D. Junii Juvenalis Satyrae, omni obscoenitate expurgatae, cum interpretatione ac notis

241쪽

Tantum animas , nobis animum quoque ; mutuus ut

Assectus petere auxilium , & praestare juberet ;Dispersos trahere in populum , migrare Vetusto De nemore , dc proavis habitatas linquere sylvas ;AEdificare domos, laribus conjungere nostris Tectum aliud , tu ros vicino limite somnos ut collata daret fiducia ; protegere armis Lapsum , aut ingenti nutantem vulnere civem ἔCommuni dare signa tuba, defendier iisdem Turribus , atque una portarum clave teneri. Sed jam serpentum major concordia : parcit Cognatis maculis similis ferat: quando leoni Fortior eripuit vitam leo ς quo nemore unquam Expiravit aper majoris dentibus apri ἰIndica tigris agit rabida cum tigride pacem Perpetuam : saevis inter se convenit ursis. Ast homini ferrum lethale incude ne nuda Produxisse parum est ; cum rastra.& sarcula tantum Assueti coquere, & marris , ac Vomere lassi ,

Nescierint primi gladios excudere fabri :A spicimus populos , quorum non sum it irae Occidisse aliquem , sed pectora, brachia, vultum, Crediderint genus esse cibi. Quid diceret ergo , vel qud non fugeret , si nuuc haec monstra videret

furnoMm qu qne. Rat; onem, Intelligentiam , animam rata Onalem, non tantum vegetati

vam , ut brutis , & sensiti

vam.

Dis ἐν os =e. Homines vagos . 7n unum coetum & eivitatem congregare. L i,ibus. Domui. Tutos sensus est i ut maiorὶ cum fiducia 3e tranquillitae somnum caperemus, propter vicinas domos, cum nostra colla tas, sive coniunctas p eum alii xliis conserre possent auxiliunt , si quis noctu casus contingeret. i. νβum. Calamitate prope evessum M perditum.

.nuuini dare inc. Id est . bellum coniunctis viribus inferre hosti.

tollem , iisdem sparsam macuis, hoe est , eandem naturam habentibus. menis ursis. Inter ursos

pax & concordia viget. dimini Oe. sensus est rnon satis est hominum erudelitati gladios fabricati e , quibus alios hom nes occidant ; cum primi fabri instrumenta tantum rustica, rastra , v. q. sarcula&e. procuderent: νῖdemus populos, qui bii, non sussicit homines occidere , nisi 3e eom

dant.

marras & vomeres.

242쪽

Pythagoras, cunctis animalibus abstinuit qui zmquam homine , re ventri indulsit non omne ro. gumen ἰ D hv Fuit philo phus

Insignis , ex insula Samo in Graecia oriundus a in Italiam venit , regnante TarquinIo Superbo. Docebat ille homi

num animas transire post mortem in corpora i animalium. Itaque animalibus noni vesce

batur, in qui biis humanas ansemas Iutaret esse. Et xoiri Oe. Qui non omnis bus legyminibus vesccbatam. Abstinebat enim fabis ; vel uia sabae ventrem inflant ac istendunt , sensusque dicunt ut hebetare ; vel quod in fa- ibis putaret esse mortuorum animas ; ut ait Plin. l. 13.

243쪽

S ATTRA XVI.

Militia commoda. II i s numerare queat felicis praemia , Galle, Militiae t nam si subeantur prospera

castra , Me pavidum excipiet tyronem porta secundo sidere : plus etenim fati valet hora benigni, Quam si nos Veneris commendet epistola Marti, Et Samia genitrix quae delectatur arena. Commoda tractemus primum communia ; quorum Haud minimum illud erit, ne te pulsare togatus

Audeat, imo etsi pulsetur , diis mutet , nec Audeat excussos Praetori ostendere dente4 Er nigram in facie tumidis livoribus offam , Atque ulos , medico nil promittente , relictos. Bardiacus judex datur haec punire volenti,

ortunat s , ubi nempe sit i in . 'erator strenuus, fortes & boni commilitones , &c. ego in ea libenter ascribar , 'quamvissim tyro pavidus , optem ut ne porta eastrorum illo umaeeipiat faustis o ninibus , modis faveant mihi benigna sidera , & benignum fatum aspiret . . Porta. Ηῖe intelligitur porta .astrorum; in quibus apud Ro- an nos erae ni duae portae praeci. ruae ς una hosti obversa , quae

Praetoria 'dicebatur ; altera Decumana. vide Rosinu .n , de antiq. Rom. lib. IO. c. I 8.

Plws me. Vis en in sati ma. ior est ad felicem militiam , qui in si Venus , ain ea Martis, militiae Dei , vel Iuno eius mater , nos ipsi per litteras

- . C utebatur enim in 'xime Iuno In Samo, Insula

maris aegaei. communii. Omnibus mit

Pulsere. vexare , negotium tibi facessere , serire. Tol. ι us. Id est , civis , qui miles non est ; sagum enim erat militum vestis ; toga, civium. Excuses. Q Ios 7psi excusne miles, a quo vapulavit. Et nigram e. F t partem casen;s in vultu contusam ictibus& Ilvidam. Offa proprie est siustum carnis, panis, 3ec. di citur & de omni re , quae iatu morem excrescit. Nil tuum irente. Desperante

illo laestitui S sanari posse a

adeo ἰctibus deformiti sunt quam v s non fuerint effossit,sea adhue in capite relin I. Lardiacus me. si qui seiv;s vel t I tem intendere in liti, se

244쪽

s A TYRA XVI. 2 7

Calceus , & grandes magna ad subsellia surae, Legibus antiquis castrorum , & more Camilli

Servato , miles ne vallum litiget erira ,

Et procul a signis. Iustilliina Centurionum Cognitio est igitur de milite ; nec mihi deerit Ultio, si justae defertur causa querelae.

Tota cohors tamen est inimica , omnesque manipli Consensu magno officiunt. Curabitis ut sit - Vindicta gravior quam injuria : dignum erit ergo Declamatoris Mutinensis corde Vagelli, Cum duo crura habeas, offendere tot caligas , tot petendas ; datur m pro iudἰee

aliquis Centurio ; qui militi

favebit scit cet. Bardiacus dicitur, quia Centur ones solebant in castris uti crassa & ml-3itari veste , seu , cucullo qui Bard acus dicebatur , eo quod eo plurimium uterentur Bard , Galliae populi , unde & Bardocucullus etiam appellatur. cairens et e. Id es, Centurion sill ii, & Dardiaci iudicis , cuius ad subsellia, seu tribunal venisti , apparent ingentes calceis

magna crura,& grandes ocreae:

solebant enIm Centuriones esse viri proceri & fortes. Non tam homo datur judex, quam vestis eius , calcei , & ocreat , quae

in eo eminent atque extant omnia.

Ietibus fine. mi a legibus castrorum , & ea maxime quam L. Furius Camillus sane vit, cautum est, ut ne milites co- tantur extra castra litῖgare , &procul a vex Ilis. IustissiMa. Hoe dieit civis, qui mit tem accusat e Bene est, inquit , ae quum est ut cognoseat, ac iudicet de mea & militis causa Centurio aliquIs ; siquidem id lege sancitum est. Nee init iis sensus esto: &i cet Centurionem habeam tu dicem puniet tamen militem, a quo ἰntur a sum affectus, si

justas adeu qu relas detuler.

τοta Ge. Respondet Iuventulis. Nihil inde profic es t nam tota cohors tibi erit infesta, ob

unum e suo numero accusa

tum; omne d unum millies tibi militem aceusanti ad veri,

sabuntur. Ob . . Est deeima pars leg nis : in ea milites erant alias o O. alias 5 oo . cohortes

semper decem ; in cohorte manipuli tris. curabitis e c. sensus est : otogati , faciet7s equidem , ut ultio vobis non desit , ut vindicta vob s petentibus concedatur de milite : at illa ψ;ndicta vob; s erit perniciosior , quam ipsa iniuria facta vobis a milite ; nam omnes mil tes h bebitis infensos, & ad faciendam in)uriam paratos. Di iμm cyc. Itaque tam sa-e7s stolide , dum causam arrῖ-pἰs contra militem , quam facit Vagellius ille Mutinensis , malus patronus 3: can fidicus ,

qui causas pessimas suscipIt , in quibus semper est inseribe

tum erura habeas , hoc est , unu cum sis, tot eat etas, &cia vos, id est, tot milites , offendere t caliga enim est senus quoddam calceamenti milῖ-

x xis , quod cla vis est ornatum

245쪽

uillia clavorum. Quis tametrocul abs ab Urbe .

Praeterea quis tam a Pylades 4 molen aggeris UI Ut veniat φ Lachrymae siccentur Rrotinus, M.fς Excusaturos non sollici mus amicos

Da testem , judex cum dixerita audeat isset. Nescio quis , pugnos vidit qui, dicere ue Vidi; iEt credam vinum barba , da gnuauium capillisi

Maiorum. Citius falsum producere: tcstem Contra paganum possis , q uam Vera loquentem. Contra sortunam armati , contraque pudorem. Praemia nunc alia, . atque alia emolumenta notem sacramentorum. ConVallem ruris aviti

Improbus, aut campum mihi si Vicanus ademit,AM sacrum euodit medio de limitet sucum,

s,se .cte. id est et quia est

eam hebes & rustisus , tam ab urbanorum hominum moribus ,

abhorrem, aut tam amicu Mutaudeat, tanto suo per cuto, ve-nhre tecum in castra , ut mili- . ton accuset λ .... Tam 'lades. Tam tibi an s-cvsia Pylades S Orestes inoli ob amicitiam. R.esponsum erat mraculo. , sanatum iri orestem a. furiis,.quibus post occisa ni matrem agitabatur, si aram Pianae. Tauricae adIret .r pros.ctu est cum eo Pylade et vexum

eum ibi decinius quisq'e hos- res immolaretur ' mactaretur Dianae, & Orestes decimus esset, Pylades deeJn m. se esse amr-

-βvit, ut pro .ani co moreretur. λίelen - ctrc. Ultra vallum,

in , si quis cauuii, iriisti Natura me homotant7quae bitatis & fidei., Ea la Erc. Ant v I enim bambam di capit los non tondebant. citi.s O . Sensus,est t longe sacilius falsus . testis in. ciserari reperietur , . quam, verus in militem Pa rnum. Iotarum at quem, inivilla & pago habitantem. Fix: νη η - nati oc. . Contraimilitis os es S pudorem , .h- est , contra eius,iamam , E. existimatiorenti

militi in , in qua scilicet militea

sacramento adiguntur se pro publica sortiter dimicatulos.ceου Mimi. e. Si avariis vi

nicus a suo separabatur , smo vu- ;, si' repat m hi redderem os debet rum mos, suum

246쪽

Quod mea cum vetulo coluit puis annua libo ;Debitor aut sumptos pergit non reddere nummos , Vana supervacui dicens chirographa ligni ;Expectandus erit, qui lites inchoat, annus, Totius populi: sed tunc quoque mille serenda Taedia, mille morae toties subsellia tantum Sternuntur , jam Caeditio ponente lacernas, Digredimur , lentaque fori pugnamus arena. Ast illis, quos arma tegunt & balteus ambit, Quod placitum est , iplis praestatur tempus agendi, Nec res atteritur longo sumamine litis Solis praeterea testandi militibus jus, Vivo patre , datur: nam quae sunt parta labore

Militiae , placuit non esse in corpore census, Omne tenet cui us regimen pater. Ergo Coranum , signorum comitem, castrorumque aera merentem,

mini agrorum erant saer; apud veteres : in iis Iovi Terminali sacra quotannis fac ebant , offerebantque pultem . 3c liba seu placentas 3ee. vetulas apsellat, quia vetus agri pondisor. Porro saxum effodisse dicit, quia solebant Romani, ad agri limites definἰendos , lapidem, vel, stipitem aliquem sta

tuere; quem loco movere execrandum erat.

Experiandus ere. sensus et tmihi per annum totum erit expectandum, dum lis mea in- choetur , & ordine suo d tu ducetur , inter totius populi tota teς. Vel, diu erit expectandum tempus illud, quo totius populi lites iudicentur 3 nem pe donec eonvenῖant illi tos. Viri , ex 3 s. populi Romani tribubus electi, terni ex singulis, apud quos populi causae , &civium agItantur di illi

antem cum essent ros . non facile omnes conveniebant , nec

nisi post annum aliquando integrum adiri poterant. Subsiellia cre. Saepe adornan-

tur x retibus subsellia , quasi eonsidere mox deberent iu dices , jam Caeditius, unus ex illis , togam crassiorem ob aestum deponit: sed eum major pars iudicum absit, cogimur infecta re d eredi.

c. Lente causam incoeptam absolvimus ; ut glam . 'diatores , qui in aren dimi-

illis cre. Militibus , tempus d cendat eausae , illico

ubi volunt, conceditur. Nee res cs c. Et opes eorum

non consumuntur sensim Ionga litis dilatione. Suillamen proprie est i gnum transversum . quod , radiis rotarum impli

catum , currum sistit ac retar

dat : hie sumitur pro dilatio

ne Se mota.

Tectandi. Testam et i ecificiendia Parta drc. Bona castrensia in iure d euntur. Placuti c. Sanxerunt leges, ut non censerentur pars patrimonii. Sienorum Oc. Qui m les est,

qui signa & vexilla sequitur, qui stipendium sacit , & mero in castris.

247쪽

Quamvis jam yres 'ira , captat patex NProvehit: dc phlabro reddi su' doli Iahmi Ipsius certe ducis hoς reserre γidς lux,, , Ut oui sortis erit, sit selicissimu . idem , ,

Ut liti phaleris omnes , & torquibli

ram tremulsis m. C'ranu militis , pater, licet jam tremulus, i d. est, iam senex , IlIum captat , olli Blandituri ut nempe si moriatur te ipsum, eius bonis miJιItalipartis fiui possi t. . Hunc Ge. Miles ad opes & honores evehii r labore honeri