장음표시 사용
241쪽
cietate quam praeclare ille meruerit commemorare, necesse hoc loco non est. Quod secundum haec
omnia' substructae per tot merita celebritati noua ornamenta adiecit, est Coniunctio litterarum elel gantiorum , - amoeniorum et hilariorum, cum disciplinarum, quas tanta alliduitate excoluit, seu ritate; quam nec minus temperant, ornant et f eundant infinitarum rerum notitiae ex varia lectione paratae . cum nullum 'litterarum genus intactum
reliquerit, in historia autem litteraria, maxime disciplinarum mathematicarum, facile princeps habeatur. 'Iuri discendo cum primordia vitae a cademicae consecrassiet, limbiberat ex hoc studio plurima, quae modo utiliter monenda, modo ingeniose dictis opportunam materiem. suppedita Ient. Longius procederemus, quam par est, si,
quae philosophica studia ipsi debent, si, quae in
sermonis patrii expolitionem ab eo prosocta sunt, enarrare vellemus. Incidit enim prima eius aetas in ea tempora, quibus patrius sermo coepit excoli. cumque eo quicquid est elegantiorum litterarum, i poesis maximo et bene dicendi scribandique ratio.. Fert autem ita ipsa rerum natura, ut iis maxima gratia habeatur, nomen quo ebrum sit clarissimum 3uctoritasque praecipua, qui primi fuero nascentis alicuius studii auctores. Sed cum alii intemissioribus his litteris subsisterent, Κ aestne rus noster in. finitas alias litteras adiunxit, , et sermonis cuItioris puritatem et natiuum nitorem ad disciplinas s veriores transtulit, ita ut patrii sermonis auctor in hoc genere princeps merito habeatur.
242쪽
Videtis. Cives, annumerata potius, quam appensa. viri suna mi , collegae nostri. merita quanta et quam rara ac digna ea sint . ut ei, muti . loque magis nobis, et Georgiae Augustae, et it . diis disciplinisque mathematicis ac physicis, omniaque omnino litteraturae, gratulemur de indulge tia diuina, quae eum ad hoc usque tempus servavit, integris animi corpo6sque viribus vigentem alentemque, unice litterarum honori et utilitatubus studentem, et ea meditantem, quae reipublicae litterariae. almaeque inprimis Georgiae Augustae, sint proiicua et honorifica. Videtis. quam iusta sit haec voluntatis nostrae beneuolentiae et amoris
testificatio publica in collegam, quem inter prima
Georgiae Augustae decora merito referimus. Cominmunia et coniuncta cum votis noliris vota facietis, ut dumen O. M. virum, reuerentia vestra et veneratione dignissimum , per multos adhuc seruet annos, quibus fruatur tot decoribui praeclare partis. hac nominis celebritate, hac collegarum cbniunctione ac necessitudine. Est enim inter senectutis praemia et solamina post vitae bene exactae recordationem hoc vel maximum, coli se videre iunioribus, amari ab aequalibus, consiliorum auctoritate et vitae dignitate inter ciues suos ea 'ti, ut, nec ultimo loco habearis nec aliorum inuidia in sestatam vitam habeas. Quae ut contingant ex merito collegae Coniunctissimo, ita ut ei sint perpetua, nulloque acerbo fortunae casu intercepta, ex animo precamur. P. F. M. Decembri cI I ccxc',
243쪽
XIII. Ac ADEMIAE, GLORdtAE AUGUSTAE
' REGIs NOSTRI INDULGENTISSIMI
244쪽
a 3τ Certamen litterarium et praemia
Quae in quotidianis congressibus et sermonibus
esses solei locupletissima confabulandi aut
materia aut opportuniis, euentor una nostri- temporis mirabilis varietas et inexpectata saepe casuum fortunaeque vicissitudo, si eius qdoque, 'Qui prRefandum est aliquid . . in argumento quotannistractando, menti Obuerlatu , nihil sane, quod miretur aliquis, res habere videbitur. , Etenim nec else eit, id maxime mentes nostras 'impellere, quod et tempore et loco nobis familiare sit, idque, quod aut miraticinent. aue metum ac sollicitudinem, iniiciat, ad sensus nostros mouendus esse potentissimum. Prae omnibus tamen cum nostris studiis vita, votis, coniuncta maxime esse debent, primo loco quicquid securitatem publicam continet; tum studiorum vitaeque tranquillitas. Contingit autem nobis ea felicitas, ut, saeuientibus undiquaque bellorum procellis et stragem lacientibus, quod quidem ad nos nostramque Academiam spectat, tanquam in sudo ac sereno ipsi agamus et segetum nostrarum fructum et prouentum habeamus uberrimum. Tam propitia enim beneuolentia diuina usii sumus, tanta cuui vigilanti , sapientia et constantia. viri summi, qui noli rarum terrarum administrationem suae fidei creditam habepi, periculis imminentibus obuiqna luerunt, ut metus ac terrorhs iam in finibus haerentes depulsos viderimus.'Fruimur itaque, Cives, ea rerum nostrarum conditione. ut non modo incolumes . et saluas, verum etiam auctas et locupletatas res nostras esse
pronuntiare liceat. Cum enim superiorum anno
245쪽
rum timores frequentiam ciuium nostrorum alia quantum imminuissent: continuo, ex quo tutiores visae sunt res nostrae, eorum, qui pos adierunt,nu murus insigniter est auctus. Tranquillitate autem cum. Universe patriae nostrae. 'tum Academiae
frui licuit ea. ut etiam disciplina publica non modo histentata sit, verum etiam firmata et stabilita.
Quae 'omnia hum per se sint magna et iucunda; quanto incundiora et maiora. ea videri dehent comparatione aliarum terrarum . in quibus partim per bellicos terrores, partim per domjnationis libidinem. alibi per pravas superstitiones, per iniqua principum iudicia, per potentum odia et suspiciones indoctas de periculosis litterarum et scientiarum incrementis, pro fauore, laudibus, praemiis . quibus digna erant, litterarum bonarum
studia auersas hominum voluntates, calumniationes, veXatio ses, coercitiones, indoctorum cenis forum impos lituras, prohibitiones, interdicta, experiuntur. . Circumferte oculos per Omnem Germaniam, et pronuntiate ex animi sententia, quanam in terra, qua in urbe, maiorem luterarum honorem, fauorem, libertatem, esse compertum
sit Τ ubi is, qui suo iudicio uti nec seruili obsequio in aliorum verba et opiniones iurare, velit. sui magis esse possit arbitrii 3 ne illud dicamus, in qua tantae sint. Opes litterariae et litterarum subsidia, tantae auctoritates et exempla, quae ingenia excitare, alere, fingere possint ZComparate porro aliorum populorum inter bellicas has calamitates fortunam. Quis est
246쪽
236 Celetamen litte iuvi et praemia
tioni eruditae; alterum . quod, nouo praemio ex munificentia et auctoritate regia constituto. - accesserat, emtioni factae, aptum ac destinatum. riΡtior quaestio ita se habebat:
Quamnam maxime utilitatem etiam hae aetate porre possint Vibri nostrae ecclesiae symbolici, oc qua ratione mos introductis set parilatim propagatus suerit, horaim librorum Dbscriptionem a doctoribus religionis exigendi 8 Altera autem, Oratori sacro proposita, hoe ferebat, hut doceretur: 'Quam vim habeant ad animum tum memdandum tum pacandum rectae de pecesitorum renissione notiunes δDe priore quaestione tres ad nos peruenerunt
commentationes, aC . . 'Prima quidem insignita verbis Senecaei qui ante nos sa moverunt, non domini nostri, sed duces sunt. Patet omnibus veritas, . nondum es occupata, multum ex illa, etiam futuris relictum es. Altera verbis Paullinis r σν ελευθερια, ν χριστος λευθερωσε, στ ηεyε, και μη μζνγ
Tertia denique verbis: Medium truuere beati.
,,In his nulla fuit, quae non studii ac doctrinae si aud vulgari, testis esset ac non suum aliquid etsbi proprium ad argumentum perdissicile et impeditum explicandum atque extu candum videretur afferre. Magnopere igitur laetati sumus, quod, sicuti alias: ita etiam hac occasione data animad-
247쪽
.erterinaus. 'ersari inter Mis pryxclara et exculta ingenia iuuenum, in diuinaruna: disciplinarum studia ea, qu pna. rei grauitas et. lanctitas poscit, cura et constantia, intenta atque defixa.' Comparatis autem inter se et probe exqminatis tribus commentationi bus ita 4udicauit,ac decreuit ordo Theologorum4 'Ea, quae imo locs commemorata est . ingenium . liberale es creetum prodere atquς haud pauia i ad , rqm. pertinentia a C. parum cognita e On- gestuse visa est. Nec oratio displicebat, expedita illa et dilucida ac passim elegyias. Ceterum caput rei negligentius. ac breuius expositum est, quae autem ipsi quodammodo vicina ac coniuncta e*ent. longius et copi Glius tractata sunt. Libris vero symbolicis ipsis seque . id pretium neque eam Vtilitatem permanentem auctor statuit, quam ipsi iure vindicare posse sibi videbantur. Alteram denique quaestionis partem, quae ad historiam pertinet, minoris, quam par erat, moris enti esse ille iudi caula. . Tertia commentatio, quamuis stilo inferior. re tamen 'superior visa est, . ac suo symbolo. quio
medium 'tenere in stor prψfessus sit. plane digna.
Multa ille quaestionis momenta attigit atque eX- pthea est. et quam plurima ad historiam pertinentia exposuit, quae in pri hia commentatione desiderabantur. Nec sine voluptate in toto hoc specimine iuuenem probae indolis, cautum et de quo optima quaeque ad religionis commodum augurari liceat,
i ,,In tot tantisque horum speciminum virtutibus eo maiorem laudem sibi peperit auctor secuta- dae
248쪽
aliqua odo recensum facere constitutum. apud me haberem; non quasi eximia aliqua historiae artis incrementa me esse allaturum putarem, verum,. Vtia popularibus nostris hoc uno exemplo declaratum darem, quam multa passim haud contemnenda in- geniorum monsmenta , ignorata . aut fastidita. intra publicas priuatasque aedes lateant. et ex ignoratione neglecta situ ac squalore corrupta intemeant; ita ut nequaquam contemnenda videatur fore hominis harum rerum intelligentis opera. qui peregrinatione aliqua facta sacras aedes in his Saxoniae borealis terris, curias aliaue loca, per Oppida. perquireret, an forte tabulas pictorum superio uin saeculorum Obscuratas et hominum incuria , et ignoratione perituras in notitiam adducturus sit. Ita animaduertit et diligentius inspexit D. Dom. . Horisio noster tabulas in urbe nostra nonis nullas ante hos quadringentos fere annos factas, 'in aedium S. Nicolai altari; erat illud olim monachorum ordinis S. Francisci discalceatorum a); et alias in altari aedium S. Ialobi magna cum dili-. gentia elaboratas b): de quibus ille narrationem vulgaturum se esse recepit.
ab uni ex his tabillis Inseripta nint verbar anno domini
mirasinio quadring nte o viesmo quarto. Sabbato t. ante Dominicam quartam post Pascha, haee tabula i mpleta fratre Luthelmo . pro tune gariaηο conuentus istius. orate pro eo. Argumenta tabularum . sunt religiosi generis ad sensus istorum hominum au
. νγ Etiam in una harum tabularum inseripta sunt verba: janno Domi ii mite o quadringentesimo fecundo hoc ἡ opus eo Ietum di in vigilia beati Martini episcopi quos i
249쪽
Seruatur adhuc apud nos depositi 'mo tabularum, a Conradi. olina praefecto villae ac pagi Rein- oldshausen possessarum, centum amplius numerus; in quibus sunt plures praeclari operis et artificum magnae celebritatis. dignae utique, quae illustritu. loco locentur Subiiciam his Progr/mma nomine Academiao promulgatum in honorem Collegae nostrj... nunc desideratissimi. Xa 'nera : tu hi illi sub eximiii ,hni XCVI rara ea felicitas obtigisset, ut vitae ac muneris professorii apa si dici ster L annos continuati semis aeculare festum hilariter perageret. Licuit
ei vitae ac meritis adiicere adhuc annosas Q ia diuor; tumque placidam Oast G bd Ormiscere, nomi- nis autem memori4N. ii β. intes morituram posteris relinquere. quod ustum ast id 11 niem Jhέω meisti et moskis.
τέ-i e Vminis inmest; S Cirristo ri.' St. Eustaehii et Iohan iis Bapti se. Quod 'intrati uter . . in his et aliis fiscit, non am est linearum subtili ris et elegantia, aut naturae' tela veritas se ii pulchritia 4 , quae omnia sye mino te sunt τ/ rum Εὐουλε m lumen integritas; quae ret omnino, dubitati ercisseit eas pictura istorum temporum, .sintne oleo cesores an . si aqua imbqti. iii di 'a sit tabula vernice, riuatii. veteres atramentum 'appellarunt. Subtilius: ihi h αεe inquisiuit idem vir artis eiusque histρriae puritissitrun et a se obseruata et iudicata' in m edlum proponet..
250쪽
Memorabilis est , ciues, Georgiae Augustae
. fortuna, , quod ..', cum ipsa nondum LX. annos aetatis expleuerit, ex numero tamen professorum suorum plures iam vidit, qui sacrum semi- saeculare muneris professoriti vivendo attigerunt; unum quidem, qui ipsis academiae auspiciis interfuerat,' da . Oir. m mannum anno saeculi LXXXIV. , tum duo viros de omni iuris pruden- ltia meritissimos, Bbhmerum, Antecestarem a. XC. . 1
et Putinum hoc ipso quem vivimus anno XCVI.): iquibuε superuenit nunc quarto loco Κ1EsτNεRVa l