C. Cornelii Taciti Opera quae exstant. I. Lipsius quintùm recensuit. Seorsim excusi Commentarii meliores pleniorésque, cum curis secundis

발행: 1598년

분량: 655페이지

출처: archive.org

분류: 로마

131쪽

Laberii resti

tutio.

Proverbialis 'ni a est,

118 AD ANNALIUM Data a M ilauio visceratio, erant qui per speciae honorassi Iarentis meritam mercedem populo solutam interpretarentur, quod eum diου uicta ab AEdilibua crimine suprara matris familias abistasilit. Pertinere ad hanc rem Laberii versum puto, ut ego eum restituo apud Agellium libro XVi. Coeiθnem peruulgate ricit, Dem veteres Aritutorem dixerunt. Verba Labery h sunt: Duas uxoresso hereia plus uegois est, inquit Co io sex aditis viderat. Scribo: h. I hridi' D A Uxores hoc herclepim negotij est, inquit Cocior sed Cocio. Et Co- Ediles viderint. Non alia Laberi j scriptio aut tinens. Duas-ci ς set . ne uxores illo habetZ inquit. lictale satis negotiosum nego- veniebant i ve titim. homini, Vt ait Coeio , verum fid AEdilcs' viderint. Plauti illud, qaotum haec cura. Dixi eiusmodi infames sentinas cessisseisia. dignitate matronali, etiam ornamentis. De dignitate, li-Vide eudem qitet ex Suetonio: de ornamentis, ex Tereulliano, Decul- tu. Luid minus habent infelicissima ilia publicarum libi-Zimum victima ξ qti,s si quae leges a matronis S matronalibu/ decoramentis coercebant, iam certe faeculi i robitas honestissimis quibusque feminis isque ad errorem di ostenta di coaluauit. Cen seo autem posuisse eas institam, stolarim vittas, imo sumpsisse meretriciatmogam 'Inducor a su-- . . uenali, -- Carfinia talem Non sumet damnata togam.

Α ἡξh e , sthi de matrona aliqIta stupri damnata sentire videtur, cui

meretrices ex more sumenda io a. De ea fatis dictum aliis, & prae- quo habitu, sertim M. Antonso Mureto: cuius doctrina, iudici urn, adorti, notat' cundia ,sempcr mihi magna. Vnum addo manasse videi li. -2.10. morent eum ab Athehielisibus : apud quos scorta pariter veste an natronis discreta. idque ex lege. Suidas. νο/υς At

Exacta ct auris dis Labeona. J Vertrgnius, exactum cui adsentio. Π op alendontν l l .sὲs ad consultandum talos nee luis Ircteri se Dies sekaginta dati lege Iulis, a die deuorti j

marito ad accuund m. Clarum cxl. xl. xiiii Sur Λ legem Iuliam ilh adulteriis. quas vide.

., i tunc psimu .Nam & Agrippa I cfectus M bi ab Augusto, sacra Aegyptia repressit: cdicto, nequis ea intra quingeni os ab urbe passus' exerceret. id accidit anno Dc cxxxiv.

cap. VI.

Lecticas etias os uertitit, utique Hoth Domitiani edi tum. de

quo alibi.

132쪽

ut habes apud Dionem Oa i i. Sed de hoc Tiberiano edicto capiendus Seneca epist. et x. His itistinctu. Absti:

nere animalibuου coepit se anno peracto 1 o, tu itim Deilis mihi erat consuetudo ,seu dulcis. . Quaris quomodo de- si rim Z In Tiberi, Caesaris principatum iuuenta tempud inciderat. alienigena tum Acra mouebantur : λυν argu menta superstitionis ponebatur animaliumquorundam ab

siuentia. Apparetque cum intellegere etiarii Iudaica sa cra. qui abstinuerunt animalibus quibus sim , ut sue. Quamquam & Roniani Iostea diebus religiosis absti- Caree absu-nere carne coeperint, A Egyptio ritu. Spanianus in Iuliano : Sape autem, nulla exio lente religione,oleribua legu- diebus AEgy-minibusque contenim, sine carne canauis Quattuor millia libertini generis in insulam Sardiniam veherιntur. J Iosephus lib. xvi ir. id deplorat, & ostendit in eo numero solos Iudaeos fuisse. cui subscribit Sue. f. tonius: Iuriorum iuuentutem, per speciem sacramenti, tu' prouincias grauioris calidis tribuit. Huic calamitati occasionem caussamque praebuisse stupra quaedam Sc fraudes , ,.i dilectas nonii nὰ religionis non iniucunde Iosephus idem .er . describit, in bistoria Paullinae & Mundi. quem,sianirnus scit, vide lib. XV ID. cap. VII.

Quaseptem se quinquaginta ριν annos Vestalibuis sacris trasederat. J At lex definiebat ministerio virginum tantum annos triginta. spontanea igitur mansio illa Occiae. Luod matιν eius in eodem coniugio manebat.J Id est, pu- univira esset: cuius rei honos. Tertullianus: Monoga- Honos mo-mia apud Ethnicos in summo honore ea: ut 9 virgini- Π- Ἀ-bus nubontibuου univira pronuba adhibeaturo, sic au-βὰθ initium est. Item in quibus tam sollennibus m au- iciis, ut prior si univira locus. Certe Flaminia non nis

Statuit semento pretium.J De modo pretioque an- . nonae, infra lib. xv. C a posthabitam ἐecies sessortii dote status eii J Nur et .se, Has merus hic in dote, quod obseruauimus, quasi legitimus semper strein re solemnis. notatque diserte Iuuenalis, dux ct ritu ἀecio centiva daluntur Antiquo.

133쪽

3 ' i': a L. ANN Ata VM . decies sessertia nubunt, quam Scipionem , cuim liberi a Senatu iu dotem as graue acceperunt i Et NMartialis non

Domini voκ Acerbeqtar increpuit eos qui ipsum Dominum dixerant. I

aru π Rectissime. facta iantum suppetissent dictis. Nam Do- Aduersum mini ox proprie, non nisi in seruos. Tamen reperio Ait V gusti aeuo & infra , aliberis patres appellatos Dominos: ct a statribus blandientibus fratres. Quod tamen Augii sius in sua dorno vetuit. suetonius : Domiuum appella is nec a liberis quidem aut nepotibus fuis vel serio vel ioco. passus ea:.atque huiusmodi blanditiam etiam inter ipsos . prohibuit. Tangit ecce virumque morem, & vellem id ' interpretes monui Tent. Quod patres, domini: etiam ex Lampridius Diadumeni Caesaris epit tota cognosco, ad mat em Dominus nser FAM guum nec te amat, nec ipsumse, qui inimicos 'osseruat. Et clare ex illo Martialis: T seruo scis te genitum, blandequa fateris . Cum dominum appella3 Sosibiane patram: Quod fratres sic dicti: locus elegans senecae, epist. C V. Illud mihi tu ora erat domini m i Gallionis , qui cum in Achaia febrim habere coepisset, confectim navim consceο-dit: clamitans non eorporis esse , sed loci morbum. nam loquitur de fratre Iunio Gallione. Itemque coniuges intexse eo nomineus. Virgil.

dominum AEnean in regna recepi. sueton. Claudio: occisa Messalina, pauc7ὸpοΠquam in tricliuio decubuit, tur domina non veniret, requisiuit. Virgil. dominam Ditis thalamo de cere adorti. ubi Seruius : De Grato tractum ect, qui uxorem Amrειναν dicunt. Apud Iurisconsultos De Legat. Peto abs te do minis υxὸr.' Epi'fletus : αι γ eικες ece .s Σαδ τεμ ρε ημίλνγε I Uzτο τ ῶνζων Uti & aduersum amicas, passim in poetis. Sed & obuios vulgo , Dominos vocabant. Idem Seneca : Ωuomodo obuios si Θο- men nou succurrit, dominossalutamus. Lusit eleganturio' eo more poeta Graecus in Anthologia :οῦν ο ς ιλος et λαοη, δήμινε pH Πρ,αρυς ἔγγ . .

in eius vita. Aduersum fratres. Aduersiis coniuges.

Aduersum obuios.

134쪽

R. eris apudscriptores Senatore que eorundem temporum. J Non displiceat,Seniore quι. primitin quia saepe ad uocat noster testes eius aeui, qui fuissent in re praesei ti.ut lib. ii I. Memini audire me ex senioribus, visum inter m nus Pisonis libet m. & lib. XI. Verum audita scriptάque senioribus tradam. Deinde quia peccatum di alias in ea voce, ut lib. xvi l. Sod impetum eius, multum prius laudata maguiturine animi , attinuere Senatores, dissolutionem imperν docendo, dic. ubi certe scribo,seniores. ut dicam in loco. Possit tamen aliquis defendere hic Senatores: quia res quasi arcano acta in Senatu. Sed viderit lector. aprio: i sententia nobilissimus Ianus Douga noster est; de quo plura dicere iubet prohibet me amor. Tollam manum, & in tam boni nominis mera oria paulisper conquiescam.

An L 1 p. III.

ANNAL IV M.

rum dixi in lib. i. Deversis fascibus, res sic habet. In Versi fasces, dolore quia omnia fieri praeter morem amant: etiam ii ,' ctores fasces praeserebant inuersos. Pedo in Elegia ad Liuiam, α' primum viri fasces, in D ere vidi: Et vidi versos, indiciumque mali. statius Thebaidos v I. 1- versis ducunt insigni ut i

Nee seseo solum suos lictores, sed milites inuertebant seuta item etiam scuta de arma. Virgilius: Am.. se versis Arcades armis. manentque in militia nostra hodie vestigia eius ritus. Adde, quod non indignum monitu, versionem hanc ar- Transmeae morum, non luctus solum notar' fuisse, sed etiam trans parixo verre

sugij ct desectionis. Ammianus lib. xxv i. Tum securi di scitia . '

135쪽

Trabea laetiatiae, non luctus.

Trabeae equitum ProPriae.

Statii Ioeus

emaculatus.

catus.

Antonia Germanici materi

complures iam gla ios quatientes is pila, ad Imperatorem transeunt, cum verasita scutaperuιrs gestantes: quodda-1sctionis Aoum est aperti um. Atrata plebes, trabeati equites. J Trabea quid ad la ctum Z nihil. imo cuiatra utebantur ea in diebus solemnibus laetisque , ut equitum Transuectione, quod Dionysius notat. Ied dc Domitiano decretum per honorem, ut quotiens consulatum gereret, equites Romani quibu/ sors obtigisset, trabeati, se cum hastis militaribu3 pracederens eum , inter lictores aptaritoresque. Denique nusquam trabea in luctu : equitesque Romae toga pulla usi in ficinere , ut reliqui ciues. Credo igitur vestem hanc trabibus purpurae intextis sid enim trabea sumptam hic, non doloris indicium, sed ordinis. ad discriminandum, inquani, in coloniis equitem a plebe, & splendorem funeri. conciliandum . trabeae sumptae. Illae enim propriae equitum: nam Grammaticorum inuenta hic non moror, qui faciunt etiam regum , ducum, augurum) dc ideo Trabeata agmina, ipsi eqnites statio, in Epulo Domitiani: Hic tum Romuleos proceres, trabeat que Casar

Agmina, mitti simuliussit discumbere mensib

oc in v. Siluarum ad Crispinum: quem locum sutius adsciibam, quia mei eget. uon te feries inhonora parentum, Obscurum proauis, o prisca lucis egentem Pleb tu ἁestive tulit, non sanguine cretu L . Turmali trabeque ac remis, ct paupιre clauo AuguHamsedem ct Lari, penetrale Senatus

Aduena pulsasti: Isu pracedente tuorum

Vere enim emendo, non sanguine cretus Turmali rabeae. que Remi, nec p vere claus. id est, non tu ex plebe satus, imo nec ex ordine equestri. quem deinde describit tribus notis, luxuria non indecora ingeni j, ut solet in illo poeta. Turmalem sanguinem vocat;quia propriae equitum Tur mae : Trabeam Remi, quia ij trabeati, exemplo regum: Pauperem clauum, id est, angustum & artum, qui ordinis equestris.. Matrem Antoniam. JHaec illa est, antonia Drusi,quam

' Plinius ait nunqua sputile. illa, quam Valerius mire laudat

136쪽

COMMENTAR IV s. 133

dat a continentia & amore in coniugem lib. I v. cap. I I r. . Conlucentes per campum Martis faces. J Dixit ad ino ces dicerei rem priscum : quo ij qui funus prosequebantur, cereo, R. μης VR 'manibus gestabant, candelas, sunalia , faces. Donatus id obtinuisse eo censet, quia noctu olim cadauera solita efferri. Mos quidem adeo tritus, ut Isidorus Funus dictum Funeris etra 'vibis accensis, velit, quos ante feretrum postris cir U'''cumdatis ferebant. Ambrosius De viduitate: Vol cum aerensis funalibus mox iacitur , nonne pompa funebris exsequias magis putas, quam thalamum p parari y Alludit Ambrosius illuc, quo saepe poetae: ut Viximi insignes inter utramque facem. Apuleius o. Florid. Comoediam eim prim adfunebrem facem, quam ad nuptialem venisse. Calpurnius Flaccus Declamatione xxv Ii I. Facem nubenti filia praseram, an Isidonis Plia rogum iacentis accendam' Quod Isidorus ait, funes pa tu quζς 'pyro circumdatos : non a se habet, sed a prisco seripto y' 'Π're. nec errat. Plinium ita capio lib. x v I. cap. Xxxv m.

Nec in fruticum nec in veprium genere stirpi stagiles palustre que : e quibuι detracto corticae candela luminismo fun ribu/ s. iunt. Cortex ille, non aliud quam Distrimen in- similitudo AEgyptiae papyri: quem utebantur sortasse xςr dxii Rim' homines tenuiores. Faces autem, candelasque in sutori Lue I. ' bus plerumque ad ultorum reperias: in puerorum, id est, Puςri ad μὴ exbis immaturisque, cereos serὸ. Vt appareat, quod '. Interpres vetus Persii monuit, pueros ad cereos litos efferri, facibus tamen immixtis. Senecae aliquot loca si inti quae id perii incunt. ut epist. cxx Di. Icti mihi ver). - fundiorum loco sunt. quantulum enim a funere absunt, O quidem acerbo, qui a faces se ceress vivunt 3 De tranquillitate vitae cap. x i. Totiens in vicinia mea conclamarum ea, totiens prater limen immaturas exsequiaN fax cercu que tracessit. De breuitate vitae. cap. vlt. Quidam

verebrif*munt etiam issa qua ultra vitam sunt, moles mai

gna sepulcrorum, ct operum publicorum dedicationes, o

μή rogum munera, ct ambitiosas exsequias. At me hercule Correctus se

Hiorum funera i mquam nimium vixerint, ad faces ct ης reos deducenda sunt. ubi sic ibi sententia vulc, tanquam minimum. Pertinet ad sunebres faces etiam Suetonii lo- cap. X cv m.Masgaba tumulum cum ex triclinio

137쪽

eiuratus in uexu posita. Drusus non inter Iulios. Tacitus ergo

correctus.

Corre tus citus. Germanici duo statres.

cipum. Seneca expli

x36 AD L . DI. ANNALIUM animassuretisset magna turba multisque luminibus reis brari, &c. qui tamen ad parentationem annuam spectar, non ad funeris deductionem. Sina insignibui .magi iratus. J Id est, siue toga praetextῆ, siue anulis, siue lato clavo. Quae omnia accurate mihi dicta in scripto De su neribus singulari, quod lucem videbit, si luce fruar ego. Loquor enim non eorum ritu, quibus pulchrum est. quod neque fuit unquam neque suturum est, dare : qui ab hoc suco gloriolam inter pueros parta mi unicam habent Helen*m pro qua pugnent. Mi sellii quia numquam in somniis calcabunt iter AEternintatis & verae famae. Ticinum usiqueprogressum. J Vide quaedam non vulgata apud Valerium Maximum, libro v. cap. v. Cirrumfusas lecto Clauriorum Iuliorumque imagines Drusus hic in Iuliam familiam ne adoptione quidem venit. unde ergo i pompa funebri imagines illi gentis I uti aer nisi forte quia mater dedusta in domuim Augusti. Haec & talia de summo P ctore dici possunt:at mihi nondum euiluit coniectura mea , Liuiorum. Caussa duplici. primum, non praeposuisset Claudios Iuliis Tacitus. id nens. deinde cum a patre latae imagines,cur omissae amatre t quae praesertim antiquae . di multae t

ἐπη stat em nisi unius disi via. J scribe, stareιs. nisi sui

& historiae oblitus Tacitus. Duo enim Germanico superstites fratres, Claudius naturq, adoptione Drusus. sempe que eo nomine etiam hunς noster insignit. Scripsit autem supra , Drusum & claudium Tarracinam usque progrζisos. Vispremeret vulgisermones, mouuit edicto. J IIa moris aetate illa,vi Princeps populum peccantem aut exorbitantem alloqueretur per libellum, coerceretque. Eo rcspi' cit metapsora scita Senecae, epist. x C V. Preceptasapie tia . qua assectus nonros velut edicto coercent is oblu nt..di caue quidquam ibi imites. Non enim eadem ricora Principibus viris se I er tori, pouloruι. si attendis, fateberis legendum, o impe vatori populo. vinclo remoto. Quod ait, principes viros, ad se resert Tiberius: quod imperatorem populum, ad Romanos rerum dominos. Sentcntia autem similis apud Pedonem

138쪽

e o MMENTA RIV s.

Germani i, ad funus. Nam mortuus ipse extrembri 3- Geraianici.

uutiis indantes plateas. Arruntium. J Nicolaus Fab si vir quem probitas & Pag. Ioo. Eruditio tum amant veris, nec ambitiosis laudibus utor L.Arruntiu . Notis ad senecam patrem tegendum censet, Eucium, non Titum. verissime. est illustris ille vir, Senator de Consularis, Augusti iudicio dignus Principatu : Tacito nostro saepe nominatus.

139쪽

'icii uis lucidiora ct alacriora redduit. & sesii iucunde : In dicta, quae sequuntur. Et lis hi, cap. r. nificῆt pro

Asiae. conbulem eum Aliae fuisse , comite se p tibi, virum seor nnibiu virtutibm , ira Amanitatis quoque laudibus in- structissimum: additque facundi mumsermo emo eius rivi,. dis- mi ob , a Oix dius,qui Vitam illi tuam fortunasque non uno et g. , rau. loco refert acceptas. ut appareat hunc Sextuim amicum

y qv- ν ης vice fuisse,spsis studiis iste: R ideo a nobis fugitivam

msinoriam eius non frustra retractam.

In Hispania Myt apparet ex sequet

et aesti locus. P 'atas inimicitim , a Principis ulciscar. J Ita em --dauimus. tamen.cum vetus lectio sit, noui Principis : π-tius , nuqQ snseo, ex ea feceri Si non ut Princepi. . :

' ponthae, Minutim Thermu itas i. Seruam pratur functu ct quondam Germa,ici comes. In conuiuio Germanici cum suu er eum Piso ἀiscumba is enim , t J Inieri rerga liscubuit Gςrm isticus,vi digni stinuis de quo ordine sedendi non omnia mihi. dicta in Conuiuio : dicam alibi, plene & apertis tibiis Scripsissent' expostulantes , quod haud minus J Alieno loco haec inserta. Mihi septentia praeclare reddi videtur, si iis amotis legas: Senatu. . numquam satis creditos fraude Germanicum snteriisse:simul populi ante Curiam voces audiebantur. Quo tamen illa quae superant remit tenda sint, non liquet,

Interior locus mus.

In ordinem redacta verba Taciti.

140쪽

.COMMENTAR IV s.

, . Effigiesque Pisonis . traxerant in Gemonias Me diuelle parnnatoreb m. J Id solet in damnatis. Iuvenalis, i agines tra da sendunt statua restemqtie sequuntur.5 d aut lectio verborum Taciti non recta, aut ordo. Di- Tacitus leubuellere enim statuas prius fuit quam trabere, nisi tamen 2 v diuulsicinem illam intellegit, fracturamque, quae in Ge- moniis ipsis facta. Postis legere, ac diuellerant, sine noxa. Hos alutis, an mortis exactorsequerWtur. J Exactor, Exactoliquid. qui praepositus ad exigendum perficiendumque. & quasi istos. Liuius lib. I i. De Bruto filios plectente: Et qui Dectator erat amouenim , eum ipsum fortuna exactorem supplicν dedit. Plinius lib. I x. epistola ad Paulinum : Ae' deinde ex meis aliquos operis exactores, custodes fuctibus penam. Romae marmor epjtaphium,

Tacitus in suppliciis fere usurpat, ut lib. X l .Denuntiat centurionibus qui a erant, exserui eadem. curitos ct exactorὸ Iibertis Euodi datus. A mbrosius lib.de Tobia cap. v Ilia Dum vadis cum aduqrsario tuo ad magistratum , da veram liberari ab . Po ne serte producat te ad iuilicem, is iu- .daeae tradat te exactori ct exactor mittat re is carcerem- simpliciter, is Sed &η απλα ereperio , quasi muneris nomen, Exaetor. credo, qui

Aerim alii premere inieluso a Seiarao J Eiusdem P in io s. sci tentiae scit, quod Suetonius scripsit, in Tib. cap. m. Suetoni j d mem Pisonem mox huius criminis reum tutant quidam si x xv m' a prolaturum , nisi ea screta obstarent. loco ho- ibeui die non corrupto sol im, sed desceto. Conatur tamen ingeniose Torrentius, ni Seian MKecretὸ obstaret. Qualem Piso diemsupremum, noctemque egisset: atquι Tacitus adi pleraquesapienter. J Non fugiet corruptio loci atten-mμ α με tum lectorem. Quis enim crit, ad quem haec reserantur. Atque icto 3 nullum certe nomen praeivit. Puto mutila cesse. nisi sint , scribe, At up sio. cst enim G ουι, filium Pisonis attuli sse parentis codicillos, & ab eo quaesisse Tiberium singulaum de mortς.

SEARCH

MENU NAVIGATION