장음표시 사용
51쪽
scuus et i, alio od agas, quod alias non egisset. Exerc. 8.1 L . 23 Mihi autem videbatur non ideo dolum ci navi seu metu concurrere , quod huic con uncta sit callida quaedam machinatio, quae dolus est. l. i. g. i. Dol mal ille liquidem dolus , qui ' ac metui inest,expresse opponitur callidae machinationi, tanquam diversa haec separanturii l. r. f. 8 bo'. rvt. Qi6. Capt. Opsic Dioni f. F. Addo iam , quod nactus hic nun inducatur callida seu cui
de si ina ac limulata nuchinatione, sed apertain violenta. a. r. f. 9. Noto hic, quod in allegatis abs Te verbi, meis, videam bis transpositas voces, ut ac dolo, quod iacit pro Tua humanitate, Vir Ampl. corrigcS. g. 3. Rcgcris sane hac in re si inier nos id sensiori si non exponit illa, cur etiam ob vi et Ichn de dolo locum habeat nostrae ergo rations inser,iendum , inquedum
3. . Sed in coitique videtur dissensus, quod dolus
ille, tui cum metu concurrit, non committatur per candi datem simulatam fraudem altorius, ut statuis, sed per apertam violentiam, qua trepidatio quaedam S stupor men. t inducitur Lilrinc verb mentis trepidatione Mita turbatur
animus, ut fere nesciat quid fiat: hinc est,quod talis me tu ignorantiam continere dicatur M. I f. 3. uod met.caus. cum enim hic intelligatur metus non quivis, sed adeo atrox, ut in constantissimum quoq; virum cadat. l. I. in n. l. S. l. s. l. 7. princ eod. y Ex quib. caul tua'. facile potest quis adtalem stuporem mentis adigi, ut in ista perturbatione non satis percipiat a quaeacruntur arg. LI. f. ML prisc. Incend. rui, Et haec ignorantia hic est causa cra, quam petebas, huius concursus, S dolum parit cum , qui cum metu con
52쪽
3 s. Et hoc ad summam actionis ac libelli multum re-Wi' si quis enim hoc casu velit de dolo agere, non debet
peti suo exponere violentiam alterius ac vim illatam, in-kQque concludere, eum de dolo damnandum. Qiceretur Cnim libellus tanquam ineptus: ' .sbii trepidationem pClturoationem animi proponet, in qua non animadVCr-tCtat,quae gesta sint. Uti ci contrario,si de vi agat, non hanc ignorantiam, sed vim saltem allegabit.
g. 6. Idque vel inde saltem certum ac necessarium s r. ilnim de metu conquereris, semper negotium re cinditur si de dolo, aliquando ipso ure id nullum estisse quoties dolus causam dedit negotio bonae sider uti communiter d. verissime sentiunt. Unde priore casu non potes e capite ignorantiae agere, qua consensum poenitus tollit. Iur 'r, Dic. c. adeoque quod ure nullum est,rescindi non potest. LI6φfrior Minor utiq; si dat causiani negoti bonae fidei, ceu di iti& posteriore casu non agese capite Violentiae,quae consensum non tollit, sed posito tali periculo ponit adest crgo consensus aliquis in quo
g. 7. Hinc patet, cur actio famosa doli hic concurrat cum metu cum enim distincta sint delicta. in arbitrio ac loris est utrum velit mOVere per t. 8.f.M. Infitest. g. 8. Patet quoq; cur per exceptionem demum tollantur ubi enim diversia sunt delicta, ex singulis ac tio ipso jure subsistit. l. s. g. I. Adl. Aquil sed cum ex uno tantum facto retultent, hinc semel cx una ure quaesito, alteri opponitur
f. 9. Nihil vero obstat, quod dolus definiatur callida
53쪽
machinatio. l. i. q. r. Dol mal. Id enim verum est de dolo, qui fine vi est. l. 2. . 8. I. s. V bon rupi Ps. Ex quo. Ou maj. de quo principaliter ibi agitur, quia vis in taec. edici uod mei caus ain tractata fuit.
COLLA Tio VIII. Ad cap. K. Decisi. θ. Iterum quaeritur de propositio lata culpae.
I. r. Quae hic affers , non sane merentur repeti Quoties illa am sunt explosa Iterum insurgis contra cntcntiam nostram, culpam proprie dictam,seu Liam continersa liquo propositum, ut diximus, explicavimus disp. z. g. is. demonstratum cos sper tot e cost. 2. f. 8. I9. g. r. Opponis i Ex proposito se data opera rem Lenam negligere non videtur tam culpae quam dolo accensendum.
Iterum repeto duplex propositum, vel laetandi, quod in dolo est, uti ipse definis diffs de Dolo rcuo the r. vel aliquid in se licitum agendi ex quo tamen is, qui agit, scit, damnum saltem oriri posse; quod est latae culpae, ut ad nauseam demonstratum d cost. s. . . o cost. 2. g. 8.ct seqq. g. 3. Opponis et mn convenit hoc omni culpae sed solum tuae. Et de hac tantum loquor per culpam enim proprie dictam intelligo latam quae semper est culpa ut itidem pius am inculcatum Liris . cost. 4 3.
I. . Ad l. 6. g. mandati. 6. m qui not. U. respondes proponi casumsingularem, quo etiam contraria actione con-τentus secondemnatus u ob sidem eculiariter ruptam infamis oci Videamus vero legem Edicto notatur non solum qui
mandatum suscepit,sed , quis dem, quam a versariinsecutus
54쪽
condemnavero, famosium facio. Hic sane non est calus finia gularis, sed regula generalis, quod edicto notentUr Omnes,
qui fidem susceptam non stant uti ex inspectionc patet haec regula applicatur postea ad exemptuni contrariae mandati actionis. Ex ista ergo regula, non exemplo, ostendimus, in negotiis civilibus suscipi fidem ab altero camque alterum sequi, verb/dem, quam adversarius fouitur ceu late aedisp. deduxi. Inn auteni Mehi industri
suae alteri fecit Z Utique ex ea, quam suis negotiis alet adhibere, industria tuam ergo si non privstat, ecies quaedam cst perfidiar, fidem fallit, etsi propositumhrden d non habeat quo proinde casu erit saltem lata culpa, nihilominus infamiam ingeret G. 6. g. 6. g. 4. Pergis, me insequentibin ipsum significare, in culpa baut esse propositum proprie dictum. Ubi id statui 3 Dixi, toties Jam repetii, non esse in ea propositum priecise a dendi est tamen propositum aliquid infelicitum sed cum damno conjunctum agendi vel id negligendi, unde laesio quidem non oritur, oriri tamen forte potest. Cost. 2. f. I9. quod utique est propositum proprie dictum.
g. s. Ad locum Ciceronis , ex quo candem culpae rationem ostendi, ita respondes. Locus Ciceronis agit de perfidia mandatarii, o negligentius data tamen opera se contra
dem admissum opponitur ei, quod quaestus causa factum. reoque igitur ca quaestus causa sve alias contra si dem, male, data opera, in rebus mandatis quis ver tus est, dolus subes. Sed evolvamus, quaeso oci initium: Si quis, inquit, rem mandatam non modo malitiosius gessisset sui quae- sui ct commodi causari sed se negligentius c. iaci non hic opponitur tantum quaestus causat negligentia, sed mrii Min negligentia Tu vero etiam in posteriore hac specie
55쪽
cie hi tuis notitiam : quod insuper sequentia etiam verba
apertillime refellunt Ind. coss. II. g. 8. g. 6. Initas. Da etiam ob culpam quis fleret infamis, contra text. expr. in . . . sin. His qui not. Vcrum cit generaliter autorem illam odi quod si nolis, restringcndus neccilari Octat textus ad speciem habilem negligentiam sol maximam, cum negari non pollit de negligentia quoque cum agere. Vcrum, quid si statuerem in omni specie Culpae,eciam evillimae, hoc casu infamiam irrogari sane rextus in .f. m. nihil impedit. Abstinui cquidem hactenus ab ista lententia, ct adhuc timiduscule id cogito, scdobfirmabitur scio, frons, dum ad coli. 3.3.i8. pervenerimus, ubi sententiam hanc cise verissimam apparebit.
2ua culpa in pignore praestetur 'quid
f. i. Initio statuis hic , quae nova Tuai paucorum sententia est,in pignore praestari culpam quoque levissimam Las PCn. act. f. uir. O n. a c. oli desciusdem sentcntiae Patronum allegas ita Burgundum de per o u . qui in distinctionem mediaei maximae diligentiae ita invehitur. Sed hae merae sunt nugae. quippe frugi sediligenspater sapud veter Icios idem est, quod diligentissimus. Et hic homo propter d. Di s. f. Hi Pu act quam solvere ncquit, quae a n bis ex regula, quam tradidimus Cost. Σ.g. 3. facillime solidi sinae bl vitur, id i . P. XI. g. v. o processit temeritatis, ut omnes Juris Interpretes propic sententiam, quaeri
56쪽
vie is legum textibus probatur,ut apparebit. d. cost. n. nugas egilla nugetur. Sed ita solet accidere, ubi casus ratuum lC-gum tractamus, ipsas autem Juris rationes ac principia negligimus. f. et Pergis Euain. Coccous d dis'. 2. thes Ι7. de negligentia, quam qualitatem inconcinne desinit, latius tractat, magis hanc rem confundunt, quam explicant. Dum negligentiam inconcinne definiri qualitatem ais, Logicorum fidem impugnas cum enim diligentia sit qualitas , etiam negligentia, tanquam ejus oppositum, privatio, erit talis ceu tenebrae ad idem cum luce genus reducuntur. Et quo alias
referes habitus vitioso. Nonne ad qualitates Atqui negligentia est habitus vitiosus , vitium naturale ita enim dicitur in L 1. C. quanae sequo quart daturale vitium es. negligere, quod communiter possidetur: Quae autem sint illa in I. 7.I8 quae magis confundant hanc rem,quam explicent,non video; imprimis, si quis a praejudiciis liber est distinguuntur enim ibi gradus diligentiae, cujusque rationes ac principia indagantur. Interim ex iis, quae tradita sunt CH. a. res tota adhuc luculentius intelligitur. g. 4. Demum ais: Et cum iterum culpam a negligentia distinguit,inscite ludit in amphibologia,quamsuperius c. 3. de 8. arguimus Lapsus hic est memoriae: nam aedec. 8. hanc distinctionem ipse admisisti. En verba Tua : Culpam distingui a negligentia absolute ita dicti concedi potes. Et mox uodpi vitiositatem aliquam latiore ense lubetin. Coccese aggestare in verbis erimus faciles. Et quomodo hoc negare poteris' Culpa semper est vitiosa,& culpositas dicit vitiositatem per hanc autem dixi me intelligere, quic
quid legibus improbatur Negligentia autem non sem
57쪽
per penitus est vitiosa, sed tunc demum , quando pro
culpa habetur, uti constat: hanc rationem distercntiae plenae inculcas . L
COLLATIO X. Ad cap. I. Dec. ult s cap. u. Dec. ult.
An inter negligentiam, culpam disserentia quadam statuenda
g. r. In i p., sicci 2 prop. i. ita dixi: Hae tres species, dolus, culpa, casus, non sui licium, si omnes distiniactim accurate inspiciantur, dum omittitur dilicentia, seu,coiis oppositula negligentia quae diversa est a culpa, semper fere scparatim a culpa, tanquam spccies Mus opposita, in legibus proferri solet. 66. . 2 ins . Commo R. I. L p. I. ρι n. I. l. 3. , uo. Commod σc. g. 2. Opponis . 3. Emt. l. 3 g. 4. conir emt. l. 6.
re veni ex quibus constit culpam ct negligentiam non differre. Jam refutatum hoc cit cost. pr c. I. 3 9 sqq. x propria Tua decisione ac rationC. I. . Nec movent quicquam leges oblectae Iis enim amoccurrere volui incipia d. pr D. ubi ita pergo Equidem δε- is culpae vox aliquando adeo laresumi, ut omnem negligentiam, etiam minimam, quae ovis a dicitur , comprehendat. Et in fine .prop. L Potes aliquana culpa tamiatesumi, ut negligentiam complictasse. Scaedixi, hoc non susticore, si accur levi distinctim omnes praestationes inspiciuntur. V. d. g. I.& semper stre in legibus ab invicem separari nim quoties omnes praeitationum species plene referuntur.
58쪽
g. 4. Separari autem culpam S negligentiam ad Oculum patet ex L allig. f. Lo m. Ad quas respondes: uuae culpis ibi is m, diligentia lebissimam denotet, ii jam δε m explicaveris iuershusitis e. Respondeo I. Ergo fateris tamen, voces has culpae ct negligentiae in urcab invicem separari, distingui quod mox quoque in fine hujus Decis ex professi, asseris. Huius distinctionis rationem ut ostenderem, dixi sit brevibus ea complectar initi, culpam proprie dici de ea, quae propositum aliquod
Continet, adeoque semper est vitiosa dc culpa, uti est culpa lata aedis'. 2. . 6.sev cost. 2. g. 8. I9 negligentiam ausem
dici proprie de vitio naturali, quod proinde sua essentia culpa non est, sed ex certis causis aliquando pro culpa habetur, legibus improbatur; quo sentit, si vox culpae adhuc opponatur diligentiae, hac voce intelligitur diligentia maxima, cujus omisso ex moderamine uris civilis regulariter non culpae sed casui adscribitur, non nisi in casibus exceptis praestatur. Vides, nihil me dissentire amitters h. Tuo, qui nihil hic aliud statuit, quam quod omnes
Dd sentiunt:& manere tamen oppositionem distinctionem inter culpam&negligentiam. Res p. a. Videris, Tui hic plane immemor si enim, ut refers, culpa in I L levem, diligentia levissimam notat, utique haec duo inter se different quod sententiam Tuam destruit de qua Co . Ita . 4. g. s. Dixi porro quod culpa simpliciter posita non semper levem significci; nec diligentia, mediam aedis'. taprop. I Gr 3. Ad quae haec notas : Facile concedimiis, q o culpa aliquando etiam latam comprehendat sepius vero levem designat, cumprimis si diligentiae quasiodponatur. Eadem est ratio diligentiae quae aliquando itidem alios gradin diligent notat, saepius tamen exactissimam, praesertim si culpae contradistingua- ur Fateris ergo, non semper intelligi mediam nec determinac
59쪽
minaes, quando hanc aut aliam notet. Evidenter vero id determinatur duabus regulis prolixe demonstratisci quas tradidi Cossit. Σ. f. .ctg. 3. Scit quod in negotiis, ex quorum natura certus culpae gradus delinitus cst, per culpam S diligentiam intelligatur omne id, quod in tali negotio praeitatur c cxigitur f. 3. In coeteris auicin media.
Ubi pleni me sententia, qua confundit levemo Getis imam culpam refutatur,
f. r. Pervenimus ana ad eam, in qua card fere contentionis nostrae vertitur, quaestionem, An inter levem dc levistimam culpam in usu uris nulla statuenda sit differentia adeoque in negotiis , in quibus levis culpa praestatur, praelianda etiam sit levissima moviter hoc asseruit Done lus lib. is. 7.d Nicol Burgundus de Peric. secv .c. ult. quos Tu, Vir amplissime, sequeris, mCtus, ut ais,l. 23. R. I. Obiter saltem pro refutatione hu)us sentcntiae proposui quaedam argumenta, . . seci.I. cum res haec non videretur obscura aut disticilis Verum cum late hic ad ea respondere sata-gas, e re visum fuit diligentius hac vice eam tractare, ut tota uoratio pateat, imprimis, cum ipse, Vir Anapi videaris differentiam inter culpam levem .levissimam an ad
4. Atque, ut omnia hic complectar, rationes, quibus probatur dicterre culpam levem nevissimam,itemque i diligeti-
60쪽
diligentiam mediam: maximam, hae sunt L Quoties vero ipse Tu, vir Ampl. concedis ac fateris , exactiorem diligentiam requiri incommodato quam in caeteris contractibus In omnibus fer argumentis meis hoc concedis ita enim ad I. resipondes Praeterea concedimus, quod praeactis contractibus diligentia adhibenda sit A commodato Ad IJ respondes se Iam comessiimus, ιod aliquanto exactior di n-ἔia incommoratost adhibenda. Ad IV. respondes. t nmori exacrior in commodato diligentia designtur, explicarum eis voladd. hes. i. Ad V Prudens judex exacym considerat diligentiam adhibenaeam in commorito Ad I. respondes 3 i. Aliqualem disserentiam quod Atl judex sit attentior inaestimanda diligentia incommodato argimur. Denique ad VII. duertillime respondes a Culpam levem se levissimam, ut gradus, non ut 'ecies distingui non negamus , perinde ut in Grammaticis positivum o superlativum ac,si velis comparativum, levioremsit interjicere,per nos licet: Reliqua verba, qua staquuntur, mox addam, g 9. seqq. g. . Accepto, Vir Ampl. hanc Tuain concessionem toties repetitum cum quo ergo contendis meque, o,
neque communior sententia aliam quin gradus disserentiam agnoscimus. illig. ad Don. d. c. 7. D. S. asi . ibid. Et sicubi inveniantur dici diversae culparum species vox specie laxius accipituri neque enim hic versamur in
logicorum vel triviis clargutiis uti ergo labrae ne lio entiae
culpa disserta levi non nisi gradu, d tanquam malo a minore ita levis levissima, non nisi ut minor a minima cultapae autem nihil aliud sunt nisi tales negligentiae gradus: nam lata, est maxima negligentia levis, minor levissima minima idemque est in gradibus allige tiae : Quae adeo trita
obvia fiunt, ut vel calumniari vel valde ignarum csIe putem, qui haec controvertit. Id tamen Certum est , culpa,