Francisci Porti ... In omnes Sophoclis tragoedias prolegomena, vt vulgo' vocantur. In quibus ipsa poetae vita, genusque dicendi declaratur. De tragoedia, eiusque origine, & de tragoediae, atque comoediae discrimine paucis agitur. ..

발행: 1584년

분량: 115페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

cum Elatiam maximam agri Phocensis urbem Philippii

occupasset, S magno perculsi metu Athenienses haesit itarent, nullo CX tam multis qui aderant ad concione has en dant,ac consilium danidum prodeunte tiam V1 CX more praeco rogitaret,ecquis prodire, ecquis habere vellet con cionem ipse Vnus tam necessari Rei p. tempore surrexerit, causas aduentus Philippi quantum ipse coniecturis assequi posset expositerit, Pio et tus cosilia spectarciat osten derit, quid denique agendum,& quibdscum mandatis legatio ad Thebanos mittenda est et dem si strarit. Illo scitostio liebanosa Atheniens)s depositis iii micitiis in gra

tiam rediisse gloriatur, neminem ante se quicqhia tale vel vidis te, vel basisse, aut horitate illa factima, ut omnium a nimi maximo illo metu liberarentur. Legatione sua Ctiani pers uasumo tarma Thebani iungerent, unacu Athenien fibus, vini S iri petum Philippi claritarct Niam parulam,ntina vulgare hoc Oratoris in Rempub. meritu tam a spe vis temporibus,in tanta Oratorum inopia videtur Legem etiam a se latam de Trierardinis, non mediocri laude digna demonstrat, nam ctim rem nauticam corrumpi, ac deprauari in dies videret, uir natos, locupletes hominc sin pensas rectis are, inopes Vero sitae paupertatis reliquias

in usus publicos exhaurire, tillisse se rogatione ait, ni aq; ista ciuitatis correxisse,idua sic pauperes opulentis iustum Onus pro patria imposuisse, at licita peifectum, ut si quid accidisset ad nutum Rcipiab.posthaec q aod ante non se bat instructae parataeq; classes essent. Comemorat illud e tiam quod non paruana habet vigilantiae commendationcm.Sua enim opera docet detectum facinuscuiusda Antiphontis,& comprehensum ipsi in homiriem qui Atheniensium naualia se incensurtim receperat Philippo, Ixuq perpetradi sceleris causa in Piraeeo latitabat Ida vero inc-rita, nec pauca, nec partia, nec non Commemora dies o

studit quod ad quosdunq; misitis esset Legatus sena per di

102쪽

I. ac studium conseruandae Reipub. eos induxerit, quὁd cietates tot, ac latas suae Rciput, adiunxerit, Euboensium, Achivorum, Corinthiorum, Thebanorum, Megaresium, Leucadiurium,S Corcyraeorum. Qtiod toties de suo publice sumptus feceriti in ludorum apparatibus,in ornandis instrue disque trircinibus His itaque meritis praecipue O-Tator gloriatur,nam quod rebus dubiis curator designatus inuris reficiendii, a inea octingentos coronatos ad publictim opus de suo dono dederit, quod etiam ad deortim 1acrificia, tu hosti eniendas, mille fuerit largitus, quod

anerit, alios in ptiellis collocandis adiuuerit, quamuis istactiam praeclara, illustriaque sint, non propterea tamen Orator se estexi Optim enim S copiarum esse, illa virtutis, benetiol Eliae,prii dentiae' l arbitratur Explicati quam breuissime potiti, iuditores ornatissimi. ea quae ad multiplice, benefici rationcm pertinebant ut cerneretis quae Crita, qtiana musta, quam dissicili pleraque Reipub tempore incam Orator contulissericaq; non sui: sed publici commodi causa me tena ere, Vel casti,thd contilio, atque industria, qui erat prinius Iocus in ratione praemij. hoc itaque cognito,sequitiir ut ad alteram parrem veniamus, inritia dignitatem v et indignitatem persbaa a quae petit praemiu, qti aeridixin u*Huius quoque generis no omnes parteis quem admodum de loco facultatum ante docuimus in Oratoris tractationem v cniunt , aque de causa pleras lite stiperius omisimus. Neque enim quaeritur iana num anteacm pus praemium petatair, vel nunti huiushiodi sit factit in viatili fecisset Orator, stipplicio dignus est et, no quia fecerit, praemio, d sic dereliquis. tiare quae ab Oratore tractantur,eas tant tim ostendemus, si incautem sumptus, dilabo

res inroin insima pii, alterius facti similitudo, S uuae ratio. Ac desiimptibus, S diligentia in muris restituendis adhibita,patilo ante satis dictum est, nec non de eo quod alias in ciuit iis sus fortunas sitas Orator profladiiset,restat igitur,vid vita, moribus in ilibus dignitas hominis praῖ-s ipUCapparet, nunc a anus. Pucrum itaque se institu cumiit, alipe Orator ait in Esua abutu artibus, quibus ad liti

manita

103쪽

O, r. manitalcm illa ta informari solet, Onanibus t rebus puero ingenuo dignis, affluxisse,at ex pueris ut primum excessit, contantio ad munera venisse publica, d Choragum, de Trierarchu frequentius egisse,& splendoris hi specimen, tam publice quam priuatim ostendisi e Post camitam ad Rempub. administrandam venit, tum v c plurima beneuolentiae,prudentiae,integritatis,constantiae,signa sese de disse eam deni itie significationem suae voluntatis erga patriam S Graeciae totius incolumitatena, tarque a suis, atq; ab externis lapius corona donatus fuerit,ec consensu Omnium Vir optime meritiis non solii in desia ciuitate, sed ctiam de Graecis omnibus fuerit iudicatus. Iam demostrae ii sunt inuentionis loci praecipui qui ad hoc gentis perti nent,&in quibus haec supelle argumetorum later Naim

de genere praeniij, aut de magnitudine, nec Orator dispu

mium virtutis, Dion orti postulat, qui ct in oleastri corona ut olim in ludis Olympiis idem splendoris ac in auro. gemmis erat illaturus sed quoniam nonnullae huius; loci partes cauis scrui ut, ipsas quoq; percurramus, in qui

bus parum laboris relinquitur, quia magnam parte eorum quae hic dicenda erant, abunde in ii perioribus explicauinatis: nam S causas grauissimas este docuimus inrorator petat pr inium S c numerauimus stiminam in eo dignitatem, optimam voltintatem in iram,& in caetcras Graecorum ciuitates,grauitatem, integritate, liberalitatem, cum in omnes ciues,lum in singulos, labores pro Repub. caetera denique merita, nec pauca, nec partia Illud iam adden dum est, quod Orator ex his efficit non blum istam cor nam, seda plura, S maiora, ampliora sibi debcri prae mi a. Demonstrat etiam exemplis nonnullorum nihil alieni a more ac instituto ciuitatis se petere, nam 5 alios multo leuioribus de causis hoc praemio affectos: praesertim in Theatro & sibi plus quam semel, S iterum iam ad Cm contigille. Ne lite vero esse dubitandum ne honos is nimium

perti agetur, sed si cra dum potius fore quamplurimos, qui gratissima populi voltintate perspecta optimc vclint pro-ιmoreri de Repub. ita futurum, ut populi beneficium M ad

104쪽

tis studio repulsum iri, sed deprς mi quoque s itis dictum. Licet enim a Auditores ornati Tinai, videre fonteis ipsi, sc qitibus argumenta Orator duxerit ad id quod veniebat

in iudicium probandii, an praemio videlicet esset assiciendus. Expositi fere totam rationem praemi in quatuor illos locos distributam, in beneficia,in 1 ominis dignitatem, ingeniis prς nat),in facultates, horum locorum parici minutiores etia offendi, locu deni itic tios ex his Orator probati erat, S quibus praecipit Vsius fuerit, ut cocitideret iuro Optimo coronae litinc honorem sibi delatum veras enim

est laudes, quas sibi Ctesiphon scito suo tribuisset.

Nam ad illa Timina, de no relatis rationibus, de Theatro, quod no esset octis legitimiis,paticis ut ante diximus

respondet. Quod adpritis pertinet, partim negat se non

retulisse rationes ,partim probat non debuisse,ut appareat statum superiorem est e coniectiiram, posteriorem iuridicialem. Qti'd spe stat ad posterius, S ad locum non legitimum, particula quadam legis probat donationem etiam iii Theatro fieri licere, si vela populo, vel a Senartiis honos liabeatur, ut costitutio sit ea qua legitima dicitur. Sed breuissime ut diximus Orator haec attingit, qtiabus ab ad uersario grauiter reinebatur, est autem partim tutum in

hostium versari castris, sita dimittere praesidia praeclaresc-nim agi cum illis existimandum est, qui firmissimu quem

que locum, S custodiam recte tueri, ac victoriam spera- . sine vulnere posse videntur. Itaque Orator quo nihil cautius, ni bi ectius, nihil etiam astutius non bluimpaticis ad haec respondet, sed etiam ut in ip tb loco docebimus Itidi cibi is imponit. Iam quoniam de quaestion de

inuentione quoque argumentorum satis multa diximus, de eortina tractatione paucis agamus. Na etsi vos qua vestra est humanitas fauere auribus,& animis intelligo, idq;Licile ex .oculis, S utilii vestrum Ouantum perspicio, nolo tamen vel abuti vestra patientia,v et nulla an hodierni Hau neris habere ratione praesertim cum illaid minimc sit dubium, Iambretii temporis patim oannes orationis huius

virtute S,

105쪽

ORATIO VI. 3 virtutes& Rhetorum omnia praecepta exponi non posse. Annos hic labor totos, non diem Vnum aut exiguam eius partem desiderat. Quare Auditores ornacissimi, iam satis

fore arbitror,si locorum tantum notas eminus Ostendero,

longiorem vero de si disputatione ad munus quotidia num reservabo, atque polliceor me tunc exempli sitiitis ipsius Oratoris, interdum ctiam Ciceronis, daturum operam, ut artis haec praecepta illustretur. Nunc ut institutum s quar ordinem dissicile dictu est, quam varia in Demosthen quam admiranda sit tractatio, quam diuina, OcCIὶltat artem, ad eam tan ilia ad mysteria i taedam profanos non admitti nunquam ast idio, nunquam satietate assicit, semper auditorum animos varietate tenet, scimpcrdelectat, ita tame, ut religiosam quanda d cultu dignam maiestatem semper retineat propoli it tiodasfert,& qua re id ita sit ostendit Saepe non proponit, at ratione ipsa allata quid propone dum fuerit, declarat Concludit repropositam rael inquit alias δί tra sit ad aliam, probationes ante rem probandam, confirnaationesque frequentcs apud elim inueniuntur, item similitudines ac earum expositi Ones ante id quo de agitur, arguimentorum puncta ita cum placet ab e conteguntur, ut nullis nisi peritissimis ficile facultas cernendi detur Vertim hi id dican d e vi pertra flandorum animorum quid de illo genere, quo excessior, ad narrabiliorque si eloqtientia, S in quo, vel omnisi consensi orator dominatur lin liramus communem scias ina,

quid Cicero iudicet grauissimus dicendi aut hor, S magis er videamus. Is enim scribens ad Brutum quaerentem quod gentis orationis maxime ille probaret, china ad eam partem peruenit, in qua de perturbandis animis, S ficul- rare ista oratoris verba facit, Duo sim etiam in lxiit ' laebciae tractata ab Oratore admirabilem eloquetiam faciat,

quorum alterum est quod Graeci a tho Vocat ad naturana, A ad mores, S ad omnem vitae consiletudinci accommodatium, alterum quod iidem παθητi nominant quo perturbantur animi, c concitantur, in quo Varo regnat

ratio, illiid sit perius, conari 'fundum, ad beneuesentiam conciliandam paratilin, Ecc chemens,incensum, insita

106쪽

tum, quo cauta eripiuntur quodcu lapide fertur, sustineri nullo pacto potest. Et paulo post Verum inquit haec vis

quamqta aerimus, quantasu fris picemur,quoniam exempla

non habemus,aut ii exempla sequimur, Demosthene sumamus,& quidem perpetuae dictionis ex eo loco, unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, ni eritis in Re publica aggresitis est dicere. Haec Cicero Vid iis vos

Adolescentes orietatis s. quatum Uic permovendorum a nimorum loco in eloquentia ille tribuati videtis etiamsi mul quanti faciat Demosthenem, quanti hanc defensionem, cuni ab ea maxime exempla huius virtutis sit menda esse cens)at Nec iniuria. Ita hic orator, cum alias, tum in hac praecipue causa, modo torrete quodam orationis fertur,& auditorum animos qualicunq; se dederit in partem, rapi modo placide, sedate labitur, S veluti leuissimus amnis in mentes eorundem influere videtiar facile nolotest exprimi profect d, quibus modis a primo beneuolentiam sibi conciliet, se bosque mores commendet, ab aduersario Iudices alienet, qua ratione paulatim in et struat odium, primum, commune ius ab eo contemptum dicat, inique factum illud quo a iuratis Iudicibus contenderit vicerta dicendae causae ratio, certus ordo sibi praescriberctur. Leges enim reis permittere, ut quo velint viantur ordine, tantam deinde iam esse inhumanitate hominis, vi sitis ciuibus negotium fac est cret, S innocentibus periculti crearet.deinde, alios ab co oppugnari,alios in iudicium adduci, postremd, quod non ut iustus accus torsuo quodque tempore crimen adiudices detulerit,sbdit improbus calumniator multis post annis falsa crimina congesta intentaret. Atq, haec a primo molitur Orator, progrestus deinde pedetentim, ubi Vidit se satis munitum, satis tutum locu occupast eam mortalis Deus, quas Orationis faces quae inccndia admouet omnia ardere, Omnia certe conflagra re inuidia diceres. Huic alite rationis generi vehementi&atroci, genus illud alterum admiscet lenitatis, quo conciliantur ad beneuolet iam animi,tum dignitate hominis, tum rebus a se gestis,tum inique vitae existimatione. qUibus de rebus quia late in stiperioribus egimus, ad causa di .spositio is

107쪽

spositionem veniemus Tria itaque ut planum supra fecimus AEschines obiiciebat Ctesiphonti, qtiod non relatis

a Demosthene rationibus eum aurea corona donandum

csse scripsisset, quddin Theatro, qud icunde falsis laudibus ornasset,suminaque contentio nepctebat a Iudicibus, ut si Demosthenes prodisset, eundem ordine ab eo in de fendendo exigeren quem ipse seruasset in eodem accusando, ut primo loco doceret relatas a se rationes, secutio de Theatro loctim esse cocionis legitimae probaret Tertio ac postremo, suas lati des si vellet veras este demonstraret Verebatur enim Escliines id quod etiam euenit

ne si primum s e Demosthenes ad eam partena defensionis contiertisset, ut probaret cras esse laudes, quasi Ctesiphon tribuerat, vel orationis copia Ituticu animos obrueret,Vt caeterorum criminum obliuishcrentur,vel certe illis

ut facit imponeret. At Orator ita defensionis huius rationcs dispositit, ut ordine mutato, primum ad posterius crimen, quod ad ipsius laudes pertinet, respondet, deinde ad primum, quod erat de non relatis rationibus, postremo adiecunduna, de loco concionis, eo dilicet cosilio ut firmis

limis praesidiis aditus causae muniret,ita tamcn, Leande imration in exitu teneret, ea ver quae plus mali, quam boni habere videbantur, quasi bonus Impcrat ornamediam turba in coniiceret, illum ordinem secutus, ut primoso codoceat veras esse laudes, quas de virtute sit a Ctesiphonscripsisset, postremd idem faciat in medio pauca quae fani dicat de non relatis rationiblis,ac de loco quo populus erat conuocadus, esset, nec-ne legitimus hoc autem genus disponeri di argumenta, totum ad arten Oratoris, S prudentiam, non ad naturam spectat matura enina ccrtamiseriem, critimque ordinem shquitur, sed iudiciuna Catoris, quicquid aut ad docend tuo, aut ad probandum, aut ad perstiadendum accommodatius est, id arbitratu ius primuin, vel medium, vel deniqtie postrenatim ordine ponit: praecipiatim causae crimen in A. Cluenti idcfentione illud crat, Oppianicum veneno necarum a Cluentim ad hoc accedebat, quod T. Actius criminabatur, Iunianum iudicium ab eodem Cluetio corri aptum, ut dana-

108쪽

concionibus tradit xerat qtio sublato, alterum facile posse obtineri vj debat Cicero ita quodcfensionis ordinem mutauit. Sed de dispositior, quoque totius catis, sitis hodie, quam posthac in partes minutiores distributa ac claratius traderet hi S. Iam reliqui est,ut de rina orationis nonnulla disseramus. Tria sunt omnino dicendi genera, qtlae pro rerum vel dignitate vel humilitate , vel etiam mcdiocri tate quadam, nonacia inuenerunt, magnificu sunt missum, temperatum Temperatum huius Orationis genus no dixerim iis, nam cies quae in eo continentur magna grauesque lint, ad Rem p. enim S Imperi maiestatem pertinet,&persi, nae nequaquam mediocres, na ac Demostheney, S: Eschines facile ciuitatis principes habcbantur. Porro si temperatum non est, si immissum multo in is, seqititur

ergo ut genus illud sit, quod plenuria, qtiod amplum, quod magnificum, Piod denique omnibus eloqhic tiae laudibus.

apparet cumulatum. Et quoniam ex rerum dignitate , xime diximus speciem ac decus hoc orationis elucere, noerit fortasse alienum si resistae quaenam sint breuiter ost cudamus,ita fiet ut simul fontes rerum quae pertinent ad inuenti Oncm conant Ostrentur, id quodsiim pollicitus cum

de argumentorum ratione disputabam. Hermogenes, qIud aliis de rebris subtiliter, de rinis orationis ni nucissime diligentissimeque scripsi in ea parto ubi de grauitate praecepta dat grauitate ego iam Voco' iam ille σεμνότη θquatuor proponit locos in tribus omne semctiarum cianus, quod ad illam fornaa pertineat, includit, in primo loco ponit cas sententia quae agunu de aliis, non tamen fabulose, fabulos as enim sentctias iucundidatis, no grauita tis esse dicit,4 Poetaru magis qui studet dclectare, quam eorum qui seueritate in Oratione retinere volunt. Fabu-Iose aut et de diis illa dici narrat, exemplis nos temur La tinis

109쪽

tii embra si, porc m. Et, Oscula libauis natae. Et cxceta altat.

ta apud Graecos, qua apud Latinos Poetas P Octas. n. hae CZ alia id genus diis, non ut diis, scdit hominibus tribueresistere, atque aec abulose de diis dici res t Hermogenes, illano fabulose, sed lauere. Probitate videlicet praestabat, probus aut imii de nemini. Verba illa Cic onis in libro de univcrsitate causam Cur udum Deus creaverit, scrutantis, d paulo post. Nam cum constituisset Deus bonis Omnibus explere mundum, mali nihil admiseere, quoada a tura pateretur, quicquid crat quod in ceria cladi cnsiim. caderet, id ibi assu napsit non tranquillum, uictum, sed immoderate agitatum, ilictuans, idque ex in Ordinato in ordinem adduxit, hoc enim iudicabat esse praesta iri ius. Multas ab his non dissimile is sententias assisniat Hermo genes in Timaeo Platonis inueniri, unde Cicero Latirae couertit ea quς paulo ante diximus. Sed xt ad rem re ica ille in primo grauitata loco, has collo essentcntias, in sc cudocas qua de natura rerurn agunt, de coelis, de clementis, domo it eorunde, te anni cmporibus, d atris huitis odi rebus, de qui biis Aristoteles acutissime abs , lutilliineq; scri psit. Ad tertiti locum rcfert cas quς agit ut ii 9 dorcbus,' 'a

etsi natura illae quidem diuinae sunt, tamen inter tornanc SVersantur,4 in his considerantur, ut illae Plae de animo rum immortalitate disserunt multa si vitis generis inuenies apud Platonem, praesertim an Phaedone, ut sunt iliae quae de religione, de itistitia, de temperantia, de omni genere Virtutum, de vita, S moribus, de legibus, lilae Omne S-b Aristotele copiosis in te tradi arietur, ut illae .lcmum qua generatim, in uniuersirin de qua cura liter loquuntur. Ad quartum deliique locum cas reuocat, quae ii rebus humanis non diuinis agunt, sed magnis, S i ustribus Vt sunt illae plures , praeclarissimae vi et ora Arheniensium de Barbaris terra, marique,in Campis Marathoniis, ad Pla UMasiae oti , ad Artemisium,ad Salamina. Ex his itaque lorebit censet Hermogenes omnem existere oratio-

110쪽

ni grauitatem. sane recte, nam si quae de diuino nil mi-iae, ac maiestate dici possitnt,priore loco continctur, prOX imo vero quae de rerum Oaonitina nat ira, qua ipsi quo que diuinum opus hiat, profecto chim relictis terris ad caelestia se tollet oratio, excelsam, de diuinam quandam speciem viderii habitura. ex rerum. n. grati itate, Verborum

grauitas cxistat necesse est quid autem grauius quid vere diuinius iis sententiis,quas de Deo Optimo maximo, descius bonitate, te limina sapietia, de vi potestate, de prouidentia caeterisque innitineris ac praestantissimis vimitibus iis cipam his tracta lasse Rursus, cum a coelestibiis rebit Sad litimanasse resecet orati, quic iii id in his agnouerat diti ini, id ad suam dignitatem reuocabit, agetque omnia sublirnuas, magirificentius que,siue de animoru aeternitar c, siue de virtute, siue de moribus, siue de iure, sui essit de genere illo cunque disserenatim , item tertium esse locuna grauitatis ost crulimus eadem ratione praeclarissimas itaS-que res gestas,vel ab uno , vel a pluribtis viris illustribus omni cu grauitate ac ornatu explicabit, canaque formam

prae se feret chim e his locis regali apparatu prodierit, tua vel prudentissimoria oculi sint semper probaturi. Quam uis aut in hac defensione, omnes hortum locorum sint

sententiae, magna tamen pars cartim inuenittir, nam agitur de Republica, de variis virtutum generibus, de vim potest ate fortunae, de magnis rebus de illustribu quae omnes Ententiae ad tertium I uaritim locu grauitatis perti-1ὶent Tenemus igitur genusac formana, simul etiam materiam liti ius orationis, ut nihil ex iis quae sun pollicitus desideretur amplius nam cis no sitiat loci omnes ut molestia vitaretur exemplis patefacti, at lint certe quantum ad hodierniam die opus vidcbatur, commonstrati. Ostendi paucis in quo vershm tota causa,locos argil mentorum cxposui detractatione horti Hi, dixi de dispositione, denique dei briara, SI charactere orationis egi S qui est ci, S quibusc iebus oriretur docui hoc meo labor si non aliud, saltem illud hodie Cr carum literaria nasii diosis oreas eassequentat , ut locos unde tantum instrumentum, Tantanaque sis cilcctilaan duxerit Crato , notatos habeama

SEARCH

MENU NAVIGATION