De capella regis utriusque Siciliæ et aliorum principum liber unus auctore Josepho Carafa c.r

321쪽

iisve partim sturpura, se ferico , partim υ Hato stanno I tectis , eque es concursioueι WK paratu hominum , atque equorum faue. Epulae lautissimae , ae largi mae praebitae . ibus tamen quamvis nuta defuisse videtur, Iove tamen spectatiores fuere nuptiae, quas Alsbonos pater fecit eo locata Helionora nepte Friderico III. Germanorum Imperatori , in quibus Imperator i e cum omni fere Germaniae nobilitate afuit , eo luribus item Hispaniae Principibus, qui Hesionoram ex Hspania deduxerunt. His in nuptiis , ut alia Iaceam venatio exbibita est quatuor millibus passuum a Neapoli, qui locus a Regibus venationi tutul es . Fixa tentoria in eampis fecundum Anguianam paludem, fontes e vario vini genere , passim ad littus sum: mensae apparatae, in quibus supra triginta hominum millia discubuere . Huc accedit , quod qui thectandi gratia eonvenerant , plurimi mortales, onerati es lentis plurimorum dierum domum rediere. Nesciam, an is in hoc magnificentiae genere quidquam viderit magnificentius. Et rursum lib. de splend. cap. q. loquens de eodem Alphonso eurio te ore, ait, Helionorae neptis nuptias , de quibus d mmus eelebravit , Dii boni, non Regium modo suam, nou. νFriderici Aura i , non tot Procerum domos , sed pene urbem omnem luculenti me exornavit. Nuin etiam miri operis tentorium flecundum Anguianam paludem saluit die venationis , quod magni etiam oppidi insar erat , quo die sidere licuit noutentorium modo imum, sed staturis oram omnem splendere ta petis aulacis, abacis scenicis , e frondibus, e pannis, e mΠ

nii, e variis etiam textis . Dunique non abs re erit addere sClementem IR potestatem fecisse Carolo Andegaven si , ni Regiae prolis conjugia infra quartum cognationis gradum con traherentur. Clementis litteras datas anno I 267. exhibet Martene tona. I. Anecd. Carissimo in Chrso Ilio Carolo Regi Sic Fae illustri. Ei conjunctis eo lae conjugalis in quarto consan guinitatis, di affinitatis gradu sacris A canonibus interdicta, soluae tamen Sedis providentia rigorem mansuetudine temperans super his dispensit interdum, O quod negat juris severitas, de grana benignitatis indulget, praesertim cum necesμοι exigit , ct causa rationabilis id exposcit. Cupientes igi-

322쪽

gitur statum tuum ex omni latere sabiliri, ct ut IIberes tuos

utriusve sexus quibusvis personis matrimonialiter paleas copulare , etiamsi quarto ossinitatis , vel eo anguini uis gradu inlicem se contingat , dummodo aliquod canonicum non Oh sat , auctoris ate tibi praesentium duximul indulgendum . I lalli ergo die. Datum Viterti v II I. Idus Novemb. anus III. Nunc de ordine agendum est, quo in Aulis Principum , illorum conjugia celebrantur.

II. Constat ex monumentis a Dumontio, & Rossuetio prolatis in Caeremoniali Imperii lib. I. cap. s. Apocriliarium Romani Pontificis anno I 673. nuptias benedixisse Leopoldi Imperatoris & Claudiae Felicitae Austriacae in Ecclesia Iesiuitarum Graciaeensi : Episcopum vero Rhegiensem anno I 699. nuptialem benedictionem Josepho Regi Romanorum ,& illelminae Amaliae de Luneburgo in Capella Palatina Ducis Mutinensium contulisse : Cardinalem denique de Saxe-Zeiis anno I7o8. in Schombrunensi Ecclesia Sanctae Mariae de Hil-Zingensecro eodom iunctum esse ministerio in coniugio Caroli Regis Romanorum , & Elisabethae Cristinae de Wolsembulet , quae deinde Barcinonem adiens, ubi Carolus conjux morabatur, rursum benedictione Ecclesiae donata est in Cathedrali Barei-nonensi. At Maria Teresia Caroli UI. Imperatoris filia desponsita fuit Franciseo II. Duei Lotharingiae in Imperiali Ec- cletia Uiennensi Augustinianorum Discalceatorum, die I 2. Februarii, anno I 736. hoc quidem ritu . Ad vesperam illius diei , Imperator cum universio Aulico eomitatu, sponsa media inter Imperatricem Amaliam de Luneburgo Iosephi Imperatoris viduam , & Elisabetham de Wolfembutei Caroli UI. conjugem, ad Ecclesiam accessere ad cujus stares ab Apocrisiario Ponti fieto Crux illis est exhibita , ut eam oscularentur. Tum primo quidem ad Sacellum Sanctae Mariae Lauretanae decantatis Litaniis, mox ad Aram principem , sedentibus Imperatore , Imperatricibus, & sponsis , lectae sunt a Parocho Aulae Imperialis litterae Pontificiae: iisque lectis, consueto Eccletiae ritu , Apocrisiarius Pontificius sponsos matrimonii vinculo conjunxit; tamdemque Hymno gratiarum actionis solemniter a Musicis Aulae Imperialis decantato, absoluta est cae-

P p a rem

323쪽

3o remonia. Sequenti vero die, Imperator, Impertirices, eo jugesque ad eamdem Imperialem Eccletiam rediere , ut Sacroadessent, quod ab eodem Apocrisiario Pontificio peractum est, assistentibus Parocho , & Capellanis omnibus Aulicis: dictoque Hymno Gloria in excelsu , Psalmum Beati omnes modis mulicis Cantores Aulae Imperialis subjunxerunt. Ad

oblationem, uterque conjux, ilexis ad Altare genibus, osculata sacra Palem ab Antistite Porrecta, nummos quo imo aureos obtulit. Ad orationem Dominicam , rursus accessero ad Altare, Antistesque super eos recitavi L consuetam Ecclesiae orationem. Tandem ad Missis finem , denuo Altare adeu tibus , recitata est ab Antistite oratio Deus Abraham die. coniugesque adsperiit aqua benedicta m. Deseribit Gothos redus in Caeremoniali Galliae ordinem, quo inita fuere conjugia anno II 38. Francisti De phini filii Henrici II. Galliae Regis, cum Maria Stuarda Motorum Regina & eodem anno, Claudiae ejusdem Regis filiae, eum Carolo II. Duee Lotharingiae tum anno II 39. Elisabethae pariter Henrici II. filiae, cum Philippo II. Hispaniae

Rege, & anno 1373. Henrici IH Galliae Regis, cum Margarita sorore Ciroli IX. itidem Regis Francorum . Regias hasce nuptias Cardinalis Borbonius Pontificalibus indutus in sisegnibus conciliavit ad valvas Ecclesiae metropolitanae Parisie sis, excitato ibi amplo , & sublimi tabulato ad sacram r moniam peragendana' qua finita conjuges, Rex, cum magno Principum, Praesubum, oratorum, atque Aulicorum e mitatu Ecesesia in ingressi , Sacro adfuerunt celebrato ab Episcopo Parisiensi, dum interim Feciales, projectis in populum

numinis, pluries melamarent Large e. Nunc vero plerumque in Capella Palatinae, Regia conjugia a Magno Eleemosynario benedicuntur, qui idem ui cubiculo Regis adelle solet sponsaIibus Regiis conciliandis. Ita in Capella Palatina Uersali mina, anno 3697. Cardinalis Coistinus Primus Eleem synarius Regis benedixit Philippi Borbonii Duciis Burgundiae, Ludovici XIV. filii , ctim Maria Adelaida Sabauda nuptias. Ibidem anno sue8 . a Cardinali Buillonio Magno Eleemosy nasio Anna filia Ducis Aurelianensium nupta est Victorio

324쪽

ῖο Amedeo Duei Sabaudiae, cujus vices agebat unus e Regiae stirpis Principibus. Ibi etiam, anno I 698. Cardinalis Coistinus Primus Eleemosynarius sacrum egit ministerium, ut Leo-poldi I. Ducis Lotharingi ae , & Cariottae Elisabethae Aurelianensis matrimonium conciliaret . Maria Ludovica filia Dueis Aurelianentium nupsit Carolo II. Hispaniae Regi, anno I 679. in Capella Palatina Fontis-bellaquei, Cardinali Bullionio Magno Eleemosynario sacris operante , qui primum benedixit anulum, tum tredecim nummos donandos sponsae , deinde Sacrum celebravit. Evangelii, & pacis Osculum Episcopus Aurelianensis, Primus Eleemosynarius una cum Episcopo , qui ministrabat Antistiti Sacrum facienti, praebuere Regi, Reginae Galliae, & Reginae Hispaniae. Absoluto Sacro, accepta benedictione , osculatis sacris Corporalibus, sublignato libro, ubi recensentur inita conjugia , juratum fuit a Rege foedus N,

viomagi firmatum cum Hispanis, ultimo decantatus est Hymnus gratiarum actionis. Verum Ludovicus XLV. nuptii Mariae

Teresiae, filiae Hispaniae Regis in Eccletia S. Joannis de Luz ,

quo se contulerat, ut conjugi ex Hispania venienti occurreret . Sacro sunctus est ministerio Episcopus Bajonensis atque Cardinalis Magarinus vices agens Magni Eleemosynarii exhibuit Regi ad Liturgiam Evangeliorum librum, & osculum pacis. Quandoque tamen Regum Galliae conjugia alibi per procuratorem celebrantur , sed ubi Regalis conjux Gilliam,

Regemque conjugem adierit , rursum preeibus , & benedictione Ecclesiae sanctificantur. Nam ex Gothosredo in Caeremoniali Galliae constat, Elisabetham filiam Maximiliani II. Imperatoris, anno IIIo. in Cathedrali Spirensi ab Archiepisco po Moguntino desponsatam Carolo IX. Galliae Regi; & Mariam Mediceam anno I o. Florentiae, a Cardinali Aldobrandino Legato Pontificio desponsatam Henrico IV. Galliae Regi, deinde in Gallia, simul cum conjuge, audita Liturgia, benedictionem nuptialem accepisse . Eodem modo res se habuit in nuptiis gloriosissimi Regis Ludovici XU. & Mariae Lensain;ki filiae Stanislai Regis , quas describunt Dumontius, &Rossuetius in Caeremoniali Galliae. Siquidem primo in Cathedrali Argentoraten si , die IS. Augusti, anno I7a I. Cardi natis

325쪽

narius hasce nuptias conciliavit, anulum benedixit, atque tredecim nummos juxta morem Gallorum, vices Regis agento Duce Aurelianentium. Postquam vero Regina ad Fontem-bellaqueum pervenit, nuptialem benedictionem accepere Regales

conjuges in Capella Palatina ab eodem Magno Eleemosynario , S hoc quidem ritu, Capellam Palatinam Regales conjuges, praeeunte universo Aulico comitatu , ingressi, Solium conscenderunt, ibique procubuerunt in genua ; prope eos aderant Prin

cipes Resiae stirpis, Magnates Regni, & Matronae Aulicae ,

adliebat Regi ejus Confessarius: prope Aram aderant omne Eleemosynarii Regii, & primo inter eos loco Episcopus Metensis Primus Eleemosynarius. Tum Magnus Eleemosynarius Pontificalibus indutus ornamentis , medius inter Episcopo ciuessionensem, R Uivariensem, qui Diaconi, & Subdiaconi munere fungebantur, e Sacrario progressus ad Altare, saluta tisque Altari, Rege, & Regina, conscendit siupremum Alta ris gradum, stetitque versus ad Regem. Adhaec Regales con

juges , monente Magno caeremoniarum Praefecto, ad Altare a accesserunt, comitantibus eos Principibus Regiae stirpis . . Ubi brevem ad eosdein habuit concionem, tum benedictionem conmtulit nuptialem . Quo facto, reversi sunt ad Solium, flexisquo genibus, illue una cum Ministris aecessit Antistes, ut RegalescOΠjuges adsipergeret aqua benedicta. Inde Sacrum solemni ritu inchoavit , lectoque Evangelio, Episcopus Suessionensis , qui Diaconum agebat, sacrum Codicem primo Celebranti, dein de una cum Episcopo Metensii Primo Eleemosynario praebuit Regi deostulandum. Ad offertorium Rex primum, deinde Regina, flexis ad Altare genibus, singuli obtulere cereum, cui affixi erant viginti aurei nummi, vulgo Luli; & quidemee reum Regis Princeps Regiae stirpis, cereum Reginae Matromna pariter Regiae stirpis detulerant. Dieta oratione Domini.

ea, Regales coniuges, monente caeremoniarnm Praesed to , rur sum ad Altare procubuerunt, & dum ab Antistite consuetae re citabantur preces ad benedicendas nuptias, Episcopus MeteΠ'ss Primus Eleemosynatius Regis, & Episcopus Forojuliensis Magnus Eleemosynarius Reginae sulciebant velum super conj

326쪽

ges expansiim . Nam spectat ad Regios Eleemosynarios id munus in Regiis conjugiis ; uti in nuptiis Ludovici XIV. ab Episcopo Lingonensi, & alio Eleemosynario ; & in nuptiis Delphini illius filii cum Maria Uictoria Bavara , anno I 68 o. ab Episcopis Aurelianensi, &Condomenti; & in aliis Regiis conjugiis factum legitur apud Dumontium , & Rossiuetium . Pacem ad Liturgiam praebuere Regiis sponsis Episcopus Uivariensis Subdiaconu n agens, & Episcopus Metentis Primus Eleemosynarius. Peracto Sacro, Antiites adspersit conjuges sacra aqua, eosdem donavit benedictione , tum sacra Corporalia illis obtulit deosculanda. Mox ad eos Solio insidentes accessit Parochus Fontis bellaquei librum deserens , ubi inita conjugia recensentur: hunc vero librum Magnus Eleemosynarius,& calamum spontis porrexit, ut manu sua subsignarent: post Regem , & Reginam , omnes Principes Regiae stirpis subsignarunt, praebente eis calamum uno ex Regiis Eleemosynariis. Dum vero haec agerentur, distribuebantur a Feci libus in populum numismata . Tandem habita ab Antistite brevi conci ne , decantatus est Hymnus gratiarum actionis a Cantoribus

Capellae Regalis. Itaque in Aula Regum Galliae, primum Sponsalia in cubiculo Regis contrahuntur praesente Magno Elee. mosynario, tum in Capella Palatina ab eodem Pontificalibus

induto ornamentis Sacrum celebratur , anulus , & tredecim aurei nummi benedicuntur sponse concedendi; & nuptialis benedictio administratur , Regales conjuges cereis affixos aureos nummos offerunt Antistiti, velo teguntur a duobus Eleemosynariis expanso, librum conjugatorum subsignant, & a Fecialibus numismata distribuuntur . Illud notandum est, Parochum nempe Uersaliarum, vel Fontis i laquei, aut illius loci, in quo hujusmodi Regia conjugia celebrantur , adesse stola Sacerdotali indutum, etsi in Capella Palatina, & a Magno Eleemosynario sicrum agatur in inisterium, uti reserunt in Caeremoniali Galliae lib. a. cap. 3. Dumontius, & Rossuetius. Et id qui dem antea inulitatum, tunc primum obtinuit, cum in Capella Palitina Pari lien si , anno i 6 i. Cardinalis Richielius ne ptem suam Ludovico Borbonio desponsavit, veritus, ne ipso e vivis sublato, hujusmodi matrimonium irritum fieret praetex

tu Disiti rod by Corale

327쪽

tu aliquo, eo praesertim, quod sine praesentia Parochi iuxta

Tridentini decreta fuisset celebratum . Hinc Parochum loci praesentem voluit sacrae ceremoniae, etsi antea nulla suisset Pserocho jurisdictio in Capella Regis: exinde ille mos invaluit , ut frustra Cardinalis Antonius Barberinus Magnus Eleemosyna rius illi abrogando operam dederit. Mos vero ille benedicendi tredecim aureos nummos simul cum anulo, qui sponsae ais sponso conceduntur, vetustissimam habet originem. Nam an liqui Galli per solidum & denarium secundum Legem Salicani sponsalia celebrabant. Hi ne apud Fredegarium cap. I 8. de misi sis ad Gundebaldum Burgundionum Regem pro petenda Chlo-doveo Regi Clotii de uxore legitur: Legati osserentes solidum denarium , ut mos erat Franeorum , eam partibus ChiodoveIdesponsent. Et Marte ne testis est , adhuc pluribus in locis superesse vestigium antiquae huius consuetudinis, ubi sponsus contrahendo matrimonium aliquam pecuniae summam sponse tribuit ἱ atque in Rituali Remensi anno II 8S. praesicribi, ut Sacerdos anulum benedicturus, tredecim postulet denarios, quorum tres concedebantur sponsae, simul cum anulo, in signum traditi ei dominii corporis , & bonorum sponsi, reliqui vero decem Sacerdoti donabantur . Addit, denarios illos, non ex quavis communi moneta assumtos , sed ad hunc singularem usum praesertim eusos fuisse . IU. In Aula Regum Hispaniae Magnum Capellanum, vel per se, vel per alium, Regalibus nuptiis benedictionem Ecclesiae impendere posse , probant privilegia plurima a Romanis Pontificibus concessa, quae Capite primo hujus libri retulimus . Plerumque tamen Regales feminae Hispanis Regibus , aut Principibus desponsatae , sacra caeremonia matrimonio c putantur , antequam ad Hispaniam, Regiumque conjugem , pervenerint . Ita Elisabetha filia Henrici II. Galliae Regis , Philippo II. Hispaniae Regi nuptui tradita, anno IIS9. bene dictionem nuptialem accepit Lutetiae Parisiorum, ad valvas Metropolitanae Ecclesiae, viees Catholici Regis agente Duce Albano; cujus caeremoniae ordinem, & pompam fuse describunt Gothos edus in Caeremoniali Galliae , & Franciscus Modius ita I. Pandectarum triumphalium. Pariter conjugium

328쪽

Hispaniae Rege i 679. in Capella Palatina Fontisbellaquei celebratum est , Cardinali Buillonio Magno Eleemosynario sacrum ministerium, S Principe Contiaci vices Regis Catholici agentibus; & huic celebritati interfuere Cardinalis Bongi Magnus Eleemosynarius Reginae, Episcopus Aurelianensis Primus Eleemosynarius, caeterique Regii Eleemosynarii. V rum Philippus U. gloriolissimus Rex Hispaniae, anno 17 I. Mariam Adelaidam Sabaudam duxit uxorem in Barcinonensi Ecelesia Sandri Mariae majoris, uti legitur in Caeremoniali Hispaniae edito a Dumontio , & Rossuetio. Ibidem describitur ordo, quo eidem Philippo U. Regi nupsit Inclyta, ScClementissima Elisabetha Farnesia , anno III . die I 6. Septembris, in Calbedrali Parmensi, vices Regis agente Duce Parmensium . Felicissimis hisce nuptiis , unde tot, & tanta in nos, & Italiam universam commoda derivarunt, e quibus nata soboles Carolus gloriosissimus Rex utriusque Siciliae, Philippus Dux Parmae, Ludovicus Cardinalis , Principes pietate , virtute, clementia praestantissimi, contulit benedictionem Ecclesiae Cardinalis Goggad inus Pontificius Legatus. Sedentibus itaque in Solio Duce Parmensium procuratore Regis

Catholiet, & ad ejus sinistram Serenissima Sponsa, lectae pri

nausia fuere a Ludovico Anguilla Uicelegato Urbini Ponti ciae literae, quibus veniam faciebat Pontifex impedimenti cognationis , quod inter conjuges intercedebat, tum a Gerardo Glandemaria Vicelegato Ferrariae lectae sunt Catholici Regis literae , quibus in ineundo conjugio vices suas demandabat Duci Parmen situm . His lectis, Legatus Pontificius, consu to ritu , nuptias benenedixit, tum Hymno gratiarum adii nis Ddo grates redditae , quod tam faustum , dignumque ma trimonium concilia siset. Tandem a Pontificio Legato donata est nomine Romani Pontificis Serenissima Sponse Rosi aurea

benedicta, quam illa eidem Ecclesiae dono dedit. Matrimonium Serenissimi Principis Philippi Borbonii cum Ludovica Elisabetha Ludovici XU. gloriosissimi Galliae Regis filia, die a 3. Augusti, anno I 739. in Capella Palatina Versaliensi ;hoc ritu peractum est, uti legitur in Historia illius anni, Amste-

329쪽

Principi , e desie Principesse usuo posto, gilani a presso HRe ,

330쪽

o , e le Madame Reati, eon la Spos, e eoi mea d'Oroam, e vicino a quesi resio ancora H Marches de las Minas per efferiesimonio des Maritaggio. II Cardinale comiscio lan isse .

Li a . d Ouobregiunse in Guadrilara, spera riceputa con tui ta Ia tenereaza dalla Regina prima Ddosa di Spagna, ebe rei foeda la sua residenaa. La martina de et S. partὸ per Auald , ope flera portato per attenderis it Re Catulico con tutia Let Reale familia. Madama entrata nella perba cirrozza , che