C. Cornelii Taciti Opera quae exstant. I. Lipsius quintùm recensuit. Seorsim excusi Commentarii meliores pleniorésque, cum curis secundis

발행: 1598년

분량: 655페이지

출처: archive.org

분류: 로마

421쪽

noniecturata Tacito. 30s AD LIB. XIV. ANNA OvM

perplexe Gildas Lea nam dolosam, appellat, qua rectoressbi relictos trucidauit.

Seruitio assuefacti. J Scripta veraque lectio , seruitio

Templum Diuo Claudio constitutum, quasi ara aeterna dominationis a ciebatur. J De eo Seneca in Menippaea: Parum est quoΨ templum in Eritannia habet , quod nune lego , hunc) barbari colunt O, ut deum oraui. Quod in Tacito est , ara dominationis , libenter scripserim, arra. quasi id templum pignus & arrabo aeternae seruitutis. Quamquam & Aras sane habuis se Claudium in Britanni; fateor. Poeta eius acui ad ipsum:

..i L Oceanusque tuas ultro se respicit aras.

Qui finis mundo e It, non erit imperio. Nec tamen hic in Tacito, Templum ideo rectὰ dixeris

Dilectique sacerdotes specie religionis, omnes fortunas effundebant. J Legebamur enim Pontifices Flaminesque Claudio, ex prouincialibus ipsis: quibus in sacra victimasque eius diui multi faciendi sumptus. Vide Arriani

Externosque stemitu iv curia eorum auditos, consonuisse Diti latibus theatrum, vi semque speciem in astuario, notam esse siubuersa colonia. J Prodigia eadem recenset Dio: εκ τε Fβου μώου νυκτος βαρcmi κις Ap νέλυ- ἶς, μετ οἰριωγῆς οἰκία τε2m c. - Γαμί- m,m. ἔφυδνοι ἐωρὼν b, ordine etiam vox reditu- eodem. Ex quo in Tacito facile adducor ut emendem, υ, aux subiit' υψάmque adiumspeciem in astuario. Deesse enim vocem, μ ' clarum : quae probabiliteradmodum, me iudice, restitu

Notam us subuersa colonia. J Imo ,subuertenda. Pato Ceriali. J Scribe, Petilis. tia enii statim dicitur: estque ille qui bellum Germanicum sub Vespasiano administrauit.

Londinium copia negotiatorum , commeatu maxime talebre. J Etiam hodie. eoque nomine Princeps Britan-Goloebeii ni N Vrbs. Commeatum proprie accipit , uti Suetonius, Neronis cap. x x. Alexandrini qui de nouo commeatu, Noudum confluxeraui. Ammianus libro xxvii de hac urbe:

Sacerdotes Claudiani. Prodi pia an

te euersam coloniam.

Perilius Coc rialis. Londinium nobili lina urbs: ct vitali

422쪽

co MMENT A Ri v s. 39r urbe: Lρndinium vetuι opidum, quod Auguiram pesteri-' tas appessauit. Quod uberrimi poliant O deferentes tu tutum. Repone Tacitus co lectionem scriptant, sed Enasti,tibur intutum. quae in pri ς 'ma recensione. mea culpa me fugiet. Barbari, inquit, spoliat quidquid extra munitiones obuiu, & quae loca detensoribus parum tuta. Sequentia, per me, manent in mendo.

Septuagivia mic a ciuium is sociorum. J At Dio in Numerus ubpleraque hac historia Taciti velut interpres , periisse ait j- - '

Patibula, gues, cruces. J Diuersa haec igitur Patibuli & P dum a Crucesi quodam sensu. Patibulum enim proprie , in quo e uti suffixus homo expanditur, transuerso tamen ligno. Crux ve: b etiam, cum is erecto simplicique stipiti adtigitur cliis infigitur. Seneca pauci attenderunt discriminat pulchre. ad Martiam: Video istic cruces nee univi quidem generis δεκ Crus ex vito obter ab aliis fabricatas. Alsi , capite tonuerso in terra is, φη*hz'' si pendere alii, per o cana stipitem egerunt , alqbrachia patibulo explieu,runt. Quid enim aliud est, stipitem ριλο cana agere, quam quodGraeci dicunt μολοπίον, id est, palo infigere, siue vulgi verbo Impalare. At lurid, Crucem quoque, ut ex Seneca vides appellarunt . Inde apud eumdem scriptorem Acuta errex in Maecenatis versibus Cr cur legitur: cedo, quo alio sensu 3 Hanc mihi, vel acuta si ' . sedeam cruce fusine. Ita eniim legendi versiculi. idque ' Lis viΜ iu b e libris scriptis non ut emendarunt Romae, vel Si das, fui tineo crucem. Non, inquam, non. lex eius cat in .s minis repugnat, quae prima sede vult Trochaeum. Bene s. ., - ' autem Sedere hic dictum : quia qui per postica iiirrecto cruce. 'stipiti infixus, festionem meditari contractis ita membris videtur. Sed dixi etiam assisionem, Crucem dici. Pro me Rusonius in Carmine cui titulus, Cupido crucifixiv. Non si spensio vel enim alia ibi crux, quann myrtus arbor, cuius summo stipiti alligatur puer, nec id expansis manibus, sed post ter- .e cie CT '

Huius in excelsofuspensum stipite Amorem

423쪽

tannorum. gonor.

Tamquam reddituri supplicium. J Potius, reddituris. Nas repitum quidem se clamorem tot missium. J Fuisse, enim .in acie lios iu μυγαδαη, id est , centum viginti millia hominum, Dio annotauit. Noster omisit, ut pleraque alia, in hac narratione : non incuria aut culpa sua. si id, quod facile odorere, librariorum exscriptorumve

i i Rrnerent sonoras Barbarorum. Uatici sonores. atque' ita scripsisse Tacitum per endo. Alibi . sonorem AElterim

s . Antonium Primum. Illum qui postea acerrim Vespasii ino ad civile bellum : cuius omit in Histor. li,

is menti'. . . et abiit, ni I Fabianus t butas iis quos nomis aut, ct gliis minus istuc obsis' 'i' in serib Mobsignat. J Mani duxit me ad ver i in hanc lectio' 'ςR '- Oeob V anus , qui Tabulasti. rcfert. Reliqui omne I balariis.. Quantillus error . quantas tς'eb as l.Narn. Is: nostri Wuiere torquentur in Taibulariis istis eruci dis. Alaiat xx, e .putati, qyos nunc Tabellion odamus: contra Ferretus ohi gi Ahores & scriptorcsto an pnii. Vsr- tranius postrcmo. , tamquam corii cum oculos, refc thendus a censet: Fabiani tobularim iis. Lestis Cor- Lege Corneliia damnantur. J Id est, ordine Senatorio si hi dui se . mouentur. Nam qua limis legis Corneliae ordinaria poena ordinari. . Depoitatio sit, & bonorum publicatio .; men in honestior ibiis submotio etiam ordinis adlatissa est. Tacitus lib. i I. Hi sior. Primus Antonius legibus nocens se tempore Neronis. Dis damnatus, inter alia bella mala senatorium ordinem

imitatio.

424쪽

COMMENTARIVS. 393Irdinem reciperauerat. Paullus lib. V. Sentent. . Ni qui falsum υρl alia testimonia dixerunt , aut tu explitimagunetur, aut in lutulam t elegantur, aut curia submo

Quod reos ne apud Praefecto urbis arguerentur, ad pr.ior in delucis t. Quem Prat'Orcini Vibanum De Non praetoe -ui Opinor. neo enim eius in crimine coanitio. Olma sane de falsis co-Proprius peculiarisque Praetor, qui coniti turis Quaestioni ς'Q o bus perpetuis cognosceret de Falio. Eum hic intellegi credo . Etsi enim pleraquc rudicia in Senatu aut a ud Praef. pexsecti Ve. Urbis, dc Praetorum potestas imminuta : marnu iamen, bis lata pote opinor , veteris ritus imago. quaedam umbra. quam ' Ponticus hic pro re amplexus, no sinesua fraude. At Praesectum urbis omnia crimina omnino sibi vindica me, ab Vlpiano traditum est, I i. De ollic. Praef. vibis, non quidem ab Augusto falluntur qui id censent , & Augustus ius tantum ei dedit in seruos, ct quod ciuium audacia tu bidum nisi vim metuat sed crescente paullatim, concesi iPoncipitia ut solet. noua potestate. ' V. VPerinde poma teneretur ac si publico. calumnia iudieio notatus. J bum qi; i praeuaricatus sit, quive prae aricatorcio emerit, fruerit : puniti hoc SC. calumniae poena. Ea C,lti Kα est talio infamia, vii colligas ex l. pcnulci ci l. Iv. Purna.

Negata libertare. cui pretium pepigerat. Moribus r smii pacth, ceptum uti seruus interdum. esim domino quasi paciscere ς 'l' turin certum pretium ci quod si e soluisset , liber esset. Id pretium e peculio serui , xes aduenticio lucro. Seneca in Epistolis : Mancipia quoque condit Aonis extrema se in his is r 2 1 u Red nubant sordibus nata omni do exuere con-tur ser trμtem ;pe' se suo pGR,.: acutium suum , quod com r erunt τι nire fraudato , proi ' capite numerant. Virgilius eo respiciens:

Ei vetiis fvie ille mos cuius vestigi' plura in Plauto, ut Pliiiiiiiiij alia Asinaria . Strobilus reperto thesauro, quot loci Quin ego icti iuuenisse me hanc pradam dico, atque '

bitur orabo ut manu me mittat, iba atque eloqκari

. -- ad herum veniam doctὸ atque a uir

425쪽

Idem Itiris. consultorum. Pactio interposita persona alii. Clitia domino

versi. . spania-xum. Triam ad se. minasperi mula.

ad eubiculum AD LIB. X IV. ANNALI M

Pauxiliatimposticitaborpro capite arrantum ut m. 'liber. Et clarius in Cassina: i i

aereidisydrum. libertate territa 3 Vobis mustu atqtie amborum ingratiis

Tna tib Pa libar possum ego feri.

Quod non aliter intellegcndum, quam ut cum hero iam ante pactus tuerit in libram. Et in hane sententiam scripsit Hermogenianus, aduersus dominum consistere seruis lucie,si qui1uis nummis. redemptos se, is non manumissos contra placitisidem adseuerent. L xii I. Dc iudiciis. Item Vlpianus, iis dicit suis nummis redemptum,si hoc probaΗerit, exinde liber erit ex qua redemtus eii. Interdum Vex' imaginaria quaedam emptio , interposita persona tertia, adhibebatur. de qua l. rv. De manumisiion. Quod si dominus non seruaret fidcm i querela sectio Roma apud Praef. urbi, apud Praesidem in prouinciis, ex constitutione Diuorum fratrum fuit I. v De Manumission. Cum veteri ex more familiam omnem , quae sub eodem tecto mansis uerat, ad supphcium agi opori rei. J Bene, veteri ex more. Nam etialibet aaepia id obtinuit ex epistolas erit i j Su l picii de caede Marceli ila Ego tamen a tabernaculii eius perrexi: inueni duos libertos o pauculos seruos.reliquos aiebant profugisse metu perterr/tos, quod domini es-rum anta rabernaculum interfectus esset. Hunc priscae si ueritatis ritum firmauit postea Sc. Silanianum sub Augusto, item tu nunc Neronianum : de quibus Cui acium vide obseruat illa. i. cap. xum. 57 lib. x. Cap. xxxii Addo ne seminas quidem immun excipuasque fuisse: suas is Taciti in si a verbis. Numerum, aetatem , ut sexum miser aurium. item rescripto Hadriani l. I. De SC. si

Senatu que, tu quo ipso erant studia. J Expeditior sen-

Quia de paterna pecunia transegerat , aut avitum mancipium detrahebatur. J in bile sinistrae manus : nihil mutandum. εἰρωνικῶς illa ic ἐξ is,2ςίσεως capienda sunt. Num excubim transiret. J Nocturnas ergo .ad limen

excubias seruorum habuerunt domini potentiores. Quod tu mihi Philologe obserua. Quinctilianus Dcclamat. I. pro

uod l

426쪽

pro Caeco : Dicitur caeci sine recitare, ine duce. per inane lovgum, per tot osse a limina, per excubantes seruulos errasso cum ferro: cubiculum deinde patris introgo. Idem Deciam. I I. pro Caeco : Tu sentis quando senem viceritia situdo curarum. Scis pariter, an υna quiescentium jores vas auerit cura seruorum. Silius lib. i. ad hunc ritu de Annibale: Sape etiam famuli turbato ad limina somno pauere trucem per vasta flentia vocem. Vide & Appianum in Catonis morte , dc Tacitum in Othonis. Accusatum ab eo Statilium Taurum. J Supra lib. XI i. Pag. 33o. Pr bitumi oleum equiti ac Senatui , Gr mi Acilitata. J Pa . 3 3 r. si oleum populo tantum praebitum , nihil nouum aut Olelim inclici canicum : praebuit ante P. Scipio, quem AEdilem de g M i. disse congium olei in vicos singulos Liuio credo lib. xxv Dedit & C. Caesar post victolia in Africanam δῆ-

rum ad innanasium , quod hic Nero. Plinius: VIum olei ad luxuriam ver:όre Graci, in omnasiis publicando. Adde

Sueton. cap. XLI.

P. Maria, L. Asinio coss. J Nomen huius primi con- sclioliasse sulis corrupte legas in vetusta Perii j vita nuper cum Iulle ςriij xr natis scholiaste edita: Decessit Persius Viri. Kalend. Decemb. Rubrio Mario, A nio Gasio coss. Scribe, Ptiblio Mario. cui cognomen fuit Celsus.

Quem licenter egisse in Tribunatu memoraui. J Lib vi I r. Intercesson: Tribtinuia morti eximeretur. J Intercellione ipsius Caesaris. Censuitque Iuniiu Msrusim consul designatus. J Inter suffectos non dubie Consules. Sed in hunc ipsum a ianum,

Annaeum Senecam N Trebellium Maximu cossi reserunt quando con viri docti in opere Fastorum : & loca sunt, quae annuunt. sui, Ausonius tame in Panegyrico, Senecae consulatum aperte detrahit: Diues Seneca,nec tamen consul. arguetur rectius

quampradicabitur non erudiisse in biem Neronis, sed ar- masses uitiam . quo loco video esse qui negationem subtrahant, legantque: Diues Seneca, tamen Consel. Carni-

427쪽

supplicium Carni tem is laqueum pridem abalita. J Re pondent iii, ' ' decreto, more maiorum necandum. Ex quo clare discis,

quid punire Tacito, more maiorum. Silentium aliorum rupit. l. Vett. seruitium. At velim Non plena considercs Latin' fana h ec tota narratio sit. Antea praedi- nec c0n inqua . i. Ttim primum reuocata ea lex crede tur , qua b uttio. perinde exitium Anti 'io, q&nm Imperatori glyriam qua-suit, ut condemuntus a Senatu, intercesson Tribunicia morti eximeretur. Quid Z condemnat is ne Antistius a Sς natui Contra video. in insulam seponitur. I dem inter cessione Caesaris morti eximitur : Falsum, ncc quidquam in tota re quod Neroni clementiae gloriam, laeuitiae poIius inuidiam parere possi . Ego sane aestu O : nec cuneum re- . . perio huic nodo. Nisi placet cum Iosia Mercero elegania, tissimo iuuenum legi, per e. yt ad accusato ron reseras, non ad legem. qui non tam ς ilium eo facto quaerebat, quam gloriym Principi. l2 .

Paet. 3 32. Fabricius Veiento J Puto illum esse, qui A . Fabricius Fabricius ye Dioni dicitur: quique Proeton. canes Circensibus ad cuseri hui, rus adiunxit pro equi . .

Multa probrosa in pa res , sacer oles composuisset uLicenxia in Lb is quibus nomen Codiciliorum dederat. J Noto sui siemorem , Ut in testamentis conuitia quaedam S probrari liberius scriberent: quae ante Augustum i ob eruata α di permissa. Scilicet quia su premis illis tabulis , c voci, danda videbatur aliqua libertas. Frenum iniicere Senatus: Volu Suetonii re- rat sed ille idem princeps, ut Suetonios ait, eishibendiscito fir legam/ntorum licentia ni Sonatus quid β nco eret, ' ' - ὸ rositi Ea cnim germana lectio, gcrmana mens eius loci: nod ut vir doctus substituit ,scommoto um. IXempla in Tacito passim, de iis qui supremis tabulis multa atrocia in Macronem, in Tiberium, alio. q. p tentes com-- posuerint. Hoc exemplo crgo maledicentiae suae cauena Vciento, in clipsit opico; de ostos eos libros odicillos. Pag. 3 33. Sofonium Tige linum veterem impudicitiam atque in-

Spioni ori' famiam in eo secuti. Tigellinum libri appellant, α ς 'M' Graeci. quibus semper TiVεmι, . Sophronium corrupte epitoma Dionis : Ofonium Tacit i. histor. Quod ait de vetere infamia, intellegit credo stuprum eius cum Agrippina matre Neronis : qua caussa a Caio in exsilium pulsus.

428쪽

COMMENTARIVS.

397 clara hominis, imo breuis vitae descriptio, in Scholiaste

veteri Iuuenalis, ad versiim, Pone Tigel inum. C. Fulcinius, corrigendum, C. Omi Tigelliniui patre Agrigentino, S laceum relegatuta iuuenis, egens, verum admodum puἰ- , cher, in concubinatum a Bincto se Lucio Domitio maritis

Agrippina ct Fuluiasororum Casaris , atque tu utriusque uxoribus suspectus , ob hoc urbe hummortis. Plura illic vide, sed haec corrigera Vinicio ct Lucio. itemque: Agrippina Liuia, sororum C. Caesaris. Nihil certius. Nam M. Vinicius Liuiam Germanici filiam uxore habuit, & L. Domitius Agrippinam. Tacitus lib. vi. Idem Tigellini nomen corruptum odoror in Egesippi lib. i v. cap. xx. ubi de Nerone. Et ideo, inquit. ,equissimissa Fymphidio ct Ge- rt Etesii rus. mellino pracipue credendum putauit. Gemellinum hune nusquare perias, & suppone fidenter Tigellino. Ad probat, quod ipse subdit desertum Nerone ab utroque i quod historiae, & nominatim de Tigellino Tacitus,prodiderunt.

Ac que illi pro cognatis moribuι fuere. y Non displicet

Farnesiana scriptura, Atque illat, Octauitis moribμε fuere. id est, praesciium antea, qui mores utriusque. Vatic. re- Coniectu efert, progonitis moribus . tentabam , pro rontis maioribes . r- - quasi commendatione viliorum pro natalibus usus. Humilitatem quidem generis eius notat idem Tacitus a. Hist. SophonuM Tigellinus obscuris parentibus , foeda pueritia. Tigellinus vi Forte & sic leg. ut qui illi pro geminis moribu/ faueret. φ, qv μ' . Geminum, simile. Emeritus ergo Tigellinus fauorem . Neronis similitudine morum vitiorumque. Sed ne dissimulem , Farnes ana lectio firmari omnino a P. Victore , videtur, phrasim hanc aemulante imo sumente a Tacito.

in Othone: nui potentia dies fere quinque o oci int-, praecognitis moribu potitu. lostquam a Vitellio pulsem ιa, mortem sibi conscivit. Ex intimis libidinibus adsumptus. J Vatic. in intimis.

esset ad intimas libidines electus. Carmina crebrius factitare. Tragoediasne, quae eius nomine seruntur 3 Non opinor. & alibi videro. Alaum tuus Auguati . Irinis, abnuus. Pag. 33

Muomodo in militia aut vi fessus adminiculum orarem. J

429쪽

εν Iones ad

Pag. 3 3 3,

rem. J Intellegit optiones, qui adiutores Centurionibus dati. Festum corrigo, optio qπi Nunc dicitur, antea ap- pessabntor accensem. Is adiutar dabatur centurioni a Tribuno militMm, qui ex eo tempore, quem velint, cικι urioni-bιοι p/rmissum est optare, o nomen ex facto sortitus eir. legoque , a Tribuno, militemque ex eo tempore. Possumio femor. s amici quiete rassan ere. J Non usquequaque placet. Vatic. quietem praescrt. Fortean , pos mus seniores amici quietem iure spondere. Fuit cum inculcatam vocem e sequenti linea putarem, legeremque reiecta , poscimu seniores amici quietem. Quid ii quietem re ponderer Apuleius phraseos huius approbator Apolog. i I. Hascine gratias bonusfilius matri respou est quus mem Augustus. J Legam vi su pra, abavus. Nisi forte aut te Vitellio ter consuli, aut me Claudio pratonti. J Siquid video, aut negatione insita scribend. non praponsor aut mutandum in postponis. Certe dc Nero iudicio ante Claudium : di Seneca omni re ante Vitel

lium.

Ω'antum Volusio longaparcimonia. J Dixi supra: addo hoc nomen in Vatic. constanter semper scribi, Volusino. Porro de diuitiis Volusiorum Sili j egregius locus est, huc alludenti, lib. v. Occumbis generose Volux. nec clausa repo tis PonGra thesauris , patrio nec regia quondam

Pr fulgens eborect possessa mapali soli

Profuerint.

Inornatumque robur subsidio impe His regis. J Ino nati vox displicet. cum sequantur verba parum illi congrua. Malim, mordinatumque. id est, incompositum aeta- iis huius robur. Factus natura. J Libri ita. Vi b, facetus.

Susia m. simu/atorem segnitia , dum i meritati locum -- periret. J Saepe siccuenit. t qui maxime ambitiosi, occultent. Pulchre dc ad Taciti lucem Seneca in Oedipo: Certi,sima est regnare cupienti via, Laudare modica, ct otium ac semnum loqui. Ab i,quieto saepe laudatur quies.

Eiusdem sententiae illud Nostri eta: Cuius disparem mitio

rem ur

430쪽

co MMENTARIV s. remque naturam contra interpretabatur. lib. Iv. Histor. in extremo.

Hac in ore fama, credentium otia agebantur. J Modius Pag, 3 37. nostet in Nouo- antiquis legit, more fama. dc,Aucb

otium,su fugium. J Suspecta.

Coeranum G ei, Musonium Thusci generis J Coeranus mihi irreperius. nisi quod Plinius Indice libri ii. inter auctores quos delibitauit,recens ct Ceranum. In Senecaecpistola L κvi. valde celebratur huius aeui Claranua quidam Philosophus. nunquid ibi Coeranus' aut magi , in ixo ui, , u Claranio 8 Sed Musonius notior, qui Vulsiniis in Etruria philoωybus natus . eque iris ordinis , suilium philosophia se placii Stoicorum Amulatus est, ait noster lib. ii t. Hist. Nomina illi, C. Musonius Rusus, uti cx Tacito &. Plinio colliges lib. D t. epistolar. Superuixit ad imperium Vespasiani ut iure culpes Suidam , interfectum eum a Nerone, bis adfr- - - -

mantem. Vide cum in voce , MουσουMO . cc si1idae iter .

Mclius vcrius'. Philostratus lib. v o. qui Musonium Tyr- xv ςxxur xlienum in Gyaram insulam proiectum a Nerone scripsit. Vnde red: it, cum ille abiisset. Caput interfeZIi ralatum , cuim aspecDι ipsa princi is Pag- 33 verba referam. J Non ergo idem hic ille Plautus, cuius hi,

necem Suetonius rettulit cap. X v. Non hercle id cm. cretus ab it Iomulta obilant. Primum ille inter pueros, aut certe aetate

inscrior quam. Nero stupro enim ante mortem illi cognitus. 3 At iste prandior. Ille Romae fuisse debuit, cum caesus est: in Asia iste. Ille viva Agrippina; hic mortua pridem interfectus. Itaque illum cum libris aliquot verius est, A. Plautium vocarie filium fortasse eius qui de A. ri vii LBritannis triumphauit. Cum nostro isto si confundis quod faciunt plures: θ quomodo vel hac parte Tacitum cum Suetonio iunges, qui diuersissima Neronis verba depromunt 3 Dio an de hoc Plauto locutus sit, nescio, τονγs ἔν ὐS, scribo, Πλαῆἶν) MoαΤεινας, in Γι ἀή κιφαλίω ἀυτκ in πνευεισαν οἱ ἰδαν, οὐκ ηδών, scpri ἔπιμεγαλίαν ρίνα ειχν. Nam de ea verba diuerta ab istis. Quis tamen neget, quin & haec potuerit adiungere3

Ex quibuι una.J Nomen liberrimae ancillae, Pythias,

ciuilis

SEARCH

MENU NAVIGATION