장음표시 사용
111쪽
nihil omnino respondetur; sed omnia dissimulantur, quasi omnibus iam satisfacium
litisset, cum revera in hac re per Dominum Regentem ne verbum quidem prolatum fuerit.' Nobis quidem opponit Pignam, Ughellum, Rubeum de Ferrum, hujus In- .estiturae testes fidissimos. Sed nos Pignam hujus paginae auctorem fuisse putamus. Hic enim primus omnium ejus meminit, cum tamen alii ante ipsum & quidem multi, quos in Conventu diei 23. Septembris retulimus, fastos Estensium digesserint di neque tamen hujusmodi Investituram unquam nominaverint, ideo sane quia nondum innotuerat : quae scilicet postmodum Pignae aetate memorari coepit. Rubeus de ea loquens ,. in Pignae verba juravit. Sic etiam Ughellus ac recens Ferrus. Quare hi omnesimius Pignae testimonio nitentes nihil prorsus probant, nisi veritas eorum, quae Pigna scripsit, aliunde nobis appareat contra ea, quae Domini Abbates Fontaninus Se Za- cinna e dem Investiturae opposuerunt. Siquidem Amstores isti non congerie verborum. ut perperam dicitur , sed dilucidissimis argumentis probarunt id diploma esse suppo. siticium: quae argumenta frustra elidere conatur Dominus Regens solo v er tum streis uitu. Additur Pignae Allogradus, qui in cons. 4. tom. 2. ubi ejus investiturae menti nem fecit scribens pro Sereni stimis Estensibus , Ee veluti Advocatus, quae sibi tradita fuerant per Mi stros Estensium, consarcinavit. An autem testimonium Advocati αquidem recentioris ad Pisnam ctiam se referentis, tanti valeat, ut omnem umbram dubitationis eliminet, ipsi videm , qui laac, quae repugnant auris principiis, aliis suadere conantur. Quod vero a Dusenioribus Romanae Ecclesiae disius fuerit, Marinus Estenui, fi ius Ottonis, Veneto, COMACLUM oppugnates adortus fuisse, hoc falsum est; cum nemo eorum, qui jura Ecclesiae Romanae in COMACLUM vulgarunt, aut qui Convcntibas interfuerunt, non dicam dixerit, sed ne cogitaverit quidem, ut diceret. Maianum illum Estensi familiae adscribendum ε atque omnium una semper fuit vox, a Matino tunc Comite C AC Ll Baduarium fratrem Ducis Venetorum in itinere vulneratum fuisse, quod is Romam peteret, re Venetorum nomine COMACLUM a Romano Pontifice se obtenturum Confideret. Ceterum cujusnam gentisMarinus extiterit, solus Pigna, qui commenticiam Ludovici II. concessionem obtrusit, scire potuit, tametsi vetustissimum Chronicon venetorum, Dandulus, Sabellicus, Marcellus aliique Venetarum rerum Scrip ores Marini familiam ignoraverint, & contraria omnino Pignae narrationi retulerint. Pigna tradit COMACLUM ab Imperatore Ottoni Estensi concessum, COMAC LIQUE Comitem Ottonem fuisse. Laudati autem Historiei tradunt, COMACLUM ad Sedem Apostolicam pertinuisse, Rempublieam Venetam fratrem Ducis ad Pontificem misisse, ut Co MAc LuMex ejus munificentia obtineret, atque COM ACL I Comitatum non Ottonem, sed Marinum tunc tenuisse. Haec omnia praeter adducta per Dominos Abbates FontanInum & Zac agnam, quae hic repetenda non sunt, satis superque probaut Pignae commentum. Quanti a tem aestimaridebeat Pignae in hac re testimonium, dicant Ioannes Bestius de Lethni lius apud Dominum FOmaninum pag. I36. de l37. qui tametsi Transalpini, eum memdacem & falsidicum appellare non dubitarunt, quemadmodum eum eiusdem culpae insimulaverat Laurentius, Pignorius Patavinus apud eundem Dominum Fontamnum pag. 42. Quod vero parati sint ostendere instrumentum publicum hujusce rei, nos valde miramur. Potius sperabamus audire eos promptos ad exhibendam Investituram in forma solita expeditam per Cancellarium Imperialis Aulae r ideoque autographum nongentorum annorum. At si ipsemet Dominus Regens fatetur transumptis extractis vel servatis in Archivis Estensibus nullam fidem habendam 1 cur nunc proponi instrumento publico, nempe transium pio huius Investiturae esse credendum, dc pet Romanam Ecclesiam in re gravissima Gem praestandam transiumpto reperto in Archiis vis Estensibus suspectissimo, commenticio de cujus Historici ipsi Estenses, uno Pigna excepto, nullam mentionem fecerunt, praesertim vero contra sentientibus classicis Historicis Si Chronicis vetustissimis superius relatis 3 Semel atque iterum diximus a die hujuscemodi siuppositiciae Investiturae ad diem, qua Estentes aetate Clementis U. Ec Jo annis XXII. invaserunt COMA u M. illudque paulo pol dimiserunt, quatuor fere se cula praeterlapsa fuissessuibus ea Urbs Ravennatibus vel Ferrariensibus aut Pontificibus subjecta fuit. Diximus etiam i Conventibus per Dominum Regentem plura diplomata Ottomim, Fridericorum, Hemicorum aliorumque Caesarum adducta fuisse, quibus coMACLUM ad Ravennatem Ecclesiam pertinere dissertissimis verbis saaciebatura
112쪽
Desensores vero Sanctae Sedis literas Gregorii V. Gelasii II. Calixti II. Honorii III. atque plurium Summorum Pontificum produxisse, in quibus Romani Pontifices Combratum COMAcLENfEM eidem Ecclesiae Ravennati adiudicarunt. Ex his arguebamus, aut Ministros Caesareos putare ea diplomata Imperialia esse investituras aut privilegia, quibus consueverunt Caesares bona Eeclesiarum interiorum sub saa plotectione te custodia sitscipere, ne milites ea devastarent aut oneribus premerent. Si primum assidimant: nemo ignorat hinc Ludovici II. paginam commenticiam probari, cum pateat, Caesares COMAchuM Ravennati Ecclesiae tribuisse, nulla habita Estensium mentione. Si alterum uti patet ex dictis diplomatibus, non alia de causa datis, quam ut bona sive a pri. vatis, sive a Pontificibus Ecclesiae Ravennati concessa protegerentur, dilucidum fit ex confessione ipsorumet Caesarum seculo IX.X. X l. ec XII. Comitatum CoMAc LENfEMjure legitimo pertinuisse ad eandem Ravennatem Ecclesiam, non vero ad Estenses. Hoc idem constat ex Bullis Summorum Pontificum, qui eundem Comitatum Raven. natibus Praesulibus donarunt. Hinc quocunque se vertant Caesarei Ministri, fateri eo. guntur vulgatum Ludovici II. diploma spurium esse, neque ullum unquam tribuisIetitulum Estensibus, qui post donationes Pontificum & diplomata Imperialia edicentia COMA LuM ad Ravennatem Ecclesiam pertinuille dc pertinere, de post quatuorjam
elapsa secula, quibus Romana Ecclesia COMAC Lxim possederat, nequaquam poterant aetate, qua COMACLuM primum invaserunt sub Clemente V. eundem titulum suppositicium, vel Iam insectum reassumere: quod tamen nunc mordicus tuentur.
Reserunt Ministri Caesarei diplomata Caroli IV. quibus satisfecimus in Conventu a.
diei as. Septembris, ubi eorum exemplaria minime inspeximus. Haec vero cum nuper Dipis a tandem nobis lustrare licuerit, eadem nil prorsus ollicere nobis puramus. Quatenus enim vera essent, cum nihilominus stubsistam rationes, quibus D. Abbas Fontaninus eoneessa notiostendit ea pro futilibus & inanibus habenda esse i longe pluta sunt, quae evincunt si in m eadem diplomata nullius esse roboris & momenti. In primo, quod anno I sq. asseri- ω is; ..' tur datum Aldrovandino, Nicolao, Fulconi, Hugoni, de Alberto filiis oppletonis uuia Estensis, conceduntur Rhodrum, inquari, Asia, ct Adrianum cum toto eius distri. Ehu de Comitatu: Argenta cum toto ejus districtu de cum insolita expressione in b, tuti ceteris bonis omissa , quod ea Terra ad Imperium pertineat: Castrum S. Aberat, Riaperia Fiti cum Portu dc passu 1'rimarii, atque MACLu M. Rhodigium, Adria, de Adri num conceduntur iisdem dc heredibus de Successotabus legitimis. Bona, quae erant in Adriensi districtu, pro heredibus tam masculis, quam foeminis. COMACLUM, Argenta, Terra S. Alberti, cum Territorio fili dc Portu Primarii pro heredibus de Successbribus simpliciter, cum clausula ad habendum i nullo statuto Censu annuo, de solum reservata fidelitate, atque homagio, nullaque facta expressioue, quod C MACLO , Argenta, Castrum S. Aserti cum aliis jam dictis Territoriis praedece fores Aldrovandini de fratrum tenuissent in seudum ab Imperio, quemadmodum
expressum legitur in concossione ceterorum Castroruin. Contra Opieto praedictorum fratrum parens, Franciscus. εc Raynaldus anno 13 ι. quo vicariatum serrariae a Joanne XXII. impetraram, solemniter fassi fuerant oc recognoverant Terram A rgentae eum integro eius Territorio ad Ecclesiam Ravennatem pertinere , seseque eam per vim occupasse, Ee in Rebellione tenuisse. Restituerant itidem claves ejusdem oppidi Legato Apostolico, de jurejurando promiserant fructus ejusdem male perceptos serostituturos i quemadmodum narravimus in Conventu diei L. Octobris. Argentatu anno 1343. Opizo dc Nicolaus iratres Estenses le se restituturos promisarant Ecclesiae Ravennatir dc dein anno rι43. Nicolao Archiepiscopo Rusdem Ecclesiae restituerant pacto addito, quod Archiepiscopus candem 4 erram eiusque Territorium lcneretur locare ad sexennium praedictis fratribus sub annua pensione bis mille florenorum auri de Florentia cum pacto reversionis ad Ecclesiam post sexennium completum, de quod hona ibidem confiscata et confitcanda, in locatione inclusa non essent, sed ad Archiepiscopos pertinerent. Hanc locationem Opizoni prorogasse Fortunerium Archiepiscopum anno i 348. patet ex Instrumento de Bulla Clementis VI. Iocationis pacta probantis. Constat insuper anno i ri. I homam Archiepiscopum Ravennatem Nicolao Ellensi ejusque filiis eam Tertam in studum Ec Uicariatum concessisse sub pensione almua scutorum ducentorum auri. Apparet etiam anno I II. Herculem I.
113쪽
Estentem Ferrarin Vicarium & ejus nomine Ducissam ejus uxorem Archiepiscopo Ravennati pro iis canonibus non solutis in summa ducatorum s s. deditis in solutum quaedam bona : & iterum eam Terram S Castrum Lugi, Villam S. Potiti, de Abbatiam Pomposianam in V icariatum recepisse, addito canone unius Rocheti prae4tςi dictam summam Archiepiscopis persolvenda. Demum Philiarius Archiepiscopus Ravennas anno Is Is. Alphonso I. Fctrariae Duci, ea usque filiis legitimis eandem Te tam cum dictis villis & Caittas superius enunciatis in seudum concessit: quas ctiam concessiones refert Rubeus in indice Scripturarum post Historiam Ravennatem pag. 31L Adrianum Dentes in seudum recognovisse anno II9s. ab Ecclesia Adriensi testis est Priscianus Estensium Evangelata. Arquadam idem Priscianus itatuit in Comitatu Ferratiensi, uti ex verbis eiusdem apud D. Fontaninain pag. igι. sic: in Comi tuis Fereariensi Maneno , Baniolo , Sanctum Martιnum , Milam Comeria , aere quadam.
Quale si haec erat in Comitata Ferrariae: de si in vicariatum concessa fuerat maiori. hus praedictorum fratrum Estensium fra aria cum integro Comitatu i atque ipsi Estenses falsi fuerant ac promiserant nullum alium se habituros Dominum Ferratiae elusisque Comitatus praeter Pontificem , jam patet ex consessione Estensium in adam ad Ferratiam pertinuisse, non vero ad Imperium. Portus Primarii, teste eodem Priastiano, erat de districtu Fcuariae: en verba: quod Poraus tam Primarii, Votina, quam Gaurι. sint in distractu Ferrariae, apparet plusquam clare. Qiiamobrem is Portus includebatut sub Invellitura Vacariatus Ferrariae data per Ioannem XXII. anno is,1. Patri fratrum Estentium qui hanc postea a Carolo iv. conccsIioncm impetras te dicuntur: de dein prorogata iisdem fratribus , dum Vicariatus nedum Ferrariam , sed erus C miratum, univeriumque Hstrictum comprehenderet. Castruin Sancti Merai L R- n. Fili fuerunt semper de Tertitorio Ravennate de sub iurisdictione Ravennatis M. clesiae. Haec oppida Herculem II. in laudum accepisse a dicta Ecclesia sub annuo - censii palam fit ex Instrumento conccssionis. Urbes COMACLUM de Adria cum suis Comitatibus, Territoriis atque districtibus , adeoque Policino de Rhod gio per solemne diploma Rudolphi I. paulo ante praetensam Investiturain Caroli IV. decla- . , ratae fuerant iuris Ecclesiae Romanae, ad quam pleno Jure Iurasimonis o Principatus, atque insetidum pertinebint, sic declarantu, ad perennem rei memoriam fatente, de na fide recognoscente Rudolpho l. . 3. Ex his manilestum est, quemcumque facile cognoscere quanti valeat haec Inve. Proco ΜΑ- stituta, in qua nullus Census statutus est pro tot Urbibus, Castris, bonis & Territ ἰ.... c.- ritS. Cui includuntur Urbes, oppida de bona per ipsos Caesares pro alienis habita: per Estens ei per Pontifices Eccletiae Ravennati donata dc in laudum concessa e vel ad distrinum .es..ii Ei. ω T rit liuin Ravennae aut Arrariae spectantia: quae praeterea ipsimet Eltenses tam iii, notiati ante , quam poli lactatum diploma Caroli 1 U. ab Ecclesia Ravennati sub annua
tem Imperio: pensione ad tempus conduxerant, atque in laudum statuto canone annuo accep
kibis. . e. rant quae tandem Rudol Phus l. Imperator sic Electores Impelii ad Romanam Seiatatea. nam dem p rrin re pleno iure edixerant, atque lub vicariam Ferrariae includebatitur, ut minamur, saepe dictum fuit. Diploma illud Carolinum nemo Jure dixerit Investiturain, sed re ψὰziuriis ei elius universalem dcpopulationem, qua Ravennas Ecclesia, Ferratia, Ravenna, sint elande- Pontifices, supremi carundem Uruium Domini, dc Camera Apostolica tot Urbibus, fi tot oppidis, Villis, bonis, piribita de Territoriis unico verbo atque pagina excidissenu, ut omnia in Serenissimorum Estensium manus laberentur , licet iamnia praefata opinpida & bona ab Ecclesia Ravennate re a Pontificibus iidem in laudum tenerint a 'ue etiam post investiturain Caroli IV. non cessaretit eas Urbes Si bona in laudum recognoscere ab illis, & quidem canone re censu annuo solutor quem quidem can nem fic censum nunquam Caesaribus solverunt aut se soluturos pronulerunt, Praterea diploma Caroli 1 v. clandestinum omnino tuit, ideoque spernendum. Nemo enim Scriptorum Estensum eius meminit ante aetatem Alphonsi II. quo tempore ob proxiamum metum devolutionis universi Duratus Ferrariensis. huiusmodi negocium ic darum est. Quid itaque juvat vel bis extollere folemnitatem diplomatum imperi 'ium, si revera liuius de aliorum, quae nunc in scenam prodierunt, nemo historicus, nemo assentator Estensis nobilissimae gentis nomen prius aut famam audivit. Dicit ut reS palam gesta, lxiani nullus eorum temporum Scriptor memoriae prodidit: quam Archiepilcopi Ravennates, Pontifices Oculatissimi re Caves vacviarum urbium; quinimo
114쪽
petrarienses ipsi ignorarunt i quamque ipsimet etiam Estenses se ignorare finxerunt.
dum plura oppida injactatis Investituris Caroli IV. atque in aliis inelusa, postea in is, dum ab aliis Dominis recognoverunt: pro iis annuos Cationes solverunt: palam in Imstrumentis solemnibus fasti sunt ad alios pertinere 1 & censuris atque diris percussi, nunquam ausi sunt eas Investituras producere, aut nominare t Si Arehiepiscopi Raven. nates scivissent, Estenses Argentani in laudum accepisse a Caesaribus, si Pontifieibus e diplomata includentia partem Territorii ac Comitatus Fertariensis & Ravennatis, nec non Adriam&COMACLUM. unquam umotuissent, utique qui ob minora deliis Estenses iisdem laudis privaverant, ob huIusmodi majorem excessum atque usurispationem eos puni vident, neque beneficiis atque vicariatu Ferrariae cuimilassent: noque passi fuissent Argentam in seudum a Ravennate Ecclesia eos recognoscere, adeoque eosdem se confovere m spolio oc in causa dominium Ecclesiae negandi. Diximus etiam bina exhibita exemplaria Invelliturarum Caroli IV. Alterum eon. tinet quae retulimus. Alterum dacum legitur anno i36I. Eadem Castra, easdem Urbes di bona continens, & quidem nulla prorsus habita mentione prioris illius anni ris . &ac si ea quae Ordine temporia secunda est, reapse habenda esset pro prima atque unica: quae res proculdubio suspectissimam reddit utramque paginam. Occurrit D. Regens, id contigiisse, comiciens, quod Nιltovandinus unus ex investitis anno is 4. odisset,& Opizo eius filius nova investi cura indigeret. Non tamen recte, cum prior Inve. stituta data fuisset Aldrovandino, aliasque fiatribus pro se Ec heredibus ram masculis, quam feminis, vel pro se, heredibus ac successoribus. Quare Opieto Ndrovandini filius nominatim inclusus inpagina Caroli lv. anm i s . non indigebat secundati nova Investituta, quae saltem dari debuisset illi soli, & non ceteris etiam fratribus, ἐκ respoctive opizonis Patruis in prima nominatas. Et quidem dari debuisset habita mentione prioris, α tamen haec quae secunda est, verius prima legenti apparebit. In utriviisque diplomatis pro miri haec verba leguntur, declarantia quid Carolus iv. ibidem agere voluerite Ex certa /- scienna ιδ is eorum quemluet caem omn-- bamus μὰ mobiti m ct ste movent in πομ- , ct Sacri Imperii eritionem, o defens em rere
eorum legitimu RMaestium G, Ergo hae Paginae non quidem continent Investituras. sed moractionean de confirmationem bonorum, quibus iidem fratres potiebantur: delatae sunt ea una de causa in prooemio expresia r quae causa universam dispositionem ob oculos ponit. Ubinam vero Investiturae laudatis forma de consuetudo in iis paginis apparet Non investiuntur fratres per annulum: fidelitatis juramentum desideratur, quamvis fi. delitas generatim reservetur, nullusque Censio, etiam minimus ibidem statuitur: &quod magis est, ibi nusquam exprimitur eas Urbes, Castra & Territoria ad Romanum Imperium pertinere: id enim de una Argenta affirmatur ζ quam tamen luperius pro bavimus ad illud minime pertinuisse. Carolus IV. Argentam dicit ad Imperium peristineter C ACLUM, Adriam, Castrum S. Alserti, Rsteriam Hii, aliaque in suis pa sinis eontenta confirmat Estensibus nulladacta ex prellione, quod ad Imperium spe. tent. Ergo patet ex ipso diplomate, Carolum IV. non investivisse, neque in laudum novum dedisse ea bona et qua is neque Imperii duris fuisse asseruit, quin talia non fuisse fassus est, dum Argentam, quam putavit ad imperium pertinera falsa relatione iaceptus, sub hae tantum conditione ἐκ qualitate se concedere declarat, & protestatus est in prooemio se omnia bona Estensium per eas paginas sub Imperiali prMemone simiai pete: quae utique si Imperialis juris fuissent de in i dum concessa, hac proiectionaspeei li non indisui sient. Diximus quoque Carolum i V. tam ante, quam post pagi. nas4audatas condirmasse Romana Ecclesiae iureiurando diplomata Caesariim , atque
Rudolphi I. quibus, uti jam probatum est, COMΛCLUM ct Adria ad Pontifiees
pleno iure spectare declaratum fuerat. Quaro per haec Iuramenta & per has confimmationes solemnes, quibus revocaverat, etiam Urbano V. initante, lnvestitutas Malia gesta in contrarium per Caesares, patet elisam prorsus vim omnem diplom, tum Estensibus datorum: ideoque eos Argentam, aliaque loea in iis diplomatibus ex pretia, in iudum accepisse a Camera Apostolica de ab Ecclesia Ravennate. Adactus D. Regens hoc argumento plura inculcat, quae nequaquam stare possunt. Ait has Ca. toli IV. juratas confirmationes de declarationes continere descriptionem Urbium,
diplomata a Carolo tris stetis hua data non es:
Ampilius notatur di plomata Cruroli iv. o utin infestiis
115쪽
locorum ec situum, hinc conjiciensi quod quemadmodum Caesar deseripsit sigil Iati
omnes Urbes, loca, situs S Regi iles donatus taclesiae nemon Ferrariam . COMA. CLO de Adria omissis; ita satis expreisserit eas Urbes ad Romanam Ecclesian i Ibn peratinuisse de de eis eundem disposititia ac potuisse disponere ingratiam Estensiin. Uerum nunquam Carolus IV. Urbes, ἰα oppida Romanae Ecelesiae descripsit. Is enim anno IH ,. in suo diplomate citaro per D. Eondallinum Nyra per D. Zaragnam pag. 6 i. dc integre editum per Mynaldum ad annum 1346. confirmavit quae Paeter & Ru-dolphus, aliique Caelares donaverans Apostolicx: Sedi, expresI, tantum Ronta, Maria chionatu Anconitano, Ferraria, Regno Siciliae, Sardinim auec Chrsicae id gnatis pos . ea in genere omnibus aliis Civitatibus, Oppidisὸ Castris, Tertis, Territoriis adeandem Ecclesiam spectantibus. Dem anno i 31 s. malio diplomataeedito pariter per Ra naidum revocavit omn*s fidelitains, laomagia, inlaudationes Eceoncessiones ab Imperatoribus factas de Urbibus S locis comprehensis in dictis donationibus, nulla Vrbe, nullaque Regionς delignata. Demum anno i 368 in postremo, quod referunt prinocti, & prae ceteris integrum Raynaldiis ad dictum annum. declaravit actus quoscunque factos per Caelates oc Principes, absentibus Romanis Pontificibus ab Urbe, super Civitatibus, oc Regionibus donatisPontificibus, nullos Etae, irritos de inanes. in hoe
diplomate enunciat tantummodo Provincias & Regiones, nulla Urbe designata, pratister Romam ac Fcrrariam majoves urbes ynecnon Oniam er Ferranam eam omnibus etiam Civitatibus, Terris, timuisus, termino Gr confinibus integraliter, ct eum omnibus bribus
er se isdictis bis earumdem, o uerras in pre legi nominataν, er 'rouisingulariter insis describuntur, deesar nus o recta scimns ad Romanam Eceusiam, jusque or propriet tem ae possesonem V Eec a punissimo jure oecrare is pertinere. Quare patet, Caesarem non designasib Urhes de oppida, sed Provincias, praeter solam Romam atque Ferrariam : de dein omnes Urbes de loca in diplomatibus Caesarum superiorum descriptas,
inclusitIe. & sic Urbes COMACLUM de Adriam, in diplomate Rudolphi per Hemticum Patrem suum confirmato, sigillatim expressas.
Hinc educitur, Carolum IV. in hoc diplomate inclussse COMACLUM & Ac v per relationem specificam hahitam ad Rullas superior im Caesarum Rudolphi l. .,8 aliis in ta b carici Vll. ac declaraise eas urbes cum aliis designatis plenis limo jure tam proa , plom N prietatis, quam policisionis ad Romanam Sedem pertinere, abrogatis rescistisque i. contrariis actibu4 gestis per eosdem inuatos, qui de eis Urbibus quom solibet dispo-sEa, eon. ec suissent. Hoc nil clarius dari potest. Carolus in his paginis non designavit Ravennam,
non .Emiliam, Boni uiam, Faventiam, ilivum, Ariminum, ceterasque Exarchatus. - . kio dc Pentapoleos Uri s. Ergo tam credidit ad Romanam sedem non pertinere Si argu imi Rudo . mcntum D. RegCmis lublitteret, has quoque Vibes imperii iuris lit ille utique dicen- - dum et Iet: & tamen nemo id dixerit: nam designavit Provincias& Urbes in superiorum caesarum privilegiis descriptas.& lic Oiunes praedictas necnon & CO MAC LuM, Adriamisque, quae in dictis privilegiis descriptae quoque legebantur. Sigismundus Caroli post
mencestatim de Ruper tum iucccstor generatim confirmavit Apostolicie sedi omnes Uibes, Regione, bc Terratoi ia in diplomate Rudolphi I. descripta, promisitque earum Uthi. m nullam se occupaturum, dc occupatas dimissarum, conte stione emissa, qua declaravit omnes eas urbes iii Bulla Rudolphi l. designatas ad Romanam Ecclesiani plenissimo jure pestinere, uti cx vernis, quae regerit D. Zatagna pag. 64. Neces cur dicatur,in Concilio Constanticnsi non fuisse expressum COMACLuM ; nam neque enuniaciatae fuerunt aliae Urbes de Oppida. Et quamvis ibidem sancitum fuerit, praesente Sigismundo Caesare, Pontificibus restituendas omnes Urbes iisdem ablatas a tempore Gregorii XI. nelcιmus quid ex hoc eduCatur. Namque id factuni est, ut oppida ablata Sedi Apostolicae 6e quae erant m donationibus in satum descripta aut inclusa, iuxta tu ramentum ab iisdem praestatui , restituerentur. Cum iraque expressum in diplomatibus Caesarum fuisset Co MΑcLuM ; atque illud restititendum edixissent Patres Concilii, si ablatum fuisset: quod tamen nusquam ea aetate ablatum fui iste apparet, immo per Carolum de succesibrcs confirmatum Ecclesiae Romanae, reicisIiε liomagiis, Investiruris, ct actibus, ex quibus constaret Caesares eas Urbesα oppilla aliis concelli sie. Diximus insupcrine dein Conventu per Caroli lv. paginas non potuit se in laudum dari re,aἰienas , ad Imperium non specitantes: quaeque iam per lupera ros Caesares, Rudolphum l. Praesertim donatae iuetrait Ecelesiae Romanae, quemadmodui COMA CLuM, Ic Adria.. . - , . . Insurgit
116쪽
ς N CIVITATEM COMAC LENSEM. ros Insurgit D. Regens, & contendit probare, quod is, qui Urbem posterius h a. l. 'buit in scudum, praeferatur primo, si ultimus possessioncm acceperit. At regulae ac Do totes, quos pro se adducit, loquuntur de duobus seudatariis , quorum posterior in quam ditio. titulo, prior sit in possessione i sed nos de hoe non disputamus, cum haec regula in Eo ha clesiis tallat. Nos versamur in casu longe diverso. Quippe Sedes Λpostolica nusquam habuit Regiones conteruas in diplomatibus Caesarum nec Urbes in iis. descriptas in eue r p
laudum; sed eas obtinuit ex libera donatione seu restitutione Imperatorum , quam 4 a Carolo Magno ad ipsum Catolum iv. Omnes confirmasse narravimus. Cumque in deis tu inica exprimatur Co Mac - , regula clatissima, quam Tribunalia Imperialia firmarunt, non possunt. ea est, quod prior donatatius, etiam possessione non habita, praesertur posteriori lcii- datario. qui eam accepit. Gaillus Doctor practicus Germanus obc sp lib. 2 optime diitinguens inter casum de catum , hanc verissimam opinionem affirmat & Graevelius in adnot. ad eundeat num. 1. addit, eam in P agas simo Camerati judi eis esse rece tam, neque amplias de hoc Κι--m Use. Hinc paginae Caroli IV. nil quoad CoMAc LuMMAdriam Romanae Ecclesiae nocere potuerunt i etsi sunt investiturae, sunt de te ali na Iampridem donata, di am in dominium Romanae Sedis ipso lure translata. Non ac sentitur D. Regens Caroli IV. paginas obtentas mille per importunitatem. malitiam, malam fidem re talsitatem. At qui nostra legit, continuo animadvertit illud nos abfirmasse, nempe id iactum a Caesare , lorsan immemore nominum earum Urbium, quae in diplomate Rudolphi expressae fueranti Ceterum malitiae, fraudis, & falsitatis ibidem mentio habita est ad rationem conclusionis per Gaillum traditae probandam: eius que verba reseremus, quae haec sunt : Si Princeps donet alisui benemerito Castrum, postea vero sim altera concedas, quod feeanda comesis erit ipso jure naea, quia Arassumitur ci cumventus importunitate impe ramiar vel priorem rance anem obtivioni tradidisse adeo ut conirarii probatio son admittatur. Haec Gaillus: quae si in genere probant nullitatem ςx capite circumventionis Ac oblivionis, quid dicendum in casu nostro, in quo C
rolus IV. ipsam donationem & diploma Rudolphi pro Ecclesia ante praetatas paginas, di postea bis confirmaverat Se urbes ac oppida descripta in eo diplomate, M aliis,
quae uraecesserant, declararerat ad Sedem Apostolieam pertinere pleno jure proprieta tu, Gr8ossessisse i iterumque donaverat. inter eas Urbes descriptum erat OMAccu Mec Adria, & agebatur de re gravissima ac de donatione facta Matri henemerenti. id est Ecclesiae Romanae per Caelares praedecessores suos, atque Rudolphum, Henrichin que Patrem α quidem laeta ante annos quinquaginta , & triginta respective , non ve o ante muIta secula, uti minus recte asseritur : dc confirmata ab ipsomet Carolo IV. tam ante, quam postfistensium Tabulas. Hinc nemo non videt Carolum IV. ea diplomata mensibus dedisse vel circumventum , vel oblitum in dii Iomatibus suis , Patris & Rudolphi I. Urbes COMA Li de Adriae tuisse descriptas i alias post eas Invellituras non confit masset Ecclesiae omnes Urbes de loca in privilegiis superiorum Ca larum descriptat inter quae erant Adria & GMAcLuM , sed eas Urbes e cepisset, prout indigebat excipere nominatim, si eas includere nolebat suis diplomatibus, ta praesertim in illo, in quo is revocavit homagia, investituras dc actus, quibus
Caesares disposuerant de iisdem Urbibus dc Oppidis descriptis in privilegiis per Caesares Ecclesiae concessis., Opponit D. Regens Allogradum cons 4. num. 42. 8c seqq. tom. 2. Frustra ta- s. g. men, is enim tanquam Advocatus scripsit pro inensibus : Se sic Bus auctoritas pro nihilo reputanda. Rationes autem insulsissimae sunt: negat enim regulam, quam GaillusNGraevelius admissam in Tribunalibus Caesarum probant. Refert Investituram Ludo- ruris Est..
vici II. Ottoni iactam, quam supposititiam esse superius ostendimus. Ait donationes H- Ecclesiae factas, quoad COMAcL- effectu carinise, & nusquam Romanam Sedem CO MAcLuM possedisse. Haec omnia tamen falsa sunt,& in Conventibus rejecta, cum comstct post antiquas donationes Caelarum. Pontifices de Co Macis, uti suo pluries disposuist e. Sed quatenus etiam id verum suisset, nihil obstaret. Nam Rudoiplius:Henricus
de ipse Carolus donationes antiquas confirmaverant di: Cas Urbes iterum atque iterum donaverant & recognoveranti ac fassi fuerant aetate illa COMAexu M Ee Adriam ad
Sedem Apostolicam Heno jura, insuidum & jure Aroprietatis, ac possi onas pertinere.
Quare hae recentes paginae, hae donationes. dc confirmationes jurarae, non poterant esse praescriptae, non abolitae temporis praescriptione, neque carentes etactu, additis
117쪽
praesertim juratis promissionibus, cupatas Urbes dimittendi & curandi omnino ut eae
restituerentur, necnon revocatis investituris de occupationibus per Caesares datis aut factis. Hinc fit tempore Caroli 1 v. quod metimur, haec argumenta Allogradi, repe lita per D. Regentem, erronea esse Sc veritati repugnare. Praeterea ut etiam inter da
laudararios posterior possessionem obtinens primo praeferatur , probanda est con cludenter pollerioris possiesIio independens omnino a primo, de priorem nunquam ante secundam concellionem alteri t ustam, pollellionem habuisse. in casu nostro nus quam probatur Sedem Apostolicam ante Carolumi U. pollestionem COMAcLI non a Cepille. Immo nos ostendimus ante Rudolphum I. R ipsa aetate Rudoiplii Pontifices MacL- habuisse, illud do sic, suumque nuncupasse. Hinc patet donationesCaesaxum longe ante Rudolphum I. Ec Catolum IV. COM Aera effectum habuisse, adeoque nos vers ut extra casum limitationis, nullo habito respectu ad spolia de usurpationes, quae dein evenissent: nemo enim probat priorem concessionarium, qui possessionem semes obtinuit postponi secundo, si secunda concessio tacta sit tempore, quo primus sua po sessione vηuste spoliatus fuerat per Tyrannos aut refractarios i potissimum vero si lutin casu nostro prior concellionatius tempore tecundae concessionis servaverat ju a sua praeviis iteratis donationibus de confirmationibus Caesarum de solemnibus diplinmatibus, in quibus Urbs, qua is spoliatus fuerat, declaratur ad primum Concessiona tum pleno Iare, insolidum, itare principatus Sc ditionis, de quoad propraexatem dc PUI sessionem pertinere. Si inquam hoc casu , qui noster est, admisso etiam spolio MusurpatIone COMACLI , quae tamen tunc non probatur , reperietur Doctor, qui in deat scribere contra juramenta, donationes iteratas de confirmationes atque confessio
Des lialemnes Caesarum, immo ipsius Caesaris concedentis secundo, antea di postea e nullas, concessionarium secundum praeferri,MInvestitura esse validam, dicam hunc, quicunque is sit, non audicem esse, ted Advocatum, quippe ratio Sedustitia contrarium xvincunt. Possessio vero Estensium nusquam educitur independens a Sede Aposto lica, cui primum COMACLuM donatum fuit inam ex repetitis in omnibus Conventibus , patet C o M A CLuM inclusum vicariatui Ferrariae Estetilibus concessis: neque con stat Imperium pro COMAcLo censum ullum accepisse, aut si*rvitia , vel in illud post di ploma Rudolphi l. ullam iurisdictionem exercuisse, aut Estentes pro ea Civitate tu ramentum fidelitatis praestitisse, quin eos neque mulctatos per Pontifices Imperiale domimum adduxit Ie. Hinc possessio imperii adhaeret paginis, verbis, ac vocibus, atquc Investituris de re aliena tactis: de quidem de rebus, quas ipsi inenses dein ab aliis reco gnoscere, de pro iis aliis censum solvere palam & per instiumenta publiea non retusa runt. Neque subsistit, Alphon sum per Iulium v. adactum, ne sal C MAcLI legeret shas investituras obffecisse. Nemo enim id scribit: neque in Coneiliabulo Turonensi id affirmatur. Nam tunc neque COMA CL M' ad Imperium specialis, neque Investituras Alphonsum produxiste quisquam memorat. Unus Guicciardinus narrat eum intecamicos mussitat se , COMAc LuM ad Sedem Romanam non pertinere e quae mussita--tio etiam in Bulla Julii li. expresta legitur. At cum Iulius palam in sua Bulla eam. Urbem adRomanam Ecclesiam spectare edixisset, amplius audita non fuit vox Alphonti id controvertentis. Immo in libellis, quos scripsit in Iulium t I. & Leonem Mnusquam ausus fuit controversiam de Dominio movere, uti per nos in elapsis Comventibus dictum est. . s. s. Sed adhuc obiiciunt, Rudolphum I. putasse OMActuM & Adriam ad Sedem
. . L. δ' Apostolicam spectare, non autem disposaisse, ut pertineret. Verum satis est legere cois,eiisu Bullam auream ejusdem Rudoiplia I. ut id objectum corruat. Rudolphus ad perpe--lesiae esse. tuam rei mentariam declaravit, fallus est & recognovit Civitates in suo diplomate descripta , inter quas sunt COMAC M & Adria, pleno jure, insolidum , jure Principa uis de ditionis ad Romanam Ecclesiam pertinere virtute donationum per Ludovicum Pium dc successores Caesares ischarum, re sic disposuit,& quidem solemniter per viam agnitionis veritatis Ac bonae fidei, qua est verissima oc melior dispositio, quae fieri valeat ab homine , praesertim a Rem dc Caesare, cuius promissio aut concessio si perennisci se debet , ut bona fides eluceat in Principe : quanto magis consessio de veritatis agnitio constans esse debeat, nemo est qui non intelligat. Addunt etiam Rudolphum I. investivit Ie Estenses de Adtia. At haec investitura saepe vetbis indicata, nusquam exhibita fuit. Si ea vera usiet, utique Carolus I v. in binis paginis Esiensibus
118쪽
datis , in quibus Adria describitur, ejus meminisset, aut ad eam relationem habuitatrae tamen concessio Caroli 1 v. facta legitur tanquam prima & unica, re cum claus lis superius relatis. Sed quatenus haec pagina etiam exhiberetur nullo vitio foedata, in Caesareos retorqueretur. Nam si Dominus Regens putat , Rudolphum post diploma datum Romanae Ecclesiae , Adriam concedentem Estentibus, agnovisse quoad eam Urbem, diploma suum inane di erroneum sqtiod tamen minime concedendum sequeretur Rudolphum de COMACLO non disponentem, neque investientem tastenses, satis declarasse eam urbem ad Sedem Apostolicam pertinuisse , diploma suum pro COMACLO validum, verum, lubsistens& exequationi mandatum. Hinc etiam intelligeretur. Rudiaphum nolentem ΜACLUM concedere inensibus,
putasse eos nullum lus tunc temporis in eam Civitatem habuisse i nullam priorem extitisse investitutam Caesarum i neque Impetium de ea Civitate disponere potuisse. Porro in iure scriptuin non est , Principem rem alteri donatam , alteri concedem tem, praesertim post plures annos, hinc declarare priorem donationem invalidam. effectu carentem & inessicacem. uti contendit Dominus Rcgens. Immo cauelam est priorem donationcm osse firmam, dominium transtulisse, exequutioni tradendam:& secundam concessionem nullam, subreptitiam 5e obtentam vel circumvento Primcipe , vel quoniam is prioris donationis oblitus fuerit, ut Gaillus di Graevaeius probant, addentes hanc oblivionis praesumptionem esse juris Ec de jure, ita ut non assimittatur contra eam probatio. Haec si in iure subsistunt, fortius vigent in cata, in quo non agitur de donatione unius Castri, sed de diplomate contiuente plures atque plures Provincias di Urbes. Quamobrm facilior est oblivio de contulio Principis. qui unam postmodum ex dictis Civitatibus , alteri concedat. Etsi ergo Rudolphus post diploma solemne Ecclesiae concessum accedente eoasensu Principum Imperii, illisque etiam conclamantibus COMACLUM ad Romanam Ecaeci iam plutio jure pertinere, investivisset Estenses de COMACLO: quod tamen is non fecit, non inde
sequeretur declarasse Rudolphuiti, quod ea Vrbs ad Ecclesiam non spectaret. Sede ussecunda concessio esset de vento, subreptilia, ex defectu intentionis invalida de nublius prorsus roboris. Hinc discimus ceteras Investituras, quas Iactant Eltenses Ministri, tanquam datas per successores Caroli it pariter invalidas & perperam concessas fuisse ex iisdem rationibus superius adductis. - 'vidimus apud recentiorem Estensium rutum sarcinatorem summam assertae Inve- g.
stitum Riderici III. includentis bona, quae contineri dicuntur in paginis Carolinis. At in illa plura notanda, & quidem scitu digna, si tamen vera sunt. Caesar Comitatui Ix Rhodigii tribuit Argentam, Castrum S in Hi, Riperiam Fili. COMACLUM ct A. in .i. iam, easque Urbes de Oppida subjicit jurisdictioni Rhodigii, de ad illud pertinere
declarat: quo nil turpius de magis absonum; nam ita urbes Episcopales habentes suum M. ....
Comitatum factae fuissent de pertinentiis oppidi, & quod magis est, a COMAC LENSI Urbe longe dissiti. . Eneas Silvius praesens eidem Investiturae Borsio Estensi concciIae, quem laudat Dominus Abbas Fontaninus pag 186.& is . testatur in ea Borsum Du.cem investitum de Mutina, Restio, factumque Rhodigii Comitem: & quidem sub promissione annui census scutorum aini γatuor mistium. Et tamen recens ille narrat in ea pagina inclutas praeter Mutinam, Re iam, est Rhodigium, m, COMACLuM, Areemiam, Castrum S. Λώ rra, ct Fili Riperiam: Ac, quod notandum est, sine ullo pacto censum solvendi. Haec quidem vix a quoquam intelligi poterunt. Reieri etiam summam alte. rius investiturae Maximiliani Caesaris, in qua legitur Argenta cum eadem expressione, quod ea ad Romanum Imperium pertineat, quando patet ex praedictis ad Ecclesiam Ravennatem spectasse, de Estenses ipsos, qui has Investituras Caesareas impetrabant, semper palam recognovisse in scudum ab eadem Ecclesia censu annuo statuto, atque palam soluto. Reteri dc aliam Investituram ejusdem Maximiliani Patavii datam, in qua confirmantur omnia diplomata Estensibus concessi per Caesares praedecessores, inter quae confirmatum afferitur diploma Rudolphi l. Imperatoris Optaoni datum Ferrariae anno I216. cum tamen dilucidum sit , Rudolphum I. nunquam Fetrariae mansisse, quin neque Italiam vidisse, neque tunc temporis eum adhuc Caesareum fasti. gium conscendisse. Hunc immanem errorem pridem detexerat D. Abbas Fontaninus Pag. Ir. 82. Refert tandem alia diplomata Caroli V. Maximiliani Il. & Rudolphi I l. in
quibus tradit iaciutas Urbes de Oppida praedicta, & praeter ea Marc. m Tarusnam, Marchiam
119쪽
isiarchiam 'lanuensem ct Marebiam Mediotinensiem, de innumera oppida in pluribus dominiis sitae quas regiones de oppida nunquam Estenses tenuisse , notorium est. Quod vero maxime notandum est , in iis investituris Caroli V. de succetarum pro Iis Urbibus Mutina . Regii er Rhodigii Castro statuitur annuus census intuendus Caesari, id est, sunt ma scutorum aureorum quotuor mi ιum. Ceterae autem Regiones, urbes re oppida, inter quae COMACLUΜ, -ia , Argenta Ee alia loca superius descripta libere dantur aullo statuto censu & iuramento fidelitatis praestando omissis. Unde fit eu ipsis Investituris, quas Ministri Estenses jactant, probari, Caesares Mu tiliam , Regium, atque Rhogium m seu dum dedisse : cetera vero oppida, loca Bebona iis addita fuisse ad pompam, de ut Caesares Estensibus satisfacerem atque ab eo rum opinione captarent ius titulorum de iab eorum protectione ea bona & loea ha herent. Haud ergo mirum, si Estenses censuris subiecti, sive quia sal COMACLI, in vita SedeΑpostolica, legere auderent, sive quia collectis fle talleis CGMΛCLENSES onerarent, aut quia devolutio urgeret; nunquam Caesarum , sed potius Galliarum Reguti opem invocarunt: de solventes canones pro Ferrariae vicariatu, fassi sunt eiderii plutes Civitates includi. Haec dicta simi, ut ii, qui exhibitioni paginarum earundem inistererint, videant an ea, quorum summam recenS ille Scriptor adducit, legitima sint: atque hinc arma capiat pro sacris Ecclesiae Romanae iuri. bus iuste re vere tuendis.