장음표시 사용
111쪽
Quamuis vero natandi sint peritissimi,non libenter tamen aquas ingrediuntur nec temere mari sese committunt, idque metu cuiusdam ' Mi piscis,qui Gallis quidem Requiens, Lusitanis vero Tubaron, dicitur, Hol - ' landi Hese,nos Galeum siue Hinnulum marinum vocatinus; blaoc enim pisce natantes in mari saepe comprehensi vel brachio vel crure aliquo mutilantur,interdum etiam prorsus abrepti deuorantur. Natantes ,-- .. autem moremLusitanorum obseruant,brachiis enim supra aquam semia perferuntur, unum altero semper praeponentes, pedibus vero ranarum instar sese promouent atque protrudunt, unde admodum celeres sunt, natantes Batavos, multis paras angi post se relinquunt. Sed&niulieres, si non omnes, pleraeque tamen, natandi sunt peritissimae, Accidit enim non ita pridem, ut ad Hollandos in portu ciuitatis et et
ourre nauigio subsistentes Nigrita quidam , merces quasdam coemendi gratia venirent, mulierem quandam in scapha secum habentes,
Inter contrahendum autem,cum pelvim meam furto surreptam Bataui animaduerterent, fustibus eos aggressi ut ablatum restituerent vetebant, qui metu perterriti,orrines sese ex Batauorum naui in mare praecipites dedere sola muliere post se relicta, quae vis hoc tumultu&ipsa
protenus desiliit,non summa solum velocitate viros insequens, sed etiam fere innatando praeuertens, ita ut una cum eis enatarit&littus apprehenderit. .
DE AVRO IPSORUM, VOMODO NEMPE ILLUD EXTER ,ra eruant, agnosiani purgento probent quamque propterea rei seruant insolescant. V AD ante haec tempora auri cognitionem habuerint, sciri quidem non potest,ex relationibus tamen ipsorum consscat,t notitiam eius eos habuisse perquam exiguam, nec etiam in magno precio aurum apud eos fuisse,cum nemo fuerit,cum quo cotraherent aurum suum permutarent, Verti cum temporis pro milita auris gressu viderent Lusitanos auri cupidos esse, multas propterea merces ' qme eaduehere,cceperunt Magnoscere aurum,uin precio illud habere,vnde valor eius eo iam ascendit, ut tanti apud illos, quanti vix apud nostros mstimetur. Subinde enim augeri precium eius coepit, cum videtent Batavos auru adeo sitire,ut posthabitis omnibus periculis, laboribus nauibus suis ad littus illud appellerent, multo plus mercium pro eo per mutarent,quam a Lusitanis ante haec tempora factum esset, eos enim Hollandi in negotiationibus suis adeo superant,ut vix dimidium bonorum Nigritae pro tanto c. auri precio a Lusitanis antea acceperint, quantum a Batavis hodie,ipsis offertur.
Itas non immerito a quibusdam affirmatur, toto illo tempore quo
Lusitani negotiationes has exercuerunt, tantum auri ex his regionibus sisnam transportatum non esse,quatum Bataui paucorum annorum
decursu inde acquisierint, frequentiores enim longe, splendidiores
iam a Bataui ibi exercentur negotiationes,plus etiam bonorum, me cium eo a Bataui advehitur,quam antehac unquam a Lusitanis factum, unde tot etiam ibi mercatores iam existunt,qui Batauorum commercia omnes expetunt, utpote ex quibus plus commodi, quam ex Lusitanorum negotiationibus percipere potiunt. Aurum
112쪽
Aurum autem quod hisce in locis permutatur, ex terra quidem eruitur, sed non in locis maritimis, verum in locis longe a mari distantibus, quamuis quidam ex Nigritis dicant, non procul etiam amari, fodinas aliquas auri reperiri, nempe in loco quodam qui ipsis Foetu dicitur, unde
etiam aurum illud, hoc nominis obtinuit, quod Chiha Foetu hoc est au-Au i fossi a rum ex Foetu vocatur. Non facile tamen dictu est explicatu, quo in loco Auri fodinae certo inueniantur, cum pauci etiam in maritimis ciuitatibus Nigritae inueniantur, qui earum exactam notitiam cognitio nem habeant, vel unquam aurifodinis praesentes adfuerint, cum occultae admodum habeantur m omni studio a Dominis possessoribusque
Quilibet autem Rex proprias&peculiares Aurifodinas suas habet,
. ,-- Vnde aurum perlubdito S luos erui&in lucem produci curat, quod ita erutum, mercaturae beneficio ad alios postmodo peruenit, ambulans ex manu in manum, donec tandem ad Batavos deuoluatur qui in Hollandiam illud transportant, ubi propter communem utilitatem In mont-
tam redigitur, cum pro fulua ista seu flava quae exi in affertur terra, victum, amictum acquirere quilibet, inde rebus omnibus ad vitam necessariis sibi prospicere quam optime posite. . Nec vero etiam qua ratione aurum illud eruatur sciri potest, aliter Suasit filica quam ex Nigritarum quorundam relatione qui dicunt foveas eos satis ' - ' profundas facere, Cumque interfodiendum vena sese aliqua auri aperiat, pergere eos solere, vestigiis istis insistere, donec metam vel xcr-rninum venae assequantur. Vnde colligitur fodinas istas arbori propemodum similes esse, quae radices suas ad omnia latera passim extendat
Sed in fluuiis aurum reperitur, inter arenulas nem evi pluuiarum&imbrium a montibus detractas. Ibi enim videas multos in aquis sedentes,aurum arenis permixtum, cochlearibus ex fundo eleuare, simul cum arenisui pelvim colligere Et hoc quideres aurum non eadem semper quantitate inuenitur, interdum enim particulae occurrunt digitorum, fabarum, pisorum s magnitudine, interdum tristar limaturae cupreae, arenularum tenuissimarum illud sese offert. Quinimo raro in fluuiis purum a terrae permistione liberum reperitur,Itaque lotionibus, abstersionibus&purgationibus multis opus habet. Et arenosumis i. - , quidem illud, statim in fluminibus istis aqua eluunt atque purgant, sedes ab Osines nunquam purum plane efficere sese cibus suis liberare prorsus possunt, semper enim arenarum aliquid ei admixtum manet. Iam vero non sine magno labore, ingenti periculo auru excavernis fodinis eruitur,multis cum iactura dispendio vitae ei colligendo& eruendo insistentibus, In foveis enim illis, fodinis multi subinde nimio aestu suffocantur, non pauci etiam fame sit confecti misere per-Merceie'rum eunt, ut ita mercedem suam bene promereantur, Ea vero dimidium
I semper est , de omni auro quod colligunt&inueniunt, illud enim in
duas aequales semper diuiditur partes,&vna quidem Regi vel possessori fodinarum cedit, altera vero metallicis illis qui aurum illud collegerunt relinquitur. Porro Aurum ipsis Chiis dicitur, inad naues Batauorum, per diuites
nam optimum quosdam mercatorCS , non procul a Uaine nabitantes rude artertur,
quoad modum scilicet inuentum, ex terra erutum est,t ipsum etia pro optimo
113쪽
optimo habetur, Quamuis enim arenis prorsus non careat,preciosius tamen est altero, inafraude doloque magis alienum, ita ut malleo percussumae ventilatione ab arenis purgatum neminem decipiat, talis eonim purgatio non intermittenda est licet Nigritis odiosa existat damnosa, renulae enim diligenter excutiendae sunt, si pondus tuum iustum habere velis,licet aliqui Batauorum reperiantur, qui Vt mercatores Nigritas ad se inuiterit alliciant , absque excussione sentitati ne aurum illud accipiunt. Postquam igitur Nigritae isti&AEthiopes viderunt propter auru plures quotidie ad littus illud naves appellere statum a Bataui propterea
deuorari laborem, coeperunt non solum magni aurum suum aestimare tianvi---
sed etiam cristas erigere non parum propterea insolescere, multi . nim hodie tam insolerites ibi reperiuntur ut vix aliquem alloquio dignentur,cupientes nimirum omnibus notum neri, se preciosisiamo auro instruetas esse&prae aliis abundare, qudi quidem etiam Deum Batauorum, percontemptum appellant, cum eos tanto flagrare amore videant,ut posthabito omni labore, molestia, mille sese dummodo eo potiantur,exponere periculis non dubitent.
DE VALORE ET PRECIO AVRI RUOD IN HIS REGIONAbus reperitur, itemque de multi istarim deprauatione, Squomodo A. 3 anima reti atquecaveri possit. VAM vis Nigrita aurum suum satis magno expendant,&permutent precio, tamen cum videant quam preciosa res fit. quam avide ab omnibus expetatur , acquiescere tali , preci non possunt,sed in omnes intenti sunt occasiones vias,quoria odo per fraudes&deprauationem precium eius augeatur,&ex uncia una vel sescuncia fiat. Aurum igitur illud optimum habetur, metra quod rude est&nondum liquefactum,arenulas admixtum haberis,quae tamen diligenter excutiendae sunt,ut aurum probe purgetur. Quod autem disterentia quaedam vel certi gradus in auro reperiantur,&alierum disseren- altero interdum sit praestantius, inde fit,quod vena auri alia aliam gene 'i rositate superet Nam&in eadem vena,quo profundius ea perscrutetur maperlatur,eo aurum deprehenditur magis magisque a praestantia sua discedere, degenerare, praestantissimum enim quodque est quod insuperiori parte venae alicuius reperitur,quod vero profundum magis est, illud propius ad argenti naturam accedit, incum eo magis est peris
verum quod ad differentiam auri attinet,cum ea non omnibus pera scrutatu scitu necessaria sit, necessarium non esse arbitror, multa hoc loco de valoreae precio auri verba facere. Ne tamen silentiolam plane praetereantur, breuiter sciendum est,auri quod in his regionibus expenditur,praestantiam versari inter .&ag. Carata unius Bessis vel arcae Aia,
quam vulgo vocant,idque de puro uno dum liquefacto auro, quemad Tia
modum ilicet ex terra illud producitur accipiendum est. Alterum vero quod ex liquefactis armillis,inauribus, aliis eiusmodi clinodiis confusum incommixtum cernitur, aliquanto semper inferius est&minus ita generiam
114쪽
generosum. Ingens enim saepe deprauatio&dolus huic auro subest, ita ut aliquot grana sint de marca detrahenda, quibus a priori non liquefacto scilicet superetur. Quamuis autem omnes eo sint animo,ut peregrinos decipere,&au- p., i adiuvi x im corrumpere CXpetant, potissimum tamen hoc vitio qui tenuioris fortunae sunt mercatores laborare videntur, Quibus enim nerui ad exercendam mercaturam necessarii desunt, plerunque astutiores sunt magis fraudulenti,aurumque summa celeritate corrumperes deprauare solent, idque saepe tam occulte tect e,ut dolus vix deprehendita animaduerti possit. Sed huius tamen deprauationis causa prima a Bata-uis dependet, quippe qui materiam&instrumenta ipsis, quibus adde- Drauationes eiusmodi, tantur, vendiderunt, dederunt, gladium ita in suam ipsorum perniciem, Nigritis porrigentes. Antequam autem deprauationem metuerent, de dolo quicquam cogitarent Bataui, circum uel saepe sunt, decepti, Atqui cum fraudem persentiscerent tandem olfacerent, ita Nigritas acceperunt,ut etiamnum hodie pudore confusi cohorrescant, si tantum mentionem fieri eius audiant, cui poenas fraudis suae primas dederunt. Sed Lusitani non parum eis terroris incurserunt,feceruntq; vine- tussisu, ab . mo auderet vel granulum auri corrupti ad castellum limina portare, g corruptore summo enim rigore cum eis processerunt,mnullo personarum habito respectu in crucem egerunt quotquot vel minimae seaudis deprehendebantur rei&suspecti. Sic enim aliquando accidit, ut pater Regis de Comendo aliique eius legati ad castellum At uim,commerciorum cum Lusitanis exercendorum causa proficiscerentur,arferentes secum non exiguam auri quantitatem, Verum cum illud corrupeum aliquo modo,deprehenderetur,absq; vlla cunctatione&mora omnes in patibulo suspe- si,&laqueo suffocati sunt.
t., iis, atatis Eiusmodi quidem rigorem nondum ab Hollandis experti sunt, qui
morum poena leniori contenti, eos hactenus non semel dimiserunt, quod tamen bono Hollandis minime cessit, poenam enim Nigritae, nisi satis grauis sit, aspernantur prorsus,&a prauis suis machinationibus non abstinent, ita secum cogitantes, si fraudem Bataui non animaduertant,bene est, si vero ea deprehendatur, aurum nostrum placide amiceque dimissi
Ipsi quidem auri cognitionem egregiam habent, facile legitimum
n, ab acrulterato discernere possunt,quamuis margaritarum , gemmarum n. .f...ti=os, aliorum preciosorum lapidum,notitiam nullam habeant , rubris ta- sua . men corallis in mari nascentibus exceptis, quae in magno apud eos preci existunt. Argentum plus iusto etiam nouerunt,ad valorem auri minorandum, turpissime eo abutentes. Caeterum quomodo aurum liquefaciendum sit a Lusitanis didicerunt, cumque nullum aurum sine argenti vel cupri additamento liquari fundi possit, quod alias non cohaereat, halleum in incude non ferat,quemadmodum illud a Lusitanis edoctius quotidiano cognoue-
, a,-- runt, ipsi limites additionis huius praetergressi, nimis multu cupri vel
sensibilis argenti auro liquefacto permiscentes, qualitatem eius incredibili fraude augere conati sunt,Eo enim processerunt audaciae,ut integras monetas argenteas auro liquefacto immiscere non dubitarint, unde integros
Regales thaleros minores Bataui in auro absconditos aliquando invenerunt,
115쪽
venerunt,Quae quidem adulteratio&fraus talis est, ut non facile animaduertatur, neque enim lapide Lydio neque ulla alia ratione, nisi forte securi aurum istud diuidatur, dolus in medio absconditus deprehendi Potest Atque hoc quidem modo durum suum argent, copi o deprauare solent, Cum autem quotidiana experientia didicissent, orichalcum ' --- huic permistioni non conuenire , quod cuili aurum eo contineri nonnet
pomt,dolus facile prodatur auro nempe isto, sub incudem reuocato,a-mmp- - - liam excogitarunt rationem,qua orichalcum etiam auro immiscerent, Cum igitur interdum nummis quibusdam tantur qui quadratam o mam obtinent, magna copia orichalcum eis affundunt, quod dolum in nummisistis praesertim recentibus, non facile animaduerti posse sciant, licet teporis progressu,colore mutantes,dolum etia prodant aperiant. Sed&aurum arenosum quod ipsi Chiis Foetu nominant, orichalcri Corrumpere caeperunt, Quamuis enim illud non liquefiat, tamen cum C ' Ba aut limas aliquando afferentes, usum istius instrumentiti, si moti strassent orichalcu limare in tenuissim redigere puluere coeperunt quem postea auro permiscerent, Et haec quid corruptio omnium pesssima est, quippe quam nemo olfacere animaduertere facile possit. Quamuis igitur sum lina eorum sit in corrumpendo adulterando Alis auro calliditas mastutia, multi tame etiam a Batavis modi inuenti sunt, depre-
quibus fraudem facile deprehendant, ut ita circumveniri non nisi in ' - - cauti possint, Nam Ipsi met plerunque dolum certis signis aperiunt, resese velut sorices suo ipsorum indicio produnt, si etiim male sibi cotisci sint, aurum falsiatum afferant, timidi admodum accedunt, inattoniti quasi negotiationes aggrediuntur, cumque illis peractis Bataui aurum probare volunt,aegre illud ferunt,&ne hoc faciant modis omnibus deprecantur, uinis colorem in facie mutant,sitoto corpore quasi febri correpti cohorrescunt, ac tandem rebus suis lumina celeritate confectis, ex naui discedere admodum properant, metuentes semper ne fraude patefacta male mulctentur:
CAP. XXXX vi II DE VERM RUS, VIBUS NON NIGRITAE SOLUM IN HIS
retunsim habitantes,sed etiam pere meoproficistem quentur, unde nimirum ex ant,cuis formasnt,
, NAvDir res est, quae egentibus etiam haec non parum
mira videbitur, quod in corporibus eorum, qui hoc itinere hii xuntur, re in has regiones frequenter nauigant , vermes na. rasitiore is
Emi scuntur , praesertim si circa Castellum is Mina frequenter
sese contineant. Quod ipsum tamen non ita pridem Batavis innotuit, Cum qui ante aliquot annos nauigationem hanc susceperunt,nihil horum deprehenderint,nihilque de plaga inaffectione hac cognitum habuerint. Non tamen apud omnes, vermes hi apparent,nec eodem tempore sese exerunt. Quidam enim citius quidam tardius illis torquentur,
sic enim invenias, qui dum in itinere adhuc sunt eos accipiant, alii pexacto
116쪽
peracto itinere alii post mensium aliquot, alii post totius annia reditu suo decursum illis infestantur. Sunt vero etiam quidam ab eis prorsus
immunes, etiamsi aliquotieS haec loca frequentarunt. Nigritae&AEthiopes ibi habitantes ipsi met etiam illis valde torquen-
hine morbosub tur,porissimum tamen illi, qui Caltello de inarum viciniores, dam e ii, qui vel adas . miliaria tantum septentrionem versus a Castello hoc remoti sunt,dolores hosce prorsus ignorant. Historici veteres multa quidem de hisce vermibus annotata reliquerunt,scribentes inter alia, vermes eo veros esse, invermium aliorum R. dis,ua.. instar vitam etiam habere, Nihil tamen de origine&causis eorum asse-io es Ahi. o. runt, unde nimirum in corporibus hominum existant,&vnde nutrian- h- 'M' Vtur, Quod quidem argumento est,ueram os causam aeque ac nos ignorasse, Cum verisimile sit, cos si veri aliquid hac de recognitum habuisssent, illud posteris etiam communicaturos fuisse. Nam Graeci AEthiopici scriptores eorum mentionem facientes, incolas quidem huius loci valde ab eis torqueri affirmant, sed circa causarum, propagationis eorum inquisitionem,uel piscibus magis muti deprehenduntur.
Quin imo non paucos inuenias Dos ores qui probare conantur,nec AMA M* vermes eos veros esse, nec vitam habere, qui quotidiana quidem exp*M., rientia satis refutantur,ex qua manifestum est veros,naturales, perfectos eos vermes esse, vitam vere obtinere.
Sed&hoc admiratione dignum est, hanc solam regionem, cum paucis adhuc aliis, quarum Iohannes Hugo meminit in itinerario suo, huic malo subiectam expositam esse, Alia enim Insulae omnes in India Orientali, Occidentali,quemadmodum etiam in China Bresilia, alibi sitae vermes hosce prorsus ignorant,&quod magis mireris, ipsam etiam S. Thomae inhabitantes insulam,qui locus tamen omnium in toto mundo insaluberrimus habetur, de hoc morbi genere nihil quicquam
Quyd attinet ad causas unde nimirum hi vermes in humanis corporibus nascantur, Nigritae quidem varias asterunt, sed nullam vere confirmare possunt,Qmdam enim prouenire eos dicunt ex nimia cum mulieribus familiaritate&consuetudine, Alii dicunt ex certis quibusdam piscibus, quorum quotidianus ibi usus est, eos oriri, unde reperiuntur qui piscibus in uniuersum omnibus,qui istis quidem in locis capiantur, abstinent, Alii ex nimio aquaeus eos procreari asserunt,nempe ex natando, potando, Alii terram ipsam incusant, Alii vino de Palma causam imputant, sed&panes quos N inhum vocant,aliqui hoc nomine accusant,ut vere hic dicere possis,quot capita tot sensus,quilibet enim poculiarem sibi causam fingit,camq; caeteris omnibus praefert, inprae aliis tuetur, cum nemo tamen sit,qui rationes sententiae suae vel in speciem probabiles afferre possis. Certum enim est caulas hasce nullas esse,nec ullam etiam veram causam dari posse, cum contrarium saepe acciderit, Deprehensum enim est aliquos quibus u Nigritis mulieribus nulla intercessit familiaritas,quia piscibus, panibus, vino palmarum aquisque marinis plane abstinuerunt, lauando sese non oblectarunt,nec pedem etiam ex naui in terram posuerunt, plus tamen vermibus hisce doloris perpestas esse,quam qui cum mulieribus crebro conuersantes,sisces panesque eorum comederunt,
117쪽
runt, vino palmarum sese ingurgitarunt, denique, in terra in aquis sese steque uter oblectarunt. Praesumitur tamen omnium maxime ex aqua potabili eos progenerari quae a Nigritis redimitur, qui eam ex lacunis&stagnis suis haurire et re afferre solent, Et sane si rem altius perpendere velimus,uidebitur qui dem hanc verissimam eorunii causam esse, Nam&in Insula quae Ormus dicitur, huic malo etiam subiecta est, qui a vermibus tuti esse volunt L quam dulcem quam bibant, ad i8. sepe orgyas sub aquas alia existentem,
mergorum beneficio ex mari extrahi curant. Verum quidem est, quosdam hoc malo non infectos esse , qui multum tamen aqua illius biberunt, sed hi nauibus suis inportu Actrae ciuitatis substiterunt, in portum ourre ciuitatis venerunt, ubi potissimum malum hoc vires suas exercet. Nam qui ad chram ciuitatem loca ulteriora commercia sua exercent, raro hoc morbo corripiuntur, quemadmodum etiam Nigritae in hac ciuitate habitantes parum vel nihil de eo cognitum perspectum habent,cum contra qui ad Gumrram negotiationibus operam dare solent, malum hoc euadere vix possint. Nihil tamen certi, ut visit,hic definire de causa huius mali volumus, litem sub iudice relinquCnteS. Qui illis corripiuntur dolorem perci prunt incredibilem, Quidam e mlorini se anim nec stare nec inc8dere,quidam vero nec sedere nec decubere poschi , sunt, Aliqui quasi exanimes iacent,quidam in furorem aguntur, Ut vinculis tempestiue constringantur necesse est. Sed & variis sese modis exerunt ostendunt, Quidam enim cum ingenti frigore horrore, quidam cum ingenti aestu, calore praesentiam vermis alicuius deprehendunt, quidam cum eo coflictantiir, antequam ram. id ipsum sentiat, sic vermes ipsi sese in aliquibus per exiguam pustulam, apud alios per punctura rubentes,& pulicum vestigia aemulantes, ostendunt, In quibusdam cum ingenti tumore coniuncti sunt, ut sub cute latentes cernere exacte postis,apud alios per ulcera&carbunculos erumpunt.
Praeterea in diuersis etiam locis apparent, nempe insuris sedi-S' Marambu S, ingenibus&poplite, in crure,in brachio, in femore, in inguine. m mscroto plerunque tamen in partibus carnosis,intensissimum autem do. lorem experiuntur, qui eos in partibus occultis accipiunt,nes enim ullo in loco alio dolor ab illis magis exquisitus, vehemens depreheditur. Iam quod ad curationem attinet, non est quidem necesse, ut ante Curatio quam appareant, remedia eis adhibeantur,sed quamprimum in corpo re animaduertuntur, necessarium est, ut a labore quis abstineat adquietem se componat, idque potisi1rnum si pedes eo infestentur, tunc enim motus crebrior perniciosissimus, quies vero gratissima est, infrigus diligenter caueri debet, quo enim quis magis quieti: calori studet, Cocurationem magis promouet, citius hoc malo liberatur, Neque vero etiam promotione alia, utpote cutis apertione sectionibus, aliis opus est,ipsim et enim exitum sibi quaerunt,&caput perforata cute
Caeterum cum eo usque peruenerunt ut apprehendi digitis possint,
paulatim extrahendi sunt donec sequantur,cauendum autem estneni solui vermimi eo Vrgeas, ubi enim subsistunt, respiradum est,sia vellicatione pro tamet tractioneq; abstinendu,donec ipsi sese rursus mouere incipiant, interim
118쪽
Remodi Nigritarum contra vermes
sutorum quo Fundam do hic vermibm.
vero pars illa quae extra cutem prominet, diligenter vel baculo impliacanda,vel alliganda est, ne remeando, corpori sese rursus insinuet. Quoties autem exitus ita promouetur, toties copiosa Abi puris materia simul excernitur, promotio vero haec singulis diebus tetanda atque reiteranda est , donec prorsus extrahantur, interim tamen videndum ne abrumpatur antequam exitum invenerint, veneno enim constant pro sentissimo&nocentissimo , quo infectum vulnus ita intumescit, ut in magno versari aegrotum periculo necesse sit. Non raro autem accidit, ut uno extracto, alius statim ei succedat,&per idem foramen exitum sibi quaerat. Quin etiam alii pluribus, alii paucioribus torquentur. Quosdam eniim invenias,qui decem vel duodecim vermes simul, semel ex diuersis corporis partibus prominem te habeant,qui quantum inde percipiant doloris,quilibet aestimare facili me potest. Ad quantitatem eorum quod attiner,ea quidem non uniusmodi est, Quidam enim inveniuntur vel orgyam unam in longitudine excedentes, alii vero breuiores sunt,su dar crassiti sua fides crassiores em tantur, alii vero vix minores in testudine,quin imo vix tenuiora bombycina vel lintea fila assequuntur, attingunt.
Nigritae quidem remedia illis nulla adhibent,sed exitum ipsis liberum relinquunt, quo absoluto vulnera sola quemarina eluunt, quam illis admodum conuenire assirmant. Vt autem in pauca contraham,dolor hic tantus est, ut qui hoc iter abiurare,&locum hunc in perpetuum vitare deberet potius quam cruciatum ab uno tantum horum verm inmpersentiscere, experiri.
Iohannes Hugo Lindschotianus, de his vermibus in Itinerario suo scribit,morborum omnium maxime detestandum,ab his vermibus existere,qui cruciatus exquisitissimos gignant, homines in Insula quae Or-anu vocatur infestent,& ab aquaquam bibant ortum suum habeant. Al-saharanius vero quidam in praxi sua cap. n. de his vermibus ita scribit: Reperiuntur loca quaedam, ubi in humanis corporibus vermes nascuntur, quam aliqui passionem bovinam nominant, eo quod boves eiu modi morbis plerunque obnoxii deprehendantur, vermes enim intra carnem incutem nascentes sese extendunt, tamdiu oberrantes sempunt, donec perforata cute exitum inVeniant. Curatio autem consistit in purgationes excretione abundantis pituitae siue phlegmatis. ulnera post vermiurn eruptionem, butyro recenti, cui salis nihil admixtum sit, inungenda sunt, quo dolor quidem lenitur, sanitas mirabiliter
CAP. XXXXIX. DE SALE UOD IBI CONFICITVR, VOMODO NIMA
rum coquatur, est quales eo negotiationes exerceantur.
iturabis mmmae quod ibi paratur candidissimum est, pulcherrimum,
ita ut qui illud non nouerunt,Saccharum csse affirmet,cum praesertim portis etiam eiusnodi infusum exsiccetur , ut formam Sacchari, pilei instar acuminati referat, instar Sacchari etiam induratum radi possit. Magna autem copia cibis affun- ditur,
119쪽
ditur,Cum illis bene salsis libentissime vescantur, Interim vero foliis virentibus inuoluitur, ne candor eius feruore solis immutatus pereat. Commerciae binia faciunt, vehentes nimirum illud ex una ciuitat in aliam,&magna copia diuendentes Optimum vero quodq. in ' v --m sita de Chiota paratur, itaque etiam incola horum loeorum, ob salis 'h γ' praestantiam, passim celebres sunt. Coquitur potissamum mensibus Ianuario, Decembri Mouembri,quibus tanta copia conficitur,ut adto. tum sufficere annum pollit. Exiguo autem illud labore parare solent, cum sua sponte candorem malbedinem istam contrahat, huna coctione perfici possit. Praestantia vero&bonitate tanta est, ut nostro soli, quantumuis maximo labore parato,non facile cedat,sed aestum solis nimium ferre, sustinere non vacet. CAP. L.
DE LUSITANORUM IN IN VIRENDA ET AC VIRE da hac reglam calliditate , quomodo nimirum hoc regnum e Dratu ibi subiecerint, s quanta rudelitare erga Nigritases alias commercia sua ibi exercentes
VANr, ex historiis, relationibus hominum fide di
ignissimorum colligi potest, Insula quidem s. Thomae omni- Insula S. Th/sum prima fuit, quam Lusitani apertam occuparunt, Eam ea eprimora
nimiam ante possederunt, qu am ad continentem Africit, et: ' '
ita etiam ad regnum uinea peruenirent. Postquam autem perlustrato hoc regno,animaduerterent terram esse bonam,®ionem etiam eoercendis commerciis conuenientissimam utpote cuius incolae rebus necessariis fere omnibus carerent, quas ipsi sine ullo labore transiuehere ad has terras magna copia possent,abundarent vero contra rebus preciosissimis, maxime tamen auro quod omnium votis expeteretur,operam dederunt, ut ex Nigritis quidem, qui tum tem oris beluarum instar a conspectu peregrinoxutia sese occultabant, e scari, explorare possent, quae loca regionis istius fertilissima essent,&quae merces populo futurae essent acceptissimae, ut ita rem facere ducrari aliquid in regionibus istis possent. Exploratis autem omnibus, quae ad propositum suum facere videbantur, ad Insulam S. Thomae reuersi sunt, referentes Gubernator i stius Insulae, omo quae viderant, a Nigritis cognouerant, qui quidem
non quieuit donec paratas, populo, commeatu, tormentis armisque necessariis instructas naues aliquot,ad portum La i ablegaret,ut cum populo isto contraherent,&amicitiam aliquam inchoarent. Has naues incolae quidem magna laetitia exceperunt, quibus quidem sistanarum in haec familiaritas eo nomine gratissima erat, quod populum istum amice 'E' -
&placide secum contrahere cernerent Fistulam enim tum Lusitani ha ta .rbi 2bebant dulce canentem,donec quod in animo habebant, obtinerent, capta volucri propositum suum in actum producerent. . AEthiopes igitur hi videntes, quantis ab hoc populo afficerentur beneficiis xquam amice honorifices in nauibus ipsorum acciperentur, depo-
120쪽
Lusitanipotestatem acci ι- tint Castelliam in his regionibus. xtruem i.
Castissit La Mina extructio. Castollam
deposita paulatim feritate sua, mitescere amore eos prosequi in dies maiori coeperunt, regionem suam omnem ipsis perviam facientes, tapermittentes, ut domum quandam in loco, umis negotiationibus aptissimus ipsis videbatur, extruerent, qui vero hoc spectabant unice,'t semel admissi, vires suas indies magis magisque confirmarent, donec vel totam regionem sibi subiectam facerent,&incolas omnes subiugatos quasi, imperio&potestati suae subiicerent. Cum autem Ethiopes ab initio non statim intelligere, subolfaccre possent, quo fine domum ibi aliquam extruere peterent, facile petentibus assensum praebuerunt, commoti nimirum tot splendidissimis promissionibus, quae ab ipsis quotidie proficiscebantur, afferentibus scilicet subinde varia munera Regibus eius loci, quibus ingenium matura Lusitanorum nondum erat cognita aut perspecta. Post multas igitur&.varias regionis huius explorationes, cum animaduertissent probe , quo in loco castellum vel propugnaculum extrui posset, quod ad supprimendos incolas, hyrannidem suam exercendam quam orti me faceret, tandem opus aggressi, caeperunt domum aliquam extruere, quam inhabitarent, idque in tali loco, quo cupiditatibus suis explendis, nullus aptior conuenientior esset. Cum igitur aliquot ex Lusitania naues, lapidibus caemcnto variisque instrumentis quibus ad adificandum opus haberent, onustas accepissent, principio quidem humilem tantum domum aedificarunt, sed progressu temporis eam mirum in modum amplificarunt, extenderunt,nominantes eam La Mina, Atque huius quidem castelli beneficio progressu temporis Domini totius fere regionis facti sunt, cum non solum agrum excoleres suis commodis aptum facere, verum etiam , incolas varia multarum rerum cognitione instruere&informare coepissent, Qui omne
fere quicquid habent hodie, norunt, ipsis acceptum referre coguntur.
Caeterum cum animaduerterent unum hoc castellum non satis fore explendo suo desiderio, dissidentes nimirum ex hoc unico castello totam debellare regionem, eamque sibi reddere subiectam , occupato castro. chambae, quio tribus tantum miliaribus a promontonrio De Trojuneyas abest nouo illud castello firmare conati sunt, quod hodie feti vocant, seu tertium hisce adiecerunt, intermedium scilicet inter dictum promontorium,&Castellum seu propugnaculum La Oui-m,in ripa fluminis a S. Georgio denominati, non proculd Castra quod quidem Castellum hodie ima plerunque dicitur. Hunc vero locum propterea elegerunt, quod eum rebus omnibus quae ad sustentationem vitae nostrae facere possunt v te gallinis, o uibus capris, oryga, Milio, tritico, frumento alio quod patavi Graio vocant, calamis item sacchari aliis rebus necessariis, abundare viderent, Cui hoc accessit, quod piscoso flumine locus iste celebris es.set, unde toti regioni de piscibus prospiceretur, intributum colligeretur non exiguum, cui quidem accipiendo, a piscatoribus exigendo Lusitani iam aliquot nauigia dis in Hispani nominant, destinarunt, quibus ab uno loco in alium traiicere&ita tributum conquirere proli-bitu possint. His tamen nondum acquiescentes,nocte diess id agebant, ut imperi u suum promouere magis magisq; .dfirmare possent,progressi igitur