장음표시 사용
21쪽
rium commodo semper in quovis corpore ostendi po siunt, Sc quod,
nam praeualeat. Ac quanto magis componuntur,tanto magis teguntur,&a prima simplicitate discedunt: Et uicissim quo magis concreta dissoluuntur, eo simpliciora apparent, quod intelligendum est geometrica proportione, non ariathmetica in corporibus mistis, ut calor ignis congregans homogeneae, Sc disgregans heterogenea Pulcherrime probati Cpterum forma, materia & priuatio, ut princi Pia reru, nuspiam ne subtilissimo philosopho apparent,& nihilominus uolunt quidam ea esse princia
Pia naturae, quae sua agit,ac facit reuera, Sc corporibus non imaginatione aut mentis operatione, alioquin Platonis&Pythagorae principia longe forent meliora AristiGO
22쪽
gnit enim natura CORPORA EX CORPORIBVS, quocirca nec alia agnoscit principia ci corpora. Secundo, omnia principia, ex quib. disciplinae demostrantur ac res prodeunt, priora, notiora,
simpliciora S certiora esse debent ipso effectu, quod Sc ipse Aristoteles, multii Philosophi uno fatentur ore. at is a tria imaginatione costituta, non sinit compositis notiora, nec certio ra, qu bd nec ratio,nec sensius ea apprehendat. Nam res genitar sentiuntur, ac ratio colligit per sensus eas esse in certo statu, ut Socratem uideo, tango, olfacio,&audio. Deinde ratio colligit ipsum non alium esse hominem qripsitim certum, Sc indicat non esse brutu, multo minus plantam,metallum, aut aliud quodvis corpus. Materiam uero, sormam, ac priuatione
23쪽
principia, nec ratio, nec sensus ea Pere potest,si etiam Socrate in mille diuideres partes,easi componeres diuideresi pro animi arbitrio. Analogia, siue proportio, inquit Arist. docet ista principia. Cernimus enim in omnibus compositis esse quandam materiam', quae existit subiectum cotrariorum in mutatione, ac tandem retalutione ultima unum duntaxat esse subiectum omnibus rebus commune colligimus, in quo nihil contraria per se est,sed cotraria ipsi inhaerent. Haec quidem dicuntur a quamplurimis qui summam naturae scientiam si hi ascribunt, prohatio autem nutata adest, quod captum humanum&naturae ordinem excedant. Si proportio sola nos ducat in cognitionem principiora, cogimur cerate nolentes siue uolentes fateri,accidentia
24쪽
co MMENDA r. dentia omnia quae naturalibus corporibus inhaerent,sensibusq; obiecta LSO sua habere propria principia: Cur enim potius substantia haberet sua principia at coloreS,
sonus, saporeS, OdoreS, Iumina,alite res huius generis innumeraret Ex materia sane insorini Sc inani non prodeunt,quod omni accidente careat, alioquin certi aliquid de, notaret: nec ex tarma, quae necessario aut est substantia,aut accidens:
Si essentia cui plarrim affirmant non fiunt ex ipsa accidentia, quod fit simplicissima & incorporea,
quemadmodum nec ex accidentibus ulla fit substantia: Si autem dixeris accidens esse,nil certi potest significari quod fit transtendens, Scnullius certae categoriae: nam quasitas solum esse nequit, quod ex qualitate & substantia omnis corporis
25쪽
experte non possit gigni quantitas sic nec ex quantitate,ac huiusmodi substantia qualitas oritur. Eadem etiam est ratio quoque de reliquis categorijs. Ex priuatione quae ni
hil (teste Aristoteleb per se existit
multo minus ulla res naturalis fieri potest: Quomodo ita ratio nostra huiusmodi principia cognoscet et proportio quidem falsa praescribitur . qugeam solicite inquiredo seducit, indicati fundamentia ultra limites naturae,quod nunquainuestigari potest. Quanto enim singula diligentius examinat, principiat inquirit, tanto magis ratiocinando aberrat, cerniti totius philo sophice fundamentum, fragile, inconstans,& fictum esse. Quia ordine singula inquirens, hoc modo misere fallitur, nec tamen commodiorem rationem Aristoteles
26쪽
cum tota sua secta praucribit, nee ratio inueniri potest: prima materia, aut est substantia, aut es accidens . Respondent sectatores Aristoteli substantiam esse qus necessario uel est corporea, uel corporis expers. Si corporea dixeris ipsam esse, continuo tiquitur contra Aristotelicos elementa non esie simplicissima corpora,nisi cum Empedocle asserere tiolueris, omnium ma teriam primu esse quatuor elementa, quam opinionem Aristoteles. ac pleri Philosophi, ut salsam cosutarunt, & proprias qualitatibus quae sub sensium cadunt esse praeditam: Siquidem corpus naturale est substantia, quae praedita quaIitati bus sentiri potest. Sin uero astirmaueris expertem corporis, longe magis animus admiratur, qui corpus nascatur ex substatia incorpo
27쪽
rea,quae omni qualitate, magnitudine ac pondere caret,& unde tam ingens mundi sit machina orta Quod si respondeas, concursu materiae,ac formae, i nterrogat iterum illa forma, est ne substantia, uel accidens et Substantia esse nequit, nec expers sit corporis,neceius particeps: si enim corpus foret,eadem absurda sequeretur, qus supra diximus materiam consequi, S corpora mista fierent ex forma,non solumateria: ex quouis enim corpore aliud fieri potesti incorporea laesi cesse: cum duae substantiae omnis corporis expertes nullo modo esticiant corpus, quod S ipsi fatentur dum inquiunt: C O mposit a sunt eiusdem naturae in ipsis ex quibus componuntur,ex lignis,lignea,ex
metallis, metallica,ex elementiS,e,
sementata,&c. dicemus ne huc mu dum
28쪽
dum esse incorporeum et nequam: Cedo ergo,unde tam amplum corpus totus hic mundus origine duxit: Respondes denuo,ex materia, ex serma: At ex substantia incorporea, & informi, nihil est nisi incorporeum: da contradictione,3c ostende quando, ubi,&quo modo natura incorporea tantum Opus genuerit,ac gignat: Explica simul,qui poterit incorporea substantia alterius esse subiectum, uel alteram informare, & quomodo fit finita, qui sint termini, siue simi. tes eius: Sc materia cum sit omnis, qualitatis expers, demonstra quiabus rationibus corpora prima, siue elementa sint primo ex materia
3c tarma distinche nata, Profect5
uolens nolens contra omnes Philosophicas rationes cogeris fateri hunc mundum temere,ac sortuito
29쪽
natum esse. Cur obsecro incorporea substantia potius corpus estiiscit leuissimum, tenuissimum, caliedissimum & siccu m, quod elementum ignis uocatis, quam humidinfrigidum, graue,quod aquam appellatiscNaturaliter talisdistinetiosi facta fit, aut adhuc fiat,necessaribeausa existit aliqua . Si uolueris hoc fieri ratione sormae, oportet t. psiam formam huiusmodi aliquid antea fuisse,&quatuor simplicium
corporum distinctas naturas continuisse,atq; adhuc continere,sic no erit substantia incorporea, nec accidens,sed corpus. Deinde cum natura rudis (quam Plato inane, aut uacuum appellat alias ac alias appetat, & suscipiat formas, quaruabsentia est priuatio,& priores ne/cessario intereant, quomodo ruraesum nascuntinet aut qua ratione
30쪽
uni nouaec& nihilominus priores non praecedant posterioribus cusit unum & idem principium: sorma succedit priuationi, dc priuatio formae: sed unde iterum prodeunt, dc quo abeunt quaeritur. Haec ser-masi subsicantia esst,oportet, ut in tereat sebstatia, nisi transeat in materiam, quod tamen nolunt, quia nec ex alijs nec ex se inuicem fiunt, Sc sescipit accidentia: quod omnis substan tia suscipiat accidentia praeter Deum. Privationem interire, de ipse Aristoteles asserit, soli materiae immortalitatem uidetur aescribere:inquit enim in sine lib. primi, primo Physicorum de materia quam siepe priuationem & poten