장음표시 사용
91쪽
AD IVs T. IMP. DE FID. TVT. 37έ tribuenda auctoritas , t eamdem dictionem tantum
cursius in Vlpiano ixj. ad edict. prius accommodaue- in rat, quam tamen alias in eodem met Vlpiano xvij. ad edict. g pro sed tamen)legerat, in Iust. h pro sed certe .s . Ex quot non vitio est mihi ascribendum, qui m Agis quam exquisitam verborum Obseruanti ain , hoc loci Veram rerum affecto cognitionem , si subtilitates hasce prietermisero, curiosos remittendo ad Nauseam, Syl- uest. Aldobrandinum, Thommam Gramm .i & alios, ct legendo secundum vulgarem impressionem , acci
piam Dictionem Atqui) pro sed quod probatur, tum quia ponitur ad differcntiam dietionis Autem )ibi Libertus autem si seruus mansisset ) tum quia est
introductio ad eam Rethorum figuram, qus a Grscis Prolepsis, a nostris presumptio, siue occupatio,Vt nouissime demonstrat Cyprianus m e societate Iesu rethor non mediocris , appellatur; quantula tamen cum vi maiori prosertur, quod essici forte posset dictione ve- rum quae idem importat, ut ex Vlp. R & Iuliano φ optime colligitur, quasi vero viderit Iustinianus obicem,& antequa ab alijs opponeretur,eu eXcitet,& resoluat, . . ut nostri hic; P ita ut sensus sit, Filios emancipantis liberi capitis Tutores esse Fiduc. emancipatorum ab eo, quamuis filij manumissorijs seruoru sint legitimi, quoniam impubero, in primo capite, si non esient emancipati non transirent in potestatem eorum, qui tutelam suscipiunt fiduciariam , in secundo vero sic , cuius rationis discrimen ad suu remittimus locu discutiendu . q
Dubito i non modice de Accursj expositione, qui reddit dictionem Atqui pro Certe cum veredi, stet ab Atqui quod vel ex eo colligitur,quia i M. Tul
lius utramq; cumulat ad exprimendos animi sensus, ut ibi R Atqui certe nihil melius est mundo. ct alibi Atqui H certe
92쪽
ALCIB. LVCAR. LIB. SING., certe ille agere debuit: quod certe commode non si cere potuisset , si idem importarent . R U M RO T ME.
a fur ex Fratre detur Fiduciaria, eum ex stiriosis legitima tutela. 2 Excitatur aliquorum expositio ,sed reprobata . 3 Confirmatio seu toris adsensimpraedi torum. Francisci Hotomani intellectus ad eri Ideoq;
nee in tutelam .s Ne b. intellectus ad 3ers. Ideoq; nee in tutela)σ Intelle Lius Auctoris ad ae mers. Ideoq; ncc in tutelam J. Alter intelle tus eiusdem ad eumdem mescia In vers. duo. niam filius quidem. bl. 4. s. &per gotide Iur. Par.
mod. ius. Pal. eo sol. a Meundum Hoti Hic ver. Ideoq; nec insultum a
Dilucidatur vers. Ideoq; nec in Tutelam.
C p. V. DV M ' Iustinianus retulit obicem in filio Patro- r
ni, contexuit quoq; rationem differentiar, per nuam liberti impuberis ille sit Tutor legitimus, cum filius emancipatoris sit fratris emancipati fiduciarius, ostenditq; contingere, quoniam libertus in seruitute retentus, post Domini obitum, in potestatem filij recidit b in fratris vero maioris impubes non emancipatus nequaquam. ς Ideoq; nec in tutelam. Hoc t aliquos ex nostris grauiter vexat, quia putant esse subintelligenda verba Eorum recideret . quae concluderent 4 Iustibianum intendisse dicere, AIterum iratrem non iacta emancipatione ) non rccidere in ab terius
93쪽
AD Ius T. IMP. DE FID. TVT. νterius tutelam , quod tantum a veritate distaret,quantum distat ortus ab occasu, quia fratres maioreS, communi Patre mortuo, sunt impuberu fratruu tutores.η ' Sedi adhuc non est omnis contrarietas detecta,
3 quia non sat est, iudicio meo, supplere Verba corum recideret si genus quoq; non declaremus , quare sis dicerem secundum communem sensum ; si legitimio sunt tutores libertorum filij Patroni, quia e sciem, non emancipatos , essent habituri in potestatem ; filij Patris emancipantis, quia, eo mortuo, non subintiant potestatem fratris,nec eius legitimae tutele subij ci debent, quod aeque distat a veritate,cum certum sit, hos impuberes subiacere tutelae fratruum,& quidem propter sanguinis proximitatem,& propter spem successionis legitimae; f & aliquantulum Hotomani g auget difficultat P. Ne ergo scrupulum faciat quomodocunq; sumptus 4 excitatus locus, qu si edum est desolutione: Idem Hotomanus h putat, verba Ideoq; nec in tutelam fuisse'
primo a quodam Commentatore parum mentem Iustiniani intelligente, per modum explicationis adiecta, mox paulatim a scriptoribus inserta parti sapientibns,& a librarijs, neutro prudentioribus, impressa demum :& ideo superabundare , nec adiecta suisse a Compilatoribus ; a quo sorte non disserepat. V B S. cum eadem illa verba in suo codice desiderentur. . . Theophilus tamen i vulgatam impressionem sequi videtur , nec difficultate hac isditur, quia verba ista Ideoq; nec in tutelam resert ad Fratrem maiorem Tutorem, dicendo filium hunc maiorem .s. non habere eamdem tutelam, quam filius patroni habet qui est legitimus tutor sed vocari fiduciarium . Quod certe verum est, considerata facti veritate, sed stante illatione Iustiniani,& rhIatione, quam facit ad eum im puberem, de quo dixerat, non recidere in pntestatem H a st
94쪽
ALCIR LvCAR. LIB. SING. 'fratris no emacipatu , no videtur undequaq; quadrare. Quare t cosiderate, an si in huc sensum forte tollere- situr omnis dissicultas: Filij emancipati, si non essent relaxati a potestate, sui iuris, Parente mortuo, eficeren tur, nec reciderent in potestatem fratris, ideoq; nec in
tutelam , subintelligite , tunc fiduciariam ut facta emancipatione) sed legitimam. Vel i possumus dicere, Iustinianum in vers. Ideoq; respondere his, quae dixerat in vers. Quoniam filius
hoc est, quoniam filius defuncti non transiret, mortuo parente, in potestatem fratris, ideo nec in tutelam legitima emancipatus, merito in fiduciariam,quasi dicere voluerit,-Alia danda est tutela istis filijs,quam detur filijs Patroni, quoniam impubes libertus transiret in pO .eestarem filiorum Patroni, impubes frater non transiret 'in potestatem filiorum Patris, hoc est fratruum suoru , unde cum sit ratio diuersa,diuersum quoq; ius constitui debet: quae non longe distat a priori interpretatione. IM T AE.
in x Aetas Tut orum, quae, GP nu. I 2.2 Triaproponit Auritor de aetatibus hominu diceda. 3 Aetas quid ex mente Alberti Magni. 4 Aetates humanae tres secundu Seruium Tullum. s Diagorici quatuor aetates hominum se olunt. 6 Grammatici quinq; aetates hominum latuerunt. 7 Sex aetates hominum alij decernunt, quibus accedit Auctor , ω num. 9.
8 H pocrates septem in partes aetatem diuisit. x o Auae sint aetates humanae, in quo ite terminetur. ii Aetasperfecta iv .
95쪽
4 3 Complementsi hominis ab anno Nigesimo quinto.
14 e etas 2 3. annorum numero quinquenario quadrato constat. as Initium aetatis nostra an a concaeptione, Vela n tiuitate incipiat.
xs Non sat est Tutori attigisse xx . annum, nisi '
s In curatione Fumus se; ad xx . avnsi completa. 1 8 Dies in tela consideratur a natiuitate, non secundum diem naturalem. et ' Cur 23. anni desiderentur in Tutorisus.1 o Electio Tutoris minoris aesta in testamento , b bet exequutionem quando completur aetas. EI Aetas 2 D annorum requisita in exequutorisus Testamentorum, in Arsitris udicisus, ac Procuratorisus ad Iudicia.
11 Aetas f onsulum aliorumq agistratuum,iu remissiae. 3 Eua aetate conferantur beneficia , ac Dignitates Ecclesiasticae, remiserue. De humanae AEtatis ratione, & quae ςtas in Tutoribus requiratur. Cap. VI - π A M ventum est ad postremam huius Constit I tionis partem , ex qua colligimus in qua consti tuti etate homines constitui possint tutores,ne dum ra-a tione Fiduciae , sed etiam quacumq; in tutela. t Dicit enim Iustinianus a cos latum ad Tutelas vocari, qui per
96쪽
εε ALCI P. LVCAR. LIB. SING.steis sunt gratis, sed prosecto per minus nota sententiam suam exponit Iustinianus, & quasi cum Ariolis, &Vatibus loquerεtur, proseri quid in hoc sentiat , ex quo adhuc non minus dubium est , qui nam possint esse ,
Tutores: t Ego vero tentabo mnia patefacere: & pti mo dicam qus sit Aetas persecta : secundo quando incipiat : tertio quae ratione ea ad constituendum Tutorem requiratur.
Et ut primum expedian , non possumus cognoscere aetatem persectam, nisi quid aetas sit, cognoscamus,& illius partes; ideo breuiter primum de utroq; dicemuy.' Aetas, ut definiuit Albertus ille, cui Magni, propter magnum ingenium , nomen concessit antiquitas, quod Iex nostris refert, & sequitur Sirgia Oddus,h nihil aliud est , quam spacium temporis homini in hac vita concessurii, in quo virtus vitae, secundum Omnem suae operationis modum, perficitur. In discretione autem partium, in partes quoque Viri doctissimi luerunt; ' Nam alij tres tantum statuerunt, ε& primus fuit Servius Tullus Romanorum seXtus Rex, ut Gelliti refert,Puerilem nempe,Iuuenum,& Senum, quod Iacobus Men. diligenter obseruauit. dt Pytagoras vero, secundum quadripartitam anni di sstinctionem, quatitor quoq; states in homine considerauit, ut refert idem Menochius. Fuerunt, ' etiam quidam , quibus magis placuit cquinqnuplex distinctio,vt Varro Terentius, s & Seruius Grammaticus, g oculatissimi viri. Sextam ' addiderunt alij,quoniam Mundi quoq; sex considerantur aetates , cuius inuentorem resert idem γMenochius. hTandem ' inter hos possumus referre etiam HyppO- rcratem, i quem multi sunt sequuti, qui septem in partes ccnsiderauit nostram aetatem.
97쪽
AD Ius Τ. IMP. DE FID. TVT. Sed i relinquamus Pytagoricos iam inueteratos, dis mittamus Gramaticos, & Medicos quoscunq; nostris magis accedamus , qui frequentius inclinant in penultimam opinionem, diuidentes sex in partes aetatem l in 'Infantiam nimirum, Pueritiam, Adolescentiam, Virilitatem Senectutem, & Decrepitatem . prima a prima origine usq; ad septimum producitur annum,i secunda cum pubertate extinguitur,m tertia pro fine habet XXv. annum, R quarta protrahitur VR ad quinquagesimum, quinta septuagesimo terminatur, P sexta vero Mortis, seu a falce interciditur. qs I Harum vero i que sit magis perfecta, si solum aetatis florem respicimus, non multum est difficile statuere,verum cum quaecunq; habeat partes aliquas,quibus prςstet, commode non possumus,& tute statuere, sed iuxta occasionem,& magis persectam, & magis legitimam dignoscimus, ut testatur Vlp. 18. ad Sab. V per qssem etiam Sylvester. x x In casu i de quo quaerimus, certi sunt termini statuti, ex quo in resolutione haud periclitamur, Interpres enim est sui ipsius idem Iustinianus, qui, licet testimonio egeat nullo , habet tamen locupletissimos confirmatores Theophilum v Accurs. x & communem Interpretum ScoIam. Haec autem stas persecta in Tutelis, ex dictis, est Aetas xxv. annorum , que & iusta, & legi
tima , & persecta solet a nostris appellari, ut late Syl- uestet y ostendit, & Oddus. Et quidem t summa ratione, cum ad hanc Vsq; tem
poris partem membra nostra recipiant augumentum, eaq; adueniente roborentur, & animus ipse, secundum Platonem, &Ficinium, omnibus numeris absoluatur, ita ut in hoc animi,& corporis complemento Vere elaS
persecta dici possit. x t Accedat, metam huius temporis finiri quinquena-
deliber. Glos. in l. s.f. init T. de Postvl.
98쪽
e Iast in de Curati in prin. late odd. d. q.
54. M anteesi Couar. in Res. de Sponsal.
ALCl P. LVCAR. LIB. I IN Trio quadrato numero, tum in se ipso perfecto, tu quia, multiplicatus in se ipso, reincidit pr stantissimus, ' propterea solidissimus , & fortitudinis numerus a Platone Ieputatus, quare, mirum non est, si qui in eo vitam degunt , quasi in aetatis flore, persccta in aetate constituti
Sed qu endum est de initio. & vltimo extremo huius aetatis , nam si aetatem xxv. annorum dicimus esse persectam aetatem, quand ncipiat , & finiatur est videndum e t Et quidem multum est controuersum,an computetur rempus a die Concsptionis, vel Natiuita-- Ftis, & post multam controuersiam, Uddus h concludit : 1 a natiuitate incipere. Φ Finem aut non pertingit quis si 1 sultimum attigcrit annum,sed, ni fallor,debet usque ad ultimam horam inclusiue accedere, ' quia, & usq; ad V. completum annum sumus in curatione, φ quς non 7 extranea penitus mensura est aetatis persectae, ut statim apparebit; d Est in verum ' extremum ultimi diei natu- Igralis non esse expectandu ex necessitate Dd posse etiam interdiu, & mane terminari, si is, de cuius aetate quε-ritur, mane, vel medio die natus fuerit, metimur enim tempus hoc non die, sed ipsa natiuitatis hora , ut Od-dus φ ex communi testatur. Postremum i nunc restat declarare, quod rationem I 'continet,qua istsc stas magis,qua alia,requiratur in Tutoribus. Hoc dilucide,& verbis apertis declarat Tiao-
quia antequam dictum compleatur tempus, eius sunt aetatis, ut Iustinianus ipse monet, ut sua negocia tueri,& expedire non possint, ex quo, parum decet, eos ad aliena gerenda admittere. QuS ratio, cum non magis quadret in Fiduciariam ua in alijs tutelis, a Iustiniano ad quoscunq; Tutores suit translata : lintestamento in clectio Tutoris scri potest ante illam aetatem, exe- δ' quutio
99쪽
AD IV IT IMP. DE FID. Tu T. 2122quutio vero suspenditur usq; ad illius complementum, ut fit,recuperata sanitate, in eo , qui furoris valetudine est opprestus. Interpretes 'postmodum hanc perseetam g tatem exquisiverunt in exequutoribus testam ctorum, in Procuratoribus ad iudicia, in Arbitris, & alijs, de quibus per Aretinum, - & alios, o quippe cum in istis omnibus eadem,quq in Tutoribus,ratio optime vigeat . t Qua vero state Consules, Magistratus alij, ac csteri, qui munera publica exercerent crearentur apud antiquos, docet plene Alexander ab Alexandro. ptQus vero ad beneficia , vel Dignitates consequendas spectetur ; reter c
et Pandulphus Spannotabius laudatur.
2 An, Mater, et uia Tutrices emancipatorum, sin duciariae, mel alteriusgemeris Tutrices,
3 Controuertebatur, an tutela conressa faeminis ef set Iegitima, mel dativa,sed dicitur legitima. 3 Excitantur Carmina As rusti, contra arminas. 6 fontra easdem Carmina Francisci Petrarchae.
Item, . Iacoίι Sanaeari. 1 Faeminis constante Matrimonis regulariter non licet petere Dotes. Nee esse Procuratrices in Iudicist ,
Nec pro alijs Fide tu re, ver esse curatricer.
100쪽
' In multis locis ex Drestitutario seminae nonpossunt contrahere , nec Testari'ό consensu Mariti, etpropinquorum. r i moti asuccessioneperflatutum etiam a Tutela
r 3 Emancipatio nom laedis iura seminarsi, a s Patria potestas ad Putres,no ad Matres referturis Foeminae nonpossunt Filios mendere , . Nec ist Tutores dare in testamento , ejus tituere Pupillariter. I7 Foeminae per exemplarem stastitutionem possunt mentecaptissus tituere. is Tutelae aliae sunt Iussae, aliae Permisiae.
An foemina ex hoc capite ad mittamur ad - tutelam. Cap. VII HIC sorte satisfacere Iicer dubitationi, non minus
utili,quam curiois,' excitatae nuper ab optimς i. spei adolescente Pandulpho Spanocchio,qui state im et matura lauream doctoratus ait equutus, omnium qui- .l sa. Rcclamatione, nullius tamen admiratione , cum Tutes. in ea familia, Vna cum lacte, videantur quodammodo fugere ius ciuile, quod nunc, summa studentium uti. bl. a.&amh. litate, pandi t. in nobilissima Academia Bononiensium, Μὴ si '' a quibus hoc anno MDCXII. & honoratissimis sti-iung k1. Aut. pendi S,&Clultate donatus est. Exitabat enim liquae t sine prob. foemina, vel olim Principis pritii legio, . vel recto iure iatilis, Διὸς hodie,hoc est Mater,& Auia,h & alia sique si emanci- να. patoru a Patribus susceperit tutelam , fiduciaria ue sit,