장음표시 사용
81쪽
RE R V M RO T ME. et Verba primu declaranda noxsensus elirietas est. x Geometria rithmetica conferunt ad cogni-- tionem Pniuersi. 3 Euando detur Tutela Fiduciaria. si refert exempla Fid. Tut. n. IO. O I 2.
1 Dictio Plerunq; notat alios dari calus similes.
6 Faemina habet haereditatem liserti, non tutelam . Eulneribus datur haereditas, non tamen tutela. 8 Seruus quis ure ciuili constituitur ne dum me ditione ,sed etiam caeteris contractilus .s Ingratitudine quis reuocatur inseruitutem. 11 Regula delet continere indiuiduos casus.13 militat eadem ratiost extentio . 1 Tritauus , m alijsupra eum balent contra Tas.
i s Praetor in edicto sonori posieis contra Taό. o- eauitsolum Patrem Avum, , Proauum. Disseritur, an Iustinianus formaliter tractet disF1duciaria Tutela. Cap. I.
E CIM U S sundamenta, quibus tutE, T roe p0ssumus Rrcem totius tractationis eri- gere, & constitutionem hanc dubiam,
obscuram, ac dissicilem, certam, claram AL 'DUO atq;facilem reddere, t quo ut apertius fals
82쪽
ALCIB. LVCAR. LIB. SING. fiat,& commodius, literalem sensum aperiendum primum, & corticis verborum non minus asperam, quam reconditam potestatem enodandam mihi proposui; tu quas in medulla continet penitus abstrusas dissiculta-ttas omnino educere, ac dis luere: his enim tanquam duabus alis quilibet vestrum subnixius,arcein huiuS ex .plicationis foeliciter, ac faciliter, appraehensione inge-mj, poterit ascendere,no secus, ac Geometria,& Arithmetica, tanquam alis duabus ad coelestium corporum, ac totius uniuersi cognitionem homines evehi posse
Plato ille,cui ob singulare ingenium , ac eXcellentem doctrinam Diuini sibi nomen coparauit, professus est . . Sed primum aggrediamur,quod verba respicit. Re
fert in capitis ingrcssu Iustinianus prima principia Tu-
tulae Fiduciariae, ostendens inde exurgere ; Vbi Parens, qui Filium, vel Filiam, Nepotem, vel Neptem, vel deinceps impuberes manu miserit, effectus ex Vlpiano ad Sabin. biliorum Tutor legitimus, non dum completa tutela; ex hac luce migrauerit; Quoniam ,eo defuncto, liberi eius, si quos, perlects artatis habuerit, fidu- ciarij tutores esticiuntur filiorum suorum , vel fratris, vel sororis, &coeteror una, quod excepit ex Modestini resp. lib. Different. tertio. cIn praedictis vos monitos volo, t Iustinianu, mea sententia, sua constitutione formam simplicem, ac puram 'minime tradi di sis, nec Fiduciariam Tutelam coangustasse ad expressos tantum casus, ut non liceat ultra, uel citra ad similes eam referre ; ςe Sed late, per modum
exempli, ut inde liceat facilius a colligere, quando deceat fiduciariam constituere tutelam: ' sic pariter idem 3Iustinianus e alias interpretatus dictionem Plerunq; dum vult demonstrarc ex ea probari, non semper suc- .cessoribus Tutelam legitimam dari, refert t foeminas vocari ad haereditatem serui impuberis manumissi, aliutamen
83쪽
tamen esse Tutorem,& in clarum est illud ipsum in alijs quoq; casibus contingere, ut in praesenti mihi occum si sei. . fin. C. runti Minores omnes vigintiquinque annis f qui succedunt, nec ex hoc haben t onus Tutelae , nec timi relati leg. patri tuteLab Imperat. sic etiam alias g dum monet i seruos quoq, g a. 14ί iure ciuili constitui , venditionis modum retulit tan- pers=.pen. tum , cum alijs quoq; contractibus id fieri possit ,hnec sci a his, non inuentionibus pluribus , t ut ingratitudine, i asser- pen. tic ne principali, λ&alijs. ' ita C desib.f. 4 rstetrea trieo satis clare colligitur, Iustinianti non & eorum lib. statuere in hoc cotextu regulam formalem, cum ab eo, ut i s odi. & a Modestino m primum, reseratur per dictionem si c. iaci. tquae videtur portendere casus singulares, i regula au i M .c. , tem debet sub eodem verborum inuolucro omnia indi- peti h ι' uidua, sua vi, continere.ot Quin,ex illo ipso Modest. l co sertior deducitur ponderatio, quatenus in respo sese m D. desen non inseruit vocem csteroru)tacite. n. significat, forma μ' vere non ordinasse, nec minus ergo ab Imperatore hic, o l. pri. & ibi cum ab illo quasi a sente, Tribon. verba dedit velit. DD-de U.tur. Tandem, ' quid erit permittere Imperatorem regu lam hoc loci tradcre , cum & illa quoq; extendatur ad 'U hi alios casus, cum ratio apparet eadem ξ sic videmus pus qπνοῦ. t Tritavos, & alios progenitores supra eos, admitti ad iudicium bonoru posse ionis contra tab. emancipatorum t quamuis Medicto Praetorisq expressi tantum suci Ilqς' rint Pater, Auus,& Proauus. Et latius coeteris pertra- 'φ'ctat materiam hanc Niccolaus EuerarduS. e Praedicta sint, tanquam, arte summa, quadrata turris in media arce constituta, a qua ceu a puncto quodam,
sint perducendae aliquς lineo ad circumferentiam in geniorum vestrorum, quod statim exequar, si eadem benignit te aures praebebitis, qua usq; adhuc stcistis ,
84쪽
et Fiduciaria non datur, sim praecessit emancipatio. α Emancipatio ausolum requiratur ex parte im puberis, an etiam maioris in unoeil. In correlativis statuta in no proceduνt eti m .
' , s Portio dempta ex duabus lineis isqvasbus indu eit inaequalit/t m . cI 6 Filio minore, m maiore emancipatis, an si iocus Tuteia Fiduciari .n c M-iutrusium mel a leua, mel a fini traj parat aequaliter I S dux propter coniunctionem paralilia de ι nunt e D paralelia, tam ex disiunctione Mius, .
o G locus est a duauirparte intersit emancipatio. I o occursus repraebensus dum admittit Fiduci riam, etiam πbi non praecessit emancipat '- .' it Fidue. ansupponatpraecedentem legitimam ut 1 L In concursis, praestet ne legitima,an Fiam n. I 1 3 Laudatur Tho as arebio Mala pina, in Scipio eius Filius. I ς Emancipato minore,m ex maioriόus no emancipato, altero inpotestate,quis praeferaturine duciaria, oenu. IT. v 16 Adarianus Tantuccius laudatur.
85쪽
Ex qua parte requiratur emancipatio in Fi- .duciati a Tutela. Cap. II.
PRIMA si linea,Fiduciariam ' Tutelam non dari,
nisi praecesserit emacipatio,quod posuimus quarto loco in praemissis, & est in consesso apud omnes,t Du-2 bium tamen cst, an requiratur in Impubere, an facta in persona Maioris sufficiat: primum omnibus neruis tue-O tur Sylvester, i, alterum acerrime defendit Faber, e &per consequens Aretinus, 4 assiletus per illius vestigia progredi: quibus, si meam hic exposcitis sententiam )- libentissime assentior, nec suin solus, cum ex antiquis,& neotericis multi lint, inter quos est Io. Ferrarius, Granam. ς C inus,so Bartolus, g prs clarissima Iuris nostri lumina,pro quibus acriter pugnatum est prsceden ii Academia, inter duo Academiae Unitorum fulmina Cassiares, Mares coitum Conciliem unum, Reghinum Pontremulensem alterum; utrunq; nunc Iurisconsurutum, & Professerem, hunc in foro Romanae Curiae, illum in Scolis Senensis Gymnasij. ):, Et ne momenta rerum sola videar auctoritate meti ri , t credo probari, primo ex eodem Iustiniano, qui in hoc Tutore sexum tantum,atq; statem notat,an sit vel ne emancipatus, non querit, nos ergo lege sapientiores erimus , necessitate eum subiectum Parenti faciendo ΘΤum si Iustinianus expraesse permittit,emancipato impubere , dari Tutorem Fiduciarium Fratrem maioreminino testate retentum, quis dicet Maiorem emancipatum non esse pulter Tutorem Fiduciarium impuberis Fratris in potestate retenti, si agimus inter Fratres,inter quos, i vi correlationis, qus sunt in uno statuta,alteri quoq; debent esse communia e Tandem l si pet G a mus
86쪽
mus a Mathematicis non enim dedecet in re sensibi
li a sensu rationem ducere ) nunquam negabunt, portionem demptam ab una ex duabus aequalibus quantitatibus, inducentem inter eas inequalitatem,si ab altera potius dempta fuisset, potuisse eamdem insqualitatem introducere : & nos vulgo solemus dicere Tuam ,&meam Domum eque vicissm distare: quibus stantibus, Ut concludamus, an impubes, vel maior emancipetur, nulla erit differentia.
Sed, & de illo t hic potest queri , quod Scribentes
tractant CX ponendo rescriptum Imp. Anastasi j ad Poli carpum Praefectum : h hoc est, utroq; emancipato, impubere scilicet, & maiore, an sit locus fiduciariae tutela Θ Negat & hoc idem Sylvester: i sed contrarium tu tur Accursius, quem sequitur Faber,n Aretinus,* &Grammaticus, idem tenet quoq; Cinus Pistoriensis,q& quidem si lex confidit in eo pro emancipato , quare pro codem non confidet in eo emancipato Θ Ex una emancipatione tanta inter eos es: facta distantia, agnationis, familiar, successionis, ut ex altera maior induci non possit: ' disiunctio .n. inter duas lineas colisrentes propter tertiam, esst eadem si una tantum , ac si etiam altera a media disiungatur: & due pariter lineae propter punctum paralellar, una longior,breuior altera, desinunt esse paralelle ex segregatione minoris,nec si longior remoueatur,dicuntur minus paralelle, quamuis ad diuersum terminum essent distracte. Dabitur ' ergo tutela fiduciaria quamuis maior quΟ-que sit emacipatus, an ex parte minori S,an Vero maiΟ-ris, Vel utriusq; parum refert , dummodo piscesserit emancipatio : ' Hinc liquido consta iure repraehensum Accursium s a communi Interpretum Scola, quando profestis est, etiam retentis in potestate, usque ad Patris mortem, dari Fiducialiae locum, qm tunc maior
87쪽
minoris Fratris erit,citra cotrouersia, legitimus Tutor. Hinc pariter colligitur secundo i No esse tutum aDx t serere, fiduciariam tutelam supponere praecessisse legi . timam, nec quidem in potentia,quoniam in uno ex supradictis casibus , hoc est, quando emancipatus sit maior, & minor retentus in potestate, nunquam potuit.' praecedere legitima tutela, cum minor, dum erat in sacris Patris retentus,Tutore minime egebat, Unde velim t Hienae rmenter vererer subscribere Sylvestro, quamuis defen- cidatur ex eo,quod loquatur in primo calu ,hoc est emancipato tantum impuvere, vel quod verius credo) quia profiteatur Iust. hic tradere firmam tutelae fiduciariae. Hinc, & tertio insertur, t Posse aliquando certare licet ex una parte pugna sit imbecillis) Fid. tutelam cum legitima, puta ,si minor in potestate duos haberet fratres maioreS, Vnum emancipatum, alterum in potest te retentum, Vter erit in hoc casu tutor Pt Ut etiam a principio ingenij acumine excitauit, Scipio ex Marchionibus Mala spinis , qui non minus argute de Fid. Tutela dubitauit, quam prudenter, ac scite Illustrisse.& Excellentiss. Marchio Thomas eius pater in tutela Senensis totius dictionis, fidei sup a Serenisi. rdinando Mediceo Magn. Etruriae Duce, optimo, ac pysstantissimo Principe nostro sponte commissa, resoluat, decernat , atq; prouideat. t Sed ad dubium, iam si placet, reuertamur, Cum retentus in potestate sit regula compraehensus, Eum suscipere tutelam, qui vocatur ad successionem, & cesset omnino extraordinarium remedium ubi sit ordinarium , statuerem , cedere
Acrior tamen in conflictus, verum decet fateri si J t minor quoq; suerit emancipatus, quia sque distat ab aeretpesiti avtroq; fratre,& in utroq; est fiduciaria, nimirum in fra- nubi. tre retento in potestate,' & in alio ab eadem remisso:
88쪽
cap.dim.& e . rum, quae ibi tradunt Din
ALCI P. LVCAR. LIB. SPNc. quis altero praestantior, quaerebat non mediocri elegantia, ac lepore Marianus Tantuccius, tunc in Iure- et σciuili scolaris meus, minc V.LD.dc Canonicus Metropolitane Senens.& S. Domini Prothonotarius:) Apud t Sylvestrum, , & alios,nulla esset difficultas, cum cre- ρ. dant Iustinianu in praescripsisse formam fiduciariae tutelae, ex quo emancipatus omnino esset excl u sus ; verum quia positum iam est, η relata ab Imperatore elle eXempla , & posse referri ad hunc quoq ; emancipatum , saltem ex identitate rationis, adeo versamur in ancipiti, ut necessariu sit asserere, parem esse viritq;& sic utruq; esse Tutorem,& vel Iudici remitti, Ut pro tempore, pro .
pupi lii necessitatibus, & pro eligendi prautantia, possit, quem sibi videbit ur,eligere. RE M N O τ -
r Fratres fratruum, ω Parres filiorum FidueIa ri, Tutoressunt. 2 Patruus, Patruus magnus, alij ex latere Pserris possunt esse Tutores Fiduciarij. 3 Laudatur Io. Saptista 2 inus I. Pont.professo
An Cognati iocetur ad Tutelam Fiduciariam .ue Fabius Fanus laudatur. 6 In concursu gnatorum 6ognatorum,quis praeferatur in T,tela Fiduciaria. In concursu successionis Agnatorum , . Cogna torum,st fertur proximior. 8 Mensura tutelarum est successio.
89쪽
Quibus Fictaeiaria Tutesa detur . , Cap. III
i LTERA sit linea t Fratres Fratrum Tatores eia fici, & Patrem Filiorum, qui casus verbis claris sunt expressi intextin, licet posterior sit controvorsus, ut suo loco dicemus. φ Isti tamen non sunt soli, a bjquoq; reperiuntur, quibus haec tutela potest, iam relatis deficientibus , demandari, qui ab Imperatore implicite ut mihi persuadeo contra Iac & alios, de quibus aga alias, v credentes ultra fratres non extendi fiduciariam, sunt omnes compraehensi Dictione coetero- η rum . Quit ergo sunt isti coeteri Patruus, Patruus magniis, & omnes , ut facile credo , secundum eorum gradum, ex latere Patris coniuncti , cum quibuscunq; quadret eadem ratio. ς Querebat aliquando de coniunctis ex latere soc- minarum, quos Cognatos nostri appellant, ingenuus Iuuenis Io. Baptista de Ninis iam Scolaris nunc docto rea dignitate decoratus , & prosessor Iuris Pontis in patrio Gymnasio ad quem placuit respondere t Non minus quam Agnatis, Cognatis deferri , cum illi v
centur magis, Ut cognati, cum emancipatio de numem Agnatorum eos deduxerit, quo fit, ut sub eiusdem rationis censura censeantur .
. Sed i magis torqvcbat in medium producta in istis pariter Cognatis , non vetus dissicultas a Fabio Fano,& moribus, & animo non minus quam natalibus romano, & patria, nunc pariter in utroq; iure Doctore; 6 t 49d nempe sit agendum, ijs, cum his, qui ex latere Patris veniunt,concurrentibus ξ Crederem tamen,nulla ratione discriminis habita , proximiorem pr serri; in eodem gradu existentes admitti virosq; , t sic postea 7 seruatum suit quando ad successionem sunt admissi' etiam cognati i4 quae t ratio nobis patefacit viam ad Tutelas .e RG
90쪽
matur , . nn. seqq. in praesertim 7. '3 Petro Dbusto multum es credendum in merso
4 Sensus dicitionis Atquio ex mente I et F. ue Di tin Sed quomodo capiatur ex Accursio.. 6 Expositio dictionis Atqui θ ex sententia Auct.
. Dictio Atqui quomodo exponatur.
VT varie ' legitur haec dictio Atqui) in textu de- ,
scripta, ita multiplex est illius interpretatio, un- de diuersas in partes trahitur a nosmis, nec sat politio-
'x'gin' ris lingus Scriptores bene inter se conueniunci Osten- s s dit Commenta ibr Accursius posse legi Atqui, & re Hes Hi his. Atquin quoq; videmus locum Pauli ,h secundo
strod. glois..i ad Nerat.ex florentino ad nostrum vulgatum codicem, eadem hac diuersitate, tras portatum : quod iudicio meo, portendit discrimen esse nullum, vel leue, aut in H ....t ' eam acco inmodari paretem , quam suggerit occasio. , i Potest hisc comprobari , quia Accutitus dictionem
is insisti .es' Atqui )quam inlumniano 'pro certe)apud Pau Atqui de eib. tum d pro sed certe) serio exponit, quando i Petrus QR , Rebutas b ς cui in vocum interpretatione summa est 3