De capella regis utriusque Siciliæ et aliorum principum liber unus auctore Josepho Carafa c.r

341쪽

Modius to. I. Pandectarn in triumphalium. Ubi vero Sereni sima Conjux Pontificiam adiit Ditionem , Cardinalis Agapitus Mosca Legatus Romani Pontificis , et Ferrariam venienti occurrit, gratulatus nomine Romani Pontificis de initis nuptiis , felicique adventu . Tum qua pompa excepta suerit Ferrariae, ita deseribitur in laudata Historia : Entrata eoι Dono desie campane, e rasi alve deu artiglieris in Ferrara,rineamina .rs il momo, Disper aura suu te strada erapia perventito ii Legato. Per onore di questa solenne funnione apes o i Canonici parata signori eme la Cauedrale e suorιdella Porta τι avesano pose le Arme deI Papa , tute νnmeet

olla destra da puelle delis Regina, O Fosis 'ira da uellera

dei Lestato . It Capitolo de Canonici in abito di Coro eolrArebi diacono in Rochetio e Pitiale Hanco sapa fusti della Chie Go peltando rarriso delis Regina, ebe glanta aIle catene deι Templo disese a terra , ct accolia fotto tin baldaechmortar nocebi spra unbeli peto, e coscino per baciare deIPAreidiacono presentata ; ct i Musici intonarono illeσαιο Ista est speeiosa inter filias Hierusalem . Si σιτιο la FGι na Dito dei baldaeuino sim alia Porta interiore det momo, andandole alanti praeessonalmente la Croce in asa , it Gero, e Capitolo a due a due . Ibi si troia H Legato te to in Cona , eriemura raspersorio datis mani deIPArchidiaceno genuses o ,

asperse la Regia S se , e pilio Duo alia di ui ero . tubito cantato it Te Deum sando is Regina genuflega dinatia

- tremit Legato alis 2 Ita della Regina, la quale si laeto in pie-di al primo ingresso det Cardinale , e vra ut tali incontrofer

342쪽

Santo MartIre , Cere benedeue, ct una Corona di lapidarauia. Pariter in omnibus locis Pontificia Ditionis, uti par erat magnis honoribus excepta est: & id quidem ex antiquissimo m re constat enim ex Francisco Modio to. I. Pandectarum triumphalium, quam splendide, & magnifice excepta fuerit Romae, anno i 73. Eteonora filia Ferdinandi I. Neapolitani Regis, nupta Herculi Estensi Ferrariae Duci hasque nuptias Pontificem X istum IV. sacra die Pentecostes benedixisse narrat Summontius. Denique ad Neapolitani Regni confinia prope Terracinam, excitato nobilissimo tentorio, Regales Conis juges magno Procerum comitatu sibi invicem occurrerunt , tum G ajetam primum , deinde Neapolim die a 3. Iunii, atque ad solemnem gratiarum actionem in Capella Palatina lata , contulere. Nulla vero a Neapolitanis omissa publicae laetitiae ligna , summique erga Regales Conjuges obsequii, & amoris argumenta ; solemnes gratiarum actiones in omnibus sere Ecclesiis habitae; plurimi statuti sestivi dies ἱ saces noetu ubique ad laetitiam accensae, moles plurimae triumphales miri operis erectae; splendidi currus elaborati, quibus personatorum nobilium virorum, ac matronarum turba vehebatur ἡ choreae in

AEdibus Regiis adis; turris lignea magnae molis, & nobilissimi operis in area Palatii Regii constructa; nundinae ibidem institutae quarumlibet mercium, eaeque tandem plebis arbitrio permissae sunt; arx lignea amplissima ad quingentos passus a littore, mediis in aquis excitata, & rerum eomestibilium copia onusta, quam plebs illuc ratibus advecta depraedabatur, mox sestivum evomebat ignem , scenica plura spectacula edita ὁ &alia plurima ad laetitiam , & ad magnificentiam comparata . Neque Neapolitanos sesellit spes jam tum praeconcepta, ex hisce nuptiis selicitatem Regni, & Italiae, etiam atque etiam sta, biliendam sore. Uere namque Serenissima MARiA AMALiA Re gina suavissino imperio, praestantissima virtute, insigni clementia , edita prole, subjectarum sibi regionum felicitatemi constituit, fovet, atque in dies auget.

343쪽

CAPUT IX.

DE RITU CONFERENDI EQUESTRES ORDINES.

Fitus inaugurandi Equites Velleris aurei in Hispania. II. Bagendi festim diem S. Andreae A soli tutelaris Jorietatis. Ul. Ritus ereandi Duites Regalis Ordinis Spiritus Sanni in Gallia. Iv. Et ejus solemnia celebrandi. v. De Ordine seu stri Perseelidis in Anglia , ct ouilae nigrae in Borusia .

VI. Ritus armandi Milites olim apud Neapolitanos Reges usitatus. vII. SocDiates Dues es a N a potitanis Regibus eomscriptae . viii. Statuta Duestris Ordinis Spiritus Ianui, Lu

optandi Socios dei Phrmellino ob Aragoniis Neapolitanis

Regibus . κ. Ritus inaugurandi septem Proceres Mapolitani Regni . xi. De Regali Ordine 5. Iatuarii a Rege CA ROLO RHONlo instituto . xii. Ritus creandi s uites S. Ianua rii . xiti. Et o tales e sem Societatis. xlv. Et agendi

festam diem S. Ianuarii.

Egum coronationes, natalitia, eoniugia plurimis in populum , nobiles, Magnatesque collatis beneficiis ad publicae laetitiae cumulum si lent celebrari; praesertim vero quorumdam Procerum, qui de Rege, aut Re publica sunt optime meriti , cooptatione in Equestrem , Societatem aliquam, cujus ipsi Reges auctores sunt, dat Oreseve. De harum Equestrium Societatum origine , institutione, diversitate Sanivinus , aliique plures scripsere λ quamobrem sacras hie dumtaxat caeremonias in cooptandis Sociis proseque mur , utpote quae spectant ad hujus libri institutum , cum huiusmodi cooptationes sacro absolvantur ministerio, & ut plurimum in Capellis Palatinis. In Hispania amplissimus est Equestris ordo Velleris aurei, olim a Philippo Burgundiae Duce anno IO. conscriptus in suis cum Elisabetha Joannis Lusitaniae Regis filia nuptiis; cujus Societatis supremum Magiste rium

344쪽

3a Irium, una eum Ditionibus Ducum Burgundiae, extincta horum Principum stirpe, haereditario jure ad Hispanos Reges pervenit. Is ordo tutelarem habet S. Andream Apostolum , cujus festum diem olim solemni pompa in Capella Ducum Burgundiae celebrarunt Sodales ; hique sequenti ritu in Societatem adsciscuntur. Primo, ubi Rex aliquem hoc honore assiciendum decrevit, illum Cancellarius Societatis instituit in iis, quae agenda sunt, traditis ei Statutis Societatis , & sommula juramenti ab eo praestandi: tum monentur Socii omnes , qua die , qua hora , cooptatio sit facienda. Stata die , conveniunt omnes in aula quadam Regii Palatii, ibique Rex in sede, Sodales in scamno, ossiciales Societatis Cancellarius, Thesaurarius, Secretarius) in alio scamno consident, & jubente Rege, Sodales capita operiunt. Post Regis sedem stant Supremus Praefectus Regii stabuli, & Primus Praefectus equorum ; prope vero sedem Regis paratur mensula , super quam Crux, & Evangeliorum liber collocantur. Tunc, Rege innuente , Sodalium postremus, & Cancellarius adeunt Candidatum in anteriori manentem cubiculo, ut ab eo perscrutentur, an noverit Statuta Societatis, an eadem servare velit,& an armatus sit Miles . Quae quidem ubi Percontator ad Regem retulerit, is Candidatum jubet accersiri, qui medius inter Cancellarium , & Percontatorem sistit se Regi, eoque salutato , illi quidem suis se restituunt locis, ipse vero stans an

te Regena , e scripto quodam a Feciali Societatis accepto gra tes plurimas agit Regi, &simul se exequendis Societatis legibus operam omnem daturum promittit. Cui, jubente Rege, Can cellarius accedens ad sedem Regis, hujus nomine respondet, eum nempe adscitum in Societatem ob praeclara ejus merita, sperare Regem, ut ossicio suo sit satisfacturus; sed ante cooptationem , eum armandum esse Militem, atque juramentum ab eo praestandum. His a Cancellario dietis, Supremus Praesectus Regii stabuli porrigit Regi ensem , quo a Rege ter per cutiuntur humeri Candidati in genua provoluti, his verbis ter prolatis: Mereis ser Capallero: Cui Candidatus: Si quiero: Rex vero subdit: Dios hos hara baen Corium, I MAE solo San Andrese ultimo ensis manubrium, Regisque

345쪽

manum deosculatur. At si cooptandus in Societatem jam suerit armatus Miles, omittitur haec caeremonia. Sequitur juramentum, quod a Candidato persolvitur flexis genibus, manu dextra tangendo Crucem , sinistra Evangeliorum librum, juxta Societatis statuta, quae a Cancellario leguntur. Juramenti summa est , se totis viribus supremunt Societatis Magisterium Regi vindicaturum , ejus jussa facturum, omnem da

turum operam ad Societatis gloriam ,& incrementum, aequo animo laturum quaecumque adversa subeunda essent causa bocietatis , hujus itatuta servaturum , denique Torquem se redditurum , nec ultra se tamquam Socium habiturum , si ob crimen aliquod expunctus fuerit a Societate. Ubi haec protulerit,

Candidatum sciscitatur Cancellarius, an dictis se juramento

adstringat; ille vero subdit: visi is Iuro prometto, ossi mrode Dios 3 Ddos sis Sanctos. Mox euna dem provolutum ingenua , Rex , accepto a Thesaurario Torque aureo , his verbis

luestros meritos I buru rereombre, eu nombre dei Padre , dei

IIbo, dei Spirito Santo: impositoque Torque ejus collo , is

ouulatur manum Regis, a quo ulnis excipitur. Tum caeteris S iciis mutuo amplexu salutatis, ultimo inter eos loco sedet,

nili Princeps sit Reg ae stirpis , cui primus conceditur locus sedentem Rex jubet caput tegere. Surgunt deinde omnes, &caeremoniae finis imponitur. II. Festuin diem S. Andreae Apostoli tutelaris Societatis solemni ritu celebrant in Capella Palatina Regis Hispani: e Constat res Uelleris aurei. In pervigilio habentur Comitia So- cietatis in aula quadam Palatii Regii, assidentibus Rege , &Suciis, operto capite, & foribus clausis. Cancellarius, accepto a Rege scripto, profert quid agendum sit in illis Comitiis; tum quisque suam dicit sententiam , antiquiores primi verba faciunt, nili adiit Princeps aliquis Regiae semiliae, cui ante Omnes dicendum est. Actis Comitiis , universi adeunt Palatinam Ecclesiam ad Vespertina officia , & hoc ordine incedunt et

346쪽

dunt: Adulescentes Aulici, Magistri equorum , vulgo Cava leriari, Cubicularii , t eu Gonti istamini , Caduceatores, vulgri Maazieri , Pra ecti Domus Regiae , seu Marator omi, Ut ficiales Societatis, Socii operto capite, Principes t egiae λ- bolis, Rex medius inter quatuor Fcciales, vulgu Re deIrami. In Capella Rex & Principes consistunt sub Regiis Cortinis, At prope has Feciales, Socii in scamno , Osticiatus in alio scinano, Antilles Sacra faciens prope Altare in cornu Epistolae, Magnus Capellanus prope Altare in cornu Evangelii consident. Regithus datur a Magno Capellano, Principes vero Regiae stirpis

thure coluntur ab alio Capellano Aulico. Sequenti die, codem ordine, adsunt universi Liturgiae in Capella Palatina, de qua re ita scribit Turturetus lib. de Sacel. I isp. cap. q. Consuevit Rex maximus, tamquam Dux Burgundiae , ct aurei Hesierissummus Praefectus solemne festam S Andreae Apostoli celebrare: in cuius Divi patrocinio is ordo splendidissimus suis insitutus, ct quem Domus Burgundica habuit tutelarem. In perolilio Rex Catholicus Hespertinis Horis, quae in publico Aula Sacello modis musicis decantantur , praesens ades, sed deductis Regiis Cortinis. Milites 'si aures Velleris operii capita consedent in scamno, in quo a dere solent erieris diebus Hioanix Magnates, qui eo die non intersunt: hos exeipiunt Cancellarius , di Secretarius ejusdem ordinis , sed in famno distincto assidentes eaput etiam eontegunt. Cum matu sisIs horis Sacrum esperagendum Pontificali apparatu , Rex Satellum intrat , quem starum anteeedunt Feciales cetusto Reges armorum ) qui deinde se sistunt paulo supra Rogias Cortinas . In Sacro, quod stera it solemni ritu Autipes aliquis ex primariis, qui tu Aula degunt, illud est notandum, post oblatam Hsiam, Rex ad Altaris gradus progressus, ct ge nre siexus Ausui offert nummum aureum. Idem efficiunt ex

teri Commilitones aurei Helleris stio ordine , quem antiquitas

tarius , ad suas qui umedes deinde repertitur. Eo die Rex in conspectu omnium sub umbella accumbit mensiae , At in alia mensa discumbunt Sodales omnes. Ad vesperas ejusdem diei, rursum adeunt omnes Palatinam Ecclesiam ad audienda Ue-S s a sper

347쪽

spertina, & Matutina ossicia , quae pro expiandis manibus Sodalium de ne orum , modis muscis decantantur. Altero die Sacrum celebratur pro Sociis vita stinctis; & ad offertorium , Rex solus, osculata Patena , offert aureum nummum.

Sacro peracto, porriguntur Regi , & Principi Asturicen

si uin cerei a Cancellario, caeteris vero Sociis cerei traduntura Clerico aliquo Capellae Regiae; hisque accensis, fit Absolutio ad tumulum , qua finita, universi ad aedes suas se reeipiunt . III. In Gallia praestantissimus eminet ordo Equestris Spiritus Sancti, cujus auctor fuit Henricus III. anno I 378. exemplo hausto ab Aula Neapolitana, uti insta dicendum erit quod sacra die Pentecostes, tum Poloniae, tum Galliae imperium fuerit affecutus. Is ordo centenario Sociorum numero constat , recensitis Rege Christianissimo Supremo Moderatore, quatuor Cardinalibus, Episcopis quatuor , Magno Eleemosynario, Cancellario, Praesecto caeremoniarum, Thesaurario, & Secretario. Ut quis in hanc nobilissimam adsciscatur Societatem, constare debet illum Orthodoxa Fide,& optimis moribus imbutum, quod plerumque illius Episcopi testimonio comprobatur, ubi habet domicilium . Sed orthodoxae Fidei professio emittenda est coram Magno Eleem

synario. Debet etiam constare eumdem ex claro esse genere,

cujus rei conscius fit Rex a Cancellario, is vero a duobus Sociis , quibus haec cura demandatur. Insigne Societatis, praeter palliu n holoseri cuna liliorum floribus , flammis , alisque ex auro, & argento intertextum, est Torques aureus ex liliis flammarum congerie circumdatis quibus Henricus I U. cassides, S alia belli trophaea addidit elaboratus , cui Crux adhaeret co lumbae sormam exhibens. Haec tamen insignia non nisi solemni inaugurationis die gestantur ; caeteris namque diebus

Crucem argenteam deserunt vestibus adsutam ἱ aliamque pendentem a fascia caerulea collo innexa . Cirremonia inaugurationis his sere ritibus absiolvitur, uti reserunt Dumontius &Rossuetius lib. p. cap. I. Qeremonialis Galliae . Candidatus a Praesecto caeremoniarum ducitur ante Regis Solium , ubi sedet Rex Christianissimus, dehinc inde caeteri S ales pr

348쪽

cumbens in genua sacramentum emittit, & propria manu subsignat, ad Evangeliorum librum , quem supra Regis genua apertum exhibet Cancellarius. Dato juramento, Rex accepta a Praefecto caeremoniarum solemni veste ordinis, ea Candidatum induit, cujus collo mox Torquem a Thesaurario porrectum imponit, his verbis : Reeetea de nosere main te Collier

de notre Oiare o Bemit S. Eorii. Au nom du Pere, da Fili , S. M it. Qui vero huic Societati adscribitur, is etiam in Equestrem Constatriam S. Michaelis Archangeli, quae fundatorem habuit Ludovicum XI. anno I 69. cooptari debet. Haec caeremonia agi solet ad vesperas, uti contigi anno III . die sacra Pentecostes, cum a Rege Christianissimo in Capella Palatina Uersaliensi, quinquaginta se stissi ini Proceres, ac inter eos Cardinalis de Gesures, Archiepiscopi quoque Lugdunensis, Aquensis , & Narbonensis in Equestrem Societatem Spiritus Sancti adsciti fuere. Ordinem totius rei gestae deseri, bunt citato loco Dumontius, &Rossuetius, atque ita sere se habuit. In pervigilio Pentecostes primum in aedibus Regiis adscripti sunt Candidati Equestri Constatriae S. Michaelis, ense ter percussis a Rege humeris singulorum , his verbis: De parte S. George ct Salat Mehel se Mussis Gesalier , datoque singulis amplexu , quem Galli vocant aeeollari. Tum omnes Palatinam Capellam adiere, ubi decantato Hymno, Veni Creator Spiritus, & dicta oratione ab Episcopo Metenti Socio Ordinis, qui Sacra faciebat, Rex Solio insidens excepit sacramentum a praefatis Cardinali , & Archiepiscopis emissum , quos deinde donavit Societatis insignibus, fascia nempe caerulea a qua Crux pendet; siquidem Socii ex Ecclesiasticorum numero Torquem minime gestant. Et post decantatas Vesperas , in Societatem adsicivit caeteros Candidatos, qui bini ad Solium accedebant, eos ducentibus Praesecto caeremoniarnm , & Sponsore. Sequenti die , universi Sacro solemni ritu in Capella Palatina peracto interfuere .

IU. Olim Sodales Equestris Confratriae S. Michaelis Archangeli a Ludovico XI. Galliae Rege conscriptae, singulis annis , die illi sacra , adesse debebant solemni Liturgiae, & ad offertorium singuli nummum offerebant. Altero die, Sacrum

349쪽

a atur pro expiandis manibus defunctorum Sodalium, pariterque ad offertorium cereus a singulis offerobatur. Ita ex Statutis illius refert lib. 2. cap. F. Pei ratius . Et erat olina

Galliae Regibus dies S. Michaelis Archangeli sellivus, atque solemnis; imo Carolus VIII. Sanctii Arctaangeli imagine Regia vexilla jussit exornari. Quod usitatum quoque suit Graecis Imperatoribus, utpote lita, teste dino, inter vexilla , quae in magnis sblemniis praeferebantur Imperatori, primum, praecipuumque tuit Archi strategum , ita dictum , quod in eo impressa esset effigies Principis caelestis militiae, seu Michaelis Arctaangeli. Nunc vero temporis a Sociis nobilissimi ordinis Spiritus Sancti, solemnia aguntur singulis annis, & quidem , ultima anni die, primaque anni subsequentis , quod pridiΡ , Kalendas Januarii in Pariliensi Augustinianorum Ecclelia Henrieus III. splendidis sinum illud Equestre Sodalitium conscripserit. Quandoque tamen ipsa sacra die Pentecolles,& inaugurantur Socii, S solemnia ab omnibus aguntur , uti contigit anno 372 . in cooptatione illa quinquaginta Sodalium, quam describunt Dumontius, & Rofluetius. Aderant Socii omnes Torque, & vestimento ordinis induti, Rex insidebat Solio media in Ecclesia constructo, Regique adhaerebant Magnus Eleemosynarius, & Primus Eleemosynarius, &Confessarius post Regis sedem Dux militum custodum corporis

Regis, & Praefectus Regii cubiculi , prope Solium quatuor ossiciales Societatis totidem in subselliis ; Socii hinc inde in

scamnis assidebant, Antistites vero in alio scamno prope Aram in cornu Epistolae . Antistes Metensis , Socius Orfinis Sacrum faciebat. Evangeliorum librum obtulit Regi deosculandum Archiepiscopus Lugdunensis e Sociorum Collegio antiquior , qui & pacis osculo Regem donavit. Ad offertorium Magnus Eleemosynarius praegustivit unam ex Oblatis ad periculum faetendum pro communione Regis. Tum monente caeremoniarum Praesecto, Rex medius inter duos Principes Regiae stirpis, manu serens accensum cereum a Cancellario porrectum 4 praeeuntibus Feciali, Caduceatore, & quatuor Osficialibus Societatis, ad Altare accessit, ibique flexis genibus , osculato anulo Antistitis, primo cereum obtulit, deinde tot

350쪽

aureos nummos, quot vitae annos egerat, a quodam Regiae stirpis Principe ei traditos . Facta a Rege oblatione, Principes Reg ice ltirpis singuli, Sodales vero caeteri bini, Cancellarius ,

tum Frauectus caeremoniarum medius inter Thesaurari uin, RSecretarium adeuntes Altare, nummum aureum obtulere.

Eodem ordine, Rex Christianissimus sumpturus Eucharistiam ad Altare accellit, duoque Eleemosynarii, duo itidem Principes Regiae stirpis mappulam coram Rege expansam detulere . Tandem acceptis ab Eleeinosynario Eulogiis , & ab Antistite benedietione, osculato sacro Corporali, rediit ad Regias aedes. Sequenti die, in eadem Capella Palatina Uersalienti, eo sena fere ritu, soci is e vita sublatis pirentatum fuit. Rex violacea indumenta gerebat, siqiidem violaceo colore in luctu Francorum Reges utuntur, caeteri Socii atratii: terfuere.

U. Eduardus III. Anglorum Rex nobilissinam constituit sub S Georgii patrocinio Equestrem Societatem Periscelidis , sive ob periscelidem suam in priaelii, quod feliciter cesserat, te iseram datam, uti tradunt nonnulli ; sive ob periscelidem Joann.e Comitisse Sarisberiensis venustissimae feminae, quam illi choreas agenti delapsam Rex ex humo sustu lit, addens suturum , ut brevi sunamus honor ejus nodi periscelidi haberetur . Socii caeruleo subligari aureis litteris inscripto : HODsit, qui mal 3 pense , idest: Male vertat et , qui male cogi tat linistram tibiam paulo infra genu substringunt aurea fibula. Solemnibus vero inaugurationis diebus Colla re gestant ex eadem crurali fastia sepius iterata & rosis alternatim rubris, &a' bis , quod Lancastriae, R Eboracensis familia: stegma extitit, conflatum; appensa efiigie D. Georgii tutelaris. Huius Societatis Antistitem agit Episcopus Uintoniensis, Cancellarium vero Episcopus Sarisberientis, ac Secretarii munere fungitur Deeanus Vindes ,riensis . In lignes in hac Societate par res agit Garterius, qui primus, praecipuusique es c Londi nensi Collegio Fecialium, vulgo Re Alrormi. Ad hunc eni in speetat caeremonias omnes Ordinis moderari; Sucios munere, quo die, qua hora , Uind rii conveniendum sit ad solemnia -ganda, vel ad novos Socios adsciscendos; Sociorum insignia