장음표시 사용
91쪽
sciat uniuersi. Itaque facillimam culo d. a. b. terrae & orbi Lunae esse horum systematum inter se in centro uniuersi quies, Soli v transmutationem ex eo patet; ro in ecliptica motus annuus im- nam si in systemate tychonico ponatur. &c. Sequitur nunc orbem annuum seu eclipticam ex Geometrica & vera delineatio Sole ceu centro descripseris, con- seu typus systematum Copernici
surget tibi illicosystema Coper- dc Tychonici i illius quidem sinici : e contra vero, si in Coperni- omnibus alijs retentis auferasci eandem eclipticam seu ma- circulum annuum tychonicumgnum orbem annuum ex centro Solis a. b. d. huius vero, si hoc terrae depinxeris, redibit iterum retento, tollas circulum an- tibi systema Tychonis Brahe. nuum terrae Copernicanum e. Horum itaque systematum O. c. discrepantia solummodo in eo Proportiones orbis annui ty- videtur latere, quod orbita Solis chonici, ad reliquos orbes : qu e. c. o. ex centro Sole descripta, rum semidiamet. est Iocooo. est nou. Soli quietem in centro uniuersi, ad orbem Saturni ut 1o426. ad terrae vero cum Luna mobilita- Iouis ut I93 9. Martis vitem annuam in magno eodem 61493. Veneris ad annuum or- orbe annuo e. c. o. importet: e bem se habet,ut 193o. Mercurii contra vero eodem orbe Solis ex Vero ut 33 3 lo. ad IC ooo. Lunae centro terra descripto, nempe cir- Vt Moo. ad Iocio .
D. Sphaera E. Iouis Orbis F. Sphaera Martis ec Magnus orbis annuus O. Circulus Lunae cum Teria G. Orbis Veneris K. Sphaera Mercuri j. Sol in centro immobilis.
F. Martis G. Veneris K. Mercurij O. Lunae cum terra immobilid a b Orbita Solis annua Et in hac denique Sol mobilis
- Hoc itaque Coperno-tychonico, & dychono-copernicano systemate diligenter inspecto videbis totam differentiam consistere in solo orbe annuo transposito : nam si intelligas ablatum
esse circulum annuum copernicanum e. c. territ tributum:e-que ita translatum adeo quod ubi prius eius erat centrum nem
92쪽
pe Sol in recta linea absidum ita Iouis circulatione , & in Iouis
colloces, ut eius supremae absidis orbe circumlatione,magnam v peripheria, centrum Solem con- ritatis abiblutae videatur acquire tingat, de medium permeet, Soli- re probabilitatem dcc. Erumve, dimisque prius immobilis motum per ro dum conatur effugere Pto β' πιὸ hunc circulum annuum a Cin lemaicos epicyclos,& circulorum4- pernico terrae assii gnatum conce- multitudinem,en incidit in mirudas , terram Vero Ubicumque bilem & laboriosam , nmosam-prilis per circulum annuum C que motuum multiineationeni. pernicanum e diametro Solis Et licet motus multiplicant, i motam repereris, loco mox fir- men plures circulos epicyclosque mes&c. tum nullo negotio Ty- haud euitauit: Quod vero ex om-chonis systema insurget, adeoque nibus unum constituerit , in cen-vnica transpositio circuli an- trum terrae; commensurabilem,nui terrae e. c. o. Copernicani, proportionatum , & aequalissi-
eo quo dietiam est modo facta, mum omnibus epicyclis piole- totum Systema Tychonis genuit: maicis, aptum, & proportiona qua mutatione diligenter in spe, tum ori nibus excentricis uti incta mox sponte sese prodant &se huius terti j capitis Methbri primi ipsis pandant vitia Systematis figura demonstratum est biom- Tychonis necesse est εἰ eo qubd nes epicyclos Ptolemaicis planε
commune omni uexcentricorum aequales esse, & ipsam ecIipticam centrum faciat Solem,& centrum transtatam in excentricos,probacili libet proprium circa Solem uimus. Hoc quidem ingeniosis- non assignet: quod si fecisset,cer- sime fecit &c. te nulli ei epicycli necessarij fuis- At ubi, Ptolemaeus peccaui essent, uti suo loco videbimus; sed motus,&orbitam Solis multipli- insigni decore eius systema orna- cando, cho videtur lapsus --
tum consurrexisset: Cum verti nium centra excentricorum in
hoc Tycho non obseruauerit; unum Solem transmutando. Et- hinc Ptolemaeo haud minorem si hoc reuera Comitum Iouis, seu commisit inconuenientiam,dum Ioui ale Systema modernum nonoon miab omnium excentrico- adeb incongruum, & impossibilerum orbes per Vnum centrum arguat, imis dummodo cuilibet
Solem concentricos facit, verum proprium centrum asiignetur πι-
plures insuper in eis epicyclos cir- lide probabile arguat.ὶ Id quodcumfert licet si cuilibet alias pro- haud naturae, & caelo consent prium circa, & prope Solem cen- neum censetur. Quod vero matrum assignetur debito modo, & gnopere videtur inconuenientite, hoc systema ex comitum tiam hanc augere , circulosque, pars L F motus
93쪽
edietas eius sit LG:ν. G. siue epicyclepi- vero medij motus
. S. res erui A. cenetae; altera vero huic L. V. respectu centri 'clus piolemaicus sit ulus primae inaequa-S. lecim dat Vero S. alia annua planetae
picycli sit X.Z. T. , Tychonis systema
blis R. P. Q. ex epi- , eiusdem prorsus f Sc aequalitatis sa-olis, dia circumfe-
trici in centrum ter- stranslatus necnon: siue aequans econ- id, in circumferentiam n trici transmutatus, a te Solis, centrum
xistentis; plane idem eque plus essiciunt, eses epicyclics Pto-
94쪽
Tychoni videtur ex Q. in pun- curq epicyelo, in orbitam Solis epicycli Α. Cum enim lineae transtulerit, concessa etiam exis LX, de Q. A. sibi sint aequidi. centricitate duobus licyclis, exstantes, de plane parallelae, prout figura membr. 2. huius capitis,f etiam sunt Α S.& L.Y. item AP. cile colligere est. Ex ovibus omis&S. T. L denique B.E.&M. K. nibus aperte demonuratum re- necessario sequitur eosdem ei. Iinquitur, Tychonem quidem in- iam prorsiis ex Tychonicis Theo- geniosissimam systematis Ptoleri se gigni motus apparentes, ea- maici, & pernicani inversio
tur ex ptolemaicis, & consequen- gitasse, verum ea nil noui fabriter neque unum plus altero prae- casse,motus apparentesi EPto- stare nisi in melius mutem Iemaeo,& pernico non facilitatur. aut melius exhibuisse: nodos tot Cuius ratio est, quia Tycho inaequalitatum dc rerum, circa descripto circa Solem P. quem orbes planetarum intricatissi- mediorum motuum planetarum mos,nobisq; perpetuo apparentia centrum mobile & commune accidentia, illis haud magis comper relipticam facit,terra interim pendiose enodasse etsi ob pluri in Q. immobili permanente ma alia regie inuenta, emenda-
circulo M. L. Κ.totam tamen eX- ta,& elaborata, maneat ipsit meentricitatem L. o. retinet, cum merito apud posteros immortalis
eadem linea medij motus T L. P. laudis & memori palma esu ueex centro terrae Uin. Vprotens' systema expurgatum, plurimum& facto epicyclo F.I in Eus cir- obtineat mereaturque Mel. cumserentiam aequalem I , trans- Cumque Tycho dubio procul mutat: videlicet epicepicyclum amotofuis ingeniosissimis trans. G. A. o. dE quae Tychoni con- mutatis Theorijs, optima inten- tingit prima in qualitas in angu- tione nil aliud intenderit, quam Io P. A. L. Ptolemaeo quoque ae- facilitare Astronomiam&publique bene prouenit,in A. L. S. an- cam in hac palaestra utilitatem
gulo. Cum hi duo anguli primae &c. haud aegre seret spero, si eam& secundae inaequalitatis A. P. magis promouendi gratia, suis E& S. X.L. sint prorsiis aequales hypothesibus vitia tollere, & Minter sese: eo quod semidiamαer sttonomiam nobilissimam disti- orbitae Solis P. Q. sit omnino plinam, omnimode expurgare
quoque aequalis semidiametro conemur et nemo namque aegrὸm cliptolemaies X.S. ferre debet sut beta Ptolemaeus Deinde qua ratione & modo, Astronomorum princeps quo- eho quoque Veneris di Mer- dam loco si suae hypotheses pro
95쪽
communi utilitate magis ad trutinam reuocentur, 3 emendetur
in scientia hac quam ipse quasi
diuinam vocat) quod coelo minus consentaneum esse deprehenditur.
Itaque cum bona pace Tychonis quem ego prout decet semiaper , quantum debet & ipse meretur reuereor,neque ulla alia in tenatione contra eius hypotheses dii iero quam exercitationis, emendationis, do maioris facilitatis gratia. ὶ Dico: ipsius proprium systema , , illud lynceis oculis inspectu to . illicb sponte plures aperturum, & exhibiturum insuffcien tias; inter quas haud secundum
locum tenere videtur,quod 1. Planetis cum Sole,& circa Solem ceu
centricis per eclipticam, & Solis viam annue circumlatis, tantam multitudinem epicyclorum attribuerit,sicque Solarem dorsum nimisim onerauerit &c.
Quid autem nobis dicet Tycho , Atlas Danicus Atalicus alias merito honorandus quomodo inquam ipse suis hypothesibus soluet illud accidens mira bile & stupendum, quod iubente
Domino in Sole accidit tempore Iosue ' nam necessario ex Tycho nis 4 heorijs sequitur,omneS quo que cum Sole planetas tychonice delatos, cum eodem subsistere, &cursum inhibere suum debuisse. Tempore vero EZechiae 4. Reg. ro. Sole & umbra eius Io. lineis
aut gradibus retrocedente, singulos quoque eorum necessario in antecedentia remeasse suti supra probatum est in refutatione Ptolemaici systematis. Quod tamen Quid o nullus hactenus mortalium vn stuquam sibi imaginatus est, neque riptura sacra tradit factum : si enim retrocessissent tempore EZechiae , & stetissent cum Sole immutempore Iosue, prosecth Sac. liis rae quae alioquin,' in attestatim μα. nem obedientialis subiectionis, tam lublimium, Sc immensarum
suum & in argumentum infallibilis exauditionis precum lust rum a Deo, tam diligenter hoc accidens in Sole & Luna notauit
factum proculdubio stationem,& retrocessionem quoque superiorum Planetarum , quorum motus tanta necessitate,a Sole ceu centro eorum mobili , eluique motu dependet,una cum Solis retrocessione, & statione notassent
polletisque tradidissent&c. Quod
vero iam necessarib etiam cum Sole, & reliqui omnes Planetae stare,& Io. gradibus retrocedere debuissent facile probatur: nam Cessante causa, cessat etiam effectus ab illa actualiter dependens ; atqui Solis motus est causa motus orbium planetarum per eclipticam in forma Tychonica;
ergo cessante motu Solis centri eorum mobilis, etiam & planetarum orbes moueri cessarunt, &cum Sole. io. gradibus retroced
96쪽
te necessarib coacti sunt. vior rumorbitae, extra suum centrum est certa; minor ipsius Tychonis; Solem, aut loco quo prius secun ergo&c. dum cursum suum naturalem Dices, hoc neque in dicto casu erant, interea etiam substitissent, absurdum, neque etiam Deo im- donec Sol denuo tot gradibus ad possibile fuisse &c. Fateor reue- ipsos remeasset aut cursum suum renter hoc quidem secundum ve- in consequentia prosecuti suiDrissimum : at n gare cogor pri- sent:quod si factum esset, procul mum, vel hac de causa ; quod dubio multiplex miraculum fui s. nepe Deus,& natura, omnia pau- set, quod scilicet planetae absque ciscimis semper absoluant, nil- suo centro naturali Sole sic steque frustra in rebus humanis mo- tissent, aut moti antrorsum fui Dliantur; neque etiam Iosue plus sent&c. Sed ut fatear, hisce Ty- ramis quam stationem Solis : & EZe- chonis Theoriis, non tam magis chias tantummodo eius, & non Potentia Dei, quam eius erga di- Lant ρο- aliorum erronum siderum retroa lectos suos benignitas & pietas
adtionem a Domino petierint; commendatur, cum nouum mi
ergo videtur Deum neque plus raculum censendum sit quod 1. quam ab utroque petitum est, aliorum Planetarum orbes, Sole concessisse ; neque frustra tam retrocedente & stante, aut cum il- prodigiosa miracula multiplicas- Io steterint& retrocesserint,aut ase&c. Ciui, ergo neque superio- suo naturali cursu antrorsum inres 3. Planetas, neque Venerem, . consequentia, &retrorsum cum& Mercurium cum Sole stetisse, Sole in antecedentia progredi aut retrocessisse probabile vide, prohibit &inhibit fuerint;quod tur : consequens etiam videtur, quidem miraculum stuperasset ad- eorum orbes haud a Sole annue huc ipsium stupendum prodigium per eclipticam deferri:quod si au- stationis, & retrocessionis Solistem huius contrarium Verum sit &c. Dis Vti non credimus impossibile, irari. -- quin ob rationes valde probabile: ὶ tunc cum Sol sit secundum
epis iam Tychonis theorias centrum dese-c-ώμην -& mobile omnium orbium planetarum,eo tempore Ezechiae,
Io. gradibus retrocedente, cum nil habeatur neque ex Scriptura sacra,neque per traditionem, reliquos scilicet etiam planetas retr
cessiisse aut necenatio cuncto-
alia adluc rationes adducuntur , Theorias Ircho
nicas spectantes. SAne Ptolemaeum hac in par
rem dixeris, si bene utriusque
97쪽
Theorias inspexeris: ed quod ille
cuique Planetarum proprium aD signando centrum immobile,
dcterentemque & spiras,intra tr mites de limites excentricorum coercendo non tantopere implicet, dc confundat Planetarum vias motusque. Has vero Tycho, dum ceu aranearum hinc inde
undique ductis filis tot epicyclis confundit,mire implicat &c. Sed& aliam adhuc inconuenientiam Tychonis Theoriae sapere videnturquod nempe ille Martis sphaeram ducat, & cogat quasi contra naturae &philosophin leges sponetrationem corporum cane peius& angue detestantes per orbitam,&viam Solis, seu eclipticam, uti videre est in superioris membri figura, apud d & b. in circulo d. a. b. ecliptico , qudd quidem quasi corporum penetrationem necessarib, in corporibus&siph is,ceu gre solidioribusn bilissimis qualia cesentur orbitae Planetarum,saltem communiori sententia arguit. Respondet Tycho uti tenere 3c docere videtur esse fluidum,& liquidum coelum, ac proinde cuique Planetarum sine impedimento alterius, facit Eposse patere transitum.Deinde alterum motum orbitae Martis in
ecliptica, esse spontaneum ut ipse vocat) a Solis motu haud alienum dcc. hinc nullum quoque re absurdum, etiamsi omnium Planetarum orbes,siue excentrici respectu tenae Solem, ceu cen-
trura per eclipticam mobile itis,
quantur spontanee dcc. At liquidum sit caelum, an potius, iuxta sacras literas, ceti aere
lidissimo susum, nil tamen haec fluxibilitas, aut soliditas diuinae potentiae ostat quin possit, & de
facto faciat, quod captum humanum excedit;nihilominiis tamen eiusmodi Planetarum orbes , &vias suas certos quoq; ordinatos, dc fixos a Conditore sibi praescriptos tramites, & terminos, etiInobis ignotos tenere, sanὸ haud leuiter termini, fluidicimo aquatico elemento per rerum Patratorem Ter Opt. Max. constituti arguunt; quos uti hoc transire Dei
dispensatione potest quandoque, sic δι illi suos, sineque pacifraga
turbatione, dc harmonici motus confusione 6c comixitione transbre posse, omnino censendi sunt. Dei mun ne perfectuum ora,Peuci 32.maximὸ caelestia,& superlunaria, qualia sunt Planetarum, eius que nutui maxime subiecta, dcc. Facilius tamen, ut lateor,se de Ptolemaeus , dc Copernicus suis hypothesibus ex hoc nodo expe- dire possent; eo quod in eorum Theoriis Sole state, δc retrocedente; nulla inseratur necessitas aliis Planetis,eirca stationem, dc retrocessionem cum Sole obeundam. Itaque est inatis epicyclis, nc
tarum spatium debitum dc centrum proprium a sole remotum
98쪽
nonihil ut Theoriae ipsius,tam ad- quisquis es benevole lector, ne mirabili & stupendat fabricae cae- quod in se vitio caret, mihi hic vilesti di Vniuersi; magis evadant tio vertas;quasi ego Tychonis viri
consentaneae,&proportionatae,& rarissimi ingeniosissima dogm, libentissime eidem stubscribemus. ta,hil e velim euertere:absit a me,
Vnaqsiaeque inquam sphaera suum non enim hoc ullo pacto intendo, proprium centrum, dc domici- ta ea libertate usus, qua liberi alium obtineat ; ut sitia sorte con- siderum Conditore librandi nostentae ex proprijs officinis, sua a ad astra gratia donati sumus om-
Conditore eis demandata officia nes; meas quas hac in materia dincreaturae rationali sine confusio- ficultates ratio suggessit solumne impendant,Creatorisque nutui modo proponere, Sc astrono- cum ordine ancillentur: qui om- micam hanc facultatem facilitarenia in pondere, numero,ordi te, men- conari volui : quod si mihi vitio
I ra condidit. Enimuero prout vertatur,prosectis nec ipse Tycho,
prouida, dc pia rerum genitrix nec Ptolemaeus, neque Socrates, Natura, omne horret, pavetque neque Plato, quin neque ipse demonstrum, sic rarius quoque in nique Peripateticorum PrincePs rebus committit aut permittit Aristoteles sine vitio erunt; utpo- abortum: quippe cuncta tam be- te,qui geronticas sententias, nouis nigne disponens,ut partium in to- ad inuentionibus dc argumentis,to, una alterius locum non sibi maioris elucidationis gratia dc usurpet , neque una suo sit ma- scientias facilitandi, augendiqueior toto , neque hoc minus il- causa impugnare haud dubit lis&c. runt et quod si minus fuisset fa-Denique, Ut tandem conclu- ctum, miniis etiam scientiae suin damus, in Theorijs tychonicis sent excultae, adeoque prisca ad- maxime notandum venit: Solem huc in multis hoc sieculum no- motus sui velocitate, caeterorum strum laboraret ignorantia dcc. sia periorum Erronum motus su- Denique quidquid in contrarium perantem,eosque annue persi iam forte qui in subsessis lent latita orbitam eclipticam deuehentem; re plerumque famae praedunculi, unicam,& radicalem esse causam, misi aut calamo meo, praeter id annuae anomaliae dc Inaequalitatis quod recte intenditur aflicturi illorum. Et hoc quidem, non ra- sint,non aliud, quam illud tritum
tione actus sui motus, eorum or- reportaturos se sciant. Amiciu S
bes per eclipticam abripientis: sed crates, Amicus Tacia, Ptolemaeus, es ratione superationis sui 'motus, plura:sed maxis mihi amica VERI superantis Planetarum motus. TAS , simplicitas atque facilitas, Te autem rogo, te obtestor utpote quae de caelo proste dcc.
99쪽
inci 'respondit, cum veritat exercent. Et rei te quoque Epictetes.
Nil, inquiebat, ,eritate pretiosius baberi debet te amicitia quidem: χνοώia Ha affecti , qui quia iustum est
turbant, . obumbrant, quod mis rumnon reprehendunt .c.
CAPUT IV. auo alia adhue varia hypothesis examinantur.
MEMBRUM LDe hypothesi Seuerisiana, siue
reformata Ptolematia a Christiano Seuerint, geometrica nobilitate oe'sorma δε-
ris mei oculus, ab hoc nostro oculo,& radio sidereo desideret,opere prcitum duxi, alias adhuc hNotheses, per solam inuersionem , vel tranlmutationem Ptolem i, dc Tychonis Theoriarum, fabricatas, ad calcem huius libri primi adscere. Ex quarum numero, primb sese offert Ingeniosi Christiani Seuerint Theoria, quae etsi ingeniosa & geometrica; haud tamen effugit notas supra in
Ptolemaica partim; rtim etiam in Tychonica notatas &demonstratas. Pugnare namque videtur
contra principia naturae,& simplicitatis normam,dum multiplicat epicyclos,inque illis motus. Hinc etiam haud videtur rei & motibus Planetarum coeloque consentanea&c. Accedit quod id quod Ptolemaeus unico absoluit epicyclo, haec vix tribus praestare posse videatur, clim illud erroneum accides etiam in Ptolemaica Theo
corrigat: Videlicet, quod in eiusmodi hypothesium epicyclis, medius planetae motus, siue centrum epicycli, in excentrici pote inferiori semper celerius quam insuperiori; econtra in hoc superiori, perpetuo tardius moueatur,quam in inferiori &c. Cumque haec tam notabilis,&in supportabilis inaequalitas, in hisce Theorijs, haud magis,quam in Ptolemaicis, ad cena aliquam,& tabilem aequalitatem r u tum hinc c teris paribus,supra n latis Theorijs, annumerata manet bona pace huius ingeniosi auctoris non tam quoad iam di-
etiam accidens, non correctum:
quam quoad illas intricatas epi- cyclorum multi indines &spiras. Remvero paucissimis posse absolui totam,in unico excentro circulo cuique proprio, sine epicyclis etiam in forma Tychonica, suo loco demonstraturi sumus&c. Interea huius authoris industri conatus, atque ingeni j virtus semper laudanda, quae & haud louiter ex hisce hypothesibus suis appa-Diuitig o li
100쪽
apparet &e. Quin & in multis etiam indebite reprehenditur a Lansbergio immimecirca molem
Lunae falso & erronee uti ei iam dictus Lansbergius assingit ta
men bic Longrimontanus multo magis forsan rei veritati acredat, uti suo loco videbimus; ille vero ipsemet maxime ab ea aber
be ij adumbratur, aequatoreum epicyclum Copemicanum,a circumferentia excentrici ad eius centrum tran
HGr8η Ic suas disponit hypotheses k, o, dictus Auctor, videlicet
Α.facit centrum magni orbis Co- pernicani seu eclipticae.A D vero excentricitatem maximam pari titim quarum semidiameter EI. excentrici IR GK. est Icoco. in Saturno quidem ii 4o. In Ioue si si in Marte 97o. in Sole 421. in Luna 3 ΦMinimam autem excentricitatem Saturni determinat
Iouis 18. Martis 481. Solis 3M
Lunae 86o. In Venere vero & Mercurio m . & min. excentricitatem,ren
peetii radij eclipticae, in I Oo. partes diuisi , constituit quidem pars LVeneris maX. 34'. minimam IM. Mercuri; minimam 323. sed maximam 9 Tales autem praescribit motibus leges. Nempe dum Planeta M. in excentrico I. F. G. Κ. conficit reuolutionem unam , interea centrum E excentrici iam dicti in circulo aequatoreo E. B.a B. versusE. perficit duplam circulationem; hoc est medium Planetς centrum E duplicat : quo motu planetae
excentricitas continuo mutaturἶmouetur autem ei Saturnus ab
apogaeo suo I in F singulis diebus
in circulo aequante E. B. duplucantur,adeo quod Saturni excentrici centrum conficiat indies 4 . IV. Io/9. 44 u. Iouis y . 18 i. 3oV . 1 V V. Martis gradum I. 2 ινφιν. 18 G. 76 . Lunae gradus 2 22/. J2 . 28V . I ' V. Veneris gradum I. I 3 . F8 . 38 N. 38/U . Mercurij denique gradus 6. i 6 . 48 . 24w. 209. Deinde adhuc medium apogaeon I, in hac hypothesi,sing.diebus in consequentia conficit; in Saturno quidem Ia V. I 3 H. in Ioue y L 13 in Martes V. &c. At in Sole circa cenistrum A. motus apogaei diurnus