장음표시 사용
71쪽
esse sali, Monstra locum, ubi illa habentur verba in aliis
contractibusli inpranc. v.f. adduxi. Causa cedam si monstra cras Rclponsione . concedis torum differentiam. f. 2 . Asteri autem exempla uicta, negotiorum gestorum contra regulam, quam tradidi, dc quae habeturm l. i. g. 2. Commod Quod sic. is,c us nuta est utilitas, uti hic tutor gellor, dolum tantum prasset. Vcrum, non tantum istam, sed, aliam regulam tradidi εὐ sevissimam culpam praestet, qui operam, artem erc. 8rofitetur aut suseipit, quod fit negotiorum gestione vi Colga. . 8. Haec regula, utpote specialior, derogat alteri. eri. 82. R. I. c. 34 cod. in . quod dicitur, eum, cuius nulla est utilitas, dolum tantum praestare, hanc exceytionem habct, nisi ipse diligentiam c. receperit ac proicisus fuerit. In tutela cella haec ratio, quia tutor non ultro suscipit, sed se ire teractur . cessat ctiam altera ratio ab utilitate, quippe cujus rationis ratio haec est, quod is cujus nulla est utilitas . ossicium praestat,quod damnosum ipsi esse non debet Co .r.3. ii tutor a. ossicium non praestat, sed ex lege icnctur ad tutelam. g. 28. Vil. x 447. g. pen. . 1 ubi expresic tres distinctae species referuntur,&de singulis dubitatur ac sco sim deciditur. Ad hoc tribus responsionibus nihil respondes : Nam prima responso concedit differentiam gradus Secunda Oppugnat iterum regulam aliquam Tertia ex hac falsa impugnation pro tua sententia in cncre concludit: quorum nihil huc pertinet. Manet ergo argumentum d disterentia cx d. l. g. r. 9. Frustra aulcm statuis, illud exemplum haer dis, qui etsi utriusquc saltem sit utilitas, levistimam tamen culpam praestat ex e 47. f. pen M. I. contrariari itidem regulis utilitatis. Nam hu)us quoque dubii solutio aeque facibiis cst ac prior. maeres cium, qui aditione ista caulam tius
72쪽
tius haereditatisi universa negotia hereditaria suscipit, similis est negotiorum gestori, adeoque in rebus legatariorum s levissimam culpam praestat . juxta l. 47. g. pen. Leg. i. siccus si rogatus sit hereditate restituere; tunc enim ut haeres, ita gestor cum effectu non est, adeo questata tantum Culpa pr statur. l. a. Σ. go Ad Treb. Secus item , si a fideicommissariis legatariis aliquid relictum in his enim cessat illa ratio aditionis&sus eptionis negotiorum,adeoquQsuccedit ratio utilitatis de his agit ricio S. I. 12. Nihil ergo in his est pugnίe, ut putabaS. g. o. VIII. Ex L 3. f. i. Naut.sat ubi cum esset actio locati civilis, adeoque edictum hoc inutile videretur, ex hac
causa id utile dicit Cius, quia ultra culpam, quae in locato praestatur, in hoc edicto alia adhuc exigitur adeoque levissimas
Respondes Pomponiin in ista lege nusio verbo decidit, quodpias si in edicto isto quoad gradum culpa , sed ut expresseo sole meridiano clariora sunt erba hoc edicto omni modo, qui recepit, tenetur, etiamsi sine culpa sve lata sve levi mve levissima i)us qui cccpit, propter quam solum competeret actio depositi vel locati a culpa nautarum o viatorum resperiit. V. cis ulr.eo Vertim inspice haec Ct priora verba, qui edictum ideo utile elle dicit, quia in locato culpa, indeposito dolus un- rari praestatur,atho edicto OMNIMODO, P recepit, tenetur. Erit cui Oxum in cri hic opponitur Nonne aliis gradibus culpa, Expresse vides distinctos tres gradus invicem oppositos; DOLLIM in deposito CULPAM in locato, OMNIMODAM praestationem in hoc edicto is ergo
mih a in locato non continet omnimodam praestationem,
quia illi opponitur ;4 in hoc cdicto plus praestatur, quam in locato, quia omnem continet Priestationem, locatio veta
73쪽
rom m omnem iacten ut enim ab invicem separantur. Vides quoquo ex hac oppositione dictum ideo utile, qui iluvior in eo culpa pricitatur , quam in reliquis : Cur enim actio depositi de locati non obstat, quominus eluunt Occdictum utile it rei pondet JCtus, quia in iis dolus unda. at, vel cu'. praefatur: non ait, ut Tu vis, quia in iis CULPA tantum EJUS QUI Ri CIPIT .esta ur , t etiam UORUM : ed R. uia in iis CULPAM VEL DOLUM DUNTAXAT recipiens p. stat, hic OMNIMODO -
Quomodo lana sequentia verba et os etiamsi c. in υli Intur ad summam hujus rei nihil refert sive enim tuo sensu accipias, ita etiamsi sine culpa ctiam lavilli avus oui recipit, scd culpa aliorum perierit sive meo, ita etiamsi μne ejus, qui recipit, culpa, nim illa, quam in locato praeuiari Jamiam dixerat, icit te i. erierit hactenus nihil impedit: priorum enim verborum sensus utrobique integer manet. Sed nec catamen verba, quae sequutitur, recte explicas: I. Dicis enim, qudd recipiens teneatur, etiamsi
uepa ejus, etiam cuillima , perierit. An ergo potest quisnam teneri ultra culpam cuillimam An teneri potestis, culus nulla, nec levistima quidem est culpa 3 Ex quo capite ergo ' Necessum est vel teneri cum X aliqua sua culpa, vel ex casu: illud Tu negas, hoc Cius, in a. y f. i. min. ubi negat ex casu cum teneri. g. 32. Et, II. si recte perpendis, quomodo praestatio in illoc licto opponatur reliquis praestationibus depositi locati, apparebit, uti in bis telligitur culpa Molus solius
recipientis,ita S latclligi in Edicto Concedis equidem inse. cap. 27 dec. θ. adoby. z. quod i ferentia inter ocationem se
74쪽
eulpae prae udae; sed in eo, quod NB. in ista solum praesi tu culpa
propria, in hoc et jamatiorum.
Sed contrarium dabit inspectio ipsa Tu differre dicis, quod in cato cu a propria in edicti culpa horum quoque raepe 'r. Lo Pin o ita differre ait, quod in focato ad culpam in edicto omnimodo meatur. Ubi hic distinctio inter culpam propriam ciliorum Z Ubi in locato hic dicitur praestari aiarum culi', proprii, ut Tu fingis
f. 33 Sed Il negideo valet explicatio illa,quia ad culpam aliorum etiam c locato quis tenetur. l. II. Arinc Locat adeoque in eo non dister ab hoc dicto. Respondesaec. 27. dec ult. Ipsa haec lex aperte confirmat nostram sententiam cum non aliena sed propria culpa in locato attendi dicatur.
Qui audes hoc flerere Verba legis hax sunt Mihi placet, ut culpam ETIAM EORUM. quos induxit, praestet suo nomine. Hic locator dicitur praestare culpam aliorum, quos induxit i is culpam aliorum ibi non attendi. Quae magis invicem possent contrariari f. 34. Et quid ex verbis illis colligis , tamen culpam in induc nias admisso Nemo enim culpam alterius praestat, nisi propria sit coim uncta,&ipsi aliquid imputari possit, V.ς quod tales adhibeat servos. l. ult. g. . A aut caus quod tales induxerit, sive suos sive hospites. d. iii pr. sic in nostro casu, Nautae culpa est, quod tales viatores induxerit,
nec amen contra os rem receptam inclicis custodiverit: arg. d. H.
3 1. Nec illud verum est,quod ais d. dec. uir me reprehendisse quod verba l.3. f. s. sine cu'a ejus, explicaveris sine culpa ejus e culpa suorum cum dixeris culpam alioruλα. Non hoc reprehendi, sed quod culpam adiorum, C. g. io rum vel quos secum in navi habet, opponis culpae, quae in
locato praestatur, cum haec itidem CXtendatur ad culpam ali or una quod am 1acis Ostensum.
75쪽
β. 36. Multo minus verum est, quod sequitur ae dec. Do juxta meam mentem re)uira levissimam culpam, ut huic actioni locus sit. Nunquam id mentis fui sed dixitnestari in ea non tantaim levens, d levissimam culpam. uida ut in quirris: Cur ero opia est hoc dicfo 8 Ideo c. ut lex tilina culpa vinci cari possit, quae alias non poterat utiatis amittensum. f. 37. Denique ais in cap. II. dec. ult. OUervari debuisset D. CoccViu pronomen eius is relativum qui , auod excludit culpam recipientis, respicit culpam aliorum. Egi gia obiervatio : Non clativum qui, sed vox ne illi iuncta culpam levem excludit recipientis , neutra autem alterius culpatriret picit. Sic non sequitur Feci hoc sine ope Titii clus qui hodie mihi ad tuit. Ergo feci ope alterius: Cicram enim sine ulinis ope id fecille.
COLL Tim xl I. Ad cap. II. Dec. ult. vers Porrὴ idem. Ubi miscedanea quaedam.
I. i. elideravi illinctionem culpae in abstracto 5 concreto , prout 1 nonnulli loquuntur. Tu eam incpta T. ργκ τα Ocas. Crum ita Tu ipsam lcgemin- cptae mi ογ- ream tacis aperte enim ea habetur in lor. De os ubi ita quit Clus: Si quis non ad eum modum, quem
HOMIN LIM NATUR A desiderat iligens es, nisi tamen ad SUUM mo um, c. En duplicem culpam seu negligentiam : altera, quae exigitur ad modum communem hominum in genere di quas m abstractori altera ad moduli ii ius depossitam in concrcto. , quacunque voce appelles,
76쪽
Notavi itidem, quod habetur Exerc. ad Pan
I'. . 2 n. I. Tu vero ais: Non me attendisse recte, Te recensere ibi communem c. Sed ideo id refutavi, quia ne quidem ex hypothesi sententiae communis recte id retulisse videris Communiter enim, ut quis immunis sit a levi culpa, requiritur diligentia media Tu vero hoc casu, sic quo quis in suis est parum diligens, susscere hanc minimam quoque diligentiam in alienis, ascris.f.3. Porro notabam quod dicitur . Exerc. 9. . 26. n. a. quia id non osse levis sed lata culpa, per text. evr in l. 2. Depos Taediosum vero est, ad omnia illa in inutula, quae hic reponis, cspondere. Dicisci. Non esse Cuiam ex tendendam contra mentem Celsi Unde vero Tibi conita dement Celli, nisi ex verbis, quae hic sunt generalia; tuum esset probare quae excipis. Dicisci. Ita sumeret mommbus contracZibus latam culpam raestare, seu non minorem
curam alienis rebus, quam sevis a hiberea Idem etiam repetis f. seq. manifesto errore confundis utrobiq; haec duo squis eandem curam alienis adhibet, quam ipse huis quod, ni fiat, cst lata culpa' l. 31 Depos En si eandem curam alienis Lhibet q-mbonin paterfluis quod nisi fiat, est levis culpa:& de hac loquitur Mus allegatus in L F. . Contr emt. Illa est culpa in concreto, haec in abstracto, seu , si a voce
abhorres, Juxta naturam hominum in communi definita.
Vid di . .pass. Ut mirer tam manifesto errores adeo confidenter edisseri. g. . Dicis . Id quod a ueram, ind. l. 32. non agi de eo, qui res suas servet, refutari his expressis verbis. Ad suum modum curam praestare. Verum id ibi cst negligentergerere loquitur enim de parum diligente, seu negligent e, qui tamen nequidem hanc diligentiam minimam in alienis praestar.
Dicis . civitationem esse, quod negavi, id LP esse caseum,
77쪽
quo quis aliena negligit cur it se eum. V quis aliena magis, ρ am sua negligit Vcrum maximili: discrentia cita prorius cnim licio negligere, de nullo modo curare velle, cst
Verus dolus, qui continet animum laedendi Col a. f. I9. g. s. Hinc dicis . Longe meli; Coccejo hanc rem exponit Nic. Burgundus c)usque locum longa ieri e refers, nec Ugo iam cpcto. Equidem non invideo Burgundo. Vcitam Tu multa lilc peccas. Iterum cnim udicem induis, cum
magis etiam hic suspectus sis, non modo in propria cauca, quia cingeris, sedi quod laudas consoricia causis Tuae, ut ipse addis, propitis nobis accedens. Sedi profecto in toto hoc loco exceptis, quae de dote dicit & nec Tu sta- statuis idem, quod ego, asserit, a Te vero magis diversus. Adeo lammiquus es, tum in me, quod laudem, quam Burgundo tribuis, in pari causa mihi cripis , tum in Te, quod contra Te verba facis, adversarium laudando.
COLLA Tio XIlI. Ad cap. I . cc. s.
Quibus cassibus lata culpa comparetur dolo
f. i. Quam vulgatum est in jure, culpam latam dolo contineri,iam cemum est, non semper hoc tieri tamque incertum quibus casibus id fiat unde multi pro arbitrio sine autoritate legum exceptiones sibi fingui &,ut onus probandi declinent, regulae statum immutant, inter quos etiam est Ampl. Adversarius noster, qui ad contractus regulam id restringi: Ut igitur eo tutius hac in re progrediamur,4 ffugiendi vias occupemus, pauca praemittimus.
g. 2. Primo quidem supponimus vulgatissimum illud: LCgem generaliter loquentem tamdiu generaliter intelligendam, donec appareat restrictio; regulae tamdiu stan-
78쪽
dum donec probetur exceptio, vel ex alia lege, vel ex ipsius legis aliave ratione solida Illa enim lex dc regula am Averbis apparet, restrictio autem ipsius antequam probetur, ΠOndum apparet,sed ostendenda est. 1.f. I. Leg. r. si ad b, ut verbis en alibus, si ambigua non sunt, inlis endum sit cis dura sit sententia Lia . . . ut GHquib., Da. τί
g. 3. Haec am regula generalissime traditur in L 226. V. S. Magoa negligentia culpa est, MAGNA CULPA DOLUS. Sed in omnibus coeteris locis generaliter haec re gula effertur. Nec quicquam ipsius generalitati detrahit, quod referatur sepius in materiis contractuum inde enim non restringitur ad contractus,quia ratio generalior est ipsa materia cui applicatur. Sed nec refertur haec regula tantum generaliter in contractibus. I. g. . O. A. LI. depί32. . eod. l. 2. g. s. Haer venae &c. Sed N in delictis. l. i. f. a. uncI. I. ult. Si is qui est. lib. item in interdictis. l. . . . Precar. 1 olutionibus i. u.pr. Mandas S aliis negotiis, quae restitutione damni dolum puniunt. LI. f. i. Si me fal. mod es c cons. GL 2. . Lodisp. f. 7. 913. Huic ergo generalitati tamdiu insistendum erit, donec appareant cxceptione S. g. 4. Tales jam Xceptiones inveniuntur . In lege Cornelia de sicariis. l. 7. Sisar. cum nulla ibi sit ratio specialis, sed ratio malitiae, quae in criminibu pectata H CXPCris sit commulais, rectc ad caetera quoque crimina ex similitudine rationis id extenditur. 2. In delictis privatis, inquibus malitia seu animus delinquendi punitur, uti furtum, .
T. Obl. q. ex dei in uria L vj. I. Injur Vi S. L2. S. . Vibon.rapi . cum enim hax sit poenia malitiae, utpote quae Jure Civili regulariter tantum punitur, P. 2. I. i . IT inlatam culpam
poena illa non competit. Secus igitur in delictis, in quibus agitur ad damni restitutionem, quae omnino facienda est,etii
79쪽
etu non per malitiam, sed negligentiam aut imperitiam a mnum ii datum, ne alterius iidia alteri uinnosa sit unde etsi sub ista restitutione damni aliquid pracri a quoquo
C mineatur, hoc tamen equitur naturam principalis. l. I. g. r. ι ι ouit i. a g. c. 2. R. Lin 6 Lile tamen delicta, quae sua nat ira malit lana continent, nec culpam latam admittam diximus o 4. . . clanititur ali. nonnullis exceptioncs VCI una
cum dubiae sint, videndum ut legibus probciatur. Conferamus ergo Ordine bicviter qua itiones , ad quas Tu c-
g. 6. Adirna tum Ior . q. n. quia agitur de damnirci titutionc tum per . . quia nullibi probatur haae cxceptio. Rationes aliae lini ci. Quia in lata culpa es propolitum quoddam Eo animus quod tuom minor animo
seu propolito committit, i cstitu lori Cm non merctur. l. I.
C. sici et . el. a Quia iura tantum minori erranti subve-viunt L 2. C. si mino maj non et autem error inio, quod fit animovi proposito rror nim conicia sum cxcludit. ιο Lit 6. R. I. La. r. Iuuic 3 Quia animus committendi minorem facit malorem, . . . si min. se maj. cc potes aetatis lubrico a plus dici, qui consilio usus esti cum crgo lata culpa consilio quodam praecedent committatur cella iiii restituti Oba tatis imprudentiam. I. Rci pondes: Hae tres ratiuncuia innituntur salsae pothes, inita culpa esse propositum, quam supcrius refutavimus. cap. dec. 8. c. 6. dec. ult. Egrcgia refutatio illatc. quadix cras, omni uri ac rationi id rCpugnare,nc tamen ullam
rationcm adduxeras. U. COL 3. Hi ergo illa hypothesis in . Cois solidis limo sit demonstrata liae rc rationes
tam firmiter subtili uiri quam pia hypothclis. g. 8. q. Quis
80쪽
β.8. . Quis dicet, restituendum esse minorem, qui ramo m publicum dejecto aliquem ccidit, si postea pra tenderet, si nescivisse hominem in publico transiturum fuisse Atqui id lata culpa est. 7. SIcar. g. 9. Respondes i. Utique aliqua enia saltem a mitigandam poenam dabitur minori Non agitur de poenae mitigatione,sed in integrum restitutione. Responcla et Perri-net hic casus ad delicta, in quibus restitutio locum non habet L 37. g. r. Minor. Imo in delicto legis Aquiliae, ex qua hunc casum refero, j. F. C. t quil habet locum restitutio, ut notum est, quia etiam levis de villima culpa, seu imprudentia ibi praestatur. Respondes 3. Imo ipse Coccejus admittat, latam culpam in delioris non comprehendi ub dolo the T. quomodo ergo quoad restitutionem tali casu continebitur Z Quin contra in iis delictis, in quibus ad damni restitutionem agitur, dixi la
g. Io. Pergis yrivolum porro demin. Coccejus scribit objicere L p. g. pen Minor L . l. 2. si addi et circ. snultim rationem addit. Quia videt haec in propatulo est urgetur, quod incid. Ll tantum doli mentio fiat at idem plerumque fit in contractibus, addita etiam voce dunt xv d S. ut notum,& tamen dolo ibi aequiparatur lata cubpa per I. 3.
Q. a. An lata cuilpa dolo comparetur in mala de inducendat
g. i. stirin. Quia di hic agitur de restitutione damni, neque exceptio ullo modo probatur. Aliam rationem dedi di p. 3. g. s. Quia lata culpa alviti de non committitur. l. 32 Depos non tantum ergo dolus, sed Miata culpa aliquem in mala lide constituit, quia est quaedam perfidia species: Mhactenus igitur dolo comparatur. g. n. Icipo ades r. Loquitur lex de materia contractuum