Thucydidis atheniensis historiographi De bello peloponnesium atheniensiumque libri VIII

31쪽

nEL Li PELOPON NESIAc L ant eaulae mutuo succensendi Atheniensibus Peloponnensibus ,Corinthiis quidem

quod Potidaeam ipserum coloniam Corinthiosque uiros ac Peloponenses, qui in ea erant oppugnarent: Atheniensibus aute, quod ciuitatem sociam sibi que uectigalem ad defectionem induxissent,cet ex prouiso uenientes, pro Potidaeensibus cu ipsis dimicassent.Nondum tamen bestum usquequaque conflatum erat, sed habebat aliquid Ia xamenti, separatim enim haec Corinthii egerant. Iidem cum oppugnaretur Potidaea nunqua quieuerunt,cum de ciuibus suis tum de oppido selliciti:orarunt socios,ut Laiscedaemona irent, Scipsit uenientes contra Athenienses uociferabans,qiuod foederum raptores di in Peloponnesum iniurii essent. Aeginetae quoi non illi quidem palam I

gatione in ista,sed clam non minimum cum istis ad mouendum bellum incumbebant, dicentes non esse sui se iuris ex foedere. Lacedaemonii coacto concilio,cohortati si quis sociorum alius ue quis accepisset ab Atheniensibus iniuriam, ex more dicere iusser sit. Et procedentes, alij fere omnes, item. Megarenses accusationibus usi sunt. demona strantes cum alia non pauca, quae successererit ,tuni uero quod sibi praeter foedera interdictum esset sub Athenielium imperio,portubus & terrae Atticae mercato. Nouissis ni Corinthii permissis aliis prius acuere Lacedaemonios processerunt,atq; ita uerba fece runt: oratio Corinthiorum apud Lacedaemonios. FI des uestra Lacedaemonii,quam inter uos publice priuatimo seruatis facit, ut nobis alij,si quid in uos dixerimus,fidem non habeant. Et in quo uobis sapitis, in eo circa exteriores magis desipitis:quippe qui inobis penumero praedicentibus ac praea dicantibus apud uos,quomodo nos laesuri forent Athenienses, nunquam tamen auscuitare uoluistis quae docebamus, sed potius ea dici suspicabamini, propter priuatas, quae nobiscum erant cum illis,fimultates. Ideoq; non priusquam Iaederemur sed postquam laesi sumus socios uocandos putastis, apud quos aequum est, quo plus criminum habeamus,quae obiiciamus ec ab Atheniensiabus laesi, di a uobis neglecti, eo plus uerborum faciamus. Quod si aliqua ratione non manifestarii foret ij, qui Graeciam uexant, opus erat, ut planum faceremus apud nescientes. Nunc quid attinet Ionga uti oratione cacernatis ab Atheniesibus alios in seruitutem redactos, a Ins insidias tendi,& praecipue

.. ----stri sunt socii di olim iam ad bellum ,fi quando bellum sibi inferretur,illos se

instruere. Non enim Corcyram praereptam nobis tenerent, neque Potidaeam oppilegnarentiquarum urbium altera accommodatissim:i est ad prouinciam Thraciam obtinendam,altera maximam Peloponnensibus classe in praestabat. Cuius rei culpa penes uos est, qui tunc primum permisistis eos post bellum Medicum reficere urbem, mox etiam longos muros extruere, iam inde ad hanc diem assidue priuantes libertate non modo socios suos,sed iam etiam nostros.tametsi non tam is, qui redigit Aium in seruitutem,quam is,qui cum possit hoc prohibere cotemnit,id facere existimandus est, utique si praeclarum prae se ferat titulum, Graeciae in libertatem asterendae. At nunc uix tandem congregati sumus,ac ne sic quidem ista pro manifestim abentes, quos oporte ahat no an iniuriam acceperimus,discutere amplius,sed quo pacto illam ulcisceremur. Nam Athenienses ad iniuriam faciendam non inconsulto, adii ersus nos nondum ista intelligentes,nec tardi ueniunt. Nec nos fallit, qua uia in nos illi paulatim progrediutur ulterius,arbitrantes se latere,ne uos id sentiatis,inm idcirco audet: enixius ausuri, tibi uos hoc sentientes,tame negligere cognouerint. Soli essi uos Graecorums Lacedaemoim tenetis otium,non uim ui ab aliquo, sed tarditate repellentes,soli 3 vires hostisi iaci cum incipisit, sed cum duplicatae sunt perditum itis. Et dicebatis uos esse in tuto,fortius loquentes, quam pro rei ueritate. Nam eripsi scimus Medum ab extremo terrarti prius in Peloponnesum peruenisse, q a uobis pro dignitate occurreret,& nuc Athenienses iid longinquos ut ille erat, sed uicinos negligitis. d. inuadetibus resistere mauultis et inuadere,et est multou antea fortioribu dimicando incerta fortunae subire. cum

sciatis ae Barbars ipm magis aduersis cassibus,dc Athenienses du nobised hestigernut

32쪽

potius crebris erroribus suis, quam nostra ultione fuisse superatos, eo que nolinultas aliquando quod imparati essent, spe uestri fretos in exitium deuenisse. Neque aIiquis uestrum haec dici a nobis existimet odio magis,quam querela. Nam querela quidem est amicorum,de amicis officio non fungentibus Accusatio autem est de hostibus,qui ingereta iniuria affecerui. Et sane sit qui alia sunt,quobis dede eortiunt indefensi, nos ut arbitra Ac siti mur h sumus, qui prisesertim de magnis adeo rebus dimicemus, quarum nullum uossetisum nobis habere videmini,nec unquam considerare, quibusiam cum hominibus res est. Atheniensibus eisdem prorsus aduersariis uestris, ac nouarum rerum studiossis, & tum ad excogitandum,tum ad ea quae sentiunt exequenda,uelocibus. At uos ea quae possidetis coii seruare contenti, nihil admodum ad excogitandum,ac ne ad necessaria quidem exequeda sufficitis. At haec illis quidem adest maior, quam pro uiribus audacia,maiore hominia opinionem pericula subeuntibus,etiam inter asperrima quaeque bene sperantibus. Uos autem et ad agendum insta uires animost tutis etiam consiliis diffidentes, difficultatibus nunquam uos ereptum iri arbitramini. Praeter ea illi impigri,uos pigri :illi peregre degentes uos domi desides. Opinantur enim se lucrifacere absentiam suam. vos dum alios invaditis, res domesticas absumi putatis, illi superato hoste longius progrediuntur, superati uel minis nunt animo consterilano tur. Quinetiam in defendenda urbe ministerio alienissimorum quocli utuntur,sed consilio tamen intimorum . Nisi cogitata edfecerint,de rebus dotalesticis deperire, & quae inuadendo obtiniierut,parua prae illis esse, quae animo agitant, existimantes:& si quid

irrita spe tentaverint, noua rursus spe amissa reparantes. Soli enim omnium pariter habent ac sperant ea quae destinauerunt Tanta est eorum in aggrediendis,quae animo ccistituerunt celeritas. Atque in omnibus his per labores atque perieula, aeuum omne coterunt, rebus partis uel minimum fruentes, studio assidue acquirendi, non dies festos esse, non aliud quippiam putantes, nise conficere quae expediunt, nec minus damnoa,

sam esse quiete deficie,u operam laboriosam. Usqueadeo si ut breui complectar si us dicat illos hoc ingenio natos ec,ut neq; ipsi queant inel alios finant,sescere,is recte dixerit. Hac itaque tali ciuitate uobis aduersaria I. acedaetnonii cuneiamini,censetis 3 sdemum hominibus plerunq; quietem sufficere, qui quae ad apparatum peremi mobe exequuntur, prae se ferentes eos se animo esse,ut si quis Iaeesserit,cesturi non uiri ta uos ut non laedere alios,ficiae ipsi Iaedamini,uina propulsare in hoc colitis aequitatem Quod uix colaqueie inini uelii similis uobis uicina ciuitas esset. Nune autem id quodiain etiam ostendimus, priscis moribus agitis aduersus Athen enses. Atqui necessari um est assidue ueluti artis alicuius, ut recentissima quaeque euincatu, ciuitati trauisquillae optimum, non immutari instituta. At ea quae ab alia urgetur,ad multa se cono ferre debet, et multa artificia machinari. Ideo que Athenienses propter multam ex perientiam,multo quam nos magis student rebus innovandis. Hactentis uestra tardiatas progressa finem fasiat, viam cum aliis, tum uero Potidaeatis, quemadmodum re cepistis opem feralis,maturrime Atticam iuuadentes,ne iitros uobis amicos atque cognatos inimicissimis prodatis,ne ue noet caeteros cogatis prae desperati5 ad aliam nos aliqua tacietate eouertere,nihil profecto iniuste acturos aut erga deos iurauimus,aut

erga holes qui ista sentient. No enim qui destituti ad alios se colarunt, foedifragi fiant sed qui coniuratis suis auxilia denegant, ad quae auxilia praebenda, si prompto fueritis

animo , permanebina'. Alioqui sceleste faceremus,nec alios,quam uos estis magis properasos, inueniremus. De his uos probe consuletis , detis que operam ne Peloponne so cum minori dignitate praesideatis,quam cum quanta partes eain uobis tradiderunt. Et haec quidem Corinthii dixerunt. Aderat autein Laeedaemone iam antea Atheniesium legatio,aliorum negotiorum causa. ui cum haec uerba cognouissent, uisum est eis e dignitate sua esse Lacedaemotitos adire nihil purgaturos eorum quae ciuitates

crimini dareiit,sed ostensuros in uniuersum non esse illis festinato decernedum, sed ing

33쪽

3EL LI PELOPONNES Aci. pensius considerandum. Necnon se in animo habere,quantum sua ciuitas polleret

glutinare,diim redigendo in memoriam senibus quae nossent tuna commemorando iunioribus,quorum inexperti essent,sperantes fore ut cum audistent,propensiores essent

ad quiescedum,quam ad hellum mouendum. Aditis igitur Lacedaemoniis dixerunt uelle se ad multitudinem eorum habere orationem,nisi quid prohiberet. Illis iubentia hus, Athenienses proces erunt atque in hunc modum Iocuti sunt: oratio Atheniesium apud Lacedaemonios.

EQuidem non addisceptandum, nos cum sociis nostris legati uenimus,sed ad alia

transigenda a ciuitate missi. Uerum cognita non exigua aduersus nostram, aliaurum ciuitatum querela, Processimus: non criminibus responsuri Oieque enim iudices uos aut nostri aut istorum estis, apud quos habeatur oratio sed ne uos ad lactis credendum faeiles, de rebus magnis deterius consulatis, simul quia uoluinus de rationibus nostris omnibus quo padio se habeant, uos facere certiores, neque ea quae tenemus improbe obtela, er nostrami civitatem magni pretii esse. Et peruetusta quidem illa quid attinet repetere, quorum magis fama testis est apud audientes, quam aspectuse At

gestahelIo Medico et quatefique ipsi nouistis, si propter uulgus magis sinat assidue

praedicanda, tamen commemorari necesse est. Quae dum gessimus, si cum periculo, di ex utilitate comuni gessimus,cuius uos participes extitistis,non est ab eorum pro sus mentione cessandum. Quae non magis purgandi nos gratia dicentur, quam testificandi demonstrandi que aduersus qualem ciuitatem non bene uobis coiasulendo, uos bellum suscipiatis. Etenim prae nobis ferimus nos latos in Marathone aduersus Bars harum periculis obuiam isse. Cui rursus reuerso cum impares terrestri certamine essemus, conscensis uniuersi nauibus ad Salaminem pugna nauali confiiximus. quae res

praestitit ne ille Peloponnesum prae nauigando oppidatim expugnaret,curn non pos ient ciuitates uestrae contra ingente classem sibi mutuo auxilio ee. Atq; huius rei Barbariis ipse maximum testimonium perhibuit, qui classe uictus, tanquam nunquam amplius futura sibi pari potentia, properato cum maiore copiarum parte abscellit.Ex quo tali facto est patuis et plane res Graeciae classe ccistare,tria nos in id utilissima cotuis et riuna uisimietum duce solertisumsiui3e,exertissiniam animi alacritate Naties quide ad quadringetas paulominus duas toti' classis partes. Duce uero Themistoclesspcipuus cruror extitit, tit pugna natialis fictetiliter angustias res pculdubio statui

Graeciae saIutifera, suo nola uos eii singulari honore psecuti estis, prae externis Oibus, s ad uos uenissent. Alacritate aut eamq; pstantistima declarauimus,et cu terra iuuare mura nemine, iam caeteris ad nos usq; redactis in seriistute statuimus, urbe ee deseredam,re familiare destruendam,nd sicut caereri socii societate deserentes, ne s dispersi, qui nullo sociis usui fuissemus, sed conscensis nauibus,discrimina adeuntes,nec uobis, quod antea non tulistoti5 opem succensentes. Itaque profitemur non minus esse de uos his nos meritos, quam ut hoc a uobis impetremus. Nam uos quidem exhabitatis urbi huy proficiscentes, postquamlimere coepistis ut eas in posterum habitaretis, pro uo his multo plus, quam pro nobis auxilio uenistis, ideo que cum iam salui fuimus, am/plius non affuistis. Nos autem ab urbe ubi nulla iam ciuitas erat profecti pro hac ipsa quae exigua spe erat,periculis nos cdmittetes,et uobis ex parte, et nobis saluti fuimus Qui si ad Medum tiansissemus, metu subacti, quemadmodum terrae suae timentes, aut non ausi postea fuissemus classem conscendere,tanquam deplorati,nihil sane oportuisset, iam nos non satis nauiuin habentes, classe pugnare, res que sine certamine ad

uotum hosti cessisset. Quapropter digni sumus Lacedaemorati illius nostrae generositatis, ec prudentiae gratia, qui principatu quem habemus potiamur, non ita multum Graecis inuidioso: quippe quem non ui sumus adepti, sed tum uobis reliquias Barba/ri persequi recusentibus: tum sociis, qui nos adierunt precantibus,ut sibi praeessemus.

Quo ex facto coacti primum sumua illum hucusque propagare, praecipue timoris,

34쪽

deinde honoris, postremo utilitatis gratia. Neque ampIstis uidetur tuiti hobis esse,ut

eum multis simus inuisi, nonnullos que qui iam defecerant,subegerimus, uobis quo que non perinde amicis, sed in suspicionem aductis ac discordantibus, intermista inadustria periclitemur: nanque qui a nobis, d ad uos deficerent. Nec inuidiosum est aliquem qui in summum periculum deducatur, consulere utilitatibus suis, quoniam uos quoque Lacedaemonii ciuitatibus, quae sunt in Peloponneso, ad uestram utilita tem constitutis praeestis. Enimuero si imperio, quod obisnuistis, hactenus perseueis rastetis, si fuissetis inuist, quemadmodum nos, utpote quod probe scimus non minusquam nos in socios seueri, cogeremini que aut imperiose damnari, aut uestri periis culum adire. Ita nec nos indignam fecimus rem, neque a moribus humanis abhorarentem, fi traditum nobis imperium suscepimus, nec id deponimus maximis rebus coacti, dignitate, metu, ec utilitate. Talis facti, nequaquam primi autores quod semper factitatum est, ut imbecillior a potentiore coerceretur, quod que ut nos facta anus, e nostra opinione digni sumus, di vobis videmur, eatenus sectati utilitatem, quatenus iustitiae ratio permisit. Quam rationem nemo unqgiam ita utilitati pi arpocliuit, ut oblatam sibi occasionem, plus aliquidui adipiscendi praetermitteret. Dignit , illi sunt laude, qui humana natura usi, ad at is imperandum benigniores extiterunt, modis studere quam ipsum impertu tulit. In quo qua modeste nos geramus, illi ut arbitramur, macl paret exime ostenderent, si qui hoc imperium acciperent. Quanquam ex nostra lenitate (qa indignum esto plus dedecoris assequimur, quam Iaudis siquidem quod in rebus conatrahendis cir in iudiciis aequo iure nos atque illi utuntur, quost nobis contumeliosum est, tamen litigioli putamur: nes quispiam coliderat, alios quoscunqne quireret potiuntur,quorum ut quisque se minime lenem praebet erga subi exstos, ita minime ab illis uituperatur. Ut enim cum obnoxiis, non iudicio sibi agendum putant, At nostri

secti consuetudme nobiscum ex aequo agendi, si quid uel quantulumcunque sibi detractum est, uerbo facto ue propter rationem imperii, quod opinione ipsoru detractum Non oportuit, non habent gratiam de pluri non erepto sibi,sed illud modieum deesse grauius ferunt,quam si ab initio secu in non iure,sed aperte rapaciter egissemus. Tunc enim isti hiscere quide cotra nos ausi fuissent,tanquam fas non foret imbecilliori detrectare imperia superioris. Atque i homines indignari potius solent, quibus iiivrsa iro fertur, si ipsis credimus, quam quibus uis. Nam fraudare quidem alium, significat ibi

licesse iuris aequabilitatem: Cogere uero,ilite esse superiorem Eola cum atrociora sub Medo paterentur,tolerabant,eisdem ininc nostrum imperium duru uidetur, neq; inis inerito. Semperem subditi pienti grauane impio.Quin uos lix euerso dominatu nostro ipfidominaremini, iam beneuolentia,quam metu nostri contraxistis,in malevolentia mutaretur. Et quae tunc ad breue tempus,cum aduersus Medos praefuistis,declarastis,

eisdem similia agnosceretis. Vestra enim instituta ac leges css aliis non communicatis. Praeterea quisquisa u his dux mittitur, is neq; eisdem quibus antea moribus nev quibus reliqua Graecia utitur. uapropter tanu de rebus non exiguis diu deliberate,ne alienis consiliis criminationibusq; fidem habentes, domesticu laborem praeeligatis, aeque huius belli incertu quantil sit priusquam ingrediamini eoinsiderate.Belli em diaturnitas solet plerasq; res fortuitis obiicere. A quib' fortuitis utri aequaliter absumus, incerta utri magis in periculo futuri.Qui cupide bella inesit prius in negotiis uersei

tur, quae posteriora consiliis esse debeant. Iidem csi aduenit calamitas,tunc ad ratione sese colarunt Cui culpae, eu nes nos ullo pacto affines simus,ne* uos esse uideamus, praedicimus dum integrum utrisque est bene consultare, ne foedera rumpatis, neque iusiurandum praeuaricemini, sed controuersias nostras ex conuentis dirimamus. Alia oqui deos, quos iurauimus testamur,nos bellum propulsaturos eatenus,quatenus uos eius autores prouoea ueritis. Haec Athenienses. Postquam audierunt Lacedaemond sociorum querelas aduersas Athenienses quae Athenienses dixerunt,submotis

35쪽

sELLI PELOPONNES Ac T. omnibus,apud seipsos de rebus praesentibus cosultauerunt, dc plurimit in idem conuetiere sententiae,iam iniuste agere Athenienses,er quam primum beIIo ulciscedos. Procedens autem Archidamus eorum rex,& solers habitus' modestus,ita uerba faciti Oratio Archidami regis apud Lacedaemonios.

MVItorum iam bellorum Lacedaemonii de ipse sum expertus, ae tales esse scio

ex uobis qui aetatis eiusdem sunt, ut nes per imperitiam quis, id quod multis

contingit, bellum concupiscat nessi ipsum expedire ac tutum esse existimet. Hoc au tem quo de nunc agimus, fit quis sagaciter ratiocinetur,non inter minima habendum esse comperietis. Nam aduersus quidem Peloponnenses atque finitimos, nostratu res pares sunt, cum possimus contra singulos arma circunferre: aduersus autem uiros qui procul incolunt, quique rei maritimae sunt expertissimi, ac caeteris rebus omniabus praeclarissime muniti diuiti js,er priuatis,et publicis,cIaste,equitatu armis,hominum copia,quanta in Grateia nusquam est alibi, duntaxat uno in Iorai praeterea sociois multis tributariis. quo tandem modo bellum debemus sumeremqua freti re, eum simus imparati illos inuadere e An classee at ea inseriores sumus, cui instruens dae si operam impendamus, ut pares simus, tempore opus est. An pecuniae at ista multo etiam sumus inferiores. Quam neque in publico habemus,laeque unde promopte ex priuato conferamus. Confidat forsitan aliquis, quod et armis eos in hominum multitudine antecellimus, ut terram eorum peragrantes uastare postimus. Atqui rea liquum terrae quod habent, permultum, quibus indigebunt ea mari importabuimQuod si eorum lacios ad defectionem sollicitabimus, oportebit nos illis elasi e ferre

auxilium, maiore ex parte insulanis. Itaque quodnam erit nostrum hellum, qui nisi aut nauibus superauimus, aut prouentus, unde classem alunt, praeripuerimus, pIura de nostrissimus destructuri. Quanquam ne deponere quidem MIIum postea fuerit decorum, praeserti infiitIius nos mouendi potius autores fuisse uideamur, Neque ueraro spe illa subleuemur cito debelIandi, si agrum eorum peruastemus,cum timeam magis ne bellum liberis nostris relinquamus. Neque credibile est, Athenienses eos spiri

t aut propter agrum uastalii inducantur ad seruiendia, aut bello perter reantur, tanquam inexperti bellandi. Neque rursus ita desipio, ut uos iubeam sinere ab illis Iaedi socios uestros, nee castigare insidiantes, sed nondum ad arma prorumpe re, uerum mittere ad eos expostulatum, neque bellum ualde 'stendentes,neque talis quam sine bello talia permitari. Et interea nostra iptarum apparare sociorum pro uentu, tum Graecorum tum Barbarorum, sic unde uirium aliquid, uel ad classem uel ad rem pecuniariam asciscemus. Extra inuidiam est, quibuscunque tenduntur instadiae, quemadmodum nobis ab Atheniensibus eos asciscendis, non Graecis modo, ue ruinetiam Barbaris saluti suae consulere tamen e nostris rebus copiae suppeditabun tur.Quodsi Iegatos nostros exaudierint, optimu fuerit: Siri im rus, duorum trium ueannorum spatio, nos iam melius muniti, bellum illis inferemus. Qui cernentes iam nostrum apparatum ,eum que congruere cum uerbis,quibus ista significauimus, ma gis concedant utique illaesum adhuc agrum habentes,&de bonis praesentibus nolis dum ab hoste corruptis deliberantes. Nihil enim aliud ipserum agrum putetis este, quam obsidem, cum eum obtinent, atque eo magis, quo melius excolitur, cuiquama plurimum parcere debemus, nee ad desperationem c5pullas illos inexpugnabiles reddere. Si enim nondum apparati sociorum accusiationibus iiiducti eum uastemus, uidete ne deformius atque damnosius Peloponneso consulamus. Quoniam accusationes publicae &priuatae extingui possunt,bellum aute quod priuatorum causa sumit ab uniuersis incertum quonam sit euasurum,non facile deponitur cum decore. Quod ne eui uideatur ignauiae dandii,mustas urbes aduersus unam non cotinuo suscipere, fiunt& illis sui laesi,no pauciores,quam nobis, & ij stipeiidiarit,et bellu fere no magis tae

36쪽

ope armorum quam sumptibus per quos utilia sunt arma praeseritam homillibus me, diterraneis aduersus maritimos. Quare demus operam prius,ut suppetant sumptus, non sociorum uerbis efferamur qui certe ut plus causae in utram partem res cadet, ha: hebimus, ita per quietem utro sit res casura prouidebimus. Nec uos tarditatis atque cunctationis, quam in nobis maxime reprehendunt, pudeat. Nam Sc properando ad bellum serius illud finietis, quod imparati adieritis: et quia nostra ciuitas semper extitit libera di gloriosissima, potest ista cunctatio praecipue uideri germana nostrae gra uitatis. Propter hanc enim soli nos,neque superabimus, & aduersiis minus, quam caetei i consternamur. Neque laudibus nos incitantium ad difficiliora, quam nobis uideantur capessenda,erigimur uoluptate. Neque si quis accus itionibus exacuit,idcirco ina.gis ad assentiendum inducimur, propter modestiam bellaces, Erndem circunspectit Bellares quidem, quia modestiae uerecundia particeps est, uerecundiae rursus, praeestantia animi: Cireunspecti uero,quod edocti sumus,indoctiorum esse leges cotemnere, modestiust que uel cum difficultate illis obtemperare. Neque in hoc sumus ualde solertes,ut apparatum hostilem speciosia, sed inutili oratione uituperemuster bellum mox no pinde ut ipla opere ineamus, sed sentiamus cogitatione hominum no longinquorum proximas esse nostris, nec fortuitos casus sub orationem uenire . Tanquam aduersas hostem recto coiisilio utentem, nos factis semper instruamur, nequaquam spem habentes ex illo,tanquam pacaturo, sed quemadmodum ipsi nos, diligenter sibi prouisuro. Neque debemus arbitrari,inter hominem di hominem magnopere differ re,sed illum esse praestantissimum, qui in rebus necetiariis maxime eruditur Haec igiis tur instituta, quae nobis nostri maiores tradiderunt, quae que ipsi tenentes, perpetuo pro cimus, ne omittamus:ne ue breui momento temporis adducamur ad consultam

dum de multorum capitibus. de multis pecunqs, de multis urbibus, de gloria, sed per otium id agamus, quod nobis propter potentiam , praeter caeteros agere licet. Mittite ad Athenienses de Potidaea, mittite de aliis expostulatum, quibus illatam iniuriam soc' aiunt, eo quidem magis, quod iudicio se offertit: quod qui faciunt,aduersus eos, tanquam iniuriam inferentes ire legitimu non est,es nihilominus bellum apparate. Haec facientes praeclarissime cosulueritis, er hostem maxime terrueritis. Et Arflchidamus quidem ita locutus est. Procedens autem ultimo loco Sthenelai et metet unus erat ex ephoris si hoc est tribunis plebiso sie apud Lacedaemonios inquit: oratio Sthenelaidae ephori apud Lacedaemonios. Erba quae Athenienses multa fecerunt, equidem non intelligo. Nam seipsos maiorem in modum iactauerunt,nihil sane refelleiues, se non intulisse iniuram mei is nostris atque Peloponneso. Qui etsi contra Medos tunc boni fuerunt, nunc quod erga nos mali sunt, duplici sunt digni supplicio, mali ex bonis effecti. Nos autem nostris imales,quales tue,tales nunc sumus. isi sapimus, tactos nostros no habebimus eontemptui affectos inius .e,nec eos ultum ire differemus, cum ipserum non differatur iniuria. Nam aliis quidem suppeditat multitudo pecuniaruin,nauium,equorum, at nobis strenui hcq haud digni, quos Athenienfibus prodamus, nec quorum causa iud eqs discutiatur, ae uerbis, cum non sunt ipsi uerbis Iaesi, sed uitidicetur mature atque omni conatu. Neque uos quisquam lacessitos iniuria, doceat, quonam modo confiuIotare conueniat. Eis conuenit potius diu consultare, qui sunt illaturi iniuriam. Qua de re Lacedaemonii e dignitate Spartana bellum decernite . Nec Athenienses sinatis effici maiores, nee socios a nobis proditos esse, sed dias ducibus hellum inferamus, iniuri

am inferentibus. Haec locutus cum esset ephorus, rem ad suffragia retulit in concionem Lacedaemoniorum,ac negauit Cclamore enim n6 calculis dant Lacedaemonii suffragia b dignoscere se,clamor uter maior esset, sed uolens eos aperte sententiam dea clarantes, ad sumedum bellum proniores esse inquit, Cui uestrum uidentur Lacedae

monii rupta foedera, & Athenienses iniurii esse,surgat in locii illum, ostendens ei cera

37쪽

n aELLI PELOPONNE's . Aer eum Ioec: cui non uidentur,in astersi.Illi transeuntes cum altrinsecus steterunt,multo Moedemonis plures fuere,quibus foedera rupta uideretur,accitis. mens dixersit, sibi quidem uideras fragia, re iniuste agere Athenienses , uelle tamen hortari heios omnes ad danda suffragia, ut communi colitio bellum,si uideatur, ras.Et illi quidem cofectis fas domu abiere, di post eos legati Athenienses, cum res onsum retulissent de iis,quorum gratia uenerarant.Hoe aut plebiscitum, foedera esse rupta, factu est quarto decimo anno,quam triacennesia sunt inita foedera,Euboicum bellum secuta.Enimuero decreuerunt Lacedaeam monii foedera rupta esse bello uindicanda iid tam inducti sociorfi uerbis, quam metu,ne Athenienses potentiores fierent, quibus cernerent iam plurimum Graeciae sub tectum esse. Nam Athenienses hunc in modu ad eas res uenersit, in quibus aucti sunt. Posteaquam Medi ex Europa decessserunt, nauali pariter ac pedestri pugna ar Grat eis uicti,di eorum qui mari effugerunt, apud Mycalen absumpti sunt Leotychides Lacedaemoniorum rex, Graecorum qui apud Mycalen erat dux, abiit domum,habens a ex Peloponeso erant socios. Athenienses uero sociij ex Ionia di Hellespoto, qui iam ab rege desecerant,perstando Sestum Medis insessam oppugnarunt, ibim hybernante

ceperunt, Barbaris dilapsis. Posst quod omnes fere in urbes redierunt, nauigantes ex Hellesponto. Athenienses simulac eis Barbari ex regione cesserunt,pubIice ubi depinisuerant recipiunt Iiberos,uxores,&quae supererant,remfamiliarem, urbem*excita reaedific sparant, ac muris. Ambitus enim parum extabat,domus pIemla concide rant, paucae in quibus manserant primores Persarum, incolumes erant. Quod futurssintelligentes Lacedaemonii uenere legati,quibus quaedam uoluptati fuerunt,cernentibus, nes se,ues alium quenquam muros habentem,hoc aut molestum utiq; sociis exacuentibus,qd timerent, tum nauium copiam quanta no antea fuisset,lum auctam in bello Medico audaciam. Postularunt ita; ab eis,ne muros reficerent:sed potius omnium extra Peloponnesum urbium quarumcunque starent ambitus demoliretur.Quid uellent ac suspicarentur, non patefacientes ilIi quidem Atheniensibus, praetendentestamen ne Barbarus si rursus rediret haberet unde ex tuto, sicut modo ex Thebis procederet ,Peloponnesum omnibus receptaculum idoneum ac tutamen esse. Athenienses,

taliacms Lacedaemonios confestim dimittunt,cum semissuros illuc de hac re Iega, nil melpolidissent, Themistoclis consilio. Is iussit ut se quamprimum Lacedaemoriai rum mitterent Iegatum:tactos,qui eligendi essent non subito,ied eos tanditi retinerent,us que dum muros ad iustam altitudincm excitassent, unde commode saltem pugnari

posset omnibus prorsus, qui in urbe eent adiuuantibus,et ipsis,& uxoribus-Iiberis. nulli parcentes,neque priuato,ne publico aedificio,unde aliqua in id opus utilitas foret sed omnia diruentes. Haec cum docuisset, significasset que alia quae illic estet actuis rus, discessit.Cumque Lacedaemona uenisset, non addi magistratus, sed multa praea tendebat,ac causabatur,quotiesd aliquis quaestoru interrogaret,cur in senatfi non procederet expectationem sociorum exculabat: occupati de enim, saliqua distineri, sperare se tamen propediem uenturos, ec mirari nondu adesse.Quae audientes,ei propter amicitiam acquiescebant.Cfi aut alii uetitarent,apertet coarguerent muros fieri,a adeo iam sublimes esse non habebant, unde no crederent.Quod senties Themistocles, iubet eos potius E uerbis seducantur, certos ex ipsis mitteret qui rem fideliter explora tam renuntient, Illis mittentibus quosdam e suis, dc ipse clam per nuntium Athenienses admonet, ut eos qui mitterentur a Lacedaemoniis retineant, id. qminime aperte, Abronyctas. nec prius dimittant,sse itePreceperant. Et iam coIlegae eius uenerat, Abronychus Lyampi ei. siclis N Aristides Lysimachi filius, nutiantes iam iustam habere altitudinem muP. inueratem ne no a Lacedaemoniis ubi rem pIane rescissent,amplius dimitterene. Athenienses ut iussi erant, legatos retinent. Et Themistocles tunc demum audiens Lace daemonios, palam cinquito urbem suam iam muris praeditam esse, ita ut idoliea sit

ad eos qui incolunt tutandos, Quod si illuc velint Lacedaemonii soccue legationem

38쪽

mittere missuros in postersi tanquam ad eos qiut digno ant,quae sibi eoaueant quaeve republ. sint. Nam cum antiquius uisum fuit, ipsis urbem deserere, nauesco conscendere,ostendisse se sine eis hoe scire audere, & quaecunq; cum eisdem consultare,ea nul Io postea decreto fuisse patefacta. Nunc autem uideri sibi antiquius, urbem suam inuaros habere id* et priuatim ciuibus S miiuersis sochs conducibilius tare. Neo em fieri posse ut ab inaequali facultate aequaliterae similiter in mediu consulatur. Ita ue oportere aut omnes ciuitates confoederatas carere muris,aut eos sentire hos quoq; recte fa stos esse. His auditis Lacedaemonii indignationem in Athenienses ud illi quidem prae se tulerunt. Non enim ut uetarent, sed ut quodammodo in comune consilium darent, legationem miserant,praestertim adhuc propensi in amorem Atheniesium propter singulare illorum aduersus Medos studium. tamen q, haec eos spes frustrata esset, tacite insenti erant. Ita utrorum legati citra ilicusationem domu reuerterunt. Atiue hunc in modii Athenienses urbe exiguit intra tempus muro cinxerui.Et indicio est etiam nucipsais structura properato fuisse factam. Nam fundamenta plurifariorum lapidum,er Athen suis alicubi non coagmentatorti iacta sunt, atq ut quaeque offerebantur laxa, multa etiam mm. ex monumentis laboratas sunt congesta: maior enim murus, quam Pro magnitudine ciuitatis ducebatur ea que propter omnia mouente labori parit ei cumbebant. Persuasit praeterea Themistocles, reliqua Piraei ambiri iam antea inchoata quo anno ipse Atheniensibus praefuisset, existimans tum ipsum locum commodiorem fore, tres su in apte natura portus habentem,tum eiura fieri nauticos magnopere proficere ad potentiam ampliandam .Quippe primus ausus est dicere, mari resisti posse, statimque momIiri coepit. Cuius conlio Athenienses extruxere murum circum Pirma, qui nunc quoaqtie dentonstratur,eius latitudinis, ut per eum duo pa Iustra lapides comportantia e re pla eigione praeterirent. Internetque frusta lapidum inerant, neque lutum, sed saxa gran dia ad normam incisa coagmentata que quae exteriora erant,ferro inuicem pitimabo que ferruminata. Altitudo sere dimidio tenus absoluta est, eius quod ille destina uerat. Destinauerat enim ut celfitudo ipsa latitudo que arceret Eostiles incursius paucorum hominum, eorum que imbecillimorum suffectura custodia, caeteri autem nasues conscendere. Nam in rem nauticam praecipue incumbebat, sert opinio, regiarum copiarum aduentum , mari quam terra uehementiorem futu rum,ac Piraea magis quἀm superiorem urbem expedire. Adeo tapenumero Atheni enses est adhortatus, si quando a terra urgerentur,in hunc descenderent, omnibus quere nauali resisterent. Et Athenienses quidem ad hunc modum cum alia muni runt, tum muros extruxerunt, statim a discessu Medorum. Pausanias nanque Laceis

daemonius Cleombroti filius, Graecorum dux, cum uiginti nauibus ex Poloponne se dimissus, quem ramitatae sunt triginta Atheniensium naues, ec aliae laciorum per multae,ingressis hostiliter Cyprum, multa eius oppida subegerunt. Deinde profecti, Byrantium a Medis oc patum obsederunt hoc duce .Quo iam facto imperiosiore, Cyprina Graecum aifa Graeci, tum praecipue Iones, ac quicunque recens regio dominatu liberati usi viatur.

Erant, offendebantur. Itaque aditis Atheniensiibus postulauerunt ut pro necessitudione,quae inter eos esset,se duces ipsis praeberent,nec Pausaniam uiolenter agere sineret Athenienses haec uerba approbantes, prospiciebant, tanquam uoluntatem eorum noneglecturi,ubi caetera costituissent, quemadmodum sis bi optime uideretur.Interea Lacedaemon a Pausaniam accersunt de iis cognituri quae audistent. Etenim multa eius iniustitia a Graecis aduenientibus deserebatur,potius eum uideri tyrannum agere,quam passi iussi, ducem. Euenit ut eodem tempore ille accerseretur, B ipsius odio tacta ad Athenienisses transirent,praeterquam ex Peloponneso milites. Reversus Laredaemona non ulla se Privatim iniuriaria conuincebas, inaximis aute criminibus absoluebatur. Insimulatus

est autem non in postremis, quod cum Medis sentiret, e uidebatur manitastissiinum esse, taee ob id eum amplius pro duce miserunt, sed Dorcen, cum s eo alios quosidam

39쪽

su LLi PELOPONNES AC s. non magnum exercitum habentes, qui cum ad ipsos solitusn non deferret imperium laeti re cognita abierunt.Postquam eos,Lacedaemon' nullog sibi mittendos esse eensuerunt ueriti ne n quos mitterent, sibi deteriores fierent,id quod in Pausania prospexerarat.Eo quidem magis,quod di defungi Medico bello cuperent, et existimarent Athenienses tum satis idoneos duces esse, tum sibi ut illo tempore amicos Accepto hac rastione Athenienses principatu, libentibus propter odium Pausaniae lacns, statuerunt, quas pecunias quaScynaues aequum esset praebere ciuitates ad regium bellum,per speciem reddendae calamitatis,quam passi erat uexandis inuicem bello regiis prouisiciis. Tunc primum Graeciae aerari, praefecti sui it instituti ab Athenielisibus,qui tributum reciperent. Sic enim appellata est pecuniarum collatio. Primum. tributum constituatum quadringentorum sexaginta taleiatorum:aerarium eorum fuit De Ios,quo in templo coetus fiebant, ac duces inter initia ex Idc is erant, qui suis Iegibus uiuerent, & ex publicis cocillis consultarent. Hucusq; peruentii est bello et geredage rerum studio, inter hoc Medicum bellum, quae ipsi gesserunt cum Barbaro cum g tactis nouas Iesmolientibus,tr eos Peloponnenses,qni in omni re semper intercedebant. Scripsi autem ab instituto sermone egressus,ob id,quod ab omnibus,qui ante me fuersit, locus hiertermissus est, re tibus aut res ante Medii bellu gestas aut ipsuin bellum Medicii u Destit, hi Quorum Hellanicus,qui ista attigit in Attica historia, dc breuiter ineminit.neis digesto te. stis sarie temporibus. Praeterea quod principatus Atheniensium quemadmodu sit contiione urbs. stitutus demonstratur. Primum quidem Eionem,quae est ad Strymone Medis tenentibus expugnauerut diripuerunto duce Cimone Miltiadis filio. dehinc Scyrum in Ae chnon geo insulam, quam incolebant Dolopes, diripuerunt, ipsh coluersit.Fuit eis et eum vide uero Carystiis sine aliis Euboiis bellum, tande ins in deditioena redegerunt. st haec cum sorosi uin, et laxus,qui defecerant bellum gesserunt oppugnandoq; eos subegerunt. ma haec sono pG clarum eluitatum praeter constitutum,in seruitutem redacta est. mox de alliae,ut quaedcontingebat.Defeetionis autem causae,cum aliae fuerunt,tum uel praecipue tributorsi,

ut causabantur, penuria nauium 3: et si quis in militia desertor extitisset. Nam exacte agebant Athenienses, aut acerbi in adigendis hominibus, aerumnaru insuetis,eas recuseisus, & alioqui non iam ea qua consueuerant,comitate imperabant, neque ex

-- -- llum tabat,quippe qui facile possent eos subigere, q defecissent. Cuius rei causa ii

Ii ipsi extiterant socii. Nam propter lianc militandi pigritiam, Pleriqtie ne domo abessent,costituerunt nauicHoco proporeide pecuniam soluere Ex qua solutione Atheniesium quidem res naualis adducta est.Ipsi uero eum desciscebant,helluin et imparati et inopes suscipiebant.Commiserunt post haec Athenienses sectissi cum Medis praelium, et pedestre ad gumen Eurymedontem in Pampyhlia, di nauale,atque in utros Ex eo Euram: om uicerunt,duce Cimone Miltiadis filio, captis corruptis 3 omnibus,adducentas Phoenicum triremibus. Aliquantos post tepore contigit,ut ab eis deficerent Tha sit, indignatione coiitracta, ob emporia, quae in aduersa Thragia,cum aliarum rerum, tum metalli ab illis fiebant. Athenienses eo nauibus prosecti Thasios pugna iiauali ut cerunt,in terram* descenderunt. Missis quoq; sui, idem tepus ad Strymona dece mi libus colonorunt,tum suorum tum socialium tanquam uoletes habitare oppidum,qd Edom populi, Edoni tenebant tunc .Dece uias nunc Amphipolim appeIIatum, iIIo quidem potiti Riphippi sulit. Sed progressi in mediterranea Thraciae, ab ipsis Thraeibus, quib' infestum erat et ' id oppidum si incoleretur,apud Drabescum Edonteam omes sunt interepti. Thasii ue. ro praelio uictio obsessi,Lacedaemonios in auxilium uocauerunt, hortantes ut ad cetu 'grho U tandos Attieam inuaderent Quod se facturos illi clam Atheniensibus receperiat,ac fe: . . cissent nisi prohibiti fuissetu tela temotu. Quo tepore est mancipia ex finitimis Thurianahesia Aetheesssi Ithome aufugerui. Erant autem manc(piorum pseram ab antiquis illis ethii tita. Messeniistunc in captiuitatem ductis oriunda, eo que Mestenti omes uocabantur. ItMAethe s. que aduersu, eos,qui Ithmonae erant,bellu suscepere Lacedaemoni j,Thasii tertio qua pi

40쪽

oppugnari ecepti sunt anno, Atheniensib. se dediderunt,muris dirutis, nauibus traditis pecuniis impraesentiarum quidem quanti pendi debebant,solui iustis, in posterum reliquis,relicta eius continente ac metallo .Lacedaemonii bello quod gerebant cum 'squi erant Ithomae, in Iongum eunte euocauerunt eum alios socios, tum uero Atheniocnses, prout 8c ierunt,Cimone duce non exiguis cum copiis rob id autem maxime euocati,quod praecipui uidebantur in pugna murali, quod 3 constabat diutina in obsidione ista re opus esse,atque ita ui oppidum capi posse.Quod & fuisset, uerum ex hac priomum expeditione inter Lacedaemonios Atheniensess dissensio palam facta est. Lacea Athreissim,

daemonii enim cum oppidum ui non caperent, reformidarunt Atheniesiuna tum audaciam,tum ad res trouandas animuin, simulqsuspicantes ne quid peregrini si permanerent ab ps, qui Ithomae erant solicitati,molirentur noui,solos omnium sociorum dimiserunt suspicione dissimulata, tantum negantes se illorum opera ampIius egere. Athenienses haud nescientes non semeliore causa missos fieri, sed suspicione aliqua, auster acceperuntvaec ita de Lacedaemoniis meritos se esse existimantes,ut ista pateretur,cum primum reuersi sunt, societatem soluerunt cum Lacedaemoniis Medico bello contra ctam:inierunt* eam cum Argivis illorum hostibus, et inter utrosq; aduersius Thes salos quoque ictum est foedus. Porro n qui intra Ithomen erant,decimo demum anno eum iam impares essent oppugnantibus, acceperunt a Lacedaemoniis oblatam condiationem,ne eum ex Peloponnesio fide publica excessistent, ae ex ipsa nunquam ipsiis uIoterius regressus esset,si quis deprehenderetur,seruus fieret capientis.Erat autem redditum Lacedaemoniis oraculum quoddam ituum, antequam suppleXIouis Ithomita . . . abeat.Exeuntes eos una cum liberis & uxoribus, Athenienses odio iam Lacedaemoniis orum exceperunt,&m Naupacto quam nuper insessam a Locris Oetolis ceperant,colra Iocauerunt.Megarenses quod a Lacedaemonijs ad Athenienses defecerunt,quod a Co arinthiis de terminis contendentes,bello uicti essent.Tenueruntd Athenienses Megara Laeerile desiaec fontes ingentes; extruxerut Megarensibus muros ab urbe ad Nisaeam,mscue ipsi tu ciunt. ebantur.Unde primum Corinth as non mediocre in Athenienses odium conflatilest.

Inarus autem Libyus Psammetielii filius Librorum rex,qui sunt Aegypto finitimi,ex mmtibus urbe Maria siquae est super Pharumo profectus,effecit ut ad se pleraque Aegyptus ab

rege Artaxerxe deficeret,moxq; Athenienses ad belli societate asciuit, Cyprum in expeditione agentes ducentis cum nauibus,tum suis tum sociorum. IIII relicta Cypro,se illuc contuIerunt: Na mari in Nilum nauigantes,stumine ipso di dua bus Memphidis partibus potiti sunt,ad tertiam quae uocae Albus murus,cum iis bel tabant qui intus erant, Medis Persis 3 qui eo fugerant,di Aegypt as qui cum alias no rea bellauerant. Item egressi nauibus Athenieses in Haliam,cum Corinthias Epidaurq commista pugna a Corinth as uicti sunt Posteaq; Cecryphaleam nauaIi cum Peloponnensibus praelio uicerunt.Moto autem posthac aduersus Aeginetas heII in iis inter hos ad Aeginam exist pugna naualis cum suis utrosq; soc as: uictoriala penes Allieni cerevisis. enses fuit,eaptis hostium septuaginta nauibus: qui egressi in terram,urbem oppugna re coeperiit, duce Leocrate Stroebi filio. Pel onnenses dehinc Aeginetas asserere uo Leocritenientes,trecetis primum armatis Corinthiorum Epidauriorums Aegina auxilio transmissis,promontoria raneae occupant. Necnon Corinthii cum hens in agrii Megari cum descendunt,existimantes non futuros pares Athenienses tutandis Megarensibus, absente tum apud Aeginam,tum apud Aegyptum exercitu: 3c si hos tutari uelint,ab Aegina decessuros. Athenienses exercitum quidem ab Aegina abduxerunt,sed qui res liqui erant ex civitate,uel proueetioris,ues ineuntis aetatis, duce Myronida Megaram minues profecti sunt:pugnas commissa cum Corinthiis,aequo Marte discessum est, utri in dux Atheritis ea re non peius aetum esse secum existimantibus Athenieses tamen ut qui uicissent magis, abeuntibus Corinthiis trophaeum statuerunt. Corinthii male accepti a senioribus

suis qui in urbe erant,post duodecim serme dies instructi ueneria e regioned trophae