장음표시 사용
91쪽
tiio fuit, quam citis qui trans flumen habebat, tota tua facta est. Rectius multo alij codices,& Enatam pro eam natam: N Piopior, noprior habent: ut in excusis quoque Florentinis hodie legitur, & ex luperioribus atque inferioribus verbis legendum elle deprehendii is; n ad tur Apud senecam ita hodieque scriptum cst. Quid ergoptio ibo per priorum vestigia'Ego verb utar via veteri, sed ii priorem planioremque inuenero hanc muniam: ubi Priorem reiiciendum esse Erasmus vidit, de alicubi apertiorem legi ait, ipse vero vel potiore vel proniorem mavult. Ego Propiorem ratione ad veritatem ductus nunc primum restituo: quae ipsa patebat quidem omnibus, ut
Senecae verbum usurpem, nondum erat occupata. Apud Tacitum
quoque pro Agrippinae sobrina prior, Agrippinae sobrina propior
i pri Cui acius qtiem honoris causa, ut eius de me deque re lite 3 ad i. . meritum cst,appcll reponcndutu esse animaduetiit Τ. Ego gradib. - etiam apud Paulum', ubi scriptum est sobtinum id briu am sobrinars triti, natum,c6sve qui priore gradu situ: & si scio illud Priore defendi ι se se posse, attamen si quis Propiore adscribat, non inuitus id legero, δί
Ormae literis Latinis, quae veterrimis Graecorum, sed nobis quoque Rauetae,ait Tacitus 1, primum fuere, deinde additae sunt. Appium Claudium apud Romanos usum R literae inuenit se,ut pro Valcitis valeriis esset,&pro Fusiis Furiis, ex Pomponio ue nostro didicimus: itaque ut Val. iri & Fusiij in Valerios Furiosia lue venerunt,ita arbos,labos,vapos etiam,& clamos, ac lases aetatisuerunt, ut Quintilianus scribit. Caeterum sitit Appius Claudius, nisi fallor, is qui cognomento Craisus dicebatur, de Consulatum cum Furio Camillo gessit, anno ab urbe condita cccc v. Id ut ita existimem sacit, quod L. Papirium Crassum, qui primus Papisius vocari est desitus, Dictatore in cum L. Papirio Curiore magistro e-q:litum factum sali se, annis post Romam conditam CCCC xv. de quadriennio post Consulem cum C. Duillio in quadam Ciceronis ad Paetum epistola legimus. Haec litera in linguam Romanam a Consule Claudio inuccta longe mcliore conditione seit, quam tres illae reliquis ab Imperatore Claudio adiectae r quae usui imperit ante co,pbstablite rarae in aere publicandis plebi icitis per fora ac templa lixo ctiam Coriaci Taciti tempore aspiciebantur, ut ipse
92쪽
La a et R T. ΘTacitust auctor est. Nam ex quo tempore in usum venit Rittera, IM. II. a tantam abest ut suorum vocabulorum possessionem amiserit, ut in aliena etiam non semel aut facta librariorum stilis suis armatorum tria is , manu per vim irruerit,aut certe per horum socordiam & inertiam in ea clancultim irrepserit. Sed odiosὸ nimis & malitiose ficit ut e. i. censeo: quamobrem nostro tanquam praetorio aliquo interdicto, quod vi aut clam factum est restituetur. Apud Plinium * ita libri 1 bb. s. hὸ is. Aldini quos emendatiores puto, scriptum habent. Lanae de per se hsar. e. 8.eoaetim sic enim cum Culacio legimus non coactae in vestem fi- 3ciunt,& ii addatur acetum etiam serto resistunt,imb etiam ignibus nouisiimo sui purgamento: quippe alienis polientium extractae in
tormenti usum veniunt, Galliarum ut arbitror inuento: certὰ Gallicis hodie nominibus discernitur. Alii libit vetustiores Venetiis item excussi, multo deterius, alienis coquentium extractes indumentis usu ueniunt. Propius ad veritatem accedit Aldina lectio, de ramen mendosa est in vocabulo,Tormenti: nam neque de supplicii quaestionisve ullo genere, neque de aliqua machina bellica sensit, opinor, Plinius. Demel iterulam,& statim apparebit vera lectio, Tomenti quae Sigismundo etiam Geleuio viro doctissimo probatur ': & veto mihi venerat in mentem ac perplacuerat, prius 'vim dei pilus ad Plinium annotationibus admonerer: meri id sane: sequitur pta, . enim apud Plinium : Certe Gallicis hodie nominibus discernitur,
nec facile dixerim qua id aetate coeperitantiquis enim torus e stramento erat,qualiter nunc etiam ii x castris gausape. Bene autem ait Plinius,lanas in tomenti viam venire, id est tomenti loco esse. Caeterum aliud lana est, aliud tomentum: & lanae appellatione tomen- ut uiri non contineri noster Vlpianus 1 ait. Tomentum verὀ duplex si simi ia- suit: aut Lingonicum aut Circense. Martialis in tomento Lin . 'U' 1 gonico:
Oppressae nimium visina e asia pluvDe. isa, Vecera Lingonicis a peris Iesu. ' '& in tomento Circensi:
Tomentum concisa palus circense vocatur,
Haecpra Lingonico ramina pinveremit. Circensis etiam tomenti Seneca ' meminit quodam loco. Nihilo ' A Uia miseriotero, inquit, si lapsi ceruix mea in manipulo foeni acquie- ι via ea. r. s. scet, si super Circense tomentum per futuras veteris lintei effluens iaincubabo. In culcitras indi de inculcari solitum tomentum, quod . r. destramenti loco esset ex Varrone a de Suetonio , ut de grammaticis innotuit probati potest: in eo itaque non immorabor diutius. Al- f ιλ. 'terum potius locum proponam, in quo vitium idem eodem modo tollendum et t. Apuleius io ita scribit: Capillus ipse, quem isti aper- io in vetito mendacio ad icnocinium decoris promissum dixere, vides quam se non sit amoenus ac delicatus, honore implexus atque impeditus,
stuppeo tormento assii nisis de inaequaliter hirtus, de globosus, &congestus,prorsus inenodabilis diutina incuria non modb come di, sed saltem expediendi de discriminandi.Hiceria pro Tormento
93쪽
cs fg Mus TR IvMi omentum stuppeum exaudio. sed quoniam huic literae quodammodo bellum indiximus, ex aliis aliquot sedibus quas iniuste occupauerat, extrudamus. Apud Senecam i sic legitur. Beneficium est no . p. t. rentibus siti & vix spiritum per siccas sauces ducentibus monstro
re frontem. At quid opus est si onte sitientibus Z aut quis omnium homo dum tamen siccus sit no sibi fontem potius, quam frontem exhiberi cupiat,& apud senecam recognoscatλ Apud Ammianum. Marcellinum in vocabulo Turbae ter peccatum reperi . deleta enim R litera quae tot ac tantas turbas excitat, Tubae nomen suis locis restituendum esse autumo: idque verbis ipsis inspectis atque perpen- , M.to. ss,illico patebit. Verba haec iunt L Ardet ius multo quilia antea pugnabatur,hinc inde concinentibus turbis. Legendum Tubis, clim 3 lib. M. ratio suadet,tum alterius loci similitudo coprobat: ubi scieri tui homnes centurias Ze manipulos & cohortes in concionem vocavit, concinentibus tubis: hoc autem est,quod alicubi Suetonius concinentibus signis dixit . Item qno loco ita scribitur apud eundem Mareellinum 3: Reparatur lucis exordio praelium incitamento tutbarum, Repono Tubarummam & alibi : Densis itaque ordinibus inquit tum tubarum incitamentis, latera oppidi cuncta adortus alacris miles,&c.Deniaue ubi sic est ': Sign6que erecto, quod solet
ad pugnam hortari,iuroarum minacium accedente clangore.Turbas equidem auersor penitus, idemque Tubas libenter audio: qui scio Tubarum clangorem saepe apud Marcellinum , & aeneatorum clangorem legi:Tubarum, inquit ,perciti clangore castrensium discedebant:& ', tamque clangore Martio sonantibus tubis strepebant utrinque partes, de in aeneatorum clangore ductante urbem, ut mox casuram torribili corona cinxerunt. Sed apud Caesarem quo . que in Manutianis libris annis Lxiv. eundem errorem se insinuassem itum,& verum est: qui tamen error me iudice)non ipsi Manutio
viro doctissimo,sed oreris eius librariis tribui debet. Nam quo i ut eo ii Hirtius de victis de sugatis Bellovacis de interfecto Corbeo lo, et ι quitur: Cum aduentare inquid Romanos existimarenr, conciliorec atra. pente cantu turbarum couocato conclamant, ut legati obsidesque ad Caesarem mittantur. Ex veteri meo codice manu scripto restitue-
dum id quod in quibusdam impressis legitur Cantu tubarum, aseseuero. Adeb autem ea mihi suspecta est litera qua de agimus, ut ex uno Ciceronis in Pisonem loco tollendam aliquando senserim, at- ex que adhuc eximendam esse affirmare pusim.verba Ciceronis ' hae isse istius pecudis ac piitidae carnis consilio scilicet aut ' praesidio niti volebam. Hic autem etsi non ignoro putidam carnem ite posse accipi,quemadmodum eiectum cadauer,quod verbum statim stibiicitur : attamen ut canem potius quam carnem a Cicerone nominatam existimem, haud leuibus argumentis atque rationibus adducor : quas ideo lubet proponere, uti ne incautum ali quem viri optim P de literis meriti & amici mei, qui coniecturam hanc sibi neutiquam probari scripto tectatus est auctoritas forsitan moueat,do in contrariam sententiae nostrae opinionem sa-
94쪽
Lia TR I. 67 cile traducat. Primlim igitur malo Canis, quὶm carnis:qubd carne alio eius orationis loco non nominat Cicero,Canem appellat:cum ait paulo p. st,His tu Clodiane canis insignibus Consulatum declarari putas λ Canis nanque nomen in taminino etiam genere stequenter apud Plautum , Horatium GPersum , Claudianum US
necam s, aliosque auctores bonos legere meminimus. IA autem in conuiuio& maledicto ponebatur apud veterea:Terentius Clierme in Pim ..tem & Gnathonem sic loquentes ficit inter se, quodam loco ε: aes s se. . CHADiminuam ego caput tuum hodie , msi abis.
Gn. ain vero canis 'Siccine agis 'Horatius in maledicum quendam poetam: I. se ..d inmerenteis inquit hos res vexas canis
Et merentinorum petis' Demetrium Cynicum Ve' s lib. iii 'asianus in itinere obuium sibi post dominationem , ac neque as ad Noota uirgere neque salutare se dignantem , oblatrantem etiam nescio quid, satis canem habuit appellare, ut Suetonius resert g. Sed de Menaechmus Sosides apud Plautumata mulierem alloquitur ': --ε- Non tu scis mulier, Hecabam quapropter cane m podon ει 6. Graci esse praedicabant' Muinon equidem scio. in Vesrain Me. idem faciebat Hecoba quod tu nuncfacis, Omnia mala ingerebat , quenque sexerat, Itaque adeo iure coepta a pectari can . s. I. Me Hoc Plautus: qui & alibi Olympionem villicum,& Stalinonem sc- fems. nem ita inuicem loquentes inducit io:
St. nid stuc ess qui cum Duas Olympict
ol. cum eadem qua tusemper. St. cum uxorenebem mea'Ol. Quam tu mihi uxoremi quasi venator tu quidem es, Dies atque nosses cum cane aetatem exigis. Beatus Paulus ad Philippenses κυ ας,inquit, ελε τετεπετε E- κα - , Cauete canes,cauete malos operarios, cauete conci Vsionem Hieronymus in prooemiό catalogi scriptorum ecclesiastic rum Discant ergo Celsus, Porphyrius, Iulianus, rabidi aduersus Christum canes, discant eorum seliatores, qui putant ecclesiam nullos philosophos de eloquentes,nullos habuisse doctores,quanti de quales viri eam fundauerint, extruxerint & ornauerint, & desinant fidem nostram rusticae tantum simplicitatis a cre, suamque i. p.&potius imperitiam agnoscant:& alibi is: huiuscemiat oratores con 1ia aduersistra Apostolos pertonant, imb tam rabidi canes contra Christi latrant discipulos. S: compluribus in locis,quos resurre piget, hoc Vocabulum eodem sensu apud Hieronymum accipitur i .Id Horatius licet ad contumeliam, alia tamen lignificatione pertraxisse Vide' - 1 .Pelam. . tur in illo loco is: . er ρογο. Avidienus Cui canis ex veso ductum cognomen actaret,
95쪽
Qmmyuen eis oleas est, or I uolaia coma. Tum vero non satis apta mihi videtur illa pecudis & carnis coniunctio apud Ciceronem: Pecudis autem de canis, quae viro illi erudito displicet, copulatio, arridet mihi , qui pecudum nomine oves,
capras,boues,equos, mulos,asinos,& sues,non etiam canes ac mul
gantillimis & festiuisumis heii decasyllabis:
rusti . i. videri. 3 ἀ--. I me incedere 3 rinicie arm is t. Iridemem caturi ore Gallicani, circum ite eam cst reflagitate, Marcha putida redde coicitis, Redde purida macha dictyose Nonas is facis o licum lupanar,
Sed non est tamen hocsatis puta' m. .
Quod si non aliud pote est, dorem
Ferreo canis exprimamus ore: Conclamate iterum altiore voce,
Moecha putida redde codiciti; p c. Putidam vocat Catullus , quod haberet os seetidiam & dentes putridos: Canem vel propter oris impudentiam, vel propter vomitusci cructationes,quae omnia Cice ro quoque Pisoni exprobrat:praeterea moecham Catullus Iutum, Pisonem Cicero coenum , Pisonis vicia lutulenta nominat. Igitur ut moecham a Catullo canem, ue etiam a Cicerone non carnem, sed canein patius Pisonem vocatu Lisse probabiliter vereque dicimus: atque ita canina literam R, irata canis quod romo quam planiu dicit, ut est apud Lucilium, ὀ e medio tollendam elle iudicamus, qubd ea nomen paternum p tulanter adco atque impie inuaserit, ut ipsam pene patrem confoderet. Avidieno autem canis cognomen conuenire apud Horatium praeter Omnium etiam recentiorum interpretum opinionem intelligimus, quod de parco & sordido nedum tenui victa Avidienus uteretur prandium abstemium,in quo nihil vini potatur,
plerumque sumeret: quod, quoniam canis vino caret, caninum di- - ωθί. ccbatur, ut A.Gellius refert .: qua ratione caninam ξ. Plauto 1 c x-r .n'I Au. nam elle nominatam censeo:quamobrem subiicit poeta:
mutatum parcit defundere vinum. mutatum vinum exponimus ut hoc quoque quod ab iisdem interpretibus omillum est, auctarij cuiusdam vice apponat ut vel aqua nimia dilutum Je prope perditum, iuxta Graecorum illud prouerbium, τὸν οἱ νον- ωρ: inuisperdidi I aquam
96쪽
L I B E R. r. 69 infundens. cuius Athenaeus meiminist, vel ita ut vappam fignificet, quodque ut Graeci ta οπίαν, ita nos materna lingua vin teurne)vi num versum dicimus: quippe cuius sapor deperierit,quόdve acuerit: huius etenim ut qualitas omnino diuersa, sic eadem prope cum vino tei est,si Iurisconsulto credimus V ad eb ut Surrentinum vinum Tiberius Caesar generosum,acetum C Caesar qui successit illi, tibvihi. M. 'nobilem vappam vocaret,auctore Plinio Sanc Attidienum vete ris aceti non parcnm,idem poeta paulo pbst nominat,ad mutatum potius de acidum vinum aspiciens,ut arbitror, quam ad illud quod ab initio acetum fuit, quodque Vlpiano' & οξος i ii. L. f...is
Exfl fum contractu vel deliriis, quatenusmus ipse velpatersam.vivo σretento inpotestate montuove, aut emancipato ante pollue litem , contestatam uisententia termitiatam si boris que ameseo Heflv d i , i. nationem tenetitur. Explicata l. 3. 3.ex futura D. de peculio. 9 Lῖ. g. 1 - - . si tofa .reriamor est de translatione iudici' asilio in patrem exponitur,c, emendatur LTam ex contras filum . D.de iudiciis.
et modum prudenter, meo quidem iudicio,constituerat Iustinianus 6 ne uέων per ii lorum liue sine larum cap-
δ'ολμ, integre, de per literarum consequentiam libri legum exscri. M Pa o Aiaberentur: librarium qui secus faceret poena falii teneri, re librorum utpote domino inutilium aestimation om in duplum ei reddere san- 'xerat:cogitans futurum esse, ut si more quisque suo per compendia dictionum eos exscriberct, alius vero ex animi sententia interpre 'taretur,quae in iis legendis obscura reperiiset,a multis nec admodu accuratis, nec intelligentibus librariis multa magia. ique, ac horrenda etiam errorum monstra in pulcherrimum optimor uin librorulatifundium iii ueherentur: id quod & olim euenerat, de postea quoque negleisto Iustiniani praecepto accidit. Ea monstra nos non igne aut ferro, sed assiduo de indc Diso animi labore, literarir denique ar- l. si amata vi persequimur,atque ad eb unum ingens de medio nunc iam AIq. 1. tollemus, fugabimus qui dena certe: quo facilius autem id exequa- δε te naur, hac via & ratione adoriri placet. Si quis cum filiolam. contraxerit, duos habere debitores filium .isi D. in solidum, de patrem duntaxat de peculio Vlpianus ait ' Sed & ex de noxia. causa delicti,quoties nemo fili limia desendit,in eum iudicium da- Ut ri Iulianus docet 8 : utrunque his' verbis quae proponemus extulit Caius'.Filiusfam. ex omnibus causis tanquam pateriam. obligatur,
97쪽
o Sr Mus TR iv Mio Isais εχ &obi id agi cum eo, tan liram cum patresam. potest: &Vlpianusi. tractibin. Tam ex contractibus, linquit quam ex deliciis in filium L. com-s7.ρ dei petit actio. In patrem vero actio datur de peculio ex omnibus filii fain. contractibus, ad eb vi et si filius fideius lor vel quasi interuenti acceptus si, vel compromiserit , de , peculio patrem obliget
p. do. Sed & si filius v. minor contraxerit, & captus sit qui ipse in solid si
I. C. Ne I, ex contractu conuentus restitutionis auxilium repostulat,pateri. pN p tamen eius de peculio tenebitur, neque benc ficio restitutionis in ιι sa, integrum adiuuatur Itemque si eius obligationis nomine, ex quata. ωι, id in patrem agi non potuit de peculio, filiusta. in solidum condemnaaniae. D. de rus fuerit, actione iudicati pater de peculio tenebitur: quia sicut sti ino puluioile, ita iudicio quoque cum filio contrahitur, nec origo iudicii, sed ipsa iudicati velut obligatio spectatiar: idque Papinianus; Dr 'Vlpianium docet '. idemque putat, si quasi defensor condemnatus fuerit, ut scilicet iudicati actio aduersus patrem de peculio t. talib. detur. Plane si cum impubere filiori . contractum sit,eatenus in patrem actio de peculio datur, quatenus impuberis peculium locus I. i. .sicum pletius effectum fuerit :cuius diuersitatis rationem nullam proba-υ bilem Bartolus, ri opinor, adfert. Ego hanc esse censeo, quod ipse quoque filius hoc cata in solidum conueniti non posset, sed quat nus impubes locupletior factus esset, quatenus etiam in impubere patrem A. dandam esse actionem Imperator Antoninus Pius rescris Ll, aem. psit . Sed & si delictum versetur in contractibus filii A. actio de peD. ue eis. culi in patrem comperit'. Plus est quod dico,ex poenalibus causs
ex quibus non solet in patrem de peculio actio dari, ut Vlpianus definit ,& nos suo loco 'explicauimus) in quantum locupletior . . O M. viisectu ςst payer in id quod ad patrem peruenit,actio de peculio cos L. partia petit. igitur ex furtiua causa praeter quam qu bd a filiotic qui sar-LAM. 13. D. tum admisit condici posse conflatio, in patrem quoque dominum de g - quantum locupletior factus est, ex surto siclo actionem dan
verius est, vi scribit Vlpian us cuius verba sic accipe,non visurio agatur condictitia aduersus patrem aut dominum depe io l. ,. ex culto quatcnus locupletior est ob peculium serui vel filiis, nam itas m AE, V simpliciter de peculio ex poenali causa teneretur, quod fieri non sorip t lere diximus, sed potius ut ex stirtiua causa, quae poenalis es , in idd. . a. l. teneatur pater aut dominus actione condictitia, quate-1-. nu pzculium ex surto aliove quo delicto simili ut puta ex rebus a ii I.;. Lex m Iis, quarum paulo post Vlpianus idem commeminit in locuple- sisti . D. tius effecti est:& hoc Iulianus quoque sensit, cum apud Paulum re et o spondit i ex persona filiae quae res amotiit, dandam condictionem peculium. Itemque Mela e& Fulcinius apud eundem Paulum 's, si amouerit, vel in ipsam ob res amotas dari actionem in
I, 9 Diri solidum scilicet, & rerum amotarum quia displicuit eam furti oblia ta-- gari: vel de peculio dandam ainio item aduersus patrem. De peculio autem, id est quatenus ex ca poenali causa ad patrem peruenerit,noqiraten os pecul: j totius seret aestimatio: sic. n. Papinianus ipse exponiti . viva quoque inqiiii) filia quod ad patre ex rebus anaotis per
98쪽
uenit, villi indicio petendu est: se sanὰ qu Eadamdu ex causa firtiua soli filiola. vel eius haeredi codici potest, auctore luriscosulto ', non etiam patri, ut scilicet pater non de solida re praestanda vel eius ve- ra ς stimatione,sed de eo quo auctu est petolium obligetur: ita di ex ζ ὰρ ἡs,
rebus amotis ut arbitror , nec ulla diuersitatis ratio adserri potest. luia.
Quamobre illa Vlpiani verba',Et cst verius in quantum locuple- t siferam tioc dominus factus est, ex surto ficto actionem de peculio danda, no ita ut in omnibus etiam Florentinis oxcusis distinguntur legeda δε sunt: sed potius post verbum,Ex sarto facto, sicilicus adponatur, i d- is, . lib. que ad ea quae praecedunt non quae sequuntur reseratur: na ct alio 1 i. orsicis loco Vlpianus noster libro i. ad Sabinum: Si seruus vel Filius iam. t tum comiserit, condicendum est domino id quod ad eum peruenit.& Imperatores eum cuius seruus aliena bona vi rapuit, sic uentus nox t iudicio seruum noxae dedere maluerit, nihilominus L Idem sis
in id quoque teneri quod ex bonis raptis ad eu peruenerit statu ut . Hoc ita, si actio aduersus seruit filiumve instituta no fucrit. At si codem nato filio qui iudicatum facere debet cium teneat condemnatio, sed non potest, quia forsitan castrense peculiu aliudve quid in rio δε ν/ -- bonis no habet regre illam habeat actor ad patre, quid fic in ut qua iiD-u ai t. tenus patrem c5ueniri posse dicemus ' Vlpianus codem libro i. ad Sabinum ait s, patrem quoque host condenatione fili j duntaxat de peculio posse conueniri: quod sic accipio, ut quamuis si ex p*nali si . milia . causa primum aduersus patre actum suillet, non in amplius cx deli- D.aemi Oto filii condemnatus soret quam ad eum p cruenisset,ut iam docui pmus attamen quia primum cum filio iudicium costitutum,eόque iudicio filius condemnatus est qua ratione cum filio quasi contra' ibi νε ι
ctum intclligitur iudicati quoque actione patre de in re verso, scd seja D E.&s nihil versum sit,neque locupletior cx filii delicto pater eisectus φή is M. Lst,de peculio teneri exit timem ex Papiniani sentetia, cuius ante metionem secimus. Atque hae et quide locum habet cum filius es aut vivo filiosam .pater ex contractu vel delicto ipsius fili j coueni' D. ---tur. Sin autem filius ex potcstate patiis exeat,ex contractibus quid e mmactio in filiu dator,causa cognita,in id quod facere potest ν , praeter kouam s patre insam. se esse cum contraheret mcntitus fuerit, dolo
etenim recit rex delictis vero, in lotidia adhuc conuenietur nitus'.
Pater vel b quatenus tenebitur ex cotractibus aut deliciis fili j, qui . vel decesserit,uel per emacipati lane aut alias de potestate patris ex- fp
tetit,vidudu cst:& constat pet inde patre teneri, ut si filius vivus vel in potestate ipsius esset: nj si quod actio de prculio, quae PQrppyua s d. F. M. suill et, teporaria esse incipit , dc usque ad annum utile producitur, tam. quo elapii, evanescii ex edicto '. Q md si post lite coepta& cu filio iol. i. D. cotestata decesserit filius, transseretur qui de iudiciu in patre. ita tamen,ut in tantu conden et ut in quantum vivo silio & in potestate retento eum teneri diximus: sed intra annu duntaxat. Idemque dici l. tisi, rem debet, si finito ac terminato iudicio filius decesserit: ira si quide ex Pi . . delicto codunatus fuerit filius,& ante qua iudicatum sacerct quod debebat mortuus suerit, iudicati actionem aduersus patrem dein rem verso & de peculio intra annum dati, qua in solidum
99쪽
L 1 3 E R r. Ibtus lectio accommossati potest, Florentina neutri congruit & qnia sua queque delectant, de hac quidem opera nostra cum mihi gaudeo,tum praestantissimo Iurisconsulto gratulor. Illi autem scriptori libratio qui pro Transfertur, ne verbum iam semel exaratum denuo poneret, ac laquam intefrum facile perciperetur, dimidiarum& mutilum hoc modo Tras adhibito puncto scripserat, malE alios precari sinam.
Transatis situ adonfisa inpracmratorem a procuratore in dom mutfat. Praesentia d mini quam vim habear. inrecuratori vel adurasia esi cluando aEi iudicii competatveI non. Vtiles actiones di eἱtisprae- serii. De translatione iudici' a tutore in pupillam a domino in mansemiffumstaruliberum, eumque qui ad libertatemproclamauit, di de a b ne iudicati.Exponuntur Lord nata.S. de libera. causa. Praetor. D. deno. l. actiomo confirmatur emendatio I. Tam ex canti ritibus. D. detrudici
CAp. XIII. Ed de translatione iudicii quae diximus, ut omnino intel- ligantur,sciendum est,aut iudicis, aut partium, id est lui-- gatorum intuitu transsatum iudicium dici:& ab uno quidem iudice in alium transferri cum Vlpiano' pronunciamus, uiu I pen. s. Q.
dici nouo res rursum iudicanda committatur, quo de genere hic loqui non instituimus. Ad illud autem alterum quae pertinere vide --buntur,omnia si potetimus ξ nostris,id es h Iurisconsultorum libris proseremus. Atque hoc quidem imprimis admonebimus, non mo- db ex parte actoris translationem litis in procuratorem fieri quo casu stipulatio iudicatum solui a reo facta, domino qui latis accepit committitur: sed etiam reum qui proprio nomine iudicium accepit, si velit procuratorem dare in quem actor transferat iudicium, audiri debere: ita ut solemniter pro eo iudicatum solui satissidatione caueat 3: nihil enim arbitrantur interesse Imperatores' v- 3 pro uum ab initio, an coepta iam lite negotium ad personam procuratoris transiitum seccrit. Rursum illud tenendum est , dominu ni siue se actorem sue reum , quomodo ante litis contes lationem mutandi procuratoris vel accipiendi iudicii liheram potestatem habet, se Descprocuratore in se iudicium transferre posse post litem contestatam si ibiis msed causa cognitas: non temere igitur, sed cum cause cognitione id permittitur,propterea qudd litis contestatione cum procurato-seqq t: re tacta, ipse procurator propemodii dominus litis efficitur ε: adeo se u ut Seuerus de Antoninus Impp. non videri sibi rationem habere . sententiam eius rescripserint qui cum cognouisset inter petitore l.mata.Ca..dc procuratorem, non procuratorem sed ipsam dominam litis con tu. demnati it cuius persona in iudicio non fuit: posseque ut re integra denuo ge causa cognosci: Debuit enim iudex in persona procuratoris 'on tim domini siue mandatoris sententia concipere,quo- rudis.
100쪽
Dr.Li.D.δε alium Procuratorem recte det,qubd ante litem cotestationem inutiliter faceret '. At quemadmodum lite contestata,iudicium a pro-i . . curatore transferri nisi causa cognita non potest, ita interdum accidit quod forsitan aliquis miretur ut si lite contestata postulet do- δε pisc-ar. minus, cuius nomine defensor sine mandato alius extitit litem suo Il nomine suscipere,non aliter ipse dominus audiatur ut Modestinus ' Δ' ,- ., ait causa cognita: cum scilicet ante litem contestatam in prae- sentia suerit dominus: domini enim defensori adsidentis piaesentia vim talem habet ut mandato comparetur,& defensor,cui dominus adfiiit, noti iam pio defensore, sed pro vero procuratore habeatur: quod nec Acculsio nec Bariolo suboluit, verbis tamen Iurisconsulti omnino congruit: sed rationi quoque ac iuri consentaneum esse dixerit,qui de in veto procuratore,praesentiam domini vi de eius ad
aduersarium literas huius esse potestatis didicerit quod Modesti
4t fp nus idem ad docet ' ut & si postea mutata voluntate procuratorem esse noluerit, tamen iudicium quo procurator expertus est ratum esse debeat. Caeteriim translationem iudicii via procuratore in dominum etiam post litis contestationem , caula scilicet cognita, ita& in alium procuratorem fieri iure polle nemo negauerit. De alsertore pro Ab non dubitatur si pore susceptum liberale iudicium
causam deseruerit , in alium alsertorem omne iudicium transferri:s lib. s.sent. nam hoc ita placuit se Paulus 1 rescrt. Translatione aut ira iudicii a procntatore in dominum adhorem ficta stipulatio qnoque iudicatuiti solui a reo facta committitur, & a procuratore qui satis acce-εἰ pit,in dominum transfertur . Iudicio autem a d sensore qui, cdmabesset, ipse iudicatum solui cautionem expos uerat)in do minuin reum postea translato, non committitur stipulatio iudic D I i. f. ili. tum solui '. illud omittendum non est,quod ex Iuliani quodam te
sponso colligitur,quando si absentis de sensor satisdederit, & antequam iudicium ipse acciperet, soluendo reus esse desierit, frustra de is, ix dicium recusaturus est: qui cum satis dederit domini locor . . . i. habetur, & fidei utaribus obligabitur ad quos actor ire potest: ex eo sequi, ut non facile a defensore,qui iudicatum solui cauerit, nisi
M. tim. causa cognita translatio accepti iudicii permittenda sit: qiuod actoris nonnunquam,ut superiore casu, intersit cum defensore potius,
qui reeia cauerit, qu in eum domino qui soluendo non est experiri.Scd de a procuratore, qui mandato domini iudicium susceperit nisi causa cognita)litem coeptam necdu finitam transferri no posse
l. misisti verius est:& manente iudicio,vt Paulus ait ', sine iusta causa no de-D 3 sed si bet cum domino procurator agere,ut transferatur iudicium in dominum : nondum enim perfecit mandatum. Haec vivo de sensore M procuratore locum habent, sed de procuratore mortuo iudiciuin mandatorem siue dominum plerunque transferri vera est, quod ipse procurator acceperat : ut ex ipso quod interpretamur Vlpiani
irata; respons docuimua tu, laba si dominus litem in iensi transtulerit.