De capella regis utriusque Siciliæ et aliorum principum liber unus auctore Josepho Carafa c.r

371쪽

cum spiritu tuo. Oremus. Deus Invictis virtutis Triu b tor , ct omnium rerum Creator , ct Sanesificator , intendμ 4 praees nostras, ct hoc indumentum militaris gloriae Miniseratu erendum , ore tuo proprio benedicere oesanctificare digne .ris, ct hunc servum, qui θs utetur , tibi devote lauda-bUiter fervientem, gratum efficere diraeteris . Per Dominuri nostrum. Amen. Ad haec Tyro medius inter duos Sodales, qui sponsorum vices gerunt, salutato Altari, ad Regis Solium accedit , ibique genua submittit : tum e sponsoribus unus Regem illius nomine deprecatur , ut Tyronem donet torque & vestimento Societatis. Mox eumdem Rex sciscitatur , an armatus litMiles Qui, si cingulo militari laaud donatus fuerit, eo donatur a Rege , hoc ritu . Praefectus Regii si ibuli porrigit Regi ensem, quo Rex ter percutit humeros Tyronis, isque ensem deosculatur λ mox ense, & equestri cingulo a duobus sponsoribus cingitur. Tum Praesul Sacra faciens , accedit ad Solium Regium , ac stans, hasce preces inclitabit. Accipe gla

dium hune in nomine Pareis, ct Filii, di Spiritus Saucti, o maris eo ad defensionem Sanctae Ecclesiae Romanar, Regis πο- fri CAROLi BoRsosii Supremi Prin pis, ae Magisbi Ordinis, ct tuum, ad confusionem inimicorum Crucis Chrysi, ae Fidei Christianae, ct quod maxime ferentis animi praestantia commendat, illa neminem injuste laedas, quod i e praesare dignetur, qui eum Putre, in Spiritu Sancto vivit, ct regnat

Deus in faecul acculorum . Tyrone responderite: Aine s.

Quod si Militare cingulum jam induerit, haec caeremonia omittitur. Tum Secretarius ordinis Tyronem sciscitatur , an jurare velit, servaturum se se ordinis Statuta. Quo respondente, se paratissim uiti esse, desertur a duobus sponsoribu ad Antistitem sedentem in saldistorio ad Altare. Ibi flexis genibus, dextra manu tangens Evangeliorum Codicem, legit hanc juramenti formulam: D N. N. prometto a Dio Trino, di uno, alia seuere Hergine Maris, di a S. Gennarod'est e feriis a sus Maesis , Capo , Murano, e Gran me siro del Real Ordine di S. Gemetara, ct asmi Sereni mi Sue cesseri, ehe sar anno Capi di que ordine in tutu Poeeasioni , uelle quali si trasurd de onore, sua , e sato di i M. e detr

372쪽

Ordine, facendo eis ebe deo fore an Mon Catali ero. Promutodi difenderes re a tuito miopolere la Santa Fere Cattolica Romana, Iouevare , e disendere te V ope , i Pupini , e le persone inferabili datro pressioni con parole, e cor opere ster uanto mi ueri scrme . Oseerpaia inpio Himeette tulte DPrat, e soluti GV ordine, eos preseritte, come da preseri verss. Porteia di continuo la Croee deli Ordine scoeso di pon-gono li Statuit , e via Santisiura Trinitd, Beata Vergine, e S. Gennaro urite questi miri poti , flate presenti almos ire di quesa inia ultima voloniis . Praestito juramento, iistit se Regi , eumque provolutum in genua duo sponsores induunt

ordinis Uestimento, Rege quoque manum admovente ν οInterea Cancellarius ab Altari ad Regis Solium pergens, haec pronuntiat verba: Accipe hanc vesem immaculatam, quam securus perferas ante Tribunal Dei. Suscipe jugum Domini Dave, G onus leve, quo non gravari, sed aequiescere ani mus debet. Ad haec Tliesaurarius ordinis exhibet Regi Torquem ; & Cancellarius ad Tyronem versus: Credisne , ait , hoe esse vivificae Crucis Agnum , in quo Chrsus pependit , ut sua morte nobis vitam conciliaret Z Cui Tyro: Credo. Rursus Praesul. Et Me, inquit, est ordinis Beati Ianuarii signum , quod semper tuo pectori ad Mereat. His dictis Tyro Crucem deostulatur; eique Rex Torquem imponit , Praesule dicente: Accipe hoe signum in nomine SS. Trinitatis, Beat .e Maricrirginis , O Sancti Ianuarii Maroris, in Fidei, di Chri fiant nominis incrementum p Tori tuo ideo Cruram eommenda mus , ut ita I cordi proximior; ct dextera fortiter dimicansiliam defendas, di defensam toto zelo reverearis. Osculata deinde Regis manu , eum Rex amplexu excipit , qui fur gens, salutato Rege, singulos Sodales amplectitur, & suo se sistit loco . Interea Praesule praecinente, decantant Musici Psalmum, Magnus Dominus ct laudabilis nimis: quo finito se quuntur hae preces: v. Salvum faefervum tuum. II. Deus meus sperantem in te . Mitte ei Domine auxilium de fan BD. . Et de Sion tuere eum. V. Nihil prosciat inimicus iueo. R. Et Filius iniquitatis non amorat nocere es. Esto ei

Domise turrit fortitudinis . A facio inimici. Domine s

373쪽

exaudi orationem meam. R. in elamor meus ad te veniat.

v. Dominus vobiscum. R. Et eum spiritu tuo. Oremus. Deus qui justificas impium, O non vis mortem peccatoris, Mais satem tuam suppliciter deprecamur, ut hune famulum tuum de tua misericordia confidentem earisI protegas benignus auxilio , G assidua protectione eonferves, ut tibi jugiter fer-Φiat , ct nullis tentationibus a res paretur . Per Christi GDom num nosirum. Amen. Tandem sacram rem abselvit in gratiarum actionem Hymnus Te Deum. XIII. Ossiciales ordinis pariter in Capella Palatina inaugurantur, hoc ritu. Ubi Cancellarius Rem Divinam ege rit , is qui promovendus est, medius inter duos Equites , salutato Altari, procumbit ad Regis Solium ; mox e sponsoribus alter a Rege petit, ut illi Crucem ordinis largiatur. Eu in dem Secretarius ordinis interrogat, an interpolita juramen ii religione, sit ea , quae sui sunt muneris, facturus. Eo aD firmante , ducitur ad Antillitem in Altari sedente n , Pontificalibus indutum ornamentis, tactisque Evangeliis, flexis gemnibus, hoc sacramentum emittit: Io N. Noura eprometto

a Dio Tri uno, alD Beatig a Vergine Maria, ct algorisso S. Gennaro di bene e sede rete fervire fua Maesa nelmis impieν, aeui sV degrata di promusvermi. Saro fm pre fedete alis Mae fus, Copo , Soreano, e Gran Marsyro, ct σώοi Serenissimi Successori, ehe Dranno Copi di ques sedine, in tuite l'occasioni, ebe s trauerd desilanore , zita , σsato G S. M. Prometra di disiare sem e lasanta Fede Catullea Romana, te peripe , 3 pupilli, e lemmone miserabilidalroppressioni eonparate, di opere, per quamo misera per messe, ct in tuus II d piis, chesia riss su neue eoniniugioni ris Ito alia mia earica, io complis e condo robligo dis-delissimo so ullo G S. M. Tum Antistes benedictionem pronuntiat , porrecta illi Cruce in argenteo bacili: Benedie Domine Iesu Chrse hane Crucem tuam, per quam eripuisi Mun dum a Daemonum potesate , ct superasi musione tua surae forem seceati, qui gaudebas in praevaricatione primi bomini, per Istri suiu sumptionem. Per Chrsum Dominum nosirum. Amen. Accedit deinde Praesul ad Solium Regium, ubi stans,

374쪽

eonversusque ad ordinandum genibus flexum , eum interrogat : Credis, ne hoe e vivificae Crucis signωn die. uti para- grapho antecedenti legitur. His dictis, ordinandus osculatur Crucem , quam illi Rex collo imponit, Praesule dicente e Suscipe ho 2 m cte. Deinde Regis manum deosculatur, &ad stium se recipit locum. Tum Psalmus Magnus Dominus, preces, & tandem Hymnus Te Deum decantantur. Deniques qui absens a Neapolitana Aula in Societatem est cooptandus , id muneris a Rege alicui Antistiti, vel Socio ordinis demandatur, isque alios designat, qui in ea caeremonia vices agant Cancellarii, & Secretarii Societatis; Sodales etiam, si qui illic sunt, monet, ut ad novi Socii inaugurationem peragendam conveniant.

XIV. Diximus tum a Soetis Uelleris aurei in Hispania, sestum S. Andreae Apostoli tutelaris , tum a Confratribus Ordinis Spiritus Saneti in Gallia, saerum Divino Spiritui diem;& a Sodalibus ordinis Periscelidis in Anglia , festivitatem S. Georgii Cappadocis solemni ritu celebrari. Et quidem antiquo more receptum est in hisce Equestribus Sodalitiis, ut stata sint sacra , & dies soletianes indicti , quibus cuncti in interesse debeant, quemadmodum olim a Sodalibus Equestris Ordinis S. Michaelis Archangeli in Gallia, & Lunae Crestentis apud Andegavenses Principes, & alibi passim usitatum constat. Sed & apud Neapolitanos Reges idem mos viguit: siquidem Constat res Equestris Societatis Navis a Carolo III. Rege conscriptae sub S. Nicolai Epistopi patrocinio , singulis annis hujus solemnia agebant in Ecclesia ab eodem Rege in honorem Sancti Episcopi excitata de qua re Beatillus in Historia Barensi. Pariter Equites Nodi, seu Spiritus Samsti,

quos Ludovicus Tarentinus conscripserat, sacrum diem Pentecostes singulis annis celebrarunt solemni pompa in Capellata, Arcis Lucullanae, vulgo Castello deliravo . Ut enim constat ex Statutis illius Societatis supra relatis , conveniendum erat omnibus ad agenda Comitia, & solemnia Societatis, ex Hario Regio subministrata pecunia illis, quibus esset inopia rei familiaris. Et in hisce agendis solemniis candida gestabant indumenta, ensem manu tenebant, auditaque Liturgia, Hymnum Digiti os by Coral

375쪽

332mnum decantabant invocationis Spiritus Sancti, tum Comitia habebantur , omnesque cidem menta accumbebant . Ex

receptissimo igitur hoc instituto decrevit Serenissimus Rex CAROLUs BORBONius singulis annis sestum diem S. Ianuarii a Sociis.huius ampli I mi Sodalitii in Capella Palatina celebrandum. Eo die Sodales solemni vestimento Ordinis induti, &quatuor ejusdem Societatis Officiales adeunt salutatorium Regis cubiculum, ibique Principem expectant, quem mox comitantur ad Capellam Palatinam I ad cujus fores Cancellarius ordinis Regem adspergit aqua benedicta. Tum Rex sedet in Solio a cornu Evangelii, & ad Regis latus insident se inno sine postergati Socii Omnes , servato inter eos antiquitatis ordine ; e regione vero assident in simili scamno officiales Societatis. Rem Divinam facit Pontificali apparatu Caneellarius ; qua expleta, Sodales pariter Regem comitantur ad aedes usque suas. Quandoque non in Capella Palatina, sed in nobilissima S. Januarii Capella, quae adhaeret Metropolitanae

Ecclesiae, eelebrantur solemnia: tum vero Socii occurrunt venienti Regi usque ad fores Metropolitanae Ecclesiae , &discedentem pariter usque ad eas fores comitantur. Cardinales,

R Epistopi, qui in hanc Societatem adsciti sunt, intersunt Rei Divinae induti sui ordinis ecclesiastico vestimento, sed sinul gestantes Torquem societatis.

376쪽

CAPUT X.

delitatem. ii. De quibusdam aliis sacramentis, qua να- Aula Regum Gril praefantur. iu. Ritus jurandi a GaIliae Regibus inita foedera. iv. Ritus praefandi hominia, dijurandae sidelitatis Principi Apuricensium in Hispania. U. Deferamento edendo a Gericis Aulae Hispanae. VI. Et quo Regei Hispaniae se obligant foederibus mseodiendis. via. RHos jurandi fidelitatem Regi Lusianiae. viii. Et Regi Saminiae. ix. De juramento Melitatis in Meuia. κ. Es in Neapolitano Regno. xi. Ritus hominii exhibendi apud Neapolitanos usita I. Nlignis est in Aula Principum caeremonia, qua subditi fidem suam eis obligant, interpolita juramenti religione; vel Principes ipsi sacramento promittunt servaturos 1e subditorun jura , aut inita foedera ad Regni tranquillitatem. Et haec quidem sacramenta, aut in ipsa Regum inauguratione, aut in Regni Comitiis, saepe in capella Palatina, & coram Magno Capellano praestari solent Hujusmodi est in Gallia fidelitatis sacramentum Regi exhibendum ab Epistopis recens promotis, juxta vetustissimum illarum partium ustina, de quo fuse agit p. a. de Benes. lib. 2. cap. 47. doctissimus Thomassinus. Is ibi tradit, nulla quidem vetustioribus sarculis Episeopos Galliae sacramenta edi disse; Carolum Magnum, &Ludovicum Pium justis addu

ctos caulis ea coepi ise exigere, cujus rei diserte meminit an no 836. Concilium Aquilranense II. can. I a. at non in Epi scoporum consecratione, sed in Regni Comitiis, una cum

caeteris ordinibus praestitum id obsequit; deinde Epistopos, praesertim Hincinarum Remensem haec juramenta detrectas se, quod diu manae, &Divinae leges eos a juramentis prohibe Υ y rent s

377쪽

rent , & nefas esset manus sacro Chri sinate delibutas, atque tractandis sacris rebus dicatas, juramentis, & hominiis saecularibus profanare; hinc Reges inducitos, ut a caeteris juramentum , ab Episcopis promissionem exprimerent . Uerum posteriores Reges Carolinae prosapiae juramenta Episcopalia in integrum restituerunt; & quamvis rursum data esset opera , ut haec hominia exploderentur , cum de proscriben dis investituris actum suit; ae Urbanus ΙΙ. in Concilio Claromontano, anno Io9S. &Pasichalis II. in Concilio Lateranensi a praestandis hominiis Clericos probibuissent; deinde

tamen acquievere Romani Pontifices , ut rejectis investituris, sacramenta, & hominia retinerentur: tum Innocentius III.

in Concilio IV. Lateranensi unum id vetuit ut ne laici a Clericis iis exigerent fidei sacramentum , quibus nulla temporalia contulissent. Exinde in Gallia illis dumtaxat Episeopus incubuit necessitas hominii exhibendi, quorum Ecclesiae aliquo Regio seudo donatae essent, reliquis omnibus uno in Reges fidei sacramento defungentibus. Denique Franciscus Ι. hominii necessitate Gallos Episcopos absolvit, atque ad haec usque tempora non nisi fidelitatis juramentum ab ipsis exolvitur. Et olim quidem non Archiepiscopi, & Episcopi dumtaxat , sed etiam Abbates, & Abbatissae haec persolvebant sacramenta in Capella Regis, peracto Sacro, aut ad Uesperas, praesente Regis Consessario , uti legitur apud Carolum Degrassalium lib. a. Regalium Franciae: deinde vero ad nostram usque aetatem, non jam Consessarius Regis, sed Magnus Eleemosynarius excipit hujusmodi sacramenta dumtaxat ab Epistopis emittenda. Veterem juramenti sormulam exhibet Almonius lib. A. de gest. Franc. cap. a . Ego Imnemarus

Laudunensi Ecclesiae Episcopus, amodo, ct deinceps Domino seniori meo Carolo Regi in deus, ct obediens secundum ministerium meum ero , Aut homo suo seniori, o Episcopus, per restam suo Regie e debet. Iuramentum ab Arnulpho Arelli episeopo Rementi exhibitum in Concilio Remensi anno 989. Hugoni Capetio Regi, & Roberto filio , in praesentia Regis, Episcoporum, Cleri, & populi , ita habet: Ego Ar- 9bur gratia Dei proeniente Reworum Archiepiscopus,

378쪽

promi Io Regibas Franeorum Hugoni , ct Roberto me sidem plenissimam servaturum, consilium, di auxiatum secundum meum scire oe posse, in omnibus negotiispraebiturum , inimicos eorum nee consilio , nee auxilio ad eorum infidelitatem

fienter adiuturum ; haec in eo pectu Dipinae Majesatis , Ohonorum Spirituum,'utius Ecclesiae exsens omitto, pro bene servatis Iamrur psemis curnae benedictionis. Si tero quod nolo , ct abs ,-bis deviavero, omnis Mnedictio mea consertatur in maledictionem,'flant dies mei paues , Episcopatum meum accipiat alter, recedant a me amici mei, Angue perpetuo inimici . Ad confirmationem sacramenti manu tangebantur sacra Pignora, unde corporale dicebatur sacramentum , quod iniquo serebant animo Episcopi Concilii Carisiacensis in epistola ad Ludovicum Germaniae Regem, quasi Episcopali dignitati minime conveniret. Sed in hominiis praestandis manus supponebantur manibus Domini ad servitutem, subjectionemque denotandam, & hinc hominia Ecclesiae subinvisa suere. Saeculo decimo tertio is erat ritus edendi

ab Episcopis juramenti, quo usus est Willelmus Episcopus Andegavensis anno Ia9I. Fecimus Regi 'Hippo Iuramentum fidelitatis in hune modum, videlicet quod sola nobis, ad eo tam posita in modum Crucis ante pestas, ct manu ad pecturmisse, libro Gangeliorum coram posito, dixit nobis de mandato Regis Dominus de Chamberγ Mius: Vos juratis Domino

Regifidem, legalitatem, oessio ejus Regi Francorum poseum, ρο ρuod fervabitis eisdem corpora , ct membra , ct vitam, ct jura Da, ct honorem tuum temporalem ; ct si petat a vobis eo Eum bonum, ρο Adeo, sibi dabitis. Ita

juratis. Et nos ref ndimus: Ita juro. Hodiernum vero hujus caeremoniae ritum describit Petratius lib. a. de Orat. Reg. Gall. cap. 63. 6 . 63. Antequam Episcopus recens consecratus ad jurandam Ragi fidelitatem accedat, Bullas promotionis suae Magno Eleemosynario exhibeat, necesse est ut is inquirat , an Regiis juribus , & Regni statutis consentiant. Has ubi ille probaverit, diem conitituit ad juramentum prae standum quo die Episcopus Rotchetto, & Mantelletia in

379쪽

Prinei pe eelebratur. Leisto Evangelio Sacerdos, qui Sacris operatur , sanctum Codicem tradit Clerico alicui, a quo defertur ad Episcopum . Is vero salutato Altari, & Rege , a ceptoque libro, ad Regem accedit, flexisque genibus, librum praebet Regi deosculandum , mox tum ipse, tum Rex manus Evangelio superimponunt. Adhaae Magnus Eleemosynarius Antistitem illum sciscitatur, an velit promittere,& jurare Deo, & Regi super sancta Evangelia , se ditiones

omnes suae Dioecesis, oppida, arces in Regis fide servaturum, Regi se fidelem futurum, nil contra Principem moliturum , imo si quid in Principem moliri noverit , conscium ejus rei Principem facturum. Cui reponit Antistes , se se

ita jurare, ac promittere Deo, & Regi ; eique Rex subdit: mea Mus ens lagraee . Surgens deinde Episcopus, salutato Altari, di Rege , reddito libro, suo se loco restituit.

Tum debet totius rei gestae documentum propria manu, pro prioque sigillo obsignatum exarare , atque Magno Eleemosynario tradere qui etiam aliud documentum Episcopo exhibet, quo testatur, illum tali die, tali inense, & anno consuetum juramentum fidelitatis exolvisse. Neque enim Galli canis Episcopis recens promotis conceditur bonorum temporalium suae Ecclesiae administratio ante praestitum hujusinodi sacramentum; ea quippe bona statim post Episcopi mortem nomine Regis administrantur jure Regaliae , de quo sese agit Petrus de Marca lib. 8. de Cone. Sicerd. & Imperii. olim praestito juramento, quaedam pecuniae summa solvenda erat ab Antistite Comiti Palatii, seu Senescallo Franciae , quae nu hendis nobilibus puellis, quibus nullae essent opes, concede batur: sed Francisei I. Regis decreto anno I 126. hujus distribuendae pecuniae cura demandata est Magno Eleemosy

nario.

II. Sunt & alia sacramenta, quae non in Capella Palatina, sed in aedibus Regiis praestantur. Ita ii Proceres, quibus coneredita sunt Aulae, vel Regni primaria officia , sedenti Regi in suo cubiculo , junctis cum Rege manibus, legente secrament r sormulam , qui est a summis imperii negotiis, jurant Regi fidelitatem. Quod si is est e supremis belli

380쪽

Ducibus, quos nuncupant Mare sicallos Franciae, huic a Rege traditur virga in lignum collati imperii militaris: Duces

vero Pretorianae Legionis gentis Francorum, & Scotorum , ense cincti ad juramentum praestandum admittuntur , uti testatur in Caerem. Galliae lib. 3. cap. I. q. I. Dumontius. Magnus quoque Eleemosynarius jurat Regi fidelitatem, ejusque

juramentum , uti & aliorum Procerum Regni Rex ipse excipit; attamen juramenta, quae a caeteris Clericis Capellae Regiae emittuntur, a Magno Eleemosynario excipiuntur. Nam Clerici antequam in Clerum Palatinum adsciscantur , fidos se Regi sore sacramento promittunt coram Magno Eleemosynario : quod jam in usu fuisse saeculo decimo sexto regnantibus francisco II. Henrico II. & III. & Carolo ΙΚ. ex pluribus monumentis ostendit Petratius lib. I. cap. I 6. Qui & ibi observat , illud esse discriminis inter Clericos Palatinos Regum Galliat, & Regum Hispaniae in huiusnodi exhibendo sacramento , quod nempe Clerici Aulae Hispanae D. Petro, Ee.clesiae Romanae, Romano Pontifici, Regi, Reginae, Principi Asturicensium, & Magno Capellano fidelitatem promittunt ό hanc vero soli Regi pollicentur Clerici Palatini R gum Galliat. Caterum mos est antiquissimus, ut Palatini Clerici sacramento fidem obligent suam. Id enim constat ex querelis , quas detulit Carolus Calvus in Concilio Tullenti ad Saponarias anno 8So. de Ganelonis Archiepiscopi Senonensis perfidia, qui illi sacramento fidem suam devinxerat , ex quo suerat Clericus Regiae Capellae: Haeabat tune Pasore Metropolis Senonensis, quam juxta consuetudinem pracdere forum meorum Regum, enuoni tune Geries meo in Capesela mihi semienti, qui more liberi Curici se mihi commendaverat , ct Melitatem sacramento pr-ferat, ad gubernan

dum commisi. Memoratur etiam a Carolo Calvo in proclama tione adversus enilonem Toutoldus Clericus Capellae Regiae, qui mihi se commendavit di Melitatem aeramento stronii sit . Exinde propensissimos suille Reges in promovendis ad Episcopales sedes Clericis Palatinis existimat Thomas sinus.

Verum ubi promovebantur novo, se sacramento adstringebant, ut patet de Gancione, quem praeter editum sacramen '