. 3 6gConcoctioni aduersa. Isq. 18s Concoctioni Utilia . I 63. I . Ios. Iby
Vulgare. Is 8. 6sConditura ex aurantiae floribus . Ago
Corpus quid detergeatu scis ud emaciet. 3sTCi mi, Hesericlum operari labor ct opus.
pag. 8 2Cret portunitas in citreis transemittendis . IsqCruribus Utilia. 3sqcucumis o cucurbita citro amica. IssFrigori ob unt. ihId. Curtius Cassare us . TAiauigantia ct candidantia 3 sy.36
Dcleda Heseridum operari indusiris,
509쪽
Diaphoreticum e citrei, ct aurantii corticiabus ad sudorem mouendum . IIS Eius componendi ratio . ibi Disticationum remedia . 3sqDoloribus mitigandis inunctio. T 3 Dominicus Zamperius pictor. g IEiusdem obitus.
Draco ,signifer circulus, sinitor. 3 ;Cuctos hortorum Heseridum. d. Osee
ratione conficiatur. 1 66 Electarium e citreo duplex . I utimum. 168
Emps reuma quid . I g hebeum in Parvasse , eiusque descriptio .
Erucae ne cibi solia laedant. I sy SPq.
Exanthematum medicinae. 168. ITO. 6 8
is ambigua mali Medici voce .pag. ITIFabritius Shardonius. E; Iuta putatoria. IESFebrienti contrarium. gT 8Febri pestilenti aqua e floribus aurantiae salubris. 68Febribus malignis remedium. 186I sdem pastim ex aurantiae foribus amxiliantvir . IFebrium remedia . I 63. I M. I 6s. 168I6s. I O. 286. 22T. 3 sT. 3 ;8.3 sq,3 6Qψ68. TI .gT8. Fcrmentatum ex aurantia oribus. a 68 ADt ratione conficiatur. ibid. Etiam Ubi res non nascuratur. 66s Multiplex eius medica dis . mo Fictilia quibus auranti's conseraUtur. g; Irisibus limoniae arbusculis. 3 8. ct seq.Saepius o remouenda . IZs Fimi genera citro utilia. Fimus citro adhibendus varius pro darietate locorum. IOO. ct seq.
Floris Uulgarium limonum aqua sit at
Forceps putatoria Form auentia. Formicae citri pestes.
Franciscus Albanus pictor. Frauciscus Angelonus, Caesarum scriptor .
Franciscus Bolo inus. 36 Franoscus Carualius Societatis Iesu. Franciscus Dragus. gga. Os . Franciscus Gottis sis, veterum numsma- peritia nobilis . a IFranciscus Patritius. dZ3 Franciscus Perrierus pictor. 2 qFungorum venenatorum remedium. 1 86
GEmmae citrino succo resoluuntur. Icis Genua quos operarios indulgeat Ar musae. 3g1 Genuae situs, limoniae arbori opportunus. M. Eiusdem laudes. ibid. Graeca mali vox ambigua moeridum i bulam parit. 33Graecae dictiones a Latinis inuersa. μ3Guido Rhenus pictor. 3 s.ras . Ab Urbano VIII. laudatur . Eiusdem mors . ibid. Guirinis de Causiaco uectarium p citreo. pag. ita Gulielmus de Blasere , forensis S hortensis rei consevit simus. I SyMedicas omnis genersi arbores alit in
510쪽
cummi, Medicarum arborum morbus. I so Eius causae . ibid. Remedia . ibid.
Haemorrhoidum remedium. ITO Malitus oris remedia. 163. Ita. I 6s. 16SITI. II 6. IT T.
Harmonici adolescentis parentes . 82Forma corporis ex animi dotibus. 81 Harmonicus in m co certamine vi IorPraemio donatur ab Apolline. 8 τFlebili cantu in nemore deprehenditur. 8 sIn arborem digitati curei transformatur. g. 86 Transformationis icon. SyHercules iussu Euris hei pergit ad Heneri
des. 8Vt hortos inueniat, consulit multos . Vbi Draconem occiderit. 6Eodem occiso,vesconsopito,poma remora ad Eurictheum. yrassore Dracone interempto, praedatur- 3 ob liberatas Heterides actronomiam daricetur ab Atlante. ibi Hercules inter aurea poma, sol inter sidera , 3; serides cultura est aurei mali. a IHercules pomarius. 33 Hercules malorum,prouerbium . ibid. Herculis inter Hesperides in hortis Mediacis descriptio. IODon . II
Capitolini descriptio . ISDon. I ;Anagnini , ct Beneuentani descriptiones. pag. II
bulae origo , 3 3Heserides cur operis inscriptio. 3 Hea relicta Italiam petunt. q8 tiberina appe unt. ibi Heseridum parentes . T. S 3'. ' β:q.
Numerus. . Nomina.Fabula Daria. T. O seq. ct 3 3macinthinae compositionis author. S OPraeponiere icta Neapoli conficiebatur .
Erratum emendauit Marius Schipamiui .
Hiero mus Lobus Societatis Iesu. GT.S THieron mus Rosolinus . Es IHocca, Turcici ponderis genus. 362Hocandicus morbus . I 6 Hortensem rem colere S scribere regium
Horti Iunonis,MI Hesreidum. Poenibus O montibus circunsepti. 8 sdem additae custodes Heterides. TEtiam Draco. ibid.
Et Hesseridum templi facerdo . 8
Draconis altrix. Eorundem locus hortorum incertus. sProbabilior ad Atlantem . T
Eorum icon In Liguriam . Eorum icon. In oram Neapolitanam. Eorum icon. Salodiensem ad Benacum. Eorum icon. Romani Barberinorum. LantiI. Matthaeiorum . Piorum