장음표시 사용
131쪽
cta est autem haeretempli destructio circa annum Christi G. cum Caro-h, quidam miserm Castellum expugnare decrcuisset. Habitatur autem hodie non multis admodum Lusitanis, numero nempe eorum indies magis magisque decrescente, ita ut vix tri crinia
in eo numeraris OiSint,quorum tamen plerique etiam infirm sunt, citret
letudine decumbentes nimirum in osse comio extra castellum, quod ,- Fermerae dictum,usibus aegrotantium destinatum est. Qui bona adhuc utuntur valetudine non sunt de coni muni populo, sed personae illustres, qui tempore necessitatis sese defendere,&aduersus hostem tueri non din possent. Gubernatori moderno nomen est Christophoro de uena it Iunc ordine sequuntur;vnus qui ipsis adre, il- ter qui Via dicitur, post eos numeran rur Procurator Regius praefectus praelidiariorum militum siue centurio, Procurator mercatorum in Lusitania, cum paucis aliis qui publicis funguntur officiis, Hi auterti omnes habitationem suam in castello habent Carierum gregarii &prabsidiarii milites, tonsor item Malii, extra Castellum omnes in pago prope illud sito habitant,&horas suas norunt quibus ad excubias in castello agendum,ascendant,quibus tamen eciam satis negligenter praesunt, ii nullas in mari naues adeue videant. At vero Nigritas imperio suo subiectos adhuc habent quampluri mos, ita ut septingentorum fere numerum facile colligere posse vide , cum antur, Hi ipsis Lusitanis mulio sunt natura etiam ipsa deteriores, exasperantur vero, in dies magis magisque aduersus Batavos a Lusitanis excitantur, ita ut maximum ab illis expectandum ei periculum sit, qui bellu forte Lusitanis inferre conetur.Vasto n. omnes sunt corpore nopagittis palle missilibus i hastis,sed tormentis bombardis uti norunt optinie,ita ut non parunt hostibus facessere negotii posse videantur. Ad comuneatus bellicos quod attinet, illis quidem ante haec tempo- -- ra melius etiam instructi fuerunt, siquidem parum ipsis ex Lusitania
bellicorum commeatuum hodie transmittitur. Cum enim Rex Hispaniae videat , lucri se ex hoc castello non tantum hodie percipere, quarinsuperioribus annis factum est, sumptibus etiam quodamhaodo parcendum existimat, unde inisere hodie cum illis agitur, morbis enim confecti,famem tolerare inediam saepe cogerentur,nisi necessitati ipsorum qui Insulam S Thomae inhabitant Lusitant,subuenientes,eos interdun, subleuarent, quibus quod etiamnum Castellum hoc possident,vel solis
Nec vero dubium mihi ullum est quin si Bataui fide habere,& eorum expetere familiaritate auderent,ia pride relicto castello suo ipsis sese ad giunxisserit Nerti cum iniuriaru quas ipsis iaepe intuleriat, memores, mortis periculti extimescant, atq; ita ne scylla vitalites in charybdin incidat,
sua culpanaerito Tereatur, castellii hoc vel inviti,magno culaborei periculo metu tame periculi maioris co seruare cogutur, inlato hodie metu viventes, non facile pedem extra castellum&pagum suum ponere audeant, ne a Nigritis , forte quia Batauorum sunt partibus comprehensi trucidentur Sic igitur Castellum hoc quo adsitum loci&aedificium ipsum, siatis firmum est nec facile expugnatu, At vero Lusita Se hq norum fortuna&conditio hodie prorsus immutata est, nam cum na. les ante haec tempora ex Lusitania&Insula S. Thomae magna frequentia quotannis adventati te numerarent plurimas, vix hodie parcam ac-
132쪽
cipiunt nam atque alteram, cum transitus ipsis interclusus ferest,&praepeditus Batauorum nauibus , quibus haud raro etiam praeda fieri
Q d attinet ad tormenta minora&maiora aenea, ea quidem ipsis Fulviu . M., non desunt, multa enim ab altera potissimum parte, qua mare respicit,iariis disposita in vallo&propugnaculis cernuntur, nec tamen omnia ex armamentario protracta ibi conspiciuntur, ut iudicari de multitudine, quantitate ipsorum posset. Hoc enim Gubernatores tanquam singulare aliquod secretum nemini aperiunt, attamen cum haud Nigritarum, ad naves tacite ablegatorum opera,in redimendo a Bataui puluere tormentario, tantur, auro eum preciosissimo, si pro voto copiosum satis habere possent, libenter praeponderaturi, facile inde coniicere est,tormentis eos quidem in castello haelius quam puluere tormentario instructos esse. Sed haec hactenus de Castello Lacti dici a sufficiant. Iam quo cursu tramite naues patavorum, peracta mercatura domum reuertantur,&quid in reditu ipsis occurrere plerunque soleat, paucis ut exponamus restat.
CAP. LIIII. DE RATIONE ITINERIS AEVO PERACTA IN HOC LITtore mercatura n lituiturpieran tu adregnum Benitis Rio Forcados. Ex Acet iam exanimi sententia&Voto mercatura, cum
domum redire Bataui constituerunt, plerunque a pagor, ,hta, . Gusturre itineres initium facientes soluut, cum locus iste pro novi, discissum ill et Utaliter rerum omnium abundantiam inaltitudinem vel ele--,, uationem suam, nauibus discessum parantibus omnium aptissimus deprehendatur, quippe ubi sibi de rebus ad iter necessariis prospicere, tacursum ita instituere possunt,ne ad vallum propellantur. Solent autem plerunque cursurn suum, versus Insulam S. Thomae, vel etiam ad Rio de iam, locum nimirum sublinc aequinoctiali situm, dirigere, cum ad superandam S. Thomae Insulam, multum laboris re quiratur propter fluctuum nempe rapacitatem invehementiam, qua naues plerumque vallum versus aguntur, vel ad sinum Ferdinando Poo cognominatum abripiuntur, qui quidem sinus diligentissime cauenatiui ha laus est, si quis enim in eum incidat, non facile se inde rursus expediet, modum peruu in extremo versabitur vitae salutis periculo, nisi ventum forte se-
- ptentrionalem accipiat,sine eo enim vix quisquam inde euadet&liberabitur , cum aliqui ibi sex vel septem septimanis haeserint antequam ad promontorium, quod ab Lopo Gonsalve vulgo vocant pertingere
potuerint Ad ventorum vero rationem quod attinet, sciendum est, ventum
quo quis ad lineam aequinoctialem accesserit propius, eo magis in austrum inclinares, ita ut linea hac superata, ventus deprehendatur vel Notus plane, vel Euro notus, ubi vero quis quod similiter notandum est, pisces volantes maiores deprehenderit, non procul sese ab Insula S. Thoma, vel ab Insula Dei mpe abesse, statuat. Cum
133쪽
Cum autem Auriferi littoris terminus non longius sese extendat, quam a promontorio,quod de tribus punctis vocatur,vsque ad fluuium, Rio te ita dictum solent plerunque qui ab hoc littore discedentes, reginum tinis inuisere volunt, cursum suum iuxta vallum tenere, praetereuntes flumina aliquot, quae vocantur sideralia, Rio de dra Rio de Lago, Nam ad haec loca nemo accedit, eo quod nihil ibi reperiatur,vnde lucrum percipi possit, praeteriboris paululum,quod laborem&molestias itineris recopensiare non potest, si respicere periculorum magnitudinem velis,quibus sese , loca ista compellantes propter fluctuum
ventorum vim maximam, exponunt.
In ipso fluminis Fo, o ingressu, insula sita est, pumen vero ipsum,&totus ipse tractus, tam longe lateque extenditur, patet, ut prae aliis agnosci discerni facile possit, nam regio ipsa ad . fere miliaria Gallica usq; ad fluuium, dictum excurrit, Visitatur saepe a Lusitanis,mpassim nota est, non quide propter tertie bonitate,sed propter M'('i' mancipiorum copiam, qua abi magno numero diuendita, hinc inde, vel '' 'i' 'ad Insulam S. Thomae, vel ad Brasiliam ilia loca transportantur , ut praeparande melli arundineo,& Saccharo conficiendo adhibeantur. In his rivis nihil praestans, eximium reperitur quod alicuius esset
momenti, praetcr genus quoddam caeruleorum, viridium, nigrorum lapilloru ,ex quibus orbiculos suos corali nos parare solent, qui proptereoloris praestantiam ab aliis Ethiopibus valde expetuntur,quemadmo Nudi istis, dum etiam in Guineae littore Nigritis plurimi fiunt. Vtriusque sexus at gnum. homines nudi ibi incedunt, donec vendantur&inseruitutem redigantur, tunc enim pudenda sua obuelare&tegere incipiunt. Lusitani magna ibi commercia exercent, frequentes ibi sunt in coemendis mancipiis siue seruis, unde etiam maior incolarum cum Lusitanis,quam cum aliis populis familiaritas existit. Quin etiam habitanis te ibi quidam Lusitan reperiuntur, qui bona omnia, quae in mercatu
ram venire possi in tredimant.
Rio Asa usque ad mode Lago, miliaria Gallicatio numerantur, in equo toto tractu, nihil quod ad mercaturam faciat, reperitur. Avio de det 'mium' Lago usque ad Eio de Beni miliaria et o vel circiter numerantur, Estque rore et communis haec opinio, Regnum Benina littores inea, nempe a ourre, ubi naues plerunque soluunt,centum miliaribus distare, cum descendentis fluminis beneficio vel unico biduo eo pertingere naues possint, quae sex fere septimanas in redit a regno genis ad littus Guine usque
DE MAONITUDINE ET SIT CIVITATIS BENIN,
una cum omnibus quae memoratu digna ibi
I, UT A CBeni prima quidem facie admodum magna videtur, quamprimum enim eam ingrediaris,longa, latasti Histra rictis tabi platea aperitur,que: amplissimam quamq; in nostris ciuita-- enim
tibus plateam vel octies latitudine sua superare cernitur, Re et
cla aute ad fine usq; ciuitatis excurrit abs sullo sinu,&licet quis quadra- tem hore: procedendo absoluerit,terminu tamen no modo non videbit, sed e longinquo cacumen arboris sese ei aperiet,tanto interuallo, quan
134쪽
tum acies oculorum assequi vix potest, A qua quidem arbore, platea hec longissime adhuc extenditur, ita ut licet eundo ad arborem hanc perueneris finis tamen nullus tibi appareat, sed aedificia tamen post arbo mistam aliquo modo prioribus minora hex parte desolata, cernuntur,ut colligi possit finem plateae non procul adesolatis istis aedificiis abesse. Arborem hanc antequam quadrantem horae eundo absolueris, non videbis,visa autem ea, dimidium adhuc miliare tibi conficiendum restat antequa eam assequaris unde quidam pro certo affirmare non dubitant, plateam hanc recta, exceptis suburbiis, vel integrum miliare longa esse. Porta ingressis vallum sese or fert, ex aggesta in aggerem terra genti&altitudine&latitudine, formidabile,similiter&fous lata ali profunda,quae aqua quidem nulla habet sed multis est altissimis arboribus consita. Haec satis longe sese extendit, sciri tamen non potest,an tota ciuitatem ambiat Porta vero ciuitatis ex ligno facta est,ita ut claudi, aperiri possit, Maleam semper reperiuntur qui excubias agat, Antequa autem ad portam venias, suburbium trasire necesse est satis magnum In platea vero illa magna de qua antea dictu est,constitutus ab utras parte diuerticula satis spacios ampla data videbis , quae ambages quidem non habent, tanta vero sunt longitudine, ut oculis terminu nulluassequi possis. Plura autem hac de ciuitate scribenda essent, si integrum alicui esset&permissum,eam probe cotemplari, perscrutari, At vero hoc nemini conceditur, Quam primum enim quis portam ingrediatur,adiungitur ei statim comes aliquis,qui eum per plateas deducat, cuius rei hanc quid causam praetendunt,ne peregrinus aliquis a via recta forte deflectens aberret, sed recta ad locu que petit perueniat, cum e reor in tam vastata magna urbe sit facili mus,sed interim tamen ire quo velint, omnia pro libitu contemplari peregrini ab adiuncto sibi comite prohibentur. Pecoribus fructibus f iucundissimis incolei admodum abundat,ut inde vivere.&sese sustentare quam optime possint. Vinu generosissimum habent, duorum generum, aliud enim Vino de Palia vocant aliud inode Bordon, quorum illud horis matutinis: circa meridiem, hoc vero horis vespertinis bibunt libentius,quod diuersis istis temporibus vina haec diuersa conuenire melius existiment. Sed peculiare adhuc fructuum genus habent, sapore allium nostrum referens,coloris aute plane purpurei. Et quide vota facturi,vel iuramentum prcstituri,promittunt se ab illis quidem allii huius capitibus,quatin tot vel tot,(numeru certum exprimentes)particulas recidat, plane velle abstinere,Quidam autem se fructum hunc omnino vitaturos vovent. Edifficia sese ordine optimo cosequuntur,& eodem fere modo quo in nostris ciuitatibus passim sibi cohaerent, quae vero personis nobilibus genere praestantiorib inhabitatur, Caeteris magis sunt eleuata, ita ut per gradus aliquot ascendere intrantes oporteat,Investibulis porticu quasi quada exornata sunt,ubi in umbra solis ardores imbreside clinates, obambulare&sedere possunt, in quem qui de sum primo statim diluculo scopis per mancipia purgata, mattis siue storiis ex stramine cotextis insternuntur. Cubicula interna muri alicuius instar costrata sunt forma quadrata obtinent, His tectum ab omni parte superimpositum, in medio apertum est,ut soli luci ingressus pateat. Caeterum in his cubilibus non modo dormiunt, sed cibuet capiunt, que tamen in culinis seorsim costructis prqparat,queadmodum eiusmodi mansiunculas tacellas multas sub eodem tecto&varias habent. At
135쪽
At vero aedificia vulgaria hoc modo constructa non sunt, pariete enim siue muro unico tantum costant, in cuius medio ianua lignea costi mi
tuta est. Fenestraru usum prorsus ignorant, luce aerem per tectu reci /' 'pientes Caeterum aedificia omnia rubrauint,parietes habent firmos admodum crassos, ex terra nonnihil rubente constructos, terram enim
istam aqua modice affusa instar argillae vel figularis terrae praeparant, ae madidam coaceruantes exaggerant, ut calore solis postmodum indu rata, murum quasi repraesentet. Duorum autem pedum ut plurimum crassi sunt isti parietes, ne iniuriis tempestatum facile cedant, cum fieri interdum soleat, ut vi imbrium pluuiarum paries unus atque alter destructus atque solutus in terram praecipitetur. Aula regia magnae est capacitatis,ae multis areis quadrangulari forma uia ui factis conspicua, quae atriis constant quam plurimis, quorum quodlibet porticum habet, sub qua Satellites regii excubias agere conspiciuntur. Tantae autem magnitudinis haec aula est,ut terminus eius nusquam ap- meimpareat, Cum enim defessus ambulando existimas adfinem te iam peruenisse,ianua statim alia occurrit , qua aperta, area patet vel priori longe capacior Mansiones habet non tantum pro hominibus, sed etiam pro brutis animantibus,utpote pro Equis, iumentis, quamplurimas,
sed, Equi in stabulis satis generosi nostris tamen multo minores,repe stet ''riuntur, unde apparet, multi Regem ipsorum militibus instructum esse, quorum etiam passim aliqui in aula conspiciuntur.
Caeterum Rex multos habet aulicos nobiles, in aula sibi ministrantes, qui cum aulam ascendunt, equis feruntur, insidentes iis instario. bilium ais bilium in gynecaeis foeminarum pedibus ab altera tantum parte demis Aeth c 'sis, Ab utroque autem latere seruos habent sibi adiunctos, quorum tu, meris innitantur, A tergo sequitur eos magna seruorum hancipio rum caterua, quorum aliqui umbellas tenent ad arcendum a capite no
bilis istius solem aut imbres comparatas Et hi quidem Equis proximi incedunt, reliqui vero certo interuallo subsequentes, partim tympana pulsant,partim cornibus utibiis ludunt. Equus porro non solus incedit, nec a nobili sessore regitur, sed per ministrum siue famulum aliquem ducitur,atque ita quidem cum tympanorum&tibiarum cantu, nobilis quilibet aulam Regis quotidie ascendit. Qui nobilitatis sunt prae caeteris splendidioris, illustrioris, praeter haec commemorata instrumenta musica, adhuc aliud peculiare habent, ---- quo ad aulam regiam contendentes viantur,serui enim ipsorum reticu 2: lis quibusdam instructi sunt, sacculos istos fenestratos siue cancellatos, quibus viri in forum piscarium apud nos egredientes vulgo utuntur,ammulantibus, his,nescio quid inclusium, si manibus pulsetur sonum edit, qualis solet esse nucum in vasculo aliquo commotarum strepitus. Nobile igitur ad aulam Regis pergente, ingens a seruis circa eum cursantibus, strepitus excitatur.
Seruos ancillas Regi Reginae ministrantes, in aula ista reperiris. Usquamplurimos inde facile colligitur, quod passim cernuntur fructus sim varios,oleum palmarum,aquam Wgramen pro equis, in capitibus gestare Solet autem Rex interdum cibis quibusdam lautioribus nobiles honoris fauoris ergo donare,qui quidem per ministros eleganti ordine sibi inuice succedentes,ab aula portantur,praecedentibus quibusdam albo baculo instructis,qui populum comprimant,®iis istis ministris
136쪽
Caeterum uxores Rex iste complures habet,&binas in anno processiones instituit, quibus aula egressus uniuersiam ciuitatem perlustrat, Tunc vero uniuersas suas vires, potentiam colligit, ut sese cum uxoribus suis oblectare possit, quarum ultra Goo. eum tum comitantes, saepenumerantur, quamuis non omnes sint legitimae cuilibet enim in hoc regno uxores pro libitu plures habere concessum est, unde nobiles saepe So. Velso. habere dicuntur, nec quisquam reperitur fortunae tam abiectae, qui non decem vel duodecim uxores domi suae habeat. Porro loca etiam habent emendis&vendendis rebus variis peculiariter destinata Hoc enim in loco forum maius est Dia de Ferro ipsis vocatum, in alio vero forum minus est, quod F re vocant, atq; in his locis res variae venti exponuntur, nempe canetivi vi,quibus passim vescuntur, Similis cercopithec assati, glires&mures maiores, Psittaci, gaIlmae, lacertae calore solis induratae, fructus praeterea varii,vinum depalmis alia quae ad sustentatione humanae vitae necessaria sunt. Affferunt vero etiam in forum catinos ligneos, poculaque&superlectilem aliam, cumgo Sypio in illa diducto¶ndis vestimentis accommodato, pr terea. instrumenta ferrea, capiendis piscibus, scindendo agro&aliis usibus quotidianis apta, cum hastis, sagittis Marmis bellicis aliis. Omnia autem decenti ordine in foro disposita cernuntur, kquilibet in forum procedens locum quo se conferat peculiarem habet, pro ratione mercium quas Venum expositurus affert. Iuvenes&virgines, omnes nudi incedunt, donec ad matrimonium transeant, nisi forsitan a Rege priuilegium, potestatem accipiant, vestimentis nuditatem suam contegendi. Hoc enim pro magno beneficio habent, si Rege potestatem sese vestiendi impetrent, tunc vario colore illuminati&vestibus induti, peculiare quasi festum celebrant,amicos,& consanguineos, qui ipsis de hoc honore gratulantur, conuiuio excipienteS.Circumcisionem&ritus Mahumeticos alios obseruant. Cutem tribus fissuris ab humeris ad umbilicum, si secant,necessarium hoc ad salutem existimantes. Prarierea sincerieti sunt&iniuria nemine non ex suis modo,sed nec ex peregrinis facile afficiunt. Laedere enim peregrinualiquem capitale apud ipsos est,qui peculiari etiam modo delinquentes supplicio afficiunt, manibus enim condemnatum in tergum reuinctis &obligatu oculis,ludex in altum protrahit, Vt caput eius versus terram propendeat, quod apprehensum spiculator securi abscindit, trunco postmodum in quatuor partes dissecto, in campum proiecto, ut ab auibus deuoretur. Aue admodum extimescunt,& metuunt poena capitis in eum sancita, qui vel exiguum ipsis inferre detrimentum praesumat. Nam&peculiariter quidam ad hoc constituti sunt ut auium curam gerant, de alimento eis prospiciant, ab omni iniuria eas vindicent, qui quidem certum locum in montibus norunt, quo alimentum magna quidem reuerentia asportatum, exponant, quod postmodum ab auibus deuoratur. Sed peregrinos omni honore, obseruantia prosequuntur,
salutantes eos humanissime, de via ipsis cedentes, etiamsi ingenti onere aggravati oppressi incederent. CAP. J JN I
137쪽
ORIENTALIS.C. pS L VI. DE FLUUIO VEL TRACTU, VEM RIO DE AN GRA
vocant, cui Insula Corisco inserta es. VPERAT is, de quibus sub finem capitis s dictum est fluminibus fit interdum, ut nautae,praeter omnem spem, ex f pectationem, inuit quodammodo, fluctibus maris vehe-c mentioribus abrepti, deueniant ad tractum se riuum, que vulgo to de gra vocant, in cuius ingressu Insula Coristo sita est, quae, locus est horridus&incultus, nullisque habitatur hominibus ter aquam&ligna nihil proferat. Itaque quae ad an insulam propelluntur, de aqua dulci signis sibi prospicere naues solent, recto postmodum cursu promontorium, quod Cabo Lopo Gonsalve vocant petere, ut inde Europae rursus fines assequantur. Caeterum in hoc fluuio vel tractu tres adhuc aliae Insula reperiuntur,
nullius momenti, quippe praeter ligna, lapides nihil fere suppeditantes, Insulae hae olim nomine caruerunt, nominantur vero hodie Iste de ,
Moucheron eo quod quidam Balthasarus de uouehere eas occupatas, Ca a et stello vel propugnaculo munierit Anno Christi Icoo. sperans se ibi habitaturum,&commercia ex locis aliis eo pertracturum. Sed fama huius rei ad A thiopes in Rio de tam habitantes perlata, cum audiuissent, peregrino, quosdam eo habitatum venisse, consiliu de castello expugnando omnibus funditus extirpandis caeperunt quod quidem etiam in actum statim produxerunt, Antequam enim castellum illud persectu ecset&absolutu, cum vix quatuor mensibus abi vixissent sit imperio cuiusdam Emr A se,ab AEthiopibus oppressio pugnaculo diruto&euerso. Insula Corisio a Lusitanis sic vocata est, quod perpetuis tempestatibus ms ob sti fulgurumaonitruum, procellarum&imbri usi exposita, quam ob cau--e M'-sam ctiam nullis habitatur hominibus , Terra praeter cucumeres nihil proferre valet, Aquam vero bonam insalutarem,multasque arbores habet, quae vel Brasilienses rubedine superant. Lignum hoc instar politisti mi speculi nitet,&tanta est duri cie, ut vix ingenti labore inflecti possit.
Caeterum capacitatis haec insula tantae est, ut miliare integrum in circumferentia contineat,portum tamen, ubi naues appellant,conuenientem nullum habet.
Rio de gra Rio de salam n numerantur milliaria Gallica,Nul-Iam vero ham loca vel vicinitatem vel familiaritate cum aliis colunt,sed modo bellum inuicem gerunt, modo pacem constituunt. Habent quidem etiam Regem proprium,sed potentia tamen illis qui in mode Gaiam
habitant inferiores sunt,quos beneuolentia longe superant, ita ut commercia cum illis melius exerceri possint, Tempore enim illo, quo AEthiopes in Gaiam Castellum de mucheron occupatum, magna crudelitate euerterent, illi qui in sigra habitant longe sese ab illis separarunt, dolentes admodum populi istius vicem, sed impedire tamen hanc crudelitatem non poterant,cum qui in P, habitant,cum illis inc vim sese coniunxissent. Caeterum in hoc fluuio vel tractu mi gra, commercia summa celeritate perficiuntur, Ebore enim abundant, Cuius mercaturam ibi facere
mediocrem Bataui solent. Quod ad linguam attinet, ea quidem ab Quin Galam non niihil discrepant, religione vero vel superstitione potius per
138쪽
omnia ferme non solum cum illis qui in Ghom, sed etiam cum illis qui in Cabo Lopo Gon aloes habitant, consentiunt, ut paulo post fusius di
vocant, Itemque depromontorio, quod vulgo, Cabo Lopo Gonsalue vocatur, ubi naves Batavorum appellere coguntur dii nimirum horum coram it conditio, es quid ibi notatu di
A, di, vitae, illi qui in is de cabom habitant, vicinitatem colant cum illis qui promontorium tenent quod bo Lopo Gonsalve vocant, unaque non solum lingua, sed, religione siue superstitione potius utantur, visum nobis est, eos coniungere, conditionem horum locorum uno capite pertractare. Tractus autem hic quem Rio de som vocant,quindecim miliaribus ad meridiem magis vergit quam Rio dere sigra situsque est recta sub aequinoctiali linea miliaribusus ab Insulari. rhomae distans. Locus alioqui cognitu facili in iis, nam in ipso statim ingressu vadum occurrit, trium vel quatuor orgyas longum,ubi ingens exauditur strepitus, a fluctibus ingenti impetu ex rivo seu flumine isto in mare sese exonerantibus. Ingressus huius fluuii ad . miliaria patet, sed latitudo haec paulatim decrescit,ita ut circa Insulam Poeto, vlira duo miliaria amplius non habeat. Ab utraque ripa elegantissimis arboribus conspicuus est. Insula vero ipsa magis ad septentrionem quam ad meridiem vergit, non procul ab ea adhuc alia conspicitur, multis fructibus Vt pote Bannanu , Miantu, malis aureis&id genus aliis abundans. Ad duo miliaria in flumine hoc progressis, vadum sese offert arenari orgyarum Litius vero in hoc flumine alterum, meridiem, alterum vero septentrionem versus excurrit In medio protunditas estia. vel is Orgyarum , quae ubi dimidio miliari a vallo abfueris , in . s. vel p. orgyas desinit, ita ut littus legere possis, naui ad vallum quam proxime accederes, propter fundum mittendis anchoris conuenientissimum. Fluvius porro hic tribus tres Reges potentissimos, Dominos agno-T ' scit, quorum unus in plaga Septentrionali, nempe in Catombo , alter in meridionali, nempe in Gabam, resident Tertius vero Insulam Pongo,
excelso admodum monte conspicuam, possidet. Atque hic omnium potentissimus est, bellum subinde cum Rege in inigerens , cum altero vero in Catomis amicitiam colens, Cum contra qui plagam meridionalem seu Gabam tenent, familiaritatem cum vicinis populis inpromontorio seu tabo Lopo Gobsalve habitantibus colant. Aiti H Quod ad religionem ipsorum attinet, non est quidem in ea dignumquid annotatu, Deum enim&verbum eius prorsus ignorant, Solem lunam venerantes. Quidam arbores pro Diis habent, Alii terram co-Iunt, quod alimenta eis suppeditet, unde conspurcare eam sputo commaculare indignum putant. Non
139쪽
Non multilmin plateis conspiciuntur, egressi vero sicam semper in manibus gerunt, cutem habent per uniuersum corpus varie flam diffectam, ita ut aspectu tam viri quam mulieres sint admodum mirabiles. Inter edendum non bibunt, sed finito tandem prandiose ad ebrietatem usque ingargitant. Est autem potus ipsorum vel vinum de eq/- , palma, vel elasso, qui potus est ex aqua melle permista factus, similis
Mane surgentes praefectum suum, qui ipsis Champo o dicitur, sed uti ilutaturi conueniunt,admisitque ad eum ingenua procidunt, manibus ' ' '' 'perstrepentes diceres no no no qua verba salutem ipsorum lingua significant. Propensi admodum sunt ad furta. Mulieres ad Scortationem&tiu hlibidines summo impetu feruntur, inprimis autem peregrinorum appetunt concubitus, honori sibi maximo eos ducentes unde etiam viros videas peregrinis uxores suas ipso sinet adducere, Et Rex ipsemet non veretur eis uxores suas offerre. Ain, incestu sese inuicem contaminant, sic enim sater cum filia o mater cum filio suo, ubi ad an 'nos maturitatis&pubertatis peruenerint, scortari fornicari non du
Ad partes corporis obscae nas tegendas, storiis uti intur ex arborum,. M. corticibus mirabiliter contextis, rubro colore infectis, quas Simiarum cercopithecorum aliarum ferarum pellibus formidabiles red- dunt, tintinnabulo in medio appenso. Capite ferme nudo tam viri quam mulieres incedunt, capillum habentes mirabiliter attonsum vel colligatum. Sunt tamen, qui pileos gestent exiguos, ex viminibus vel co ricibus arborum, quas Cocos vocant contextos. Quidam etiam ingentes plumarum fasciculos in capitibus gestant, qui laminis aut filis ferre is capillis hinc inde alligati sunt. Corpora interdum rubro colore inficiunt, ii ex decocto arborisve ligni cuiusdam paratur. Quidam annulos in naribus, auriculis labiis a 'rum gestant. Quidam segmenta cornuum vel dentium Elephantinorum,labiis naribus, auriculis inserunt, per labium inferius perforatum, linguam interdum exserunt. Quidam annulos ab auribus dependentes habent quadrantem vel etiam xDentc massis ponderantes. Sed&baculos eis inserunt interdum i velis digitos longos. Plerique cingulum gestant ex corio Bubali crinibus nondum libe rato, quod ad palmi unius spacium non coit, connectitur vero funicu ---lo ex arborum corticibus facto,&post hoc cingulum gladiolos breues&latos, in vagina ferrea absconditos inserunt, gestantes eos plerunque in anteriori corporis parte. Armis utuntur variis , nam non solum hastulas habent vel iaculamis p.ri,uis, Asilia, sed etiam arcus sagittas veneno infectas Praeterea nouum aliquod habent armorum genus, nostris uticibus non absimile, nisi quod cuspides habeat magis extantes.Sunt enim pugiones tribus aculeis extantibus infesti, qui in hostem coniecti, quoinodocunque decidant, semper haerent Tympana habent in inferiori parte nonnihil coarctata Hastis utuntur artificiosissime elaboratis , fabros enim habent cudendi ferri satis peritos, Cum autem in bellum proficiscuntur, mulieres eorum arma portant.
Feroces admodum sunt&crudeles, semper enim in armis sunt,bella I tam
140쪽
tam mari quam terra gerenteS. Nemini vero, praesertim peregrinis nullis fauent. Naminin Batavis, crudelitatis suae signum nuper statuerunt, opprimentes Anno 16oi summa celeritate Barcam siue navim Hispanicam,&duas Hollandicas alias, quarum altera Palmula, altera Ethiopissa dicebatur, Batavis simul omnibus, qui in illis eranc contrucidatis interfectis. Adornatum muliebrem quod attinet, Mulieres multas armillas ex cupro vel stanno factas, non exigui ponderis brachiis cruribusque circumdatas gestant, praecinctorio iunce pudenda obtegentes. De administratione vero rei domesticae, nihil attinet multa scribere,Vivunt enim more agrestium bestiarum. Ad somnum sese componere volentes, in terram decumbunt, Quidam tamen stragula vel storias ex iunco contextas corporibus suis substernunt. Maximus mulierum labor est,portareaquam,&allatos ex agro frucinis in cibum praeparare. Cibus autem quo maxime Vescuntur, sunt fructus, quos In mos, Balatrata annanas Vocant, his posterioribuSenim induratis, panis loco v-tuntur Solent vero pisces interdu carnes,vel fumo vel solis aestu indurare,ut adfuturam necessitatem aiseruari melius possint. Habent precterea Calamos Indicos, siradices alias. Cibum autem sumpturi omnes humi decumbunt, absque ulla verecundia manus patinis ligneis , solus enim Crisii,siue Praefectus eorum, Stanneis utitur immittentes, tabestiarum instar arrepta frusta abligurientes . Edificia habent cxcalamis, arundinibus artificios constructa, refoliis arborum sannana ferentium,contecta longe elegantiori forma quam quae in Guineae littore visuntur.
Aula Regis , omnia in ciuitate aedificia alia magnitudine superat,
vocaturque obpatia. Et Rex quidem ornatu utitur vario, maxime ta- ornatu regim me orbiculis osset testaceisque Hos enim colore rubro infectos, Sphaerularum precatoriarum instar chorda traiectos, collo suspensos habet, brachiis similiter&cruribus eos circumuoluens. Faciem plerunque albo colore pingit, subditos habet admodum morigeros,&sibi bene fauentes. Ante portam aulae eius, tormentum aeneum collocatum cernitur, una cum siclopis, bombardis armis aliis, quae a Gallis, facta aliarum rerum permutatione ante haec tempora sibi comparavit. Admodum enim armis eiusmodi, inprimis vero siclopis, bombardis delectant ursi, amore addiscendi usum eorum ingenti fla
Hyems apud eos ab Aprili ad Augustum usque durat, quo quidem
tempore aestum experiuntur intensissimum, indies habent plerunque tenebricosos, ob imbrium, pluuiarum magnis guttis destillantium frequentiam, quae tamen simulatque in terram deciderunt, aestu nimio statim consumuntur re exsiccantur, ne vestigium quidem ullum post se relinquentes. Caeterum flumina ab hisce pluuiis&imbribus magna sumere incrementa videntur, repropterea copiosis praestantissimis pisci
AEquinoctium habent perpetuum, nunquam enim vel crescere,vel AEquinoctum decrescere dies ibi animaduertuntur. Quemadmodum hyemis initium apud ipsos in ver nostrum incidit , sic aestatis initium apud ipsos in autumnum nostrum, Septembrem videlicet cadit, undc calorem in aestate