Thucydidis atheniensis historiographi De bello peloponnesium atheniensiumque libri VIII

191쪽

i s BELLI PELOPONNEsr Acrquid quod magis ego compertum quam uos habeam,commemorandum est, cognoascite. In Siciliam eoatumo traiecimus, ut Sicilienses primum si possemus, in nostram potestate redigeremus. Mox deinde Italicos,ium ut Carthaginensium sociis,ati ipsis etiam Carthaginensibus imperare tentaremus .Quae si procederent,automia,aut plese racp tum uero Peloponnesum aggrederemur, sumptis illinc uniuersis Graecose copii is,multis 3 Barbarorum mercede conductis,& Iberis, di alqs,qui sine cunctorum controuersia illic Barbarorum nune sunt pugnacissimi:aedificatis etiam permultis triremihus praeter nostras,affatim materiae habente Italia,quihus Peloponesum circunsidereamus Peditatu pariter a terra inuadentes, urbium alias ui expugnando,alias circumuai Iando sperantes facile nos debellaturos, er mox omis Graeciae imperio potituros Peacuniam & rem frumentariam ad haec comodius transigenda, eisdem illis oppidis stipa peditantibus,praeter eos couentus qui hic exigeretur. Quae ad clastem quae modo profecta est pertinent,audistis ex homine, qui quae cogitaueramus expIoratissima habet,

quae etsi discessi illine tamen a reIiquis imperatoribus conficietur si poterunt. Cui rei nisi occurratis, nihil ibi obstituturum esse iam discite.Etenim Sicilienses homines imi periti illi quidem sunt rei militaris tamen si conueniant frequentes * belIum ineant, nunc quos superiores fuerint. Uerum foli Syracusani qui uniuersi quonda & in acie uicti sunt, or a nauigando cohibentur,impares erunt exercitui qui nune est illic Athe niensium. Quae urbs fi capiatur, reliqua quoq; Sicilia occupabitur, mox di Italia. At que hoeqd praedixi uobis iiDpedere periculu, non diu aberit,quin in uos decidat. Ex quo nemo sentiat de Sicilia solumcdsultari, uerum etiam de Peloponneso, nisi propore haec executi fueritis:talem j illuc classem dimiseritis,ut ijde remiges sint & milites,

di quodigo hoc exercitu magis expedire opinor,uirum Spartiatam pro imperatore, qui & praesentes in officio teneat, aerecusantes adesse compellat. Sic em& qui uobis amici sunt,plus fidutiae habebunt: Si qui animo nutant, minus timide accedent. Et dad haec Ioca pertinet debetis apertius bellum Atheniensibus inferre ut Syracusiani sentientes curam uos sui gerere, resistant uehementius, et Athenienses segnius alia auxi lia suis mittant. Quin etiam Deceleam ab Attica muro intersepire,quod Athenienses semppra: cipue fornaidiat quod*solum rentur in hoc bello non esse tentatum.Et sane

quis ita maximo damno hostes afficit si quae illi maxime reformidat, haec ipse ubi plane explorarit,inferati Credibile em est, unumquen; quae sibi periculosa sunt,ea& scire praecipue&timere. uantopere aute ex hac muri extructione,uobis utiles,aduerasar s inutiles eritis,ut multa omittam,quae maxima sunt summatim dicam iIntersepto

Atheniensium agro, pleraque oppida uestrae ditionis erunt,partim capta, partim ad tali ii detetim ultro deficientia, Prouentus quoque ex argentifodinis Laurii,&quaecunque illis Foji v. nunc e terra,atque e iudiciis comoda suggeruntur,statim cessabunt: praesertim quae a sociis obuentut,minus obuetura ipsis sociis iam Athenienses parulfacietibus,si intelia Iexerint vos omni ope belIu m administrare. Quarii rerum ut mature aliquid Sc impigre fiat,in uobis situm est Lacedaemonii.Nam ' hoc fieri posse,nec me falli opinione prorsus confido. Neq; uero debeo aut cuiquam uestru uideri deterior, si qui inter in festissimos uobis hostes aliquando publicola habitus sum, idem nunc contra rempushlica meam acerrime tendo aut in suspicione uenire, quasi emerendi exilio fauoris gratia loquar. Exulo quidem,sed a peruersitate illorum qui me eiecerunt, non aute a ueastrachmihi eredideritis utilitate Nes mihi pro hostibus magis habendi uos, qui alia

quando hostes nobis nocuistis,il qui ut amici fierent hostes mihi,coegerui: mihi tunc publicolae,non nunc cum iniuriam patior sed cum tuto in rep.uersabar.Quae cum amplius mihi patria no sit iaci reor me aduersus patria irer sed ad eam multo potius, quae nulla est, recuperanda . Ais is recte amator patriae est,no qui suam re iniuste amiserit, non inuadiri sed si eam quoquo modo potest,obillius desiderisi recuperare conat.Exq ego dignia me arbitror Lacedaemon ,q et in pieulis di in laboribus Oibus intrepidei' er . utamini:eu sciatis huc sermone uuIgo in Puerbium uenisse, et dil hostis esset,ueheme

192쪽

LIugR vi. etere nocuit eunde si amicus fit satis pi ofutu3t, eo quidem magis,q, res Athenienses coignitas habeo, ex uestras coniectura colligo Postuloq; ut eum de maximi momenti re hus consultari sentiatis ne pigeat expeditione uos in Siciliam atq; in Atti eam suscipea re, ut illuc trahetentes parua manu res ibi maximas conseruetis,fc Atheniensium po tentiam praesente pariter er futuram euertatis: ipsi in postero tuto habitaturi, & can ctae Graeciae no coaetae,sed uoluntariae imperio potituri. Haec Alcibiades. Qua ra tione Lacedaemonii, cum iam anteata ipsi cogitarent bellu Athenis inferre, sed adhuc aliquid circunspectantes cunctarens multo tamen magis sunt confirmati, istimates se audisse atqs edoctos esse omia ab eo, qui haec planistime nosset. Itaqi ad intercludenada in iam Deceleam animum intenderunt, aestatim aliquid auxilio P in Siciliam miti subistitere: praeficientesm Syracusanis Gylippum Cleandridae filius iusserunt eum habito eu illis N cum Corinthiis consilio curare, ut a posset maxime ac maturrime illuc aliquid praesidi j iret. Ille Corinthios ut in Asinen ad se iam cluas naues mitteret iubet, caetcras Mime appararent quascun* mittere destilaassient: quae cum tempus ades et ad nauigadum,in expedito forent. His constitutis,e Lacedaemone discessum est. E Sicilia autem triremis Atheniesium qi iam duces miserant pecuniarum atqs equitum gratia, Athenas uenit. Cuius postulata cum audistent Athenienses, decreuere dc commeatum mittendu& equitatum. Atq; hyems excessit,ac decimus primus huius belli annus,quod Thua cydides conscripsit. Insequente aestate initio statim ueris, Athenienses qui in Sicilia i8. uni tuitis. rant, mouetes e Catana nauigaueruiit aduersus Megara quae est in Siciliariande exterminatis cum Gelone tyranno oppidanis, quemadmodsi prius i me cola emoratum e, Gelon. Syracusani agrum possidebant. Hunc adu egressi natrihus Athenieses,Populati sunt,&progressi ad castellum quoddam Syracusanone cum id no expugnassent,rursus tam pedestri itinere u nauigatione ad flumen se Teriam receperunt: transgressaq; capestria dias

uastauerunt,frumentum. incenderunt, Saliquot Syracusinom, in quos non in mulstos inciderant,interfecerunt:at; ad naves erecto trophaeo ,rediere. cuersiq; Catana.

Nilli e frumetati,cum omibus copiis profecti sunt in Centoripa oppidis Siculis. Quo P cum ex conuentione intrassent,incensis segetibus Inest eorum simul Sc Hyh orsi discessemacreuecti Catanam,offendunt equites ducentos quinquaginta sine ipsis equis, ioc. sed cum illorum ornatu,tans Sicilia equos suppeditatura: SO equestres sagittarios tri

ginta. necnon argenti talenta trecenta Athenis aduecta. Eodem uere Lacedaemonia iunipta aduersus Argos expeditione cum Cleonarum tenus uenistent, facto terraemotu,tediere. Post quorum discessiam, Argivi in agrii Thyrcensem sibi conterminum in Argivi L mgressi magna ex Lacedaemoni spraedam egerue,quae diuendita est talentis amplius ut domuin pa-gintiquini. Neo ita post eadem aestate popuIus Thespiensis inapetii fecit in magiis pidantur. stratus,sed res frustra fuit: succursuq; Athe illesium Thespienses partim comprehensi

sunt partim Athenas effugerunt. Per eandem aestatem Syracusani percepto equitii aduenta ad Athenieses,& in se iamiam futuro arbitrantes si hostis no occuparet epto Epipoum' polas locum praeruptu urbi imminente,seno lacile poste circu uallari muro ne sit praelio quide uincerens, constituerunt loci aditus obseruare, ne lateter illucholtis ascede ret. non em alia parte coscendi posse, quia caeterae arduae essent. Hic aut urbe tenus at quantulum declivis N introrsum omnino patens Iocus ideo j a Syracusanis epipoIae uocatus,quia eminet plurimum atq loco.Itas, prima statim luce,omnis populus urbe egrestus est in pratum iuxta Anapum amnem, ductu eorum qui una: ciam Hermocrari Anae ostii litite iam imperium acceperant: ibi. recensitus at recognitus Ex quo delecti sunt sexacenti armati ante omnia praefecto eis Diomito Andrio exule qui praesidio est ent epi, Diomi npolis. Et si quid aliud accideret, e uestigio conuenientes adestent. Ea nocte cum dilucesceret, Athenienses recensitis cop's,eum 'somnibus e Catana profecti ad Iocum nos

mine Leonem,ab epipolis sex septem ue stadiis distantem,clam hoste peditatu ines Lem locus. Iam exposuerunt: et cum classe Thapsum subierunt(quae angusto terrae limite tu mas reprominens peninsula est non Procul a Syracusis,sive terra siue mari, Eam tem ean

193쪽

i 8 BELLI PELOPONNE si Actgustiam cacellato uallo eum obsepissent, nautis milites quieuere. At peditatus extemEgo. plo ad epipolas cursa contedit: conscendensi ab Euriclo, locum occupat,priusquam Syracusanie prato post recensionem cognita re adessent. Affuerunt autem auxilio etialij ut qui 1 celerrime poterat,tum uero illi sexceti,quibus praefectus erat Diomitus. Interiacebat autem a prato,usq; ad locum ubi hostibus occurrerunt,non minus quint que ac uiginti stadiis. Hunc ita* in modum in iIlos Syracus mi incidentes,ae uicti prae lio apud epipolas, in urbem rediere, amisso Diomito,&aliis fere trecentis. Quibus

Allienientes redditis hosti uictoriam concedenti,trophaeo: eiecto,descederunt po stero die aduersus urbem: er eum nemo obuiam prodiret,regressi,castellum apud Lax adusti. bdalum excitant in summa crepidine epipolarum, qua parte uergut ad Megara,ut ese set illud apotheca vasorum atque pecuniarum, quoties aut ad pugnandum,aut ad murum extruendum ipsi prodirent. Nec ita multo pgst superuenersit eis ex Egestaequbtes trecenti. et Siculorum Naxiorum*3c aliorum quorundam circiter centum,cum ipsorum essent ducenti quinquaginta qui sibi equos partim ab Egestanis Catanensis bass sumpseruiat, partim mercati sunt: quorum equitum summa extitit sexcetorum quinquaginta. Imposito itaque apud Labda Ium praesidio aduersus Sycam prosea isti sunt: quam obsi dentes,cum propere muro conclusi flent,pauorem Syracusanis ipas cae fidem festinatione praebuerunt.Illi tamen ne rem negligeret,egressi sunt animo pugnandi et

sed eos cum utrin crum iam adies instruerentur,u dentes sui duces dissipatos esse nec faciis te in ordinem redigi,in urbem reduxerunt, praeter quandam equitatus parte quae res

mansit ad impediendos Athenienses,quo minus&lapides Iegerent, & Iongius uaga

rentur. Eam una cohors Atheniensium armata,at omnis pariter equitatus adorti, in fugam uerterunt,non nullosi occiderunt.Cuius equestris uictoriae troplaaeum statuerunt. Postero die pars murum aquilonem uersus extruebat, pars lapides ars materia

et rediit. comportabat apud locum cui nomen Trogilum, deponens temper qua parte breuis, simus murus fiebat e magno portu ad alterum mare. At Syracusanis no placuit amplius totius populi uiribus in praelio periclitari praecipueq; due uHermocratis:sed q, satius estet mutum substruere qua parte illi suum ducturi erant,& fi in discludendo ho,

stem praeuenirent,simul cli sibi ibidem praesidiunt posuissent,inittere aliquam parte copiarum ad occupandos aditus ato; intersepiendos. Hostem enim, si opus absoIuerit, omnes populos ad se asciturum. Egi essitas murum excitant,ducto ab urbe ipsa exaordio subter ambitu muri Atheniensiti ex transuerso excisis oleis fani, ex quibus tura res ligneas erexerunt Adhuc em ipsi maritima obtinebant, nondum Atheniensi si classe in magnum portum circumducta e Thapso, unde illi terrestat itinere necessaria asse rebant. Vbi satis haberereuallum et subsiluctionem muri uisum est nunquam interpelliantibus eos Atheniensibus, i, ipsi suas munitiones absoluere properabant, PIttinebant sibilariam agitarent,ne facilius oppugnaretur in urbem rediere, una cohors te in praesidiu operis relicta At uero Athenieses tum fistulas aquaeductus,quae aquam ad potandum in urbem ferebant,interciderunt tum speculati alios Syracusianorsi perat lam: si meridie intra tentoria se tenentes,alios in urbe regrestas,alios pro uasso segniter excuri bantes, costituunt ut treeeti ex suis armati,& ite ex leui armatura aliquot,utri electi, repente incurrerent in subiectas hostium munitiones, caeterae copiae bipartito sub suo quae* duce contenderent:altera ad urbem si illic succurreret:altera ad uallum,quaui, cinum pyramidae portulae erat:aggressi uallum treceti illi capiunt,custodibus id de , rentibus er ad murum templo circundatum refugientibus: quo pariter irrumpentes qui persequebantur a tui ingressi uirursus a Syracusanis eiecti sunt: ibi; aliquot Argivorum atque Atheniensium occisi:caeterae copiae diruto muro reuulsos uallo,reueri terunt,uallos secum pro se quisque portantes,ac trophaeum erexerunt: postremo die Iocum arduu paludi imminentem, muro cinxerunt.Unde ex epipolis in magnil potatum prospectus est & qua breuissimus eis muri ambitus foret descendentibus per planum dc paludem in portum Hoc interim spatio Syracusani egress rursus& ipfiualIu

194쪽

LIBER Us. reparant,inchoatum ab urbe per mediam paludem, fossani cs pariter re aggerem duacunt ne liceret Atheniensibus murum ad mare ustue producere. Illi perfecto superius opere, iterum aggredi statuunt Syracusanorum folliam&uallum Ita*iubentelassem ex Thapso circumagi in portum magnum, ipsi circa auroram ab epipolis descendenates in planum, per paludemsiqua limosa erat et minime dumosa ubstratis foribus, latisq; asseribus,ae desuper inscendentes, sub ipsum diluculum fossam rapisit S uallum Praeter exiguam partem,mox&id quod reliquia erat:praeliol ibi commisso, uincunt Syracusanos quorum qui in dextro cornu steterant,ad urbem fugeruut: qui autem infinistro ad flumen. Horum transitum uolentes intercludere trecenti illi delecti Athe niensium cursu ad pontem contenderunt. Quod ueriti Syracusani aderant autem eis PIeri equitum eunt pariter in hos trecentos, eostin fugam uerterunt, di dextrum Atheniensium cornu aggressi sunt:ad quorum impetum prima cohors eius cornu perterrita est. Id intuens Lamachus,a suo sinistro cornu saccurrit cli multis sagittariis, as sumptis etiam Argivis:& cum fossam quandam hasgressus esset destitutus, cum pauscis qui una transgressi fuerant, occubuit,cum quin* lex ue comitibus Hos ibatim Syracusani arreptos properauerunt portare trans flumen in locu tutum ante alterius manus laostium aduentum sed illa iam instante,abscesserunt. Haec interea fieri uidentes xj,qui inter initia fugerant ad urbem,er ipsi rursus addito animo aciem instruiat aduersus sibi oppositosAthenienses ecpartem quandam suorum ad ambitum qui obiectus erat epipolis, mittunt rati se desertum illum intercepturos. Et qui missi sunt,occupa.di unt illi quidem at 3 expugnarsit exteriores munitiones decem iugerum,cxpugnatus, i etiam ambitum nisi a Nicia prohibiti fuisset qui illic propter malam ualetudinem erat relictus. Is eniim,machinas ta omnem quae ante murum erat obiecta materiam iacenderent, ministris suis imperauit non uidens alio pacto Iocuin inopia defensorum posse servari. Atq; ita contigit ut seruaretur. Nam Syracusani non ausi propter inceia clium subire propius,rursus rediere,quoniam Atheniensis qui hostem deorsum me xat insecutus,tam ad auxilium aduetabat,&naues pariter a Thapso Cut dictu me ad portum magnum appellebant.Quod cernentes illi qui superius erant Syracusani,propere abscessere,reliquus. omnis exercitus ad urbem, quod existimarent non satis sibi iam uirium adesse,ad prohibendum quominus ab hoste murus ad mare duceretur. Secundum haec Athenienses trophatum erexere, mortuosq; Syracusanis uictoriana concedentibus reddidere N Lamachum inuicem cum iis qui una perierant, recepere. Et cum iam psho esset omnis exercitus naualis pariter re pedestris, coelusere duplici ma1 o Syracusias perducto ab epipolis rupibusq; ad mare. Ad quos d commeatus undi que comportabantur ex Italia, eae accedebant permulti socij Siculorum,quod ante ala cere contempserunt,ta ex ora Tyrrheni maris naues hiremes tres. Denique omnia ita

procedebant,ut uictoriam spe praesumerent, quia Syracusanis nee fidutia iam erat bello superandi in sibi nihil dum e Pelopsinem auxiliorum ueniret. Ita colloquia de paciscedo,N inter seipsos er eum Nicia habuere. Is enim iam solus imperator erat defuncto Lamachonnihil tame u quassi transactum est. multa tantum siqualia credibile est agitari inter homines conlio nutates,&arctius quam antea obsessosy dicta sunt,cum apud Niciam,tum uero intra urbem. Quippe mutuo sibi ex praesentibus malis nono nihil suspecti erant. Ipsos etiam duces sub quibus ista contigerant eis,abdicaucrurit, tanquam clades esset accepta illorum aut infelicitate aut proditione, tr in eorum locuaIios delegerunt Heraclidem S Euclea&Testiam. Interea Gylippus Lacedaemonius de naues a Corintho iam circa Leucadem erant, animo quamcelerrime auxilia in Sicitim ferendi.Quibus cum atroces nuntii afferrentur, omnes in idem mendacium congruentes,iam prorsus circumuallatas es e Syracusas omne spem Gylippus Siciliae abiecit: cupiens tamen Italiam tutari cum duabus Laconicis nauibus, cruria Pythen Corinthius eum totidem Corinthiis quelocissime transmisi Ionio Tarentum peruerae,

re,dum Corinthii praeter suas dece naues, duabus Leucadijs dc tribus Ambracioris in

Syracusa liti

cimit r.

Poethea coriathisis,

195쪽

IEL LipELopo NNESI Acilla structis,posterius nauigare constituerent. E Talento Gylippus in Tliuriam primum pro Iegato profectus,senouata prius memoria patris in adiministrandas epiab. ut ad defectionem adduceret, cum nihil proficeret abiit Cum praetet ueheretur Italiam,arready msem plus j uentis in simu Terinato qui obnoxius aquiloni uehetineter spirat,auferretur in pelagus rursus tempestate acerrima iactatus Taretum subrit ac nati es qua cuncitemii pestate quassatae erant,subduxit refecit s. Hunc Nicias cursum Syracusas tenentem cum audisset,priae nauiu paucitate contempsit,id quod dc Thurini fecerant,existimantes eum potius praedonum ritu nauigare,eossi nullam adhibendam esse custodiam. . iam si Per eadem huius aestatis tepora,Lacedaemoniacum sociis aduersus Argos arma sum populato. pserunt,magnamcis Argivi agri partem depopulati sunt. Contra quos triginta naues Argivis auxilio misere Athenienses,per qtios foedera quae ipsis erant cum Lacedaemon's,aperte sunt rupta. Nam ad eam diem latrocinins e Pylo dc circa Peloponesum pocltius egerant,s in Laconicam eum Argivis ex Mantineis ingressi bellum gesserant. νhortantibus crebro Argivis, ut Laconicam cum armis eatenus peragrantes,quatenus ipsi tenerent, ae quantulam cuni partem populati secum abirent, nunquam id facere in animum induxerat: tunc uero praefectis Pythodoro,Laespodiossi ac Demarato,in L erae. Epidaurum ingressi,Limeram S Aalsas Sc alia quaedam eius regionis loca populati sunt.Ex quo factu est ut Lacedaemonia multo excusatius se cdtra Athenienses tuerens. Reversis ex agro cum classe Atheniensibus 8c item Lacedaemonias, Argivi Phliasia Phl cursavere: ac parte agri uastata,nonnullisq; interemptis, domum reuersi sunt.

b THUCYDIDIS HISTORIARUM PELO

PONNENSIUM LIBER SEPTIMUS.

Y LI PPUS autem ac Pythen,posteac naues instruxere ad Locros,qui ad occasum vergunt,e Tarento profecti sunt: er facti certiores nondum circumuallatas esse undis Syracusas, sed adhuesicere uenientibus curn exercitu per Epipolas introite,de liberabant utrum dexteriora Siciliae tenentes, periculum face rent intrandi an ad laruam nauigantes,lmeram peteret primo, dc comparata tum ex illis, tum ex alns quos induxissent manu, pergerent itinere terrestri. Et constituerunt ad Imera nauigandum, praesertim nondum Rhegium appulsis quatuor Atticis nauibus,quas tame mi ferat Nicias,cognito in isti adhuc apud Loeros essent. Harum aduetum Gylippus de Pythen praeuertentes,ac per fretum transmittentes,cum Rhegium ac Messanam tenuissent,ad Imeram peruenerunt. Ibi cum essent, Imeraeos ad belli societatem,& ad sesequendum, d ad praebenda suarum nauium nautis quibus deerant arma,induxerunt. Naues enim ibide subduxerant. Selinuntios praeterea tu stere missis quibusdain ad certum locum sibi occurrere cum omnibus cophs: aliquatitulum autem non tamen mulGeloi. tum copiarsi missuros se adist os spoponderunt& Ge Ioi &Siculorum nonnulli, mulmchmidet. to tunc ad transeundum animosiores quod Sc Archonides qui apud quosdam id Io a limus. ci Siculos regnasset, nuper uita excesserat,non inualidus Atheniesiuim amicus, di Gylippus impigre uenirec Lacedaemone uidebatur. Sumptis ita* GyIippus e suo inautarum epibatarum x numero, quos armauerat ad septingentos,& Imeraeorum mille tam leuis gnon leuis armaturae,er equitibus centu in Selinuntioru aliquot leuiterat matis,at equitibus Geloorum paucis,ac Siculis ad mille, omnino pergit Syracusas. Necnon Corinthii e Leucade mouentes,cum reliquis nauibus u potuere maturrime Est Diu, auxilio uenerunt. Cuius Corinthiae classis unus et ducibus Gongylus,qui postremus una cum naui profectus erat, primus appulit Syracusas paulo ante Gylippum:qui nactas ciuitatem de pacificando eum hos bibus conciIium habituram,id fieri inhibuit,atque eam exhortatus est,m diceret & alias in cursit esse naues,&Gylippum Cleandri

cae pro duce a Lacedaemon sinissum Qua ex re Syracusani animo confirmati, Gylip

196쪽

po protinus c la em aduentare eum acceperant tanq obuiam iturat eum omnibus co piis prodiere Ille in ipso itinere Iegis Siculorum muro expugnato,acie instructa tanu ad praelium colendit ad epipolas, conscedensqs ab Euryclo qua parte Athenienses primum ascenderant, perrexit eu Syracusanis aduersus Atheniensisu munitiones. Ato idipis quo iste uenit, septem oeho 'ue stadiorum murus erat ab Atheniensibus ad porta magnu perfectus , & is duplex, praeter aliquantulum spatij uersus mare quod adhuc aedificabis. Nam ex altera dc quidem maxima ambitus parte Trogilum uersus, lapides mari tenus ia coportati iacebat, dis opus aIibi perfectu,alibi semiperfectu erat relictum. Eo periculi Syracusae deuenerant.Athenienses repentino Gylippi ac Syracusianorum aggressu tumultuates quide a principio, in ediuerso sese instruxere, ad quos Gylip p politis iuxta armis caduceatore gmittit,qui diceret si uelint intra quinq; dies Sicilia decedere sumptis rebus suis paratam se foedera cum eis inire. Illi parui facientes haec, nullo reddito responso caduceatorem remisere, mox. ab utriss ueluti ad p ugna acies instruicta . Caeterv Gylippus plurbatos cernes Syracusanos aegre. in ordines ire, setius duxit eos in locu patentiore reducere. Nec suos Nicias in hostem egit,sed quietos sub muro castroru tenebat. Quos ubi no inuadentes se Gylippus aiadueiteret,abduxit copias in uertice note Temenite,ibim stativa posuit. Postreo die cum maiore suorum manu acies admouit ad muros Atheniensiu,ne illi inuicem sibi succurrerent, aemisia coispiarum parte,castellus abdalu cepit,dcome quod ibi nactus est psi diu interemit . Noeine spiciebas a reliquis Atheniensibus Iocus.Eorunde quo* triremis eo de die a Syracus mis excepta est du portum magnu subirent. Extruxere quo* scdm haec Syracusani et socii murum ab urbe incipientes per epipolas, sursum uersus ducentes ad illum alteram obliquum ex simplieem, ut Athenienses fi hoc non impedire ne urbe quiae circu uallare amplius possent. veru illi absoluto ad mare muro ia se in superiora recepeor anhsed eius portio quaedam fragilis erat,ad qua Gylippus noctu sumpto exercitu coatendit:sed cum Athenienses(extra uallum em statione habebano sensissent de obuiam se ferrent,tacito agmine redhi. Hoc demti muro Athenienses sublimius excitato, illic p se excubias agebant. Na socios lare liquis in partibus ubi qui . excubare deberet,collocarat. Niciae quoq; uidebas muro sepiedus locus,quem Plemyriu uocant, quod epmotorium e regione urbis, quodla Iminens portui magno,fauces eius coartat. Et eo septo faciliorem fore receptu c6meatus ac rebi necessariaM,N propinquiori spatio ante portum Syracusanorume ingressuros, no quemadmodsi tunc longinqua portus parte sese recepturos,li quid hostes classe molirens. Elia tu intendebataim magis ad naualebeia Ium .cernens minus sperandum sibi e mediterraneis locis post Gylippi aduentum. In structa ita; atcs ornata classe exercitu,tria praesidia muro cdmuniuit, ubi de pleraq; vaesa reposita sunt ae naues magnae pariter et ueloces la in statione agebat. Propter quod tu primu non ex minima parte facta est iactura hoim, quippe penuria aquae,m Iongius aquarens laborabant. Et quoties lignatfi nautae prodibant ab equitatu Syracusano ter aram obtinente pleti; conficiebantur. Nam tertiam equitum partem Syracusani apud oppidum quod est in Olympieo collocarant, ne , qui apud Plemmyrium erant, actipsos iuvandos exirent. Cognito insuper Nicias caeteras Corinthiorum naues aduenotare,ad eas intercipiendas mittit uiginti suas, cum mandato, ut illas in Siciliam trans, mittentes circa Locros de Rhegium Sc prominentia Siciliae Ioca captaret. Gylippus ae ipse murum inter epipolas extruit, usus iis Iapidibus, quos Athenienses in usum suis aggesserant, simul; Syracusanos ac socios in aciem extra munitiones producebat,alsi, due Atheniensibus e diuerso suam aciem instruentibus. Cui posteaquam tempus ad esse uisum est hostem inuadendi princeps ipse inuadendi extitit: dc cum ad manus uelitum est(cohortabatur autem Syracusanos equitatus a sociorum, itaque inter utro rumq; munitiones ibi nullus usus fuiCuicere Athenienses, uictis. mortuos reddide re ae trophaeum erexere. Gylippus conuocatis copiis negat illarum culpam esse, sed suam qui usum equitum iaculatorumqs eripuisset, instructa intra murorum intercape

Testitii ra

Labdalum capitur. eliden

197쪽

uictoria.

uires disiu

dinem aete,nunc autem sei uisus illos eduel urum esse iuberela eos ut id cogitarent,esi non minorem habeant quam hostes exercitum, non committendum sibi qui Peloponnenses& Dores essent, quin Ionios & insulanos convenas homines uincerent,& δregione depellerent. Post haec ubi tempus fuit, iterum eosdem eduxit. Nicias autematue Athenienses censebant etiam sis illi nollent priores in aciem prodire,tamen sibi necessarium fore non contemnere murum hostilem, qui iuxta suum excitabatur, iamstantumno ad extremitatem sui accesserat:qui si accestistet, faceret ut Syracusani nonia oppugnarentur,sed oppugnarent,planes uincerent ac debellarent. Prodierunt igitur in aciem aduersus Syracusanos ac conflixerunt. Gylippus autem longius a muris qua nuper armatos produxerat,irer equites ais iaculatores i loco spatioso ubi muralia utrorunis opera desinunt transsiersos hosti collocarat. Commissa pugna hic equitatus sinistrum Atheniensium cornu, quod in ipsum urgebat, invadit,atq; in fugam uertit. Ex quo factum est ut reliquus exercitus a Syracusanis superaretur,ac dissipatus in sua munimenta redigeretur. Nocte insequenti uictores perduxersit murum suum usi ad hostilem,ita ut non possent amplius ab illis nessi prohiberi ab aedificando, neqmuro, ne a uilicetvibus quidem circumuallati. Appulere post haec Corinthiorum et Ambracior uinet Leucadiorum, quae reliquae erant naues numero duodecim, ciuibus priaeerat Thiasonides Corinthius, frustratae Atheniensium nauium custodiam,a quibus adiuti sunt Syracusiani in teliquo muro struendo usui ad simplicem. Et Gylippus urbe dii prelius caeterana Siciliam obivit,ad classem pedestrems exercitum comparandum, adtollicitandas etia in societate civitates,si quae aut no propensat in bellu, aut omnino abhorrentes a bello egent. Alij quod Syracusimorume Corinthiorumq; legati sunt missi Laacedaemonem ae Corinthum ut plus copiarum trahcerer, quoquo modo posset, siue one ratijs nauibus siue nauigqs,siue aliter dum peruenirent. Praeterea tans ab Atheniensio

hus etiam copiae accerserentur, Syracusani classem explent, & quasi nauibus quo b hostem aggressuri,huie rei operam dant,er in alia quaeq; uehementer incubunt. Quae Nicias aiaduertensilioni uires augescere magis in dies, suas m decrescere mittit &ipse idEt idem Athenas qui referrent cum de alijs singulis quae gererent, tum uero de piati rerustam que ancipitem arbitrabar,& de illo actu esse, nisi aut ipsi reuocarentur,aut alii nopauci mitterens. Veritus in ne eos qui imittebans aut dicendi facultas,aut memoria madatorum deficeret,aut uoluntas populo assentandi averteret, epistoIam scripsit,ratus sententiam suam nihil a nuntio suppressam, cum didicissent Athenienses,pcipue ex uero cosaltaturos.Quibus iiteris illi quos mittebat Meeptis ac mandatis quae ipsi exposii turi erant, iere.Interea Niciae remeastrensem custodire maiori ia curae erat,s uoluncltaria pericula adire. Sub extremum eiusdem aestatis Euetion Atheniensium duae, cu Perdicca permultisq; Thracibus bellu intulit Amphipoli:& cum eam non expugna se set adductis in Strymonem omnem Liburnicis nauibus ab ipso Strymone urbem opis pugnabat, ex Imeraeo proficiscens. Atq; haec aestas excessit. Ineunte hyeme qui missi a Nicia ei ant Athenas peruenere.& quae mandata erant uerbis exposuere: er si quid per contabatur respondere,at epistola reddidere. Quam procedens scri ha ciuitatis Atheniensibus recitauit in haec uerba:

Epistola Nic ad Athenienses. O Vae ante haec gesta sunt exsuperioribus epistolis ni is Athenienses cognouistisi

Nunc tempus est uos cognito qua in conditione simus, nihilominus consultare. Cum Syracusanos aduersus quos missi sumus aliquot praeliis superassemus, murosqextruaeissemus intra quos nunc agimus,aduenit Gylippus Lacedaemonius cum exerci tu ex Peloponneso et ex quibusdam Siciliensium ciuitatu quem prima in pugna uici, mus, in secunda ab equitatu frequenti ais iaculatoribus coacti sumus intra muros nos recipere. Nuncitas praetermissa circumuallatione murorum propter hostium multi, tudinem otium tenemus. Non enim possumus omnes in aciem copias educere, cum

parte armatorum opus sit ad agendas in stationibus murorum excubias, di hostes inuis

198쪽

L t B E R vit. Idrum simplieem iuxta nostrum excitauerunt,ut iam eos circumuallare nequeamus, nisquis illum multo cum exercitu adortus expugnet Eueniis ut qui alios obsidere uideamur, ipsi potius quatenus ad terram pertinet obli deamur . quippe qui haud multum propter hostium equitatum e loco progredimur. Miserunt praeterea in Peloponne, sum legationem accersitum alias copias ae ad urbes Siciliae,in secietatem belli sollicitandas, quae nune in partibus non sunt,GyIippum illinc pedes res naualesl copias si

terit adductuφ Constituunt enim quanisi audio, pariter adoriri nostras munitiones, peditatu a terra, classe a mari. Ned cuiu uestrum hoc arduum esse uidet,etiam a mauri. Nam nra classis,ut illi quo* cognitum habent, inter initia excelluit tum siccitate nauium tum holm incolumitate. Nunc & naues tamdiu subsidio agentes,v in mari putrefactae,& uiri absumpti sunt. Nec licet illas nobis ad reficiendum subducere, ob id maduersariae nFis nitem pares sunt,at etiam plures, quae nos se invasuras assidue signifieant.Quod pala est illos esse fac iuros cu penes eos sit,&lacessere pugna, r suas naues exiccare comodius,ut qui obsident alienas naues,quod uix nobis licuit tanta classe abstdantibus,nec dum coactis quemadmodu nunc omi nos classe tutari: qui si quid uel modicum e tutela lara remiserimus,cdmeatum nullum habebimus, quem nunc quoid ut hemillorum pleruehentes aegre importamus. Qua de re nautici holes cum antea amisti sunt,tu uero nunc amittune,cu lignatum, cu aquatum,cu aliquid p datu longius eunt, ab hostili equitatu cofecti: seruitiis quo* csi ad pugnandum costitimus transfugienti, has,pegrino se quod militia qui edscendere naues adaehi fuerunt cdtinuo in urbes dilabunf.Qui uero magnitudine mercedis allecti uenerant ratij se quaestu facturos poti u dimicaturos,ubi pnaeter opinionem ex aduerso clan em, et alia hostilia uiderunt partim per occasionem ad hostem traseunt,partim ut cui ue facultas est,abeunt(spatiosa eiis Sicilia ex .quidam etiam mancipia Hyccaraea mereati persuasis trierarchis ut illa I se Haec ii substituant,disciplinam rei naualis euertunt. Non intelligentibus aut scribo,breue ad Pi incipis.lps est ille classiariae multitudinis flos,pauch agendi nauem ac moderandi petiti. At inter haeeoia id me maxime sollicitum faeit,q, mihi duci no licet ista prohibere. Na Ningenia uestia Athenien.difficilia sunt ad coercendum . nec unde expleamus naues taxhemus,id quod hosti multis ex locis Iicet sed necesse est nobis illinc sumere,unde quido huc uenimus,& quae absumpta sunt,& quae supersunt sumpsimus. Siquidem quae perstant in societate ciuitates inualidae sunt Naxus,& Catana. Quod si hoc unum lio hibus aeeedat, ut oppida Italiae quibus alimur cognito in qua conditione sumus, di va uobis non mittune auxilia,ad illos deficiant profecto fine praelio debellatu est nos sab istis expugnati. His ego iucundiora uobis scribere poteram sed non tamen utiliora. si modo decet uos rebus nostris aperte cognitis deliberare, cum praesertim habeam uetastra ingenia probe nota,qui iucundissima quidem uultis audire, sed siquid ex iis non pinde successerit postmodum accusatis. Tutius duxi veru in promere. Et nunc in ps ad quae nos a principio misistis ita sentite, nihil uos neus militibus ne* ducibus succenseare posse. Uerum cum omnis Sicilia cospiret, N alius a Peloponeso exercitus expectet, decernatis aut nos reuocandos esse, qui ne pntibus quidem hostibus pares sumus, aut alium huc exereitum mittendum,nec peditatu minore nec classe, nee exigua pecunia, mihi quo successorem, utpote ad permanendum inualido ex renibus laboranti. Quod ut impetrem mereor: quia cum reiste ualerem in administrandis magistratibus crebro de uobis bene meritus sum.Quiequid autem fae uri estis,id ineunte statim uere neutiet differendo facitote,tanq hostibus res Sicilien paulatim sibi cociliantibus. Nam quo stad Peloponnen res attinet,cunctantius illi e quidem fient,tameli nisis aim aduertritis partim quemadmodum antea uos,latebunt,partim poccupabui. Haec Niciat narrabat epistola, quibus Athenieses auditis, Niciam quidem magistratu no amouerunt, sed donee illi collegas mitterent duos eoR, qui cum eodem erant,delegerunt, Menan/ Id e endrum &Euthydemum,ne solus N idem aeger molestia conficeretur. filium quoq; ex

ercitum censuere mittendum nautica P pedestriuinos copiast tam socialium u suop,ex

199쪽

additur in

Nicon

M BELLi PELOPONNE si Aelformula desectis Niciae collegis,Demosthene Alcithenis ec Eurymedonte Thuclis fissio. Que Eurymedonte si alim circa solstitisi hybernu in Siciliam dimisere cum nauib

decem,cii. . celum uiginti taIentis argenti,qui etiam nuntiaret iIlis uentura ipsis auxilia,cur eost ciuitati fore. Demosthenes ad apparandil 1,fectione remansit,tans priamo statim uere Ilicturus, ad indicendu sociis delectu, ac coparandas illinc pecunias, naues,er armatos. Super haec Athenien.mittunt circa Peloponnesum naues uiginti ad custodiendum nequis e Corintho ae Peloponneso traiiceret in Siciliam. Nam Cois rinthii posteau ad eos uenere Iegati, res in Sicilia meliore conditione esse nuntiaueare,multo magis animo confirmabant,existimantes non intepestiua fuisse classem, qua prius misissent.Ita admittendas eo de armatorum copias, onerari js in nauibus sese accingebant, eo de modo ex caetera Peloponeso Lacedaemonij suas & ipsi copias missuri .Et Corinthij quis 3 uiginti naues impleuere,ut pugna nauale expirens aduersus specua satorias ilIas quae stabat ad Naupae si, ne ab fas onerariae suae transire Phibetens,oppo situli triremiupiidsu. Lacedaemon uero prout costituerant,expeditione apparabant, urgentibus Syracusanis at o Corinthiis,cum audissent auxilia ab Athenien.in Siciliam mitti, ut ipsa missio prohiberes Lacedaemoniis terram illoφ ingressis, Alcibiade quos qui ijs aderat admonente Deceleam muro obsepiendam esse,nec helisi omittendu . Et cu haesitumpcipue illud crifirmabat Lacedaemonio Maios, Parbitrabane Athenienses

duplex gerentes bellum cotra ipsos edtrassi Sicilienses,facilius opprimi posse,& eosdeptius foedera rupisse. Natii supiore bello se id potius admisisse. Thebani saluissae. deribus Platea inuasissent: er esi in prioribus pactionibus dicere ne arma inferrenturiis, qui iudicio stare uellent,ipsi ad hoe ab Athenietibus euocati stare noluissent, sc ob id merito se aduersa fortuna usos cu in aliis,tum uero in illa apud Pyla calamitate. At postg Athenienses ex agro plaeti cu nauibus triginta quanda Epidaurici agri partem PrasioP.,ra alia Ioca uastauerunt,atui e Pylo latrocinia agitabans. Et qties ex foederea Lacedaemon frepetebans res ereptae,et in iudicia uocabane, disceptationem abnuehant,tum uero arbitrati sunt pristinam culpa sua in Athenienses refusam esse. Ideos alacri ad bellum aio edixerunt ea de hyeme sociis ut ilIi ferrameta,dum ipsi caetera ad extructione muroR instrumentappararent.Simul* tanu supplemento in Sicilia mittendo, pecunia &ipsi cotuleruiit, caeteros Peloponenses adcoferendu adegerunt.Hyemscli exiit ac duodevigesimus huius ann' belli,qd Thucydides e6seripsit. Sub initissstatim insequetis ueris Lacedaemon' soch 3 maturrimeAttica incursavere duceAgide Archidami filio LacedaemonioUrege,& primsi quaepiacent eampestria uastauere. de inde muro Deceleam intersepire coeperunt,distributo p ciuitates eo ope. Abest autem Decelea ab Athenis circiter centu ac uiginti stadqs,tantunde aut no muIto plusa Boeotia .Extruebat aut murus tu apud capestria,tet apud opportunissima ad infestandulo.ca,etia Athenas usep ed spicuus .Et Peloponnenses quide ac socij muW in Attica aediliacabant. Interea uero qui in Peloponeso erant armato hi,copias in Siciliam miserunt onerariis nauibus,Lacedaemon' lectissimu quenq; seruola at* ascriptitiorumi nil ero sex centos duce Eccrito Spartiata Boeotii trecentos,ducibus Zenone et Nicoe Thebanis, Hegesandro. Thespieo. Hi inter primosa Tenaro Laconicae profecti altum tenuere.

Nec multo post hos Corinthii quingentos,partim ex ipsa Corintho, ptim ex Arcadiabus mercede creductis,ffecto eis Alexarcho Corinthio: Cug Corinthijs Sicyonii duiscentos quibus serat Sargeus Sicronius IIIaeafit quin* 3c uiginti Corinthiop naues instructae atq ornatae p hyeme e regione uiginti Attica; nauium, quae ad Naupactum stabant in statione fuerunt,dsi illae quae armatos e Peloponneso portabant onerariae iatransiret,quabi causa triremes ipsae prius fuerant instructae, ne Athenienses aduersus o nerarias potius u aduersus triremes aim intederet. Inter initia ueris dil Decelea mustro intereIudeba ,Athenienses dimisere triginta circa PeIoponnesum naues duce Ch ricle Apollodori, eui mandatu etat,ut profectus Argos ex iure societatis hortarer Ara

givos ad expledas naues annatis, Dimiserum ite quemadmodii destinatat in Siciliam

200쪽

LIBER VIl. Demosthene sexaginta ei; nauibus Atheniensifi et quinae Chiosp,ferentibus ex formitia mille & ducentos Atheniensisi armatos,insulanoru is splurimos undis contrahere potuerunt,et ex a qs suae ditionis sociis sicubi aliquos opportunos ad re militarem hae hebant. Cui peeptu est, ut iuncta cu Charicle classe cireunuecti Laconica oram infestarent.Et Demosthenes quide in Aegina traiecitubim si qui suo; reliqui erat,& du Charicles Argivos assumeret, opperiebar. In Sicilia uero p eade uel is via GyIippus reis CF p

risit Syracusas agens e ciuitatibus quas psuaserat g potuerat maximu undis exercitu: uocatis. Syracusanis,inquit: Operaeprelisi esse eos gpIurimas possent naues arma re, ac pugna experiri nauale. Sperare em se aliqst periculu dignum facinus in eo belIoedituorum. Ad quod illos etia Hermocrates hortabae in primis,negas recusandu classe eo nigere eu Atheniesibus: no em illos haereditaria aut ppetua habere peritia rei nauatis: sed mediterraneos esse magis,g Syracusanos,er cogentibus Medis nauticos factos. Castese audacibus uiris illes sunt Athenienses eos uideri asperrimos,qui S ipfiexaduerso Athehi es audacia ferant. Namq, finitimos suos in potestate redegerunt,id uero non tribuendu peritiam Misesse eo rum uiribus, sed audaciae inuadendi,eo* idem terroris ab aduersarps pati debere. u.ls. Seo dicebat probe nosse Syracusanos ex ipse audacia obuia eudi classi Atheniensium, dc ex hac re illis inopinata terrorem ineutiendo magis profecturos, u Athenienses ex sua peritia SyracusanoM imperitiae rei naualis obfuturos.Capesserentigis rem nautici eos iubebat,nec pigeret experiri.His 8 Gylippi dc Hermocratis, et scurus alterius exhortaticii bus inducti Syracusiani , ad pugnam naualem se expediunt, nauesq; implent. Quod ubi factum est, Gylippus tota nocte cunctu pedestre agme duxit ut eodem momento ipse a terra ad muros,qui sunt in Plemyrio subiret, S naues e mari. Itas ex coclPosito triremes Syracusanorum: portu magno, quinq; S ttiginta in aduersum tendunt ei portu minori,ubi naualia eose erant, quinq; dc quadraginta circvagunt,eo consilio ut . iii cum 's qui intus erant miseerene,& nihilominus Plemyriu adotirens,quo Athenieses p diri . utrinsinuasi tumultuarens. At illi propere sexagintae diuerso nauibus impletis, quinq; ex 's dc uiginti certamen iniere eum SyracusanoM, quinae fc triginta intra portu magnum, caeteris tendsit aduersus eas quae e nauibus ciresiagebant: cum quibus statim in ore magni portus conii ixere,diud inuicem obstitutu his conantibus penetrare, iliis penetrare prohibentibus Interim dum Athenienses qui erant ad Plemyriu m ad mare de ptem: rium cascendissent et ad spectaculsi pugnae nauaIis intenti essent, lippus prima luce repeis pit ilite muros adorit, Nprimu e tribus maximil capit, deinde e alios minores non resistentibus custodibus, cu uiderent primu ta facile capta . In d qui fuerant, aegre in naues

quasda onerarias effugerunt,& in castra se receperunt,insequenti eos una ueloci trire

me Syracusanom,qui uintra portum magnum uictoria nauali potiebane. Vbi uero o duo reliqui capti sunt muri,ibi Syracusanorum haud dubie uictoria erat Caeteφ uictores facile fuga capessiverunt. Na Syracusanae illae quae pro faucibus portus decertabant,eci praerupissent obstantes nullo sunt ordine ingressae, sed se muleepturbantes hosti praebuere uictoriam: Siquidem classis Atheniensis istas in fugam dedit,&iIlas a quibus ipsintra portu supata fuerat: QuaR depressit, ac pinultos in iIlis mortales interfecit,

Pteret ex tribus*uiuos cepit,tres quo* ipsius naues eorruptae sunt. Athenieses extractis hostilibus naufragiis, ae posito trophaeo parua in insula quae Plemyrio placet, in sua castra rediere . Atq; hunc in modum Syracusani regesserunt in pugna nauali apud Plemyrium: in tribus muris potiti, totide trophaea statuerunt, Sc e duobus muris po/ . . sterius captis alte R diruerunt,reliquos psidio imposito tuebantur. In quibus muris ex pugnandis replerunt multi, dc capti sunt: capta insuper quae ingens erat ois pecunia,qm illis uelut aerario utebans Athenieses, ubi multa inerat pecunia negotiatorum , , res frumentaria,multa etia trierarcho;. Quippe reIicta illic erant quadraginta triremium v ela,atue alia instrumera,etres quae subductae erat triremes Quae Plemyrii expugnatio Athenienses maxio detrimento affecit,& in primis P no tuto ia necessaria importabans,sed cupraelio, importari Phibente Syracusanouenauium occursu . Quae res cum