장음표시 사용
41쪽
Ad Deci . . cap-J--n culpa lata coquncta sit cum aliquo proposito, proars.
I. i. Sed non est qti ἰ,d in hac collatione aequiorem esperem adeo ad totiuadamenta non male sed nihil re
spondes. Dicis contraria haec esse omni ur , tantunsellos. nulla rationis adlecta mentione Merui scit culpam ni O-prie dictam contun tam csse cum proposito ac proaeicii aliqua, non quidem laedendi 5 delinquendi , sed aliud quid quod in cruratum non cit, agendi verum ex quo lot . it crive damnum Oriturum, vel oriri posse. Et hoc explicarii m& plurimis rationibus ac textibus demonstratum nobis fuitru dij. 2. I. I 3. A st/ή. I. Item in aedis'. r. f. l6. Item plenis imae
in assert. . quam ideo ex professo subseci ad calcem disp. s.chpos' alibi. g. 1. Quid Tu ad h.rc omnia , Vir amplistimes Hoc
solum. Haec sane tradita nec uri civili, nec naturali, nec recta ration conveniunt: imo inter se pugnant culpam cum rop/sito
ac pro eres esse conjunctam , tamen non malitiose quid erit nec ullam tam audacis asserti rationem reddis. g. . Mihi autem facile crit, ad oculum probare, culpam latam con) incitam csse cum ali in proposito id refutare crudum hoc alterium, quod omni juri r rationi id re- ugnet c. Inspice quas ,, Δ perspice l. 7. princ depos. ubi δε- o proximum, seu lata culpa dicitur, quan sequester servum apud se vinctum misericordia diιctus solverit, ut fugeret. En
42쪽
enim expresse ibi dicitur; scit, cui rei pararetur adeoque sciens volens, hoc facto cum&domino de quaestioni subduci, tamen dicitur non dolum, sed dolo proximum, id est, laram culpam committere quia non facit hoc animo delin
quendi& ossicium negligendi, sed anim, proposito misericordiam exercendi, sed intempestive. Idem videbis in
ult. g. 2. Custos reor ubi custos carceri sicum dimittit mise ratione lictus, tamen hic casus, quo milcratione dimittit, opponitur casui, quo fraude dimittit: si ergo fraus non est, erit utique fit tem lata culpa, quae fraudi proxima est. En custos hic ultro dimittit reum: Anne ergo habc animum tropositum dimittendi Hoc propositum non est dolus, ut vides, sed illem lata culpa. Idem manifestissime ostenditur exl. 7. g.7. Docmal ubi in eadem specio iterum Opponuntur, quando dolo, quando miseratione bivitur servus,&, si miseratione,negatur actio doli ac furti,quia dolus non est, adeoque saltem lata culpa Aia ergo hae quoq; leges nulli urii rationi conveniunt An haec ura quoque inter sic pugnanti Pergamus. In Li8. f. 3. Poen dicitur de his, qui poculum abortionis vel amatorium dant, quod dolo seu animo laedendi non faciant & tamen sciunt , cum periculo vitae ac valetudinis maximo hoc con)unctum csse haec ergo prO- aeresis, hoc propositum, quo ultro consulto poculum dant, etsi vitam 'sanitatem inde periclitari sciant, non est dolus, adeoque saltem lata culpa Denique in l. s. f. ult. Lo .prine i MI Aquil serVum dicitur quis, it et opera per lusum aculatus, cquam consulto Vehementius actam,rupisse: hoc consilium .propositum non st dolus, quia non fuit propositum laedendi, quod in dolo requiritur. Aerre s. e. in. in L 2. f. r. verb. ad hoc usum ut damnum et bona et e rapiat.
Dol mal sed ludendi aequam e suo expellendi adeoque
43쪽
tantum culpa, uti dicitur in Lio A L . Add. sv. Collit. 2.f. .i819. Vides, Vir Ampl. quam uri derectae rationi COntrarium ita assertum tuum, quo haec talia sic asseris.
g. 4. Pergis G dem farinaesunt, quae sequuntur Rusdem omnino sunt farinae haec sequenti id cli, sine ulla ratione prolata,& am explosi. g. F. Quaeris porro, quam subtilitatem assectem his verbis disp. r. p. s. Si quis per Cogentiam naturalem committit aliquId, etsi non committit culpam cum sit negligens es absit
nimus es voluntas; committit tamen, quod sit ni gligens, nec vitium Lud naturale studio subeg ri ct correxerit. Non putavi subtile hoc videri res ipsa sane manifesta si quod ut pateat, utar cxemplo vulgari. Finge opificem valde imperitum sui opificii, qui omni quidem cura opus fecit sed inutile tamen. is non quidem deliquit,quod opus inutiliterfecit, quia aliter non potuit, O msi imperitus . adeo ille ad impollibile non te .ietur per et u . sed co delinquit, quod sit imperitus 5 opificium suum , quod profitetur, non inclius didicerit. Moc puto sitis obvium fore.
I.6. Tu vero, Vir Ampi pro hac distinctione aliam
substituis nim quod talis v. g. opifex committat culpam, non auatenus pro delicto accipitur,sed quat pro negligentiastrohibita Certum cst, hanc distinctioncm satis per suam subtilitatem posse intelligi verum nihil ad rem nostram iacit. Volui rationem dare, cur homo, qui propter neglig ntiamin inscitiam sibi insitam aliter facere non potest tamen culpae reus videatur: dixi, non ideo id esse, quid lianc negligentiam commiserit, cum sit negligens, adeoque aliter non possit; scd quodsi negligens, cum potuerit de debuerit studioi cxcrcitatione negligentiam excutere. Quid vero huc tua distinctio ' Quod autem hane usui S legibus consociniorem dicis, plane erroneum est;
44쪽
Cum Contra omnem inmm sit, Culpam pro dolo seu e ro delicto accipi, quippe cui perpetuo in jure opponitur. l. g gestet et . . r. Res vinae l. 2 F. f. 6. Fam. erc. l. F. f. 2.ct .uo. Ero f. ult Commod. l. 3. uis. Pign. acri se infinitis
g. . Denique ais Reliqua, quae pro sua assertione a fert, facili negotio refelli ex dicti queunt. Ex quibus dictis' Nihil dixisti, nisi quod haec sententia , culpae inesse 'opo sum quoddam e re contradictoriam involvat , omni uri rationi contraria sit, sed sine ulla ratione: substituisti deinde aliam distinctionem, ad rem nihil pertinentem: praeterea dixisti nihil. Quid inde refellis et quid meris his dictis uis nullo verbo probatis refelli potest i Facilis sane disputandi methodus, qua uteris l
Ad eos ult. d. cap. s. Ωuomodo conveniant cuisa, qua in depositio, , qua in societate praefatur,s quom ore disserant
f. i. Ut singularcio illam culpae speciem, quae in societate 'cbus communibus praestatur,&unde omnis difficultas circa l. 3. R. I. nata est, solide ostenderemi explicarem, duabis distinctis stertionibus id aggressus sui nim assert. . disp. 2. in illa asserui, candem elle culpam, quae in deposito& cietate praestatur, scit. Luam in altera autem : hanc latam culpam hoc speciale habere in
societate, quod , ut alias dolo a ala Compareth , adeoque
cum hic sit ellectus levis culpae, quod dolo noli contine
45쪽
Nir o Te uiro levi culpa habeatnr, prout videri quoque
hoc potest ex Cotta. f. ra. idque cccvidentillimis legum textibus 'ationibus ita non tantum demonstravi sed de quaecunque antea crant dim cultates tam facile duculenter solvi ut non dubitem, si quis attente, candide ista perlegerit tacite in candem nobiscum sententiam cum
f. a. Vcrum Ampl. Antagonista hic quoque haut
parum iniquus est. Primum cnim more suo contradictiones imputat,d obscuritatem arguit, dum ait Verum quid opus es rem banc tu alias intricatam esumodi obscuris se si bi invicem contrarii novis assertionibus intricatiorem reddere e uam enim eandem esse culpam in priore, eam diversam po- Acriore serto dicit. g. . Quod obscuritatem attinet, usu quidem venire solet, ut rc noviter percepta videatur primo intuitu obscurior, imprimis ei, qui hactenus alia sententia praeoccupatus sint Vcrum si quis ea quae tractavimus Cossi 2. f. q. O seqq. rite inspexerit, re rationem hu)us in societate specialitatis, nec non latae culpae bene perpenderit, non tantum facile totum hoc negotium perspiciet, scd fatebitur, necessario haec ita dici debere ex hypothesi uris, etsi ex legibus nitu probari ponet, ceu mox patebit. f. . Contradictiones vero quid comminisceris Eine dubio enim longe aliud legisti in ipsis assertionibus. Dixi eandem cis culpam in se , diversam autem ciscini. Haeccine contraria ' Dolum latam culpam est diversa in se sed eadem effectu in negotiis civilibus,omnes norunt. Eadem cst actio, quae datur in patrem talium. sed diversi effectus in filium datur in solidum, in patre impropcculio Laa. Pecul Idem clictum est, furti rapinae, in uri occ. sive crvus id committat sive liber, sed dive sis
46쪽
effectibus i hic enim directo convenitur , ille ver no-Xaliter tot tit Nox act. innumera alia. Sic eadem
culpa est, sed diversi effectus. An ha: sunt contraria
Pudet ex Logicorum quoque scholis haec refutare. . . Respondere tamen paras ad argumenta quae pro aff. i. quod cadem in se sit culpa, quaeir statur in deposit, societate, adduximus, scd nec ad omnia respondes, me quidem, ut male contendis, ad praecipua, reliqua enim vel aeque sunt certa, vel etiam certiora ) nec ad
haec ipsa distincte, sed in cumulum, quasi per a versionem Afri, inquis , potissimum γα Pro soc. g. n. eod junct. Depos . n. α m. r. c. o. ω quibus easdem praefationes in depositio se societate iisdem
merbis exprimi putat. Verum hoc argumentum a paritate verborum mihi profecto videtur omnium minimi momenti,4 longe certiora ex ratione serie textuum aliisque egibus deduxi, partim mox probabo G. . . Videamus tamen, quid respondeas. g. 6. Respondes ergo ita Hoc non solὴm de societate. sed etiam de omnibus contracribus dici potes, quod in iis prae- sanda situra culpari in eo vero es diserentia, quod in quibusdam duntaxat ista culpa lata r stetur, nempe in deposito se precario. l. 23. I. c. Talia Lane referre est refutare. e. sponsio eo redit. Concedis eandem culpam iisdem ver- his utrobique exigi, sed in deposito eam untaxat ais exigi, in societatei reliquis contractibus insuper etiam levem,
g. . Verum I. Quis nescit, qudd, quoties definitur certa praestatio in contractu, illa sola intelligatur exigi, nulla ulterior v. g. Quando dicitur,in deposito irecariopriestatur lata culpa, intelligitur illa sola pnistari, exclusa lovi, levissima. Quando dicitur, in emto,conducto, pigno
47쪽
re, Ole,&c praestatur culpa levis, intelligitur haec sola praestari, ex chisa levissima indeq; incommodato mandato,&c. in quibus insuper tiam existima culpa praestatu , nunquam dicitur pricitari culpa levis, sed semper e villima, clomnes limuli non enim admoneri incretur , ubi gravior culpa praestatur, ibi praestari multo magis leviorem)ita simpliciter dicitur praeitari lata vel ex is culpa, mi 2. l. . . arb. tat. l. 7. . . su p. tui. l. 22. g. 3. I. C. Treb. l. 17. f. 2. Praescr. Grb. Nabis quam plurimis,&intelligitur praeliari duntaxat Miola 2. Quin ne quidem hoc simpliciter dicitur in id. P. sed cxpresse cxclis litur diligentia media, quia expresse dicitur sufficeres, si ocius eandem adhibeat diligentiam in colhunibus, quam in litis, cilii pi sit parum diligens. d. f. ult. Per se cit. Socii. 72 eod.3 Sedi manifeste omissio mediae diligentiae imputatur alteri octo,qui minus diligentem clegit. d. I. uir nam qui parum ae ιτα hic crgo cicctus non tenetur nisi a domi ilionem minimae diligentiae , seu adlatam culpam. 4. Acccdit, quod eadem utrobique refertur ratio praeliationis,sc quod deponcns vel socius sibi imputare debeat, quod negligentem legerit. d. f. ut in n. una aes pcn.
O. m. r. c. O si Crgo haec ratio operatur in deposito, ut dunta laxat lata culpa praestatur, cur aliud operabitur in societate'Eadem cnim ratio idem ius facis. l. 32. princ Ad LMq. IO8er. V. o. I. I. f. 2S. Iarm. Nic. Eberh. in loc. a sim. n.I. s. Et cur
praestationes hae in legibus alias referuntur, nisi ut definiatur ac determinetur, quousque quisque obligetur, riuo usque praestare culpam debeat. Igitur id un/axat praestat, quod ita requiritur, neque ultra id tenetur, quod ibi definitum est. Idque . ipsa rerum ac vocum natura demonstrat non enim ad maxima tenetur diligentiam, cui in uncta est mediocris, etsi non addita sit vox duntaxat nec industria patruint. diligentium exigenda est, quando lex contenta cit
48쪽
ta est parva diligentia, uti in P. . Hi es d. l γα. Vides istitur, quam hoc responsionis cifugium nullius sit momenti. Ad reliqua autem nihil respondisti g. 8. Atque ut hic addam alianitotius hujus sententia:
probationem evidente, perpende de quar o T. l. 23. g. 6 Fam.
si Exigui ibi a cohaerede dolusi cu pii b. tuns dolum, sedcirculpam prasiare debet ob es. His tamcncolpa non est omissio mediae diligentiae, quam praestant patres f. diligentes ha: enim licit omitti potest , adeoque culpa non est verb. non tamen diligentiam praestare debet, qualem diligens praef. erit ergo omissio minimae diligentiae, quae est lata culpa Quod ipsum insit per ostenditur ex eo, quia uincit, in colla rede ea diligentia quam in1uis pnestat verb. talem igitur diligentiam raestare debet, qua-Dm sius rebus idque etsi ipse sit negligens quia diligentia patristi diligentis in eo non requirituri, verb. non tamen diligentiam M. Patet ergo in cohaerede minimum ti ente sussicere, si minimam diligentiam adhibeat , adcooue non teneri, nisi adimissionem diligentiae minimae, quae est lata culpa, uti Tu ipse definis Exerc. s. thes 7 junct. f. I 8. Ig. s. Sed quid opus est aliunde tela conquireres ex iis, qua ipse insequentibus tradis, tota ha cres evidentissime deciditur, idemq; quod prolixe ostendi, ipse Tu apertissime dicis Tota uidistinctio inter societatem&reliquos contractus huc redit In reliquis contractibus tenetur quis ad majorem diligentiam quam in suis, si in suis sit ne lictens In societate autem tenetur tantum ad eandem , etsi ii suis sit negligens. Adscribam verba Tua huc pertinentia In abis contractibus non si is em diligentiam adhibere, quam quissiuis rebus adhiberi nim. in ta sit negligens se opus es dia entiorem curam adhibeat alienis l. 3. Per re vend. σα Inscie-
49쪽
rebus riis is hibet, mi--- ris , auia um pectant, isse aufri eber, ouisarum diti ent sociumsibi a numsit. d. l. 23. R. I. c. f. io Hactenus nihil diversum est ab iis quae dixi:
Qςmm, ii Ogygens se , seu minimam diligentiam
adhibeat in uis, teneri tantum ad candem diligentiam minimam in alienis adeoque non est culpae reus nisi minimam hanc diligentiam omittat atqui omissio minimae negligentiae cit lata culpa, ut constat, ipse describis loc. M. HIC. Γ6. H. Ita in reliquis contractibus dicis sufficere diligentiam candem quam quis praestat in suis,si in suis sit diligens non negligens adeoque requiris ibi diligentiam
negligente seu parum diligent majorem. Hanc diligentiam si amitte uxta communem certissimam Dd lentiam subdistinguas, tota res clara est Vel enim intellio iturpe diligentiam illa, quaecunque ab humano intellecti proficisci potest. illa requiritur in mandato, commodato&C.&in his non tantum tenetur ad majore diligentiam quam
in suis, si in suis sit negligens , sed etsi in suis sit diligens, dummodo alius possit esse diligentior , adeoque ipse non
adhibeat omnem, quae adhiberi ab homine potest, diligentiam Vel vero intclligitur diligentia respectu conditionis humanae . Guxta quam homines dicuntur fiugi ac diligentes, d haec sufficit in reliquis contractibus regulariter. adeoq; in iis verum est, candem suilicere diligentiam,quam quis praestat in suis, si modo in sitis non sit negligens Adeque naec saltem distinctio adhiberi adhuc debuit. Viae G2.2. g. 6. AI f. i. Quid vero sibi vult, quὁd ais,per accidens evenire, quo simi uiuio aliaua hac in resis ora ripstanum o m. auo o
50쪽
quando est contingit ut incidat in neglig=tem socium. Nonne cnim dona accidit in depositario qui, si forte parum diliguus est, tunc domum tenetur ob negligentiam maximani nam si diligens, debet, non minus ac ius, eandem quoq; a rigentiam in rebus alterius adhibere nec enim salva fide
a tua Iuxta s. I. ex qua patet, nouisanaeem utrobique esse
I standam o pam sed in societate ultra latam etiam e m.
Ultende verba,ubi statuitur in societate praestari levem cul-
ULTRA LATAM; nulli bi invenies Dixi eandem culpam, quae in deposito continetur sub dolo , pra se ui societate,sed dolo oppositam, ioceflectu aliam Cile a culpa depositi. levis autem culpa nullibi Ll dicitur sed culpa inpliciter dolo opposita, quod cum levis Culpae proprium usi dixi hoc effectu culpa evi comparari. hoc ad ravim usque toties am repeto atque demonstro.
COLLA Tio VII. Ad cap. 6. Decf. I . Quomodo doli cum metu concurrat P
s. i. Hic controvertimus explicationem l l .s r uod me caus. Cu is verba sunt Eum qui metum fecit, est de dolo teneri certum est, ct consumialteram actionemper alteram exceptione in factum opposita. Vir Amphi mus concursus hanc causam dat quia is metam inferens videtur esse cum assida machinatione conjuncta, qua quis inducitur, ut ipse hicus