Chr. G. Heynii ... Opuscula academica collecta et animadversionibus locupletata. Volumen 1. 6.

211쪽

plus quam centum annis antiquiorem Philostratia

Plutarelaus memorauit, confundendum: Orationis utique ornamentorum ac lenociniorum mirabilem artificem, statuasum ei arratorem haud ineptum, et dilectu Maulacrorum a summis statuariis elaboratorum nobis quidem gratissimum. Vulgatus ille est statim, cum Philostratis prelo Aldi , qui eum

eodem codice adiunctum reperisse videtur; nec multi alii' codices ex eo tempore innotuere, 'Eκφράσεις inscripti sunt, enarrationes seu bd scriptiones . rhetorica exereitatione potius inititutae quum artis commendandae et interpretandae caussa. Dubitare licet, an ipse signa, quae de C Iarauit, viderit. Certe ante oculos non habuit, tum cum scribebat; nam tempore praeterito ubique utitur. Quod tamen in hoc scνiptore admiramur. est . quod coni munem sermonem mira arte artium notionibus accommodare nouit; quae ad formas proprietates et varietates spectant, verbis suis pro- Νpriis destituta, ingeniose per vocabula tropica amente et oratione petita declarare alia r uiti

Tituli capitibus his X PV. sunt praescripti ab indocto libratio; sis itaque omissis simpliciter app6nt us nomina eorum, quorum statuae exhibentur. I. Satyrus: seu, quem nos dicimus, Faunus, ex lapide; iuuenili specie, tibia canens, simulque . tanquam sono laetatus, saltans: qua specie Faunus etiamnum inter signa antiqua occurrit. Expressa erat in signo summa virium intentio infantis tibiam, venis turgentibus,' et spiritu ex

212쪽

etoo Callistrat statuarum illi stratio

ac si ipse lapis ex latentibus meatibus flatum peteret. . Corpus iuuenile, nec tamen molle . . sed

virile et paullo horridius, utpote numinis agrestis; coma hedera cincta, lapide molliter in ramos flexo.

Haec quidem praeclare esse adumbrata. nolis negare. At displicet, quod narratur adstare Pan, amplectens Echo nympham. ne illa cantu deli ' nita sonis respondeat. lneptum acumen. siue panis simulacrum . . siue ipsum deum adstare dicere voluit. Multo tamen magis intemperatum S

phiitae studium in circumspiciendis iis, quae noua et insolita vel inaudita haberi possint. Ait auctor' hoc simulacrum se vidisse in syringibus ad Thebas Aegypti. hoc est, in cauis meatibus per montis radices etassis; in quibus quem locum Faunus habere potuerit, nos quidem haud asssequimur. Addit ille. hoc Satyro viso. in quo vis cantus tam efficaci arte expressa erat. se non amplius dubitare de vocali Memnonis simulacro. Foris haec ipsa comparatio hominem ad syringas deduxit; non enim tam putide nugax esse potuit . ut a syringis etymo. quatenus etiam syriiast, seu fistula, potest . inter tibias referenda' videri, ad syringas Theba- rum ille deueniret . b.

Subnotabima nune nonnulla ad singula Ioca. Saty- irum esse diximus. quem nos paunum appellamus: quod ad alios quoque Satyros. velut Praxitelis et Scopae, obseruari volumus. Antiquarifcha A satae, P. I l. p. 62. De hoc quidem Satyro constat, ea verbis: εἰστήκρι μὲν ἐπι τινος κρηπίδος in basi εχ χ l

213쪽

tum;

τὸν ταρσον μισθεν ἐξαίρων. Esse ἐς in legendum pro εἰς, in oculos incurrit; idque iam perspectitin a sagacissimo critico. Iacobs. cuius sunt I animaduersiones nonnuli ae in Bibliotheh δεν alten Litteratur, P. X. p. 36. Multo copiosiores eas et elaboratiores ediderat in Exercitationibus eritieis To. II. i Quandoquidem tum, eum prolusiones seribebam, nec

otii satis suppeditebat, ut in eapitibus singulis alio;

,. rum commentationes inspicerem. et omnino, naturae vitio nescio quo, alienus sum ab eo more. ut in m

dio lectiqnis et commentationis cursu, quid alii de fin- - gulis aut monuerint aut coniectauerint .i anxie cir-'eumspiciam; id quod equidem ad eum 'secundas disserre soleoJ. Inf. c. IX. Daedali ars potuit ἐειστα-

ad insultationem spectare obuium est. τη μὲν γαρακον μέλος οὐ προσῆπτεν αὐλουντος, ουδὲ δ αυλος ἔμφωνος. Potest προσῆπτε corrigi προσέπτη, eleganter tamen idem vir doctus emendat, προσέπιπτε. Nam sol- Iennia sunt προσβαλλειν et προοπίπτειν de iis quae sensus feriunt. . tangunt.J Mox οἶδες α u in ed. oleari est vitium pro ειδες. - ἐκ των αμηχάνων πόρων videri duci

halitum. Possis suspicari ἐξ αχανέων. e metatibus non hiantibus. ideoque obseuris. sed diffiditia sunt . pro diuersa re diuersis modis; itaque etiam meatus dissiciles cognitu et obseruatu. obsciiri. latentes.J In fino καὶ λώπης παρουσία διοικουφνος. ab assectae ductus, ' quandoquidem is . qui aliqua ex νe pendet, ei obnoxius est, dicitur ab ea διοικεῖσθαι. Sie in s. 9. de natura saxi: η μ ὲν φυσις natura mῆν λίθων γένεσιν. indolem α φθονον παρ γαγε καὶ κωφῆν, καὶ μητε υ πο λυπης ἐθέλονσαν διοικεῖσ,αι. μήτε εἰθυῖαν

ἀλγει . Contra ars, et ex ea marmor et aesi dicun- tur dominationem exercere, δεσποζειν, e. ΙΙ. extr. ἐν ναστευεσθαι C. III. et δυναστευειν. c. IV. extr. κυριεύ

214쪽

ma Callistrati statuarum illustratis

eum; quo loco positum fuerit, nusquam memoratur. Quod in eo inprimis laudatur, expressa in ipsa formae pulchritudine bacchatio; coma soluta.

avento agitata, in na armore mira cum arte reddita; cum etiam discriminatam eam putares; manu gestabat capellam a se discerptam et iugulatam b). Subtiliter ingeniosus est scriptor in ' deci randa sensus adumbratione, qui in hoc opere exu miψ inesse videbatur o. In erat, ait, lapidi significatio

hie auctor utitur: fie e. II. λίθος --αουσίαν ρῶν-. tamen bacchari videbatur. h. baechanintem Baccham reddere. e. V. προς τριχωμητος ἔξουσίανηκουυθει ita ut capilli natura quasi imperaret, cni la-' pis obtemperaret. ιστως ὀὲ. όρμης ἐξουσίαν ἐδείκνυτο. c. UI. τόντων at τέχνη ἐπορέζετο. e. XI. ο κηρού πρὸς τῆς εαλασσης σπιν ἐξουσlas ἐξαλλαττο- . αενος. c. XI v. ubi tamen οωαν est aceommodatius. Est adeo In Epigr. Glauci Tom. II. Anal. p. 34 χuzαιροφόνος non tam epitheton, quam deseribendae statuae propri9m. Multa in hane rem dicuntur poetico fere spiritu. ve his quoque audacibus; sic manus artificum, tanquam ' diuini spiritus affatu. percitae, opera non fabrieantur. '' sed προφητευουσι τα ποιήματα. In f. c. III. eandem lvocem tribuit sculpturae tanquam arti voeali: οὶ λόγοι

irέρας ἰερας- antea de eloquentla actuin erat

προφητενσαι β λονται, pro λέγειν, oratorio mors dicere. Γου νέοντα τέχνα, recte emendat ἐπιπνέονται

i est turbata: latet fraus in' εδη, quod i ἐν vel νιηι esse ,

debebat. Interpunctione mutata: καὶ, εἰς ἐξουφνάφιοιρων κινήσεως, νεν βακχεύσθαι. , eum facultavis mouenes e seι priuatM lapis, tamen norat, μη

215쪽

ficatio sensus, cum tamen sensus ipse non inesset,

et furor Bacchicus manifestus erat . cum tamen

ille ab ipso opere abesset ε). Sic quoque lapis vi

o ' vitali' poterat, bauhieo im eiu ferri. Inspectis quoque Ald.

et Flor. apparuit in iis legi. Postea in eapellaab artifice reddita erat vitae priuatio, non minusquam an Baecha vitae vigor summus; καὶ γάρ το τε- Θνηκος ο λἰθος ὐπεδυετο. in . X l. ὀ χαλκος το ἔαπνουνυπεδύετο. et in Epigr. Tom. III. p. ao8. Σουρος τον χαλκον υ πώραμν. acutiva, qtiam fi mora lapidem subiisset. nune lapis subiit cadauer, h. e. cadaueris speciem induit; et sic reliqua, quae sequuntur, sin quibus ὁ λίθος subiectum est. vi τήν ante μοιησιν tol- λlendum, et στῆσασαν rescribendum sit σπιμας. hoc modo: καὶ il. o λίθος) μίαν ουσαν ον υλην εἰς

Iμπνουν στήσας, καὶ οIονορεγοαένην Κιθαιρῶνος, τῆν δὲ ἐκ του βακχείου θανατώθεῖσαν Ohrτρου - et saxumendaueris induerat speciem. unamque et eandem mate Wiam di pertierat in imitationem mortis et citae. yam,

tim illam materiem) animatam, flens, et ad Citha reuem furorem in eo teηdenum . partim quas deo.

eientem et moribundam ex bacchico furore. J Scopas τας α νυχους εἰδωλοποιων γενέσεις, naturas. Ut in . IX. λίθων γένεσιν dixit, h. e naturam , indolem, et c. VI. αν ἐκ σενέσεως βλαστον τριχος, de pilis interioribus. quales, natiara ita ferente, esie st lent inter promissasi ceteras. Bene reddit α ιυχα γενν αατα, res inanimaistas . olearius; et Demosthenes μικρου καὶ δόγων εδεμεεν εἶδος αἰσθητόν, τοῖς νού καὶ / φρον σεως γεννμασι orationi συγκεραννυς τἀ τῆς τέχνης φλαρμακα. artia praestigias admiseendo veluti in Epigrammate TO. III. Anal. p. 89. LVIII. Baechae simulacro τέχνη μανίην ἐγκατέμιξε ώθε ); Ἀρα τέχνης γεννημ ατα dicit c. III. pr. 40 οἴσω και αἰσθήσεως συνείπετο h. e. παρῆν. ἐνῆν . δήλωμα. mi παρούσης α ησεως. καὶ Βακχης ἐκβακχευ- Θειασμὸς ἐμηνύετο, Θειασμου μη πλῆττοντος. mentem haud emouente. turbante oestro . Sie et mox acci. '

. e. animum miratione percellebat. ΓΚxtrema capitis probabili modo emendata et illustrata sunt a Iacoba.

216쪽

α Callistrati statuarum illustratio -

vitali priuatus . vitam tamen habere videbatur. eamque viuidiorem ipsa natura. Comparat tandem cum Scopae arte artem Demosthenis. qui idem. quod alter marmore, ipse effecit verbis, ut per voces ac sonos res videantur sensui subiectae esse. s hoc est cerni et audiri) utque voces, veluti marismor. animatas esse putes. Sane ut marmor artiis ficis manu formam induit admirabilem, sic arte oratoris' verba mentem et animum, ut animam et vitam habere videatur oratio.

Iu Cupido Praxitelis. Quanti uis est 'pretii

haec Sophistae enarratio. dum ea nobis sistit for- .mam statuae inter ceteras nobili Ismae. Erat puer. tenellus. floridus, exsultans visu. oculis vividissmulque placidis, alatus, cum arcu, similis emi tenti sagittam. dextram ad verticem usque attollens, altera arcum . eleuans, statu corporis ad la vam reclinato. ita ut lumbus laeuus prominens paullulum attolleretur, molli tamen flexu; capilli floridi, crispi, pubertatem decentes, in superficie. vi fert natura, aliquantum subrubescentes, alludente aeris colore.

Sophistae ars inprimis excellit in declaranda mollitudine aeris in adumbranda corp*is, carnis et comae, mollitudi o. - i ceteruma Verba in frontem eapthis traducta ab olearior μο δὲ, τῆς προς ' Κρωτα melius suum locum tuebantur in fine eapitis antecedentis. Iae a prorsus eiicere malit.3 inter subtiliora sophistae dicta notabimus: ' ἐ-αυτος ἐδυναστευετο est pro ἐδυναστε - , dictum:

217쪽

Ceterum ex dictis probabile fit, huius Cupidinis ectypum esse Cupidinem Florentiae in Cime-lio Archi ducis seruitum. v. Mus Flor. III. a. ubi parum scite aere est expressus.) Alius, alio tamen statu. Cupido, in Galliam abductus, in Mus Capitoli tab. a . in miraculis artis habetur. At enim de ipso Callistratei Cupidinis signo suboritur controuersia, ubinam locorum illud positum fuerit; nihil enim de hoc ipse apposuit, et, cum plura

Cupidiois signa passim commemorentur, etiam a Praxitele elaborata, marmorea tamen , potest subdubitari, an Praxitelis nomen recte hic et in L c. X l. alii Cupidinis ex aere signo attributum a

Callistrato si it D.

IV. Indus. Signum ex nigricante lapide. Nymphis apud sontem . dedicatum. Habebat co-

dictum: quod docent seqq. cf. sup. ad c. I. in noti

ext r. lyorror μὲν - ααοιρῶν ναεγαλειροπος. haud iiDi respondent. Haud melior suppe tit madicina quam Iacobili αμοιρος υγρου τος, comparato C. XI. p. QO3. και προς το υγρον ἡγετο. ἐστερη- μενος υγροτητος. etsi Non apparet . quomodo hoc in istud abire potuerit; nec magis placet α γιρῶν ἄπαλό-

Dicta sunt de his diuersis cupidinis signis multa ac

varia a viris doctis, quotquot artium ni itoriam arrigerunt r- diserte iam de iis egit Iimius in Carri. Artifadd. Prucae artis opera ex Emmam. Gr Comm. L. P. 0 I. Accedit nuper Manso vir doct. s Uuch abre thol. p. 36 I. Praeter iliabilissimum illum Thespiensem e marmore, alium Thespii ψ memorat Pausan i p. a se vitum. ex aere Lysippi opus, alius, in Pario, colonia Propontidis, e marmore et ipse sculptus fuit . ut apparer ex Plin. XX VI, IV. s. ut et ille, qui a cicerone verr. IV, a. memoratus est.

218쪽

αc6 Callistrati statuarum illustratio

mam largam et crispam, in superficie in purpurae Tyriae colorem subfuscum transeuntem; oculos albos ex ipso marmore ; temulentiam prodebat statu labante et poplitibus subinflexis g); nam eam

facie rubente reddere artifex haud poterat. Simulaerum erat nudum, nec molle nec venustum; membrorum tamen iunctura rectum et probandum. . uaeras, unde artifici consilium venerit, ut Inis dum temulentula exhiberet, curque ille ad la

tem Nympharum positus fuerit: Scilicet cogitandum est de Bacchi expeditione in Indos, et comitatu eius in quo erant Nymphae: quas vulgari nomine veteres appellarunt Bacchas. Indos nigricante esse colore sub sole calidiore constat; quod vero comam iis tribuit spissam et crispam. ευSαλῆκαι Ουλην) potest forte parum recte dictum esse videri. Quod oςuli sunt candidi, mirari non licet; cum in multis operibus hoc sit deprehensum.

inclusos, alius coloris et materiae . ea habere oculos. At in hoc signo ipsum marmor ea parto anigro colore in candescentem tran ierat. V. Narcissus: e marmore. ad fontem inlueo positus; adolescens in prima pubertate conmstitutus, pulchritudine oculos praestringens; su moesto vultu; coma in frontem per cincinnos reis voluta. in ceruicem effusa. Chlamyde indutum fuisse apparet, in dextro humero fibula adstricta.

, et

g) Ῥποτρομος τε καὶ viro σῆν γῆν οκλαζων. In γονυlatero suspicabamur. sed reliqua concinnandi conatum eludebant. Nisi - τὰ τενυ admittas. Nunc Iacoba Ingeniose tentauit --ἰγνυν vel επὶ την πτυνηνδ

219쪽

et ad gentra descendente, sola manu dextra eraserta; pellucebat autem corpus molle sub ipso amictu; ut ait Sophista; hoc est circumscriptae membrorum formae sub peplo bene agnosci poterant: Stabat, inspiciens in fontem . cuius aqua formam reddebat; manu tenebat fit tutam: quod alibi in Narcisso notatum non meminimus; pasto-

ritiam vitam ille habitus declarat; apud Nasonem venatione tenetur. Fabula ipsa est ex Boeoticis; ad sontem apud Thespias spectans h). . .

. Narcissi

Sophista etiam hoc in signo mollitiem corpori. molli- tie marmori per artem impressa declarare studet; tum quo uct in simul ero formae in aqua limpida redditae. . iπαrς ἐν. μαλλον δὲ ut Ovidius de Narcisso Net. IlI, 332. iamque ter ad quinos unum Cephisius - annum addiderat, poteratque puer iuuenisqsis videri. - Mirum 'quod Sophista in marmoreo signo laudat

auream comam, κομαις ἐπιχρυσοις εστραπτε, siue , ' quod rhetorice declarare voluit omnino comam iuue- i nia flavescentem . siue quod vere. ut interdum factum. esse constat. inauratae' erant comae. - τῆς ἐν τρ ' περιβολy λευκur τος τῆν ἐν τοῖς μιέλεσιν αυγῆν συγχωρουσης. Acute vidit 1acobs αὐγήν ἐξιέναι r/qui-

. rere in altero λεπτογησος ὼ In verbis ἔν ἐπὶ πηγ ν όλ-

θοντα παρά νυμφρ τε υτῆσαι λέγουσι. maiii stum est - νυ νην pro aqua positam esse; ut adeo multo minus, de eodem usu apud poetas dubitari possit. Marmor; ait fingularum partium corporis naturae se accomm o,sse. καὶ καὶ πρός r χώματος ιεωσίαν . . M ς τῆν τριχός κα Rara ν λυομενος. putes fortesυσίαν magis conuenire; conuenit quoque; ut in Daουσία praelata Ost a Iacobs e. XIV. et mox λίθος ἐναν- ' iτιον σωμα ουσίρ παρεχομενος, naturae suae contra rium corpus molle et flexile, quod docent i. qq. c. X. excr. τῆς νγείας ουσειν έν ἐαυτν φέρουσα. signi forma. i c. 1X. . χαλκε ς μαχομένην Ἀ a παλο τι την ουσίων

220쪽

Narcissi signum habetur Florentiae v. Museum

. Florent. Tom. III. tab. 7 i. nam Barberini uni nostra aetate in Museum Pio. Clemeruinum. tran latum pro Adonide haberi coepit, propter notam. vulneris in femore: Mus. Pio- Clement. Tom. II. tab. 31. Narrat Conca in Villa regia Aranjue Narcissi statuam colosseam extare. A Bacone n

hili apud Britannoὶ itatuario Narcissi simulacrum Ut elaboratum v. Transactions of the Socies foriae encouragemei of Aris, Vos. XIII.)VI. Occasio. Καιρος. Nobilissimum Lysippi opus Sicyone positum ex aere, Posidippi caris mine in Anthologia quoque notum; cuius dili genitorem descriptionem hoc loco cognosci posse iuuati Erat signum pueri pubescentis speciem

toto corpore reddens, pulchro ore se lanugine subnascente. coma soluta et promissa, versui lupercilia tamen et genas versa, dum occiput non nisi pilis tectum erat; color floridus corpus commenta dabat, i Baccho maxima ex parte simile; frons r . ' venusta,

, Auctor tamen ἐξουσίαν hoe modo usurpare amat, quatenus lapis naruram capilli reddit; hactenus haee, regnare, ille parere dicitur. v. ad c. l. extr: Τn extremis verbis te statuam adoleseentibus delineasse ait.

quia eam tantopere mirabatur: τοῖσον, Θαυαάσας, οὐ νέοι, τον Nαρκιησον. καὶ εἰς ημας παρήγαγον εἰς νου- . 'εσωκαυλήν, υποτυπωσάμιενος. ita se dei eripsisse ait audia

η toribus, ut ea quasi in Musarum atrio polita esse videri possit. Iunguntur in edd. εἰς Mουσῶν αὐλήν υπο

τυπωσαμενος. Verum et hoc et illo modo sente litia est

' . . obscura et Or tio asse et ta. Κχω δὲ ἡ λόγος αἰή καὶ εἰκάν Ab Oleario est exculum ; pro rχει, qnod non mutandum erat. Ait: narratio mea ita fa. ' habet, ut simulacrum; b. e. verissime est enarrata.

라틴어 텍스트