De capella regis utriusque Siciliæ et aliorum principum liber unus auctore Josepho Carafa c.r

331쪽

spini .iria n Infantis cum Delphino Ludoviei XU. gloriosissini Gdliae Regis filio, anno II 3. die i8. Decembris, Mitriti in Palatio Regio ad vesperam pragentibus oratoribus Principum , Magnatibus Aulae , & vices Delphini agente Principe Asturicentium , sacro ritu Ecclesiae conciliatum fuit: tum die a 3. Februarii, in Capella Palatina Uer liensi, Cardinalis Rohanius Magnus Eleemosynarius Regales Conjuges rursum donavit Eccletiae benedictione. U. Diximus jam quo in loco , & qua pompa in nostrorum Regum Aula nuptiae celebrari consueverint: quamobrem de sacris ritibus in illarum celebritate observatis hic agendum erit. Summontius lib. I. Hiae Neapol. enarrat conjugium Ferdinandi I. Neapolitani Regis cum Joanna Aragonia anno I 77.

his verbis: Aui ii. deli se Settembre nes riseo ponte per let preparato nes moto grande fu ruesuta suo u palio datis Duco esse di Calabria e la Duch 2 di Ferrara, eblaram ac compagnate con leprincipali bignore delis Ciud, e dat Cardines Rodorigo Boetia , che poebi G prima erasato mandato dat Pontes ce a coronaria..... E messi a cavalis , come H Duca δε-guito dat PasPro, ii Cardinale, e la Regina andorno suo iIsalio in processione per tuui i ferat , in ei cun de quali eram

332쪽

na conpompa grandissima, percioche essendo ivi ordinato u=t bellis o teatro eon P Auare , per eelebrare la Messa , e due an sese eon muta mae , vigians it Re con D corona Dr siesu , e la Regina in treta opra due eazalli bianehi coperti dihraecato ruamato G He, e perle il freno det cavalis delia Regina era portato dat mea TAma.., eon Gulio Antonio Aequavisa Conte di Conversano con te berrute in mano , e Francesta di Capua Conte TAPavilla eon molli Baroni gli venietanoavanti a pDdi. Dosto penne la Duehesse di Calabria con L Duebessa di Ferram eon pucuro Carreue plene digran Signo.

il quale eon bellissime eremonte eooeineio la Mesa in pontificale ,

Cr a tempo, e Logo, eremo la Regina , ornandola deli aure

legenti, cavalearono ambi due ii Smsi con te eorone in tesu, iI Re alia defra desis Regina , ct it Cardinale alia fini a , assando per tuui i Serat ritor rono mi Casello ovo. Ex his colligitur Regales conjuges insigni pompa, & equitatione

ad Eccletiam deductos, ad cujus valvas, uti olim moris erat , matrimonium contrahebatur, tum in Ecclesia, celebrato Sacro, benedictio nuptialis concedebatur, quo tempore velum su- Per coniuges expandebatur a Principibus Regiae stirpis suffultum, effundebantur in multitudinem numismata , creabantur a Rege Milites, Equitesque, atque Regio conjugio nedum

333쪽

Proceres, sed & Episcopi plures Regni intererant. Quae omnia luculenti sti me exhibet Joannes Brochartus in suis Diariis MSS. ubi ordinem desicribit conjugii initi anno 1 9 . inter Sanciam Alphon si II. Regis notham filiam, atque Ioisredum Borgiam Alexandri VI. consanguineum. Ac primo quidem refert sponsalia in ipsis aedibus Regis inita hoc ritu . Feria quinta , septima mensi ΛDii contractum fuit maIrimoniuvias per perba de praefenti inter III. D. Io redum Lorgia .... S. D N. Papae Alexandri Ill. D. Sanciam de Aragonia afluam illegitimam Serenissimi Alpisse II. Meiliae Regis, hoe

ordine. R. D. Cardinali Montifregalis Legato Apostilico , ct Sereni mo in quadam Camera Capri novi Neapolitani in dua-δus fledibus sedentibus, ct inter imos alia, ct adflniseram

Regis quarta Ismilibus sedibus vacuis, tenispraedictus D. Iosefredus astaucis nobilibus asociatus, cti edit adflniseram Regis, parum pol venit Sanciapraedicta per Ill D. Fidericum de Aragonia, fratrem Regis assui is e se in dia Za, ct duodecim vel circa mulieribus spe matronis a sciat a , que Aeola fuit in ter Legatum, ct Regem patrem suum assuistris, qu bus si edentibus, venit R. Iulianus Episcopus Iros e s I raeuicti Aere nis i Regis Casta anus Major amictu, alba , citauis , sola , O mitra pretio sparatus , Capellano suo superpelliceo , ct sis

itali induto ante imum Baculum pasoralam deferente , qui co ram Legato, ct Rege constitutus, deposita mura pro rev reu tia i s acienda , in terram gen exit. Tum accepta in tra di

xit Sponsae: Ill. Madonna Sancta volete voi pigilare per vostro Iegit timo Sposo l'Ill. M. D. Jos redo Borgia qui presente : ad quae verba responditisne mora : Uoglio. . λιο facto idem Discopus ad virum reversus dicit . Ill. D. Joffredo volet e voi pi-gliare per vostra legitima Sposa, e moglie l'Ill. D. bancia d' Aragona qui presente : ad quae verba i e etiam respondit sine mora : UOglio. Et tune idem D. Iosfredus acessii addon m ,

ct Episcopus accepta manu dextra Sanciae sponse conjunxit eam dexterae manui moredi, ορ alter alterius manum Ac tenem , Vs Fpiscopus dixit tres orariones, fidelici Deus Abraham , Deus Isaac , Deus Jacob Sc. Benedicat vos Deus Sc. Respice qua sumus Domine &c. in Ordine Sso alium positat: quibuι

334쪽

3M dictis , produm per utroque Agno Crucis , recessit inanaprius

Legato , di Regi , ut 'DI, reverentia. Mulumbo ae non si fuit, quia dicebat juxta consuetudinem Neapolitanam anulum sponsae imponi in pastis Ecclesiae ante inthronizationemoon-F sponsae, nou inodo. Hissse peractis, quidam Notarius Neapolitanus contranum matrimonii hujusmodi tempore clarae memoriae Ferdinandi SDUM Regii sipulatum publice legit, cujus copiam D. Stephanus de Narnia Notarius Camerae Apostolicae in manibus habens diligenter cum alio originali, quod dictus Neapolitanus Notarius legebat , ausultabat. In quo quidem con- iras, inter alia dicto D. Postredo promtuebantur Principatusfex , ct Comitatus , quatuor millia ducatorum Angulis annis inferenter , ct in eo continebatur, quod ipse D. Posseeos infra annum, quindecim millia ducatorum sponsae tradere deberet , qui eouractus fuit de novo si latus , o sipularunt D. Stephanus, ct alius Notarius supradicti rogati. Auo pera-BA , portatae fuerunt quatuor petii braccati diver rum e lorum pulcherrimc, ct nonnullae aliae de venuto, tres collanae aureae eum diversis pertis, di manilia, multi anuli, ct alio huiusmodi ornamenta muliebria prioris, ut a tareumfantibus aestimabatur, octo millium ducatorum, vel circa, quae omnia

fuerunts Uae donata pro parte D. Post ei praedicti. Hoc itaque ritu in aedibus Regis coram Magno Capellano Pontificalibus ornamentis induto contraetum fuit matrimonium per ver

ba de praesenti, seu inita suere sponsalia, quae olim , uti Observat Marte ne lib. I. de antiq. Eccl. rit. cap. 9. feri solebant publiee, coram testibus, ac Pastore, qui ipsas matrimoniales tabulas subsignabat. Et juxta hunc antiquissimum morem tria, Aula Regum Galliae nunc temporis Sponsalia in cubiculo Regis conciliantur coram Magno Eleemosynario Rocchetto induto, quemadmodum in nuptiis Mariae Ludovicar Aurelianensis cum Carolo II. Hispaniae Rege anno I 6 p. & Cariotin Elisi belliae Pariter Aurelianensis, cum Leopoldo I. Duce Lotharingiae, anno I 698. a Cardinali Coistino Magno Eleemosynario; & innuptiis Annae Aurelianensis cum Uictorio Aniadeo Duca Sa-haudiae, anno I 68 . a Cardinali Bullonio Magno Eleemosynario factuna reserunt in Caeremoniali Galliae Dumontius , MRos

335쪽

3 a Rossuetius. Narras quoque Gotho redus in Caeremoniali Galliae , in nuptiis Catharinae sororis Henrici IV. Galliat Rcgis

cum Henrico Duce Lotharingiae , anno IS99. Cardinalcin Borbonium exoptasse , ut non in aedibus Regis, sed in Ecclesia sacra caerimonia absolveretur , assirmasse e contra Rig mque D prefence vasiit Henune lalis. Tum etiam mos est in , Gallia , ut Magnus Eleemosynarius peracto sacro ministerio , librum a Parocho delatum , ubi conjugia omnia recensentur , subscribat. Benedictitonem vero anuli, & nuptiarum in solemni Liturgia , & in Capella Palatina ita describit Brochartus: Dominica, undecima mensis Maii, pluit mane per totum

diem quininc anter copiosi me. In mone ejusdem diei

circa horam I . venit ad Caprium Caseri novi Rev. D. Legotus

eum Rege Alphos a riseris suis, mediaminter se ducentes , seu habentes D. Sanciam de Aragonia ejusdem Regis tuom ill gitimam , sponsam D. Possedi , praecedentibus Nobilibus , Baronibus, ct Regalibus seo ordine . D. Posseedus praecessit

proximus Regi ρο Legato a dextris D. Hiderie fratris Rebi ', quibus ante portam Cape sic supradictae constitutis, R. in Gri-μ P. N. Epiri pus Grapinensis D. Matibaeus MFm in dicta Capella Ponti aliter celebraturus , qui omnibus paramentis Pontificalibus paratus mitra , di juxta sium dictae Copesiae cum Capellanis Dissuperpeiaueis indutis, quorum unus bacu Ium deferens pastoralem pluviali paratus erat, benedixit anu Ium, quem unas militum sponsi eoram ipse Episcopo tenebat, ct aqua benedicta adspersit . Tum Episcopus tradidit anulum

nonso , ρui digito prae manuis mae inflixit , di imposiit , quo imp Io Episeopas adspersit sponsum G sponsam aqua bene

dicta , di ingre sunt Caprium; eo ordine, prout prius. Be. nedictionem , & traditionem anuli olim factam esse ad Ecclesiae valvas indicant plurimi antiqui Rituales libri editi a Martene loco citato , Redonensis , Lyrensis , Antiliodorensis , Lugdunensis, Leodiensis. Quin & in Graecorum Eucliologio anulus nuptialis benedicitur ad Ecclesiae sores . Expleta hac benedictione, inchoabatur Sacrum . Hinc ubi dissolvendum erat conjugium aliquod , detrahebatur anulus sponis pariter in Ecclesiae atrio. Quod in celebri illa solutione matrimonii La-

336쪽

didai Neapolitani Regis eum Constantia Claromontia, au-etoritate Bonifacii IX. facta, legitur in Diariis Neapolitanis Ducis Montisleonis praestitisse Cardinatis Florentinus illius Pontificis Legatus. Caeterum in Sancta , & Joisredi nuptiis, non Capellanus Major , sed Episcopus Gravi nensis sacro munere functus est , quod ille Regi adhaerere debuerit, dum Li- turgia celebrabatur . Pergit Brochartus, benedicto , traditoque anulo , inchoatam suisse solemnem Liturgiam , ritu

jam alibi descripto; eaque durante: Sponsus , ct sponsa ,

ait, locum habuerunt in medio Pres terii inter Auare Othalamum , Altari facies vertentes, ante se habentes quilibete sinum bracmti auri ad genuflectendum, , duos/miles adsedendum, di sedebant, quando sedebant Legatus, ct Rex, ct eum iliis etiamsabant, ct genuflectebant. Ad Hetationem

. Sacramenti, Spon I, G Spons genuflexi tenuerunt quilibet unum cereum album pultare elaboratum trium librarum , vel circa, decem ducatos infixos habentem illos tenentes usae ad finem Misse , excepto eo tempore , quo eis pax dabatur , tunc Clericus Sacrissiae tenuis ambos cereos, pace accepta, illos eurestituit. Facta elevatione M. Sacramenti tentum fuit super Sponsum εν Sponsum baldaehinum cum quatuor baculis, stio ruis unum tenebat El. D. Ioannes Piceolominem de Aragonia , Murebio L/citi , frater Dueis Amalphitani , nepos Reverendissimi Cordinalis Senensi ex fratre ὁ Mag. D. Carolus Comet Venafrae fecundum ; ct tertium, ct male, quia Religiosus non debet gravari in Milibus , Religiosus D. Cauerandus Borgia Miles ordinis S. Ioannis Hierosi mitari frater R. D. Cardinalis Legati; ct fuartum Mai Bartholomaeus Serra Miler, inque ps eommunionem Celebrantis. Dicto per Cel δrantem: Per omnia lacula iaculorum, ante, Pax Domini, Celebrans posuit SS. Sacramemum super Patenam, videlicet illam particulam, gus Sanguini erat commiscenda, ct con versus ad sponsum , ct fossam in eorum loco permanentes, sam in medio Altaris dixit super eis Dominus vobiscum , sponsi benedicens, oremus propitiare Domine M. qua dicta con versus ad Altare Celebrans aecepta particula dixit Pax Domini. Tum dicta oratione prima Domine Iesu Christe , CelebramR r δε-

337쪽

derii parem eum ore Diaeom , ct Diaeonus eum ore sponso, ct eum ore sponsu ponsae : Legatus , ct Rex non habuerunt

pacem , quia ita dixe τι esse consuetum. Facta communione

adminis ratum fuit haldaechinum, di reposeum in Saeripiam. Finita Misus Uus o sponsa accesserunt ante Altare, di ibi

in ultimo gradu per dictis duobus cus is genuflexerunt, ad ipsos eo resus Celebrans eum mitrasans dixit: Accipe uxorem tuam , prout in Ordinario. Ium sponsur, deinde sponsi

o btulerunt Celebranti cereos cum ducatis , manus ejur osulantes , de quibus tamen famula Reginae duos ducatos sublice emtraxit L videlicet de quolibes cereo unum ducatum. Lega I ,

bis peractis, sanr in sede sua, ct thalamo , Crucem suain Capellano suo extra thalamum ante Imum tenente , dedit ben dictionem dicens cte. Et eomessis interessentibus Indulgentias festem annorum, quar publieavit Celebrans, descendit dei de Legatus , ct Rex de thalamo, ponsam inter se recipieniet , sponso, ct aliis ordine superius dicto incedentibus , asenderunt Cainum per Iumactam prope Altare eonsituram . ubi Legatuspermansit illa die, que eirciter sextam horam noctii; foti parum pos incensum in Castrum collationem in camerasibi as gnata , deinde ad Regem rediit , qui Fbi thesaurum suum Viendit . Prandium fecerunt ibi Legatus, Rex, s Uui, o sponsa, D. Hiderieus , ad dextram D. Frideries Orator Regis Hispaniae , adflnistram Regis D. Iosfreduis msui , di ad siuiseram D. Iosfredi Gentius Hirginius . In reptum fuit prandium elata horam secundam noctis , o duravit inter horam quintam, di sextam. Peracto prandio, oons a Legara , ct a Rege associata fuit ad Palatium sponsi, quo

erat immediate extra portam Castri novi , praecedem e sponso , di aliis, ut hoc mane fecerunt . Ritus hi sere omnes occurrunt in pluribus Gallicanis ordinibus ad benedicendas nuptias editis a Martene , hique Deile ab Andegavensibus ad nos derivarunt : presertim caeremonia illa suit antiquissima , ut dum conjuges benedicebantur , super eos velum expanderetur iiΡ signum pudoris, quod ab Ambrosio Iib. de Uirg. cap. II. dicitur flammeum nuptiale. Is ritus adhuc in Gallia viget, uti etiam ritus oblationis a sponsis faciendae. Quod vero ex oblatio

338쪽

tione a conjugibus saeta Antistiti , duos abstulerit nummos Aulica Matrona, uti narrat Brochartus; id videtur derivatum ex veteri Gallorum more , qui in ineundis nuptiis densertos quosdam exhibebant, quorum aliqui tradebantur sponse in signum traditi dominii bonorum , sicuti anulus datur illis fgnum dominii corporis, alii vero Sacerdoti rem sacram ministranti concedebantur , uti jam diximus . VI. Faustum, fortunatumque conjugium CAROLI Boseaovii gloriosissimi Regis utriusque Siciliae, & MARi E AMA-Lin de Saxonia Augusti III. Poloniae Regis inclytae filiae , auspicato initum est Dressiae, anno I 38. die 9. Maii, in AEdibus Regiis , vices Caroli Regis obeunte Pincipe Electorali

Saxoniae, germano Serenissimae Sponsae. ordinem totius rei gestae his verbis exhibet Historia illius anni, Amstelodami, Venetiisque edita: II Conte di Genesara , d o asser concertate in Vienna eriris radore te esse attinenti ri mede o Spon-

fallato , rue te da vagna grosse rimes e con preatos regali per la bos, e eolrordine des Toson d'oro per esse tui, porto si a Dressa, ope li 7. Maraio fece iis publico ingresso eo iisraordinaria magnificenaa. ud eguente H Conte di Fries , Mini o di Stato , Consi iero intimo det Re Augusto, e G

gli is Principessa Reate in Iodio per u Re delu due Sicilis. Apulo dat Re di Polonia rasens pass) azudienΣa delis Regina, in trodotiovi dat Conte di Uratistam Gran Maestra di sua Mare sd. La Regina asea presse di se la Principes a Reate, accom pagnata da molle Dame. DUM ehe P hasiadore parto alia Regina, ct ebbe olla medewma favorevole la rissa, Arsepose alia Principesa, ebes timente ris se in modo graaios,

gina Madre la permissi me di presentare AE a Princisesse H r

339쪽

lacchi du loro is benediaetione nuzziale. Segia Iasunetione in una gran Sala alta preseras delu loro Masa, de' Principi, e Priseipesse delis Cafa Reale, e dege Ambaseiadori Cesarei, edi Spagna. ν'intervmne ancora tutia D Nobilia delpame , come pure gran numero di Signori miscebi, ct altri forastieri. Inia it Munato immo i Te Deum , che D cantato da Musicitra is strepito di una triplice saries de eannoni, e delu --βhettaria. Dopo la funesone ii Re , la Regina, e tutia PH-lusire adunonas accompagnarono Ia Real Spos mi suo A ar-

tamento. L era vira un lauto convito . La novella Regin adelis ire Suille, it Re , e la Regina di Polonia, i Primipi , eis Prineipesse det Sangue cenarono ad una lavola, in cui furano

340쪽

me dirimputo at Real Palaetas. Id I 3. parti is S di Monmatrino da minita, eousse aecompugnata da Gentiori sino anhisu, prima Psa. DIta ivi una lauta collanione in eas dei Apra mento to Conte di Bruti, la Regina Sposa riceputela benedi ione de Genitori, e con data con teneri abbraccia

utenti m egui H Do via gio verso Napoli , e passando per is

Sosia , e Boemia , e Austria , pres la via di Palma raop. sprima Hageta Frentura della Republiea di Venezia . Ad hunc usque locum Serenissimus Conjux miserat Cajetanum Buon- compagni Soranorum Ducem , Supremum Praesectum Domus Reginae, Magnatem Hispaniae, nune Plumbinensium Principem , Sociumque Velleris aurei, & Regalis Ordinis S. Januarii, &Catharinam Caraiam Colubrani Principem, Primam Aulae Matronam, aliosque plures Aulicos, qui Conjugem , Neapolim usque deducerent. Eam Veneti Patres in ligni magnificentia, fastuque splendidissimo, in omnibus suae Diti

nis locis excepere, coniti tuto ad hanc rem Antonio Mocenigo, qui ipsius Senatus nomine , & vice curaret omnia, Reginam que coleret consuet is officiis . Nam est in more positum apud

amplissimos Patres illos summis honoribus prosequi Regales Principes, trajicientes Venetae Ditionis loca; quod Oli in etiam Beatrici Ferdinandi I. Neapolitanorum Regi Filiae, Mat hiae Hungariae Regi desponsatae, atque in Pannoniam eun .i praestitere magna pompa, quam describit Franciscus