장음표시 사용
401쪽
Volo verbi causa,mihi fabricare telescopium io.pedum Romanoru, quaero igitur hunc numerum in prima tabulae columna, cui in secunda et . partes centesimas unius pedis Romani, pro diametro scutellae minoris, in qua
oculare conueXum terendum est,
correfrendere video. Sumo igitur huius iam dicti numeri mediet tem ex pede Romano, & circino
describo arcum; luper quem scutellam minorem formo, tornΟΜddui Ma- que; cui postea vitra in vi trina in vexarite curo, inque terendo polien poliis i. doque oculari cuncta supra seruanda in conuexis obiectivis tradita obserito. Poteris autem propolitura uti canali oblonge exca' iato,aut certe ut magis su/derem ,
scutellis ligneis, terra tripolitana inadida inductis, patinis siue scu tellis aeneis prorsus aequalibus tornoque eo usque gyrandis, donec convexum oculare ςisdem manu continuo firmiter 8c fortiter applicandum, speculi instar politum appareat.
cyamum omnino autem notandia tibi est, scilicet ut vitru conuexu Oculare,arum di--tathm in canale oculo admouen-
- do profundes immittasqueiquan ta est longitudo diametri scutellae minoris,in quo elaboratum fuit: si enim ia dictu conuexu oculo aut nimium admoueris, aut longiusquam par est ab eodem dimoueris,i ilico & amplitudo anguli, seu coni visorij,per tubum in oculum ab obiectis immissi magnoperἡ
men oculo debita proportione ab oculari conuexsi collocato, quandoque in centupla proportione
augetur; quod pauci quidem hactenus aduertis te videntur, dum plurimi de nimis angusto spatio&cono per tubum longiorem aperiendo perpetuo conqueruntur. Et est prosecto verissimum, tu bum scilicet eonuexo-conia uiti mHu
longitudinis is pediim vites perientia probauinius 3 ampliti,
bere, quam tubulu concauincon-kloum commune unius pedis &c. Deinde nota, vitrum Ocula h tauri is
nulla prorsus indigere tectura,
na quo amplior eius fuerit tura,eo amplior erit conus ab ob--adiectis immissus : ac proinde nos tubum omnino vertimus: scilicet in amplissimo eius canali oculare tonuexum , in angustiori verbobiectum collocando.
Tertio obserua in singulorum tubi canalium orifici, debere collocari assarium , se ii lamellam in
medio aequa proportione per circuitum excisam, perforatamque; adeo ut suo canali conoque radioso & aperturae vitri obiecti ut ita uridus
sint proportionatae astarioru apem dc
turae,Vt quo magis oculo acceduleo magis latae & apertae fiant, ita tamen, Vt lucem per vitrum obiectivum ad latera canalis interioris admissum,oculo omnino etiacontegant, Disitirco by Corale
402쪽
contegant , tubumque undique obsistrum instar camerae obscuratae reddant.Nam quemadmodum species per conue Xum obieetivum in camera maxime obscura
multo clarius , distinctius & excellentius dispiciuntur, quam in cubiculo luminoso , vel semiob-scli rato, ita per canalem & tubum rite astarijs obscuratum , obiecti species multo excellentius & exae ius immittuntur cernunturque, quam teleucopio aut nullo, aut paucis assarhs intus munito. Hinc saepius artifices mechanici in Op-t: cis i peculati uis minus versati
hallucinantur dum tubos sine ullis allarijs conficiunt; potius satre uera inepte multitudinem lucis in canali; quam obiecti clari.
talem & praecisionem attendentes Scc. Tabri iniri Quarto tubos maxime intus
ampliatos & instar camerae, uti diximus , suis as lariss Obscuratos, multo excellenti iis obiecta repraesentare certa experientia comprobatum habemus: ita ut saepius convexum quod in angustioric mali a nobis collocatum ,nullius momenti videbatur, in amplioride rite obscurato tamen optimum apparuerit. Hinc pro nouo tubo . alseres in modum longis simi canalis interne tamen uris
assarijspritis muniti) et . pedum
compingere, inque eo pro binoculo . convexa hyperbolice optime elaborata dii ponere, dc ita Lunae caeloque nouam obsidio-
nem forte haud infelici ausit, parare propositum nobis est. Quid autem impediat , quin conficia
aut o. pedum Romanorum , debitis tamen machinis & fulcris ita collocandum, ut instar trabalis transuersalisque ligni, quo comuniter innati ibu, dc in malis vela longissime , & altissime exporriguntur i ursium deorsu sinist rori lim Sc dextrorsu facile dii noueri queat ' Certe multo facilius qui de eii vitra hyperbolica maximi arcus, & etiam pro longilsimis tubis, quam pro paruis elaborare. Quod si autem hyperboles OηMxum sorte non tam rite & exacte tibi sit succellura , saltem tam felix opti-
futurus erit error , Ut etiam summa in iustita diligentiaque elaborata lphaetica convexa longe superaturus, aut saltem aequaturiis lit : adeo ut in hyperbolicis conficiendis , sorte errando plus obtenturus sis, quam in sphaericis , summo stlidio laborandis. Paucis ira ulta diximus , sed an sufficienter, ignoro, cum haec ars imis mensam admittat persectionis, reqtii si torumque latitudinem a
paucis hactenus penetratam. niim hic pro coronide monere, novumque&exactissimum mo-
dum, patinas i cutellatue exactu in mus, vassime torno excavandi pandere placuit qui talis est. Incurvetur aurichalcit, cuprii, vel stagnu pro stὸ oba: με
patina electum ad amplitudinem
fere arcus suturi. tum ad angulos rei tos Disil by Corale
403쪽
rectos torni capulo affigatur,&exactissitane undique, maxilne ad margines torno aequetur. Quo facto , fiat triangulus iuxta tabulam primam longitudinis Sa.
Qittae, cuius acumen leu angulus lit duris simus & acutissimus , ita ut instar acuminis cultri scindat. Trahatur tum cultro acuto eΣ
centro patinae rectissima linea &rimula usque ad eius margines utrimque; in qua deinde ad angulos rectos eo usque dicta cus is trianguli horsum pro riumque radendo currat scindatque, donec Utrumque crus trianguli dicti, margines scutellae utrimque radens, attingensque , cuspidis ulteriorem rasuram,& in patinam penetrationem impediat. Quo facto exactum perfectumque arcum sphaericum cupro , patinae,
siue laminat incisum habebis; ad cuius intimam postmodum, &vltimam linea torno patina subtilissime ,&ad unguem sphaerice excavari, dictoque modo semper corrigi emendari que potest. T iam. Posset etiam ad hoc proposi--iuersalu tum fieri triangulus uniuersalis,t ' .' , diductibilis & contrahi bilis proiimi. maiori vel minori arcu, quo magis enim aperitur , eo maior futurus est arcus:econtra quo magis contrahitur, eo profundior erit
patina: adeo ut si triangulus sit omnino reditas,hoc est 'o.graduu, seu quadrans circuli, perfectissimam semicircularem lineam in patinam incisurus sit, secundum
cuius periphaeriam etiam scuteli. e pro conuexis ocularibus exacte torno excavari queunt;dummodo cuncta de clypeis maioribus iam supra dicta observentur dic.
PRAECEPTUM VII De confectione tubi binoeuli. Vncta quae hactenus de pa-
randis instrumentis, vitris& scutellis diximus , ad tubum hunc binoctilum tendunt inseruiuntque , neque enim opus est hic aliud addere , quam modum canalem binoculum conficiendi, inque eo rite vitra componendi inia, Fiat igitur canalis figurae ob- νώ longae , ita ut oculis applIcatus . . ambos obloge tegat: ex cuius orificij superiori margine oculis admouenda tantus arcus exscindatur, ut frontem capiat et inser- ne vero similiter ex medio marginis particula excavetur pro nasi eminentia immittenda,ita ut hoc modo oculi respectu conuexorum Ocularium,perpetuo firmum statum dc situm suum retineant, quod omnino fieri necesse erit.
Muniatur deinde tubi quilibet .. . canalis suo assario oblongo , uti - supra in tubo binoculo fieri debeare docuimus, quibus factis necesse est te habere et . convexa obie-Gua ex eadem patina elaborata omnino eiusdem aequalitatis
longitudinis ac crassiti ei & alia duo ocularia prorsus aequalia, atque ex ijsdem etiam scutellis parata et quae ita in canalem dispo
404쪽
nantur , Ut ocularium Vitrorum
centra pupillas utriusque oculi tui diametraliter semper respiciant; hoc est , ut tantum eorum centra ab inuicem distent, quantum una oculi tui pupilla altera remota est quam quidem distantiam beneficio circini &speculi, facile habere poteris vitra vero duo obiectiva paulo sint sibi viciniora prout . obiectum longius aut propinquius distabita videntis loco: quo magis enim remotum fuerit, eis magis oportet iam dicta obiectiva convexa in tubo esse ab inuicem diducta& remota ; & quo minus , tanto magis etia necet se est ea sibi inuatuo appropinquare. . Hoc autem ad omnem obiecti distantiam rectius& commodius
fiet : unica rotula dentata interutrumque vitrum ita artificiose Iis Ut mi- collocanda , ut dentes ipsius su- perne alterius vero assari j mobilis invii, proram seu prominentia dentata, πῶ- inferne modo contrahant, modor denub diducant. quo modo conuexa, duris assarijs, ex aurichalco aut alia solidiori materia fabri candis infixa, facillime pro cuius cumque obiecti distantia magis aut minus ad inuicem dimoueri aut contrahi poterunt. Et sorte etiam hoc modo obiectorum ab oculo distantiae haud inepte di
Itaque oportet in hunc binoculum tubum ita convexa quatuor siue etiam duo con ua, Sc
duo convexa , modo ordinario & pro terresti ibus obiectis
Vterque conus vitorius per illa vitra . ab obiecto . utrimque in
oculos immittendus , eXtra tu-bum in unum amplum conum& soramen luminosum colliga. tur ,δc sic cuncta obiecti puncta ab oculis non duplicata seὸ unita conspiciantur, haud aliter ac in perspicit ijs ordinarijs fieri confite-Tali profecto tubo a nobis confecta obiecta duplo, triplo , imo quadrupla maiora, luci lora
atq; clariora conspeximus quam pertubum monoculum. Et certe nisi ipsi met experti fuissemus quae t cribimus,utique scribere puderet quae ad praxim redacta non subsisterent.
Nota vitra plano convexa in rura pun longioribus tubis conuexo con uexis praestare: an Vero in hyper-ωηMm,
bolicis hoc idem militet pro pia tη ' μ' no hyperbolico an potius pro hyperbolico hyperbolicis nedum
probatum est. ΦOcularia conuexo concaua ita
xo e cupio, vigecuplb &c. maior siti admirandum in modum conum visorium per tubum immi Dsum ampliant. Si duo couexa obiectiva aequalis aut inaequalis arcus, ita in tubo
405쪽
disposueris, ut a se inuicem magis Multa quidem poliant hi c ad-
aut minus tubo diduci aut con- huc addi dicique : at vi dc alijstrahi queant quod facile obtine- aliquid relinquamus, calamum bis unum in extremitate, alterum s stimus :& ad secundam p rtem circa medium &c. tubi collocan- mysticam deflectimus: ubi Iedior do)tunc in uno tubo io aut Zo.. beneuoliis pleraque in hac pri- diuersae longitudinis tubos iv. ma playlice & astronomice tracundissime habebis; ita ut quo elata,anagogice ,&mystice vicu- magis tubum diduxeris, ed maius que applicata inueniet, una cum ac maius obiectum semper appa- noua paradoctica, sed mira &iuriturum sit,&econtra&c. Sed no- cunda expensione visionis EZeta, tali casu oculare vitrum, scili- chielis in fine addita,& sh stemati cet tertium, semper etiam debere mundi Vago applicata &c. Haec mutare sitam a medio conuexo igitur de caelis Planetis,stellis,Sole obiectivo distantiam, uti te expe- Luna, astris&uniuerso, ad eius rientia docebit; idem sequetur en maiorem honorem,laude, & glo-seduis si pro medio conuexo me- riam aeternam dicta, elaborataniscum obiectivum seu concavo. scriptaque sunto, stui praecipit Staconumuiri supposueris. ω non oritis ; stellas claudit stasi obiecta autem duobus conue- subsignaculo. sim extendit caelossolus, sis tribus pulcherrime & εν graditur seper luctus marii. 2Mf-xu amplissimo obtutu eriguntur, cit Arcturum GP Oriona , . 'an scilicet duobus ocularibus & uno G interiora austri. stmfacit magna, obiectivo, rita tamen proportio. mcom' misibilia , es mirabilia φι ne, & distantia inter se & a se inui- rum non es numerus. Iob 9. Illi eiuscem dispositis tali tubo pro ter- que Matri sanctissimae hic cae- restribus nos utimur, qui & uno cutiens cculus qualiscumque
obtutu centies quasi plus spatij militet, cuius pientisisimi oculi δε-
repraesentat, quam concauo- con- per timentes se. Illicius , nor , virtus, . Uexus&c. gloria cygratiarum actio, quem es laudarit astra matutina, cuius cypulchritu-
, SECRE s V M. dinem Sol oe Luna mirantur . illi iubilus tui oe iubilant omnesm, Dri