Die Ophthalmologie (liber de oculo) des Petrus Hispanus (Petrus von Lissabon, später Papst Johannes XXI) : Nach Münchener, Florentiner, Pariser, Römer lateinischen Codices

81쪽

de vino nibo. 3l. Regula generalis et Communis est: haeC suntque nocent oculis fumus venus legumina Caseus Calciate dormire ieiunium fames.

32. De subtilitate. Alia passio est subtilitas visus vel spiritus visibilis

et PauCitas eius quare solvitur Cum lumine solis et in tenebris adunatur. Cura haeC est ut ieiunium et Covius Penitus Subtrahantur postea purgetur patiens Cum pillulis de 3 erapiCra vel pillulis Coc Chijs utatur mirobalanis Conditis utatur frixis assis Cum oSomogaro et RCOtOSiS. 33. De descensione a que in o Culo. Aqua in oculis est decursus humoris Cristallini ad Galle vom l Iouflon Ovis musimon L), , der Trappe Otis tarda T.)

82쪽

.32 centrum oculi faciens') in foramine uvee tunice intus albuginem humorem, et liveam tunicam. Fluxus dupleX

est Causa intrinseCa et eXtrinseca. Intrinseca est eX humoribus aCCurrentibus. Cura Contra intrinseCam est

purgetur patiens Cum IIII electuarijs IIII humores purgantibus eXtrinseCa Cum istis medicinis scit: Castoreo feni Culo salvia ruta eufragia arthemisia vermiCulari et Cum pillulis ConfeCtis Cum selle avium et ovorum vitellis.

34. Destructio visus quandoque accidit ex debilitate ipsius visus. Consideratur autem per '') Causam eXtrinsecam et intrinseCam que fit ut supra dictum est. IntrinseCa purgetur Cum medi Cinis purgantibus patientem 'η') eXtrinse Ca purgetur Cum medicinis purgantibus krystallinis chen Fericliti Leit gum Centrum cles Auges. Dies erVorgang volt gielit sicli in ne rhalti cler ssori gen Feuchtig-keit und Traubentinus in cler Oessinag cler Pupille. Die

in nerer Verani assutast noli me der Patient die Medicinen.

) B, C: faciens nocumentum in. 'i H, C: Secundum.' 'i R: caput purgantibus. C: medicinis purgantibus cum qUinque generibus mirabalanorum.

83쪽

scilicet Cuni aqua V generum. l . V genera mirob. su Cum seniculi rute Cum vino albo et Zuccaro bis in die destilletur in oculo. Utatur iiijs pillulisque R. eufragi erute seminis feniculi sileris montani3-', Camedi eos Cam epitheos 'r' Centum Ralliana 3 III centaure emaioris et minoris an 3 II aloe e pati ci 3 II conficiantur cum suco feniculi dentur Ill semel in ebdomada. 35. Alia omissio vi us in die et re Cuperatur

de nocte Cuius Cura haeC est: patienS Purgetur Cum generibus mirob. Postquam variantur Colores Corum visu evaCUetur Cerebrum Cum ye rapi Cra. Comedat patiens ter in die et non dormiat calciatus. Fiat ei colirium de p. I sint Sorten der Murobalanc Terminali eae), Fen chelsast Anethum foeniculum L). Weini autensast Rutaurave olens mit oissu ein und Zucker gemisciit, Z ei mal inglicli ins Auge gii tropsen. Fernor sol gen te Pillon

84쪽

selle perdicis. Et utatur in tempore aquoso quia tempus aquosum hanc passionem prolongat. g. 36. De yna aginatione. Vmaginatio est passio aquosa que fit in oCulo. Cuius Cura hec est: purgetur patiens Cum pillulis aureis. Dicit a vice ima Coytum Valere in linc passione. Et nota quod ye rapicra Cum mirob. juvamentum in hac passione. Dicit enim avi C. quod flebotomia x ene debet primo fieri, post aurem et Confert feniculum cum felle in oculo et teneat patiens maioranam in manibus et Comedat cibaria subtilia et levia et semel in ebdomada

Cataracta est aqua descendens ad oculum et est humiditas stol. 113 ψM eXtrin SeCa stans in foramine uve en elimen und ange gogen nichi Schlasen; ausserilem wende

85쪽

- . 5 .

tunice inter albuginem et tuniCum Corneam, quHSi Penetrare prohibet formam ad visum. Et ipsa quidem diversificatur in qualitate et quantitate. Eius autem diversitas in quantitate est quoniam quandoque Plurima est SeCunctum Comparationem ad foramen quare ') oppillat totum soramen et non videt aliquid OCulus et quandoque parva vel PaUCa per Comparationem ad ipsum quare

oppillat partem eius deXtram et dimittit partem aliam defectam. illud autem est visibile quod Coram parte

Clausa eXi Stat non Comprehendit Visus alicuius rei me

dietatem lueli partem eius sed illud comprehendit ')

quod Coram parte aperta. Et quandoque alicuius rei medietatem aut partem eius lComprehenditi et non apprehendit aliquid nisi per mutationem pupille et quandoque comprehendit illam totaliter. Cuius haeC est Cura.

licli, class cin Objelit vor dem liber lectiton Theti cler Pupille

H: non comprehendit visus alicuius rei medietatem aut partem eius aut non comprehendit aliquid nisi . 3.

86쪽

Cum flebotomia inter spatulas, Cavent a leguminibus l)is- Cibus et omni cibo stegmatico vel melan Coli Co purgetur Cum Pinulis cle ye rapi Cra Cum veralo. In ebdomada pro o Cetur vomitus bis.') Comedat patiens si CCtam Panem sepe et sepius et fugiat nimium lco vitam' i propter cli Cursum humorum. Perfecta Cura in hac passione est vomitus. Experimentum de Castoreo R. patiens fumum Castorei per nares in humoribus 1legmaticis et tempore pluviali. Ego satis fui usus in hac passione pillulis fetidis et Castoreis et Sternutatione que valet multum ad humorem flegmati Cum eXpellendum. 38. De panno o Culi. Pannus in oCulo est quasi fistula '' ) ex im

87쪽

Caveat sibi a fumo pulvere leguminibus digeratur materia Cum sanguine Columbe vel testudinis per tres dies. Deinde ponatur pulvis ille ZuCCare 3 II spume maris 3 II fac pulverem ponatur bis in die SVPer Pannum. Collirium valens oculis pannosis R. Certa se Cathimie argente e in Cense in aqua plu. III. diebus lote an a calcis exagiali piperis longi spume maris aloes mirre oculi liciji :' ') opii nna 3 II et si C tempera Cum a lita ro. fac inde pillulas in modum lentis et dissolve Cum lacte mulieris puellam nutrientis Cum opus fuerit. g 38 a. De pustula o Culi. Pustulat i in oculo '') est sanguis qui ad ConjunCtivam tunicam descendit et '') a suis arteriis Cum arterie

Meorschaiam

88쪽

ipse Crepuerint. Fit autem II. modis eX perCussione apostemate in ConiunCtiva. Cura eius est: laC asininum et muliebre Ca. Cum pulvere thuris et o Culo imponatur. Sanguis Columbinus vitellum ovi Co Ctum in aqua SVPerponatur in oculo in no Cte. EXperimentum verum de Sanguine Criste galli qui multum mundisicat et Confortat. Ysopus ii*- in aqua Coctus Cum miCa panis in no Cte

38b. Contra perforatio Hem. Perforatio autem iit quandoque per primitivam CaUSRm CX PerCUSSione. Fit autem a natura CuiuS nulla est Cura. Fiat Contra primitivam Causam nebotomia de venalacrimati deinde fiat flebotomia de vena frontis.') Et nota quod in hac passione non est facienda purgatio ς 38 a.) Von der Pustet de S Auge S.

89쪽

Cum medicina. Fiat si lectrum Collirium') de tu thia cum ZUCCaro et aqua ro. cleCocta de tertio in tertium ponatur et collirium fiat de felle eduli et de felle gruis et

g 38 C. De Constrictione foraminis uve e. i Constrictio foraminis uvee tuniCe est que Consuevit educere oculum ad opilationem. Cura est heC R.

III lacertas vivas et pone in olla et mitte 3 II piperis

pulvericati et Coperias eam ut non exeant. Post IIII '')stercus quod invenis reserva tanquam aurum vel balsamum et cum illo stercore fiat Collirium Cum suco feniculi et vino albo. In hac passione est Sternutatio multum utilis quia propter violentiam sternutationis uvea dilatat har. Man wonde clas Alagonmittet, melches aus Zint oxyd, Zucker

', B: sed fiat collirium. C: si es i. collirium. P: fiat tale collirium. T: fileoson.

90쪽

g 38 d. De percussionei ' o Chllorum. PerCUSsio alia magna alia parva alia occulta et alia manifesta alia Cum vulnere alia sine vulnere.') R. apium et pista et e X prime sucum Cum Cern virginea et Pulverem Cimini Collige et heC super oculum tepidum pone. Aliud R. mi Cana panis Ca. et in o Culo aCtualiter calidam Pone. g 38 e. Contra vulnUS RPertiam.

Contra vulnus apertum modo CVrurgi Co ProCedamus. R. miCam panis Cum optimo vino. EaCin aperitione vulneris '') vinum album Cum eo usque ad Perfectam liberationem vulneris SuCum Semper 'i e Cum vino optimo Super o Culum pone. Postea mundi fiCetur o Culus Cum Panno de SeriCo exterius Cum aqua pluviali ''') et Confortetur OCulus Cum clOCO Ctione Chi fragie. 38 l.) on cler Percussion cler Auxen. Dic Milo chung komnat thetis gross. thetis Llciti, iliciistin mori lich, thetis nusserlicii siclit ni thetis mit, thetis oline

i B, C: priino agendum est de ea que est sine vulnere. ) T: facta l'operatione delia plaga. ' ) B, C: et rosarum abluatur postea mica panis cum vino albo

exterius apponatur.