장음표시 사용
51쪽
debemus terram cum suburbanis pro relicta habere, maris autem ac urbis custodiam agere, nec cum 'Ioponnensibus ob suos agros uas halos irascentibus, qui multo sunt plures conserere pugnam.Qui superiores si euaserimus,rursus ab inferioribus noli oppugnabimur. Si quam autem in pugna cladem acceperimus, subsidia ex sociis, undenoitrum robur existit,perierint. Neq; enim socii liothri quiescent iam nobis ad se cum exercitu invadendos inualidis . Nec uillas et agros qui amittuntur decet nos deplora re,sed corpora. Non enim possessiones uiros, sed uiri possessiones nanciscuntur. Adeo fierederem me uos persuasurumsuaderem ut ipsi ad illas uastandas processeritis, ostederitis. Peloponnensibus uos eis ob istas non esse obtemperaturos. Alia insuper mulata habeo quibus uictoriae uobis spem facia,si uolueritis,se propagandi imperii si liuiemodo bello pariter&aliis quae debemus ullia suscipere, uacauerimus. Na magis ileare domestica nostrorum peccata, quam aduersiariorii cogitata. Uerum ista quae sint alsa oratione,cum tempus rerum agendarum aderit,a me explicabsitur. Nunc autem
legatos cum hoc responso dimittamus:Megarensibi is nos non interdicere foro et portubus,dum dc Lacedaemonii non interdicant usia urbis suae peregrinis,ut nobis sociis nostris. Quia sicut illud quod ipsi faciunt, ita quod nos impedimento non est foederishus seruandis.ciuitates quos liberassisnere,si modo liberas,cum foedera inita sunt, hahuimus.Et stilli ciuitatibus suis reddant,ut sic liberae sitiat, ne in republica administram da Laconica instituta sectentur,sed suis legibus uiuant, Ny suo quaed arbitratu. Quinetiam uelle nos ex conuentis, iudiciorum adire complexum, nec bellum moturos,sed motum nobis propulsaturos. Haec enim sunt iusta pariter de decora, huic ciuitati quae respondeantur,simul. nos intelligere oportet,ium necesse esse bellum geri,quod si uoluntarii pote lasereperimus, minus infestu hoste habebimus, tum e maximis quibusspericulis,maxima perinde operae etia publice dc priuatim secutura. Itaque patres nostri Medis obuiam euntes,non extant quanto nos sumus praediti imperio,imordilictis rebus quas possidebant,ec consisto potius qui am fortuna, dc praestantia maiore auitibus barbarum repulerunt,et hucusque imperii progressi sunt.Quod nequa, quin deserere debemus,sed omni ope et hostibus resistere, X conari ut hoc posteris non imbecillius tradamus. Pericles quidem haec locutus est. Quem Athenienses optime consuluisse existimantes, in ipsius
senteratiam decreturii fecerunt,et ex eius oratione Laceda:
moniis respondersit sigillatim,ut ille docuerat in sumama nihil ex iis quae iuberentur,se esse facturos,paratos tamen in iudicio aequabili am cominuni diIuere obiecta Et illi quidem domsi
redire nulla postea Iegatione miseis. Hae aute cauta discordiae se quae inter utro ante heIlum extitersit, inceptat stastimab
Epidano ET Corcyra sunt acta. Nihil tamen minus inater has discordias comercia inter se habebant,ses mutuo adsebant,citra caduceatores quide sed non
citra susinitaem,mni ea quae fiebant, perturbatio foederum erat,ac belli materia.
52쪽
PONNENSIUM LIBER SECUNDUS.Ine iam initium sumit inter Athenienses Peloponnenses
utror uno socios bellum, quod et nuIlo inuicem commercio citra caduceatorem, Er nulla ex quo coepit intermistione gestu est ordine scriptum ut singula quae* aestate atque hyeme sunt acta. Nam quatuordecim quidem annos tricennalia foedera, quae post debellatam Euboeam inita fuerant,durauersit.Quintodecimo autem anno sub Cht yside tune apud Argos duode chra'. quinquagesimum sacerdoti annum agente, Aenesio apud Aenes ur. Spartam ephoro, ec Pythodoro iam alterum mensem Atheniensibus praefidente, se P thodoris, xto mense a pugna apud Potidaeam commista,meunte uere,Thebanope quidam paulato plures trecentis, ducibus Boeotiorum primoribus Pythangelo Phylidae,&Diem poro Onetoridae filio, primum circa somnum cum armis ingressi sunt Plataeam Boeotiae Atheniensium sociam. Quibus portas aperuerunt iidem, qui eos induxerant uiri Plataeenses Nauclides& qui cum eo uoluntar i erant,priuatae potentiae gratia,ciues fibi inimicos destruendi,&urbem tradendi Thebanis. Egerunt autem haec per Eury Ei fiscunniachum Leontiadae Thebanorum potentissimum. Et etiam Thebani prouidetes uti que bellum fore,statueruiit Plataeam semper ipsis infestam, in pace nondum moto palam bello, intercipere Quo tacilius isti ingressit,imila dum posita custodia latuerui, positiso, in foro armis,non crediderunt iis qui se deduxerant, ut rem exequerentur, et ad Boeotiomastu domos inimicorum tenderent,sed decreuerunt mitibus uti edictis, dc in eo cordiam amicitiam adducere ciuitatem, sperantes hunc in modum facile populum concessurum. Itaq; praeco edixit, siquis uelit patrio Boeotiorum instituto esse in belli heletae. te, poneret apud ipsos arma. Plataeenses ubi senserunt intus esse Thebanos,ac repente captam urbem suspicantes, timentes s ne multo plures uenissent ( non enim per nonctem uidebanCconditionem acceperunt:habitis* colloquiis quieuerunt, praesertim cum nihil in quenpiam noui tentarer His actis animaduerterunt non muI hanos,ne magno negotio si inuaderentur posse superari. Nam populus Plataeensis ab Atheniensibus deficiebat inuitus . visa igitur eis est res esse tentanda, si nis* com subita rebellio
munibus parieti hus ut peruit essent,ne per uias commeantes se proderent congregan tur,ac plaustra iumentis libera inutis statuunt,ut uicem muri praestarent. itemqs cxte pudini imra construunt, prout quicqin utilitate praesenti fore uidebar. Cum pro facultate para miruta sunt omnia nocte etiam in custodiis acta,iamm ipso aduentante diluculo e domi hus in eos vadunt, ne in luce cum ferocioribus consererent manus, di ex aequo dimi
cantibus,sed cum iis sui per noctem timidiores, ut in urbe inexperta, essent ipsis im hecilliores. Ita repente irrumpentes,statim ad manus uenisit Illi ut cognouerunt opi nione decepti in seipsos conglobabantur,ersiqua erumpere possent impressionem faciebant. Cumq; bis ter uerepellerentur,tum uero muIto strepitu,&ipsorum inuadetium, di mulierum domesticorum 3 pariter a domibus clamantium,ululantium,& .pides ac tegulas iacientium. Ad haec pluuia quae multa nocte illa fuerat, terrebane,ae T r ridantes terga per urbem fugiebant, pleri ut in tenebris & in coeno ignaris quae uiae peruiae forent, qua seruari se oporteret. Nam tune in fine erat mensis, &quo minus postent effugere gnaros persecutores habentibus,ex quo permuIti conficiebantur. Et quidam Plataeensium portas per quas intrarant, quae solo patebant spiculo P uecte inseram traiecto obserauit,ut ne illac quidem exitus foret. Eobe qui per urbem agebane, quidam conscensis muris seipsos foras deiecerunt,quorum plerissi ratinctiiunt, qui dam apud desertas portas, data a muliere secuti, Iatitantes, distracta sera exiere, nee timuiti. Nam cito rescitum est.AIu alibi per urbem passim trucidabans, maxima tamen
pars praecipueq; qui confecti erant,irrumpunt in grande aedificium muris contigum
53쪽
cuius lares erant forte apertae, opinati ianuas esse portas.&plane illam uiam extra ferre. Eos ut Plataeenses uidere comprehelas, deliberabant utru ita ut erant incenso aediT moram licio concremarent,an alio poenae genere uterentur Tatidem dc hi S caeteii Thebano deditio, tum qui supererant per urbem palati,dediderunt sese Plataeensibus &arma,arbitratu suo usuris Et ii quidem qui apud Plataeam erant,ita egerunt Caeteri autem Thebani,. quos iani per noctem cum omnibus copiis uenisse oportuerat, siquid minus proce
e deret ingressis,aecepto in uiam rei gestae nutio, suppetias ierunt. Ahes autem ataea Meti ' a Tlictis stadia septuaginta,&aqua eius noctis fuerat remorata uenientes. Siquidem is pulse Ampu amnis fluebat multus, nec transitu facilis erat. Ital ficientes iter in pluui Ruix traiismisso flumine,sero uenerunt, iam suorum aliis interfectis,aliis captis. Reco perta,cosultabant de inuadendis iis, qui extra urbe agebant, ataeensibus. Erant nan que in agris de homines ex utensilia, qualia in paee, cis nulla est calamitatis expectatior eo consilio,ut si quem caperentiis esset pro iis qui intra urbem, si qui modo uiui, supererant. Adhuc his deliberantibus, suspicati Plataeenses aliquid huiusnodi futurum,soalicilics, pro iis qui foris essent, caduceatorem ad Tliebanos misersit, qui diceret no sancte illos tacere, qui stante foedere conati sint ipsorii occupare urbem: quod superest, nihil exterius Iaedant: alioqui se interempturos quos uiuos haherent: reddituros alit illiseometri,si ex ipsorum agro recederetu. Haec illos Thebani aiunt iureiurando confirmaste. Plataeenses pernegant se spopondisse plane reddituros cotinuo captiuos, di habito prius cum Thebanis colloquio, iusturandum non interposuisse. Igitur Thebais ni ex illorum finibus nulla cum offensioliereuersi sunt .Plataeenses simi alac ex agris rariptim omnia comportaruiit, uiros interemerunt. Erant autem captiui numero cetumo: toginta, dc ex iis unus Eulymachus,apud quem rem transegerant proditores. Hare ubi egerunt,& nuntium Athenas mittunt,dc mortuos ex more restituuiu Thebanis, urbem qua eis uisum est,ad praesentes usus muniunt. Athenietises, cum mature ei; renuntiatum esset quae a Plataeensibus essent gesta, Boeotiis protinus quieuit is in At tita erant comprehensis, praeconem Plataeam miseruiit deliuntiatuin,nc quid noui in
Thebanos quos cepissent ageretur prius, u ipsi de iis aliquid constituissent. nondum enim nuntiatum erat quod peristent.Quippe ad ipsum statina ingressum Thebanogi,
Nuntius primus exterat: secudus, iani uictis ac captis. Ustra quae nihil rescierant Allie Dieiis es: ita rem ii scaelites, pinucoirena miserunt. Ille ut uenit, uiros conaperit interemptos. Secundum haec Athenienses eum exercitu Plataeam proselli, Sumetu in importarunt:ielictoq; praesiIdio,inutilissimos quo cum foeminis ac pueris eduxeruiit. Hae apud Plataeas gestare,foederibus(i; aperte ruptis, Athenienses se comparabant tanquam bellum gesturi: comparabant se item Lacedaemonii eoruin s socii, utri te gationesad regemmad alios barbaros missuri, si quod alicunde praesidium se adeptibi
ros sperarent,utq; conciIiarent sibi in societatem ciuitates extr ipsolum irnperia pol , sitas. Et Lacedaemonii quidem praetereas quas habebant, negotium dederunt iis, qui itisse, is sie: partibus erant naues conficerent pro magnitudine eluitatum, ad lasi duxti su quingentas mirino &ccrtum argenti numeria pararent: caeteris intermissis Daec reclade seu fit. perent Athenienses nisi una naui, dum haec omnia essent comparata. Athenaei ista ue iro tum socias ciuitates recognoscunt tum uel magis ad loca circu Peloponnesum te Pelago istur gationes mittunt:ad Corcyram ad Cephalentam,ad Acarnanas,ad Zacynthum: cersh . nentes,si haec in amicitia sint,tutius se circum Peloponnesum hellaturos. Nihil parust utrissi agitabant animo,nec humilius u pro sua dignitate bellum capessebant. Omnes enim inter initia flagrantius se tuentur. Et multa quae tunc erat in Peloponneso,mul: ta Athenis iuuentus,heIlfi non inuita sequebatur,utpote non experta. Et caetera Graecia erecta animo erat, primis ciuitatum concurrentibus. Multa quo* oracula ferebanatur, uates canebant, tam in his ciuitatibus quae pugnaturae erant qua in caeteris, Neo mi irrem non DeIus parum ante haec tremuit,prius semper immota, duntaxat Graecorum me
moria dicebantur, edebantur; ea quae facienda erant,significantoc siqua alia hum
54쪽
LIBER II 3'modi fieri contigit, omnia requirebantur. At uero homines imitto in amore Laceda: a moniorum propessores erant, praesertim praedicantiu se Graeciam in libertate affertu ros properabat* pro se quisq; ec priuatim ec publice tum sermone,tum opera ad aura xilium illis praestandum: existimans eatenus impediri negotia, quatenus ipse no adesset Ea plerosi tenebat in Athenienses indigis alio: alios, quod cuperent imperiti tot Ii:alios,q, ne sibi imperares,timerent. huiusmodi igitur dc apparatu de animo mouet hane. Utris paute hae sociae ciuitates ad bellum aderant:Lacedaemoniis qui de omnes intra Isthmum Peloponnenses,praeter Argios Achaeos .Erant esse Ex his N illis amici.Soli ex Aeliatis Pellenenses fuerunt in partibus ab initio,mox deinde etiam caeteri. Extra Peloponnesum Megarenses, Phocenses,Locri,Boeotii, Ambraciotae Leucadii re Anactorii. Ex quibus classem praebuerunt Corinthii, Megarenses, Sicyonii Pellenenses,Elit,Ambiaciotae,Leucadiuequitatsi Boeotii, Phoceses Locri:peditatu caeteraeci uitates: Haec Lacedaemoniose societas. Athenienses uero, Chii Lesbii,Pl iraeenses, Mesa braim usenii qui sunt in Naupae o, earnanum pleril,Corcyrenses Zacynthii,& aliae tribu parti in fateo- taliae ciuitates: in his tot nationibus Caria quae ad mare sita est, Dores Caribus finiti ris mi, Ionia, Hellespotitus,Thraciae loca, insulae qtiadicun* Peloponesum N Cretam ad solem oriente vergunt, Cycladu exceptis Melo dc Thera, iterat omnes. Ex his naues pra: buerunt Chii Lesbii, Corcyreses: caeteri peditatu pecuniam*.rii citat hic apparatus utroru* ad bellu fuit. Lacedaemonii post illa quae apud Plataeas gesta sunt. edixerunt sociis intra atq; extra Peloponesum,ut iii expedito haberet in urbibus copias, cum iis necessariis, qualia deceret in exteritam profectione habere, tanquam Atti cam inuadetes. Quod ubi adpivetitutam diem tactum est, eo de tempore dum partes ex singulis ciuitatibus ad Isthmum conte derunt. Quo postquam omnis coactus est exercitus,rex Lacedaemoniose Archidamus huius dux expeditionis, conuocatis omiuii
ciuitatu praetoribiis,& in primis qui dignitate praediti foret maximem digni qui adessent. hunc in modum disseruiti oratio Archidami regis. VIri Peloponnenses ae socii, & nostri maiores multas expeditiones tum in ipsa Pe
Iopdneso,tu extra eam sumpseruiit, ii ii qui ex nobisipsis sunt proueistiore aetas te, haud inexperti sane sunt rei bellicier nunquam tamen maiorem habentes apparatum
belli processimus. Uerum nune aduersus ualidissimam pergimus ciuitate, et ipsi Bpipnii in re militari, et plurimi. Quo magis par est nos apparere tales,qui neque a malosi una,Neque a natura ipsorum gloria degeneremus. Omnis enim Graecia ad hunc mos tum animo erecta est attenta uotam facit propter Atheniesitam odium, ut nobis ex sententia ueniat. Itaque non est facicdum ut si cui videmur permulti in hostem ire,ac
magna fidutia esse, ne ille prodeat ad conserendu nobiscum priculium. Idcirco aliquid de apparatu belli remittatur e sed unusquisque S dux suae ciuitatis, or miles, semper expectet in aliquod sibi discrimen per sese esse ueniendum: anceps enim conditio belloarum, Nex paruo fiundulta,& cum indignatione cdfligitur. Saepe minor manus dii metuit, maiorem prae coteinptu parum instiuistum, profligauit.Oportet autem in hostili terra militantes,animo quidem esse praestanti,ad rem uero gerendam cum metu se praeparare. Ita nanque de ad inuadendum hostem promptiores fuerint,& ad conis prediendum tutiores. Neque uero aduersus ciuitatem nos tendimus ita inualidam ad se ulciscendam sed omnibus quammaxime rebus instructam . ut omnino credendum
sit eos in certamen esse uenturos: si minus nunc,cum nodum sub aspectum uenimus, at certe cum uenerimus,agentes hostiliter in ipsorum terra ac cuncta uastantes Omes
enim, qui ante suos oculos subito insolitu quippiam patiuntur,iracundia subitret qui ratione minimum utuntur,iipIerunque ad agendum furore prosiliunt.Quod Athe nienses maxime omnium credibiIe ei esse facturos qui se dignum censent et aliis im, perare,d uicinorum terram uastare potius quam suam ab aliis uastari cernere. Igitur tanquam aduersus tantam ciuitatem expeditione molientes, ac summam gIoriam tam
pro genitoribus nostris quam pro nobisipsis allaturi,ad utrun que prout res feret, se,
55쪽
o BELLI PELOPONNE si Aciquimini: quacun d uos aliquiis duxerit,memores odit in re ornatus at custodiae,& celeriter iussa exequentes.Nam pulcherrimu hoc tutissimum. cum multi sint, cunctos tamen eodem ornatu praeditos cerni. Haee tantsi Iocutus Archidamus. Soluto concilio MelesippuDiarem filium ui3t Spartiatam ante omia Athenas dimittit:si ad iam humilius se sitiant Athenienses,cum iam eos in itinere uideant.Illi homine neq; in seonatum nessi in urbem admittente obtinueratem Periclis sententia, ne caduceatore,
nes legatum admitti Lacedaemoniorum si in expeditionem exissen Oinauditum remiserunt riussum eodem die finibus excedere,& haec renuntiare:si quid in postegi uellent, regressi prius in sua legationes mittereiat Addut etiam huic qui eum deducerent, ut et cum nemine coIloquium sereret. Is ubi ad fines uenit, iamiam dimittendus, hactenus locutus abscessi: Hic dies ingen tisi Graeciae malorum erit initiv. Melesippo ad castra retieris, Archidamus ubi cognouit Athenieses nihilominus animos dimittere,ita de nium mouit castra. progressus* est cum exercitu in hostium terram Boeotii cum reliquis copiis Cnam partem equitatums comilitio PeIoponensium dederanouenientes Plataeam,agrum populabans nondum Peloponensibus ad Isthmum coactis, sed iam iter facientibus prius quam Atticam inuaderent. Pericles Xanthippi filius, Athenien
sium dux decimus, ut cognouit hostium aduerit uin fore suspicatus Archidarina, quia hospes eius erat aut sua spote ut amico gratificaretur aut LacedaemonioWiussu ad esspei lis ibi. flandam ei inuidiam,sicut eiusdem ratisia iusserant tolli piacuIa,relicti rite subinde agros ipsius intactos,praedixit in iacione: Quonia sibi hospes aliquando efferArchidamus, Periclis coii, non fore tamen id malo ciuitatis,ses fundos ac uillas suas,si no ut caetero e uastentur ab hostibus,sinere reip. esset nee uocardum ob id in aliquam suspicionem. Et quod ad praesentia attinet,hortatus est quemadmodu prius,& expeditos esse ad bellum,' ex agris omia c5portare: nec prodire in pugnam,sed ingressos urbem tutari,& rem nauaticam qua pollerent diligenter aptare, et res sociorum sub manu tenere: eae hoc esse pecuniarum prouentu futuras ei uires ac magna ex parte bellum uinci consilio in pecua fle, es ilia Diaeui, Iubens p exeac fidere tunc prouentu sexcentorsi talentorum,qtiae quotan a it it s. sociiS pro tributo penderetur ciuitati praeter alios prouetus: tum signato a gento quod esset in arce sex milium talentoria . Nam cum plurima decem milia talen i rorissim lacte trecentis minus. Ex quibus cir in propylaea arcis,aliasq; substructides, vin Potidaeam suerat erogatum Praeter aurum argenturnis iasi signatum, priuatim Puβblice uel epositum,Praeterginei auasi uel poparum, uel certaminum, ac Medica sposita, di si quid aliud huiusmodi non inferioris summae quingentorum talentorum.Aldebat etiam ex aliis quoq; templis non exiguas pecunias,quibus uterenturi Sc si omianimi essi prohiberentur,etiam auro quo dea est ipsa ciresidata: affirmans simulacrum it Iud quami draginta pondo talentorum habere auri eaecocti,totunala pro salute reip. tollendu, iterum tamen non minore mensura resarciendum. Atq; hunc in modii pecuniis eos csifi. dere hqrtabas Est e praeterea tredecim milia armato*e,iis exceptis,qui in praesidus, aut A propuvnaeulis essent, numero sedecim milibus.Totem eaecubabant circa initia ad
uentus hostium, cum seniorum, tum adulescentulorum,tum peregrinorum quicun
pia is, que armati erant. Siquidem&Phalericus murus erat quinq;&triginta stadiorum adiuum urbis ambitum,&ipse ambitus quatenus cust odiebatur, trium&quadraginta. Nam pars eius sine custodia erat,inter longum muruma dc Phalericum media . longi uero muri ad Piraea,us; ad quadraginta stadia habebant: quorum exteriora custodiebatur de tu graeco addi Piraeos uicina: . omis autem ambitus sexaginta erat stadiorum cuius dimidium custotur, piam diebatur. Ad haec mille ducentos hippotoxotas: triremes quoqi 'uae agi possent, tre centas. Haec enim Athenielisibus fuerunti omia nihil inlatiora quam referutur. duo curam ch tempore ingressuri ipsorum fines erant Peloponnenses se adhellum accingentes,aIta quo* pericles qualia consueuerat disseruit,ad demonstrandum superiores se bello faturos. Quibus auditis persuasi Athenienses,omnia ex agris comportant,liberos.cdiuges,supellectilem,utensilia: ligna denis aedificiorum quae diruebant, pecora quo
56쪽
LIBER is dique ac Iumentaliae Euboeam cisTumsectasq; insulas dimittui. Quae demigratito fuit esssane inolesta propter inueteratam pleri cosuethidificin semper agendi in agris,iam inde ab ultimo initio praeter caeteros Athenietibus usurpatam. Siquidem sub Cecrosa Cecro Dpe illis; priscis uso ad Thesea regibus, Attica oppidatini habitabar: curias habens Scinagistratus hominibus haudquaqua solitis, eum nihil timerent adire regem gratia cSsultadi,quibusdam etiam helia gerentibus,ueluti Eleusiniis, iuncto Eumolpo cu Ere clchtheo Theseus uero posteaquain regno potitus est, uti potes N perinde solers cum alia regionis eius excoluit,tum uero illud, quod caeterorum oppidorum conciliabula dc magistratus aboleuit:& in ea quae nunc est urbe,uno instituto consilio,& una cai ia, cunctos collocavit: coegit 3 sua quenq; ut prius colentes, una tamen hac urbe uti, quam ingetein iam omibus in ea ordinatis effectam suecessirib per manus tradidis. Cuius congregationis Athenienses etiam nunc diem solennem in deae honorem Pu blice agunt. Nam ante Thesea quae nunc summa urbs est,tunc urbs tuit: N id praecla pue, quod sub ea spectat aquilonem: ut testantur quae ibi sunt delubra etiam aliorii de cestasia Aorum .dc quae extra illud sunt ab hac praecipue parte extructa, de Iubra uisiuntur Iouis o si Olympii, Telluris,Bacchi in Limnis cui uetustiora Bacchanalia fiunt decimo mensis piis i. Apoli Anthesterionis die: quemadmodum nunc quo Iones ab Atheniensibus oriundi ex his delubrii.
istimant. Necnon alia huius generis extructa sunt uetusta templa,& Fonte qui nunc posteaquam tyranni cocinnarunt Nouemfistulae nominatur. olim autem Calliroe cu Delubra deo fontes extarent,quia uicinus erat,utebantur in maximis quibusqrebus, ut hodie quo rusti uprum ique ex uetustate duret opinio, ante coniugalsa, re in alia quae sacrorum sunt, illa aqua Assiram ella utedum. Et nunc etiam propter uetustam hanc habitationem, summa pars urbis uocatur ab Atheniensibus Vrbs. Igitur suo fere arbitrata Athenienses passim domi cilia habentes,postquam una in moenia coiere, tamen ob morem in agris agendi cum
omni familia. plerici & priorum de posteriorum us p ad hoc hellum non facile migrahant:& eo difficilius,quod nuper post bellum Medicum supellectilem reportauerat:
grauabatur etiam Raegre ferebant, quod deserturi essent penates ac templa quae ipsis ob vetustum perpetuo ritum patria erant,desertunt quos uitae consuetudinem: denique nil aliud, quam si suam quis 3 urbem desereret. Ubi in urbem migratum est,pau, cis quibusdam domus fuerunt, nonnulsis apud amicos necessarioso effugium: aliqui reviviis, dilac itiae magna portio fuiO infrequentia urbis loca ad habitandum cepere, templa. ac ex agminitrbalilicas omnes,praeterquam summae urbis et Eleusinae: quoil aliud robuste erat ii, M. obseratum,necnon Pelasgi cum quod uocatur,summae urbi subiectum,quodq; inha, hirare nefas erat:prout dc Pythici oraculi fine uersus uetabatur, dicente:
Satiusm Pelasgicum otia seruet. Oracus, Ob ipsam tamen repentinam necessitatem,praestitit usum domus. Caeterii ut mihi uidetur, oraculum in contrarium cecidit quam expectabatur. Non em propter propha natum habitatione templum, calamitates ciuitati coligerunt: sed propter bellum,inis habitandi necessitas Nec nominatim tempIum hoc ab oraculo praenotatu est,aliquando inlauste habitandum esse In turribus quo* murope multi sibi habitacula construaxerut,deniq; ubi quilas poterat Quippe no prohibebat ciuitas hoc agere tot una im inigrates. Sed postea depositi in longis muris de in magna parte Piraei habitariit. Iani uero ii etiam quae ad bellum spectabant praestringebant,tuin sociorum auxilia eogeiates,tum centum nauibus,quae exiturae in Peloponnesum erant,apparandis intenti.Et . AAthenienses quide in hoc erant occupationis. Peloponensium aut eXercitus in At I his ire iis,lica tendens,peruenit primu ad Oenoen,qua Attica ingressurus erat.Ubi cum substadistent,tormenta,machinas. quibus muros quaterent, parabant. Nam Oenoe muris
praedita est, Attica ab E uboea disterminans,qua Athenienses sities bellum incidit,promunimento utune Circa hanc Peloponenses cu in praeparandis machinis teporis se iis triuerunt,tum uero ppter Archidamu quem non pase insimulabant, a, uiderer et
in euotandis auxiliis lentior; Atheniensiu studiosius, esset nequau uehemens hor
57쪽
qt BELLI PELopo NNESIA Citator ad bellum. Contiae is autem iam copiis, dabatae crimini Ec filamia apud istlimii
Ai habita, in caetero itinere faciendo cunctatio, et super omnia uel Ocnoen isegnities. Qua hominis negligentia si noli extitisset uidebantur tibi Pelopolin enses celeri ad trum vagiri uentu omnia quae extra urbe haberent Athelii elises Osam litterim haec illo in troportaue Iano occupaturi fuiste. Hac itaque inuidia premebatur Archida imis in obsidiotae Oenoes: quamcut fertur ideo tolerabat quod expectarct ut Athenienses nondum uiolata ipsorum terea aliquid de tumore remitterent, non pasturi ante suos eam oculos uastari. At postquam Oenoen adorti,oiian que ope conati expugnare nequeunt nullum* Athenieses caduceatorem mittebat,ita demit castris illinc motis. octogesimo fere die ab iis iuuae apud Plataea Thebanis ingrestis acta sunt,ae flate fruimentiscis maturis. thu'. OD. Atticam iuuaserunt, duce Archidamo Zeuxidami filio. Lacedaemoniorumi rege .ae subsipi tuo. dentes, depopulati sunt primum Eleusina, campumq; Thrialium: fugatis aliqu:itulum circa loca,quae dicuntur Rhiti, Athenieissibus equitibus. Deinde ps ogresti ad dexte ram habentes Aegaleon monte,per Cecropiam ad Acharnas usque pervcnc I iunt, maxilinum omnium oppidorum cluae Attic:d populi uocantur: positis cy in obsidione castris, diu illic habuere stativa populationibus occupati. Fertur Archidamus circum Acharnas cum exercitu tanquam ad pugnam insti iacto mansiiste: lice illa expeditione in plana descendisse, eo consilio,quod suspicabatur Athenienses multa luitentute flocrentes,&ad bellum ut nunquam alnis instructos, in occursu na prodituros, nccita oculis suis agrum uastari passuros. Ubi neque ad Et eusina, neque ad campum Tlai iasium ob oecurrerunt experiri thatuit dum Acharnas obsidet,an occurrcre auderent: simul qd locus habe dis illativis oppo; ttinus uidebatur tinnit quod Acharnes c qui Imaylla pars ciuitatis, quippe tria milia arimatos Lim caunio non credebantur quod sua colu umpe irentur neglectur i, sed omnes in pretium exituri si non exirent tunc Athenienses: minore iam metu in posterum polle uastari campum & ad ipsam us bem accedi. Acharanes enim suis rebus exuros, non ita promptos ad sit beundum pro alieno agi o distris mensideoq; discordes sentetitias fore. Et hac quidem cogitatione,cum Acharnas obsideret, Archidamus erat. Athenienses uero, quoad hos his circa Elculina & cain pu Thri, astu subsedit spem nonnullam coceperunt non esse propius progressum in moliat philoititiv. nentes Plistoanacte Pausaniae filium Lacedaemoniorii regem, quatuordecim ante hoe hellti annis, cum Peloponnesii exercitu cluin Atticam iii uasisset ad Eleusina 8 Triore, nec ulti a progressum ,rediisse:eo q: ex Sparta relegatus est, creditus id fecisse pecunia. Vt aute circunfidentem ham; exercitum cognouerunt,LX stadiis ab in he distantem eum in cospectu cui credibile est egio uastaretur, quod transs pra tei quam Me dico bello,neqs iuuenes neq; senes aspexei at id uero acerbu sime,laeciam negligendutolerandums, sed obuiam prodeundu, cum aliis,tuni pa aecipue tu irentuti uisum est. At humi PN Coaelo cocilio, magna inter eos altercatio erat aliis exire iubentibus,aliis quibusdalud ( mi' non sitieivibus. vates quoq; multifaria uaticitata referebant,au quos audiendos undique coibatur. Acharnes P putarent apud se non minimam portionem Atheniensium esse,q, ipsorum terra uastaretur, ad me udum praecipue urgebant:at i onii ex pallec, uitas tumultuabatur,&PericIisi ascebatiliar,pros iis inime inores eortina quae prius is Iesuafisset. Couitiabantur etiam,m cum esset dux, iton tamen cos educeret, existimans per se ra. tes ipsum olutum quae paterentur autorem. Quos Pericles uidens ex praesenti condbdelitu tione afflictari, utpote non recte sentientes de exeundo, ut ipse faciebat, ciScionem no
aduocauit,nullum s habuit coetum,ile quid ira magis u iudicio peccarent co gregati. Ita* urbem custodit,o' qinaxime potest quietam ciuitatem tenet: equites tame emit tit,ne qui ab exercitu excurreret urbi uicinos agros adorti, praedas agerent:pugnas equestris parua in Phrygiis comimista est, inter unam Atheniensiuin tui mam adluctis Thessalis, S Boeotiorum equitatum. In quation inferiores erant Athenieses &Thessali, donee Boeotiis equitibus pedites auxilium tulerunt Tunc facta fuga, Atheniensibum Thessalorums aliquot desiderati sunt:quos tamen ipso die praeterquam quod ho
58쪽
stem rogarent,receperimi.postero die trophaeum PeIopolin enses statuerunt. Haec autem Thessaloruin auxilia ex uetusta societate Atlaeniensibus affuerunt, arist ei Phasv dii ex Thessilii, Palliani, Cranonii, Pirasti Gyrtonjj,Pheraei: ducibus ex Larissia quidem Polymed Athmoide ser Aristone ex sua utroq; factione. Ex Pharsalo aut Menone,& deinceps eaeteris su siti ad retores, orum ciuium ducibus Peloponnenses, ubi Athenienses se obuialia non ferunt in pu gnam ex Acharnis mouerunt: populatim sunt alios quosdam ex populis, sitos inter Parnethum ex Brilegum montes. Dum hi in Attica agunt, A thenienses centum naues quas instruxerant cum mille armatis quadringentisq; sagittariis circu Peloponnesum, miserunt, ducibus Carcino Xenotimi, Pi olea Epiclis,er Socrate Antigenis filio. Qui cum hoc apparatu soluentes e portu uela fecerunt. Peloponnenses tamdiu in Attica morati quoad commeatus suppeditauit per Boeotiam qua non inuaserunt sunt reuersi. Praetereuntesque Oropum regionem nomine Piraicem, quam Oropn Athenieninsibus subditi colunt populati sunt,ac regressi in Peloponnesum in suas quique iubes discesserunt.Post quorum abitum Athenienses terra marib custodias collocauermur quemadmodum per omne bellum custodia facturi erant. Necnon mille talenta ex iis quae in summa urbe essetat placuit ipsis qui praeclare fecerant, seponere, nec erogare, Athrit e sim sed ex alijssumere in usum belli. Quod si quis aut referat,aut ferendis suffragiis obtic petam inneat mouendam pecuniam hanc alios in usus,nisi si hostes classe adorianti in urbe pro usium belli. pulsari g oporteat,poenam morae sanxerunt. Ex hac pecunia centum extra ordinem formosissimas triremes quotannis fecerunt cum suis praefectis. Quarum nulla fas erat in aliud quidquam uti,nisi cum eadem pecunia ob idem periculum si opus foret. His . centum nauibus qui erant Athenienses, cum quinquaginta Corcyrensium quae uenerant auxilio,praenauigantes Peloponnesum cum at is nonullis illinc sociis, praeter alias clades quas intuIerunt, egressi in terram, Methonem(quae est in Laconica adorti sunt,tam muris inualidam,tum hominibus uacuam. Forte in 'scirca locis erat cum praesidio Brasidas Tellidis filius, uir Spartiates. Hic re cognita,cum centum armatiS hi. ' auxilio qs qui intus erant,aduenit: perque medium Atheniensium exercitum, huc iles Iuc que palatum, d ad muros conuersum in urbem irrupit aliquot sociorum in ipsa Impressione amissis:eam que tutatus est. Propter quam strenuitatem ante omnes qui hellum administrarunt apud Spartam eollaudatus est. Athenienses inde soIuentes ab' ierunt:& cum Phiam Elidem tenuissent,biduo populati sunt:& ad prohibendci uim phiae uelatentes ex convallibus Elidis trecentos egregios uiros, ta ex finitimis illinc Elio uerum alios pugna inita uicet unt. Caetet iam exorto ingenti uento cum tempestate iactarentur in loco portu carente multi costensis nauibus praetervecti promontortu quod
dicitur Pistis,in portum qui est in Phia,qenerunt. Interim Messenti Er alq nonulli qui Piscis atmiit, conscendere naues nequierant,terrestri profecti itinere Phiam expugnarunt:postea*in naues quae circumibant,recepti sunt. Atque illine relicta Phiacmulta enim iam maisnus Eliorum ueniebamuxilio I nauigantes Athenienses, alia circa loca populaban tur. Per idem tempus Athenienses triginta naues miserunt ut obirent Locridem, si murque Euboeam tutarentur, duce Cleopompo Cliniae filio: qui egressus in ter , Iam nonnulla Ioca uastat,Thronium capit, obsides illinc accipit: apud Alopen qui eae evo pompi i . Locris auxilium ferebant commisso certamine superat. Hac eadem aestate, Aeginetas cum liberis uxoribus* e sedibus suis eiecerunt Athenienses,exprobrata uel praecipue
eis belli culpa cum psertim tutius fore uideretur, Aeginam uti Peloponneso obno'xiam teneri suo*e colonia illuc missa prout non ita multo post inissa est. Illis eiectis Peloponenses tum Atheniensili odio,tum de se bene mentis et terra motus tepore N seruiti bello,Thyream incolendam N eius agrum coledum dederunt. Qui ager Argiuuae Laconicii diuidit, ad mare usi pertingens rubi ad hoc tempus eorum nonnulli habilitant, caeteri per Graecia dissipati sunt. Ea de quo aestate Calendis lunaribus,hoc interlunio,ci solu tempore credit posse contingere.sol defecit secundu meridiem,noue Eri fissoli
nullis intermittentibus stellis:rumi e curua in solidam speciem repletus est. Per
59쪽
Atiliae ius itiq BELLI PELOPONNE si Acieande quoq; aestate Nynaphodorume Abderite Pythei filiti, magnae apud Sitalce sororis
uini autoritatis, quem prohossae prius habuerant, si bicdciliauerunt,accerserunt as,uolentes per Sitalcem contrahere cum Tereo Thracum rege societatem. Hic aute Teres
Sitalcis pater, magnum Odrysarum regnum primus reliqua Thracia maius reddidit. Nam bona pars Thracii ipsius iuris est,nihi , Tereo illi attinet, qui Procnen Pandiolanis filiam ex Athenis duxit uxorem. Neque ex eadem ambo Thracia extitere. Siqui, dein Tereus Dauliam, quae nunc terrae Phocidis uocatur,incoluit, tuca Thracibus habitatae .Qua interea heminae facinus illud circa Ityn patrauerunt & a multis poeta Rin commemoranda Philomena luscinia auis Daulias celebratur. Et credibi Ie est Panis dionem tantulo distantem affinitatem ex filia propter auxilium mutuum maluisse, ueam quae tot dierum uiam usque ad Odrysas distaret. At Teres ne nomen quidem habens idem,regnum Odrysarum ui primus adeptus est icuius filium Sila Icem Atheniis enses in societatem asciuerunt,cupletes per hunc sibi& loca in Thracia, et Perdiccam comparare. Cum uenit Athenas Nymphodorus,&societatem Sitalcis madato iniit, di filium civem Atheniesem fecit nomine Sadocum,& bellum quod esset in Thracia, dissoluturum se recepit, persuaso Sitalce admitte das Atheniensibus copias Thracum equitia,clypeatorumc3.Conciliauit eis etiam Perdiccam,induci is ad Thermen illi redis dendam Unde Perdiccas protinus Atheniensibus ac Phormioni iunctus arma intulit Chalcidensibus. Ita Sitalces&Perdiccas,ille Terei,hic Alexandri filius,alter Thracii, alter Macedonum rex, foedus cum Atheniensibus percusserunt. Athenieses autem qui cum centum adhuc nauibus Peloponneso obseruabantur Solion Corinthiorum, oppidum postquam diripuerunt,id cum agro soIis Acarnanum Palirensibus colendum tradiderunt, Astacum I ui captam, Euarcho tyranno eiecto, in societatem consciue runt:&in Cephaleniam insulam uelificantes, citra certamen ea potiti sunt. Sita est alitem Cephalenia Acarnaniam uersus Sc Leucadem, quatuor habens ciuitates:Palenses, Cranios,Samaeos Proianaeos. Nec multo post reuersiae sunt Athenas naues.Sub huius aestatis autumnum,Athemeses cum incolis duce Pericle Xanthippi filio, populariter incursionem fecerunt in agrum Megaricum: Sc ii qui Peloponnesum cum centum nauibus praetervehebantur(apud Aeginam autem tunc erano domuin repetetes, ut a ceperunt omnem ciuitatem in expeditione esse ad Megaram decreto illuc cursu comnuxti sunt: qui Inarimus extitit citatira tat coaetus Atheniensium exercitus,utpote florenti ciuitate, necdum morbum passa. Fuerunt enim Atheniensium sub armis decem milia,prieter tria apud Potidaeam praeter incolarum,qui una in expeditionem arma ti prodierunt, non minus quam totidem milia et praeter etiam aliam leuiter armatorum non exiguam turbam hi magna in parte terrae illius hostiliter cum egissent, sese receperunt. Fuerunt aliae quom Atheniensium quotannis in agrum Megarensem in curso nes,nunc equitatu,nunc csi exercitu,donec Niseam exciderupt. A quibus etiam Ata lante in arcem est muris firmata: en iam extrema aestate hac insula iuxta Locros, Opsi, tios prius deserta, ne praedones ex Opsite,&aliis Locrodi oppidis nauigantes,Euboeam praedarens Effecta sunt aut ista aestate hae post Peloponnensisi ex Attica discessu.Ineunte hyeme,Euarcsius Acarnan uolens in Astacti reuerti persuadet Corinthiis ut cum . L. nauibus, mille quingetos armatos ferentibus se reducerent.Ipse quod no nihil auxiliola conducit. Praeerant aut his copiis Euphamidas Atis onymi, Timoxen Timocratis tr Eumachus Chrysidis filius: qui illuc nauigantes homine reduxerunt, o caeterae Acarnaniae nonnulla ad mare oppida subigere uoletes id frustra conati, domum reuertebane.Et cu praeternauigantes Cephaleniam tenuiss ent,exissenis in Crantorum oram specie deditionis ab illis decepti ex inopinato inuadentibus parte suo, tum amiserunt:&cum acrius urgerens,domum se receperci Eade hyeme Athenien ses uetere instituto bustum publice fecerunt iis, qui primum hoc in bello mortem opapetissent, hunc in modu: Facto ante triduum tabernaculo, mortuoR ossa proponune,
di suo; quisu reliquiis si quid libeat imponit. Cum estexuntur 'ingularum tribuum
60쪽
L I R E R II. singulas arcas, suae quan* tribus ossa continetes uehicula portant. Unus item tholus inanis fertur constratus,eorum qui non extant, qui inter caesos non fuere criperti. Eoi ferunt autem promiscue uoluntarii quid uel ciues,uel hospites, eminis propinqui, tale coniunetis ad sepulchrum eiulantibus conduntq; in publico monumento,quod est iuxta monumentum Callisti apud suburbana. Ubi semper eos sepeliunt qui in beI limo , Io ceciderunt praeterquam qui in Marathone. Quorum singularem fuisse uirtute exivistimantes eodem in loco sepulchrum fecersit Postea uero quam eos humauerint,alia quis ab ipsa ciuitate delectus, uir haudquas pro inconsulto habitus, cui pro digni rate conueniat,super eos oratione habet,quale decet de illogi laudibus. qua habita, difceditur. Hoc quidem more sepeIiunt,quo per omne belli tempus,quoties id eis acci dit,legitimo utuntur. Ut autem ad hos, aut primi mortem oppetiere laudandos Persecles Xanthippi filius deleeius est.& tempus affuit,a sepulchro in excelsum suggestsi, quo a pleras frequentia exauditetur,procedens, ita disseruit: oratio Periclis funebris,MUlti quidem eorum qui ex hoe hactenus loco uerba seeerunt,hunc legibus institutu in morem in cone ione dicendi ad exequias defunctorsi in bello, ut puluechrum laudant. Mihi uero satis esse uisum est, uiro a praestantium factis honores decIa, rare qualia circa bustu hoc publice instructa conspicitis: nec in uno uiro multobe uir retules periclitari debere,et siue bene siue male is dicat haberi fidem. Arduu enim in dicendo seruare temperamentu in ea re, in qua uix etiam ueritatis opinio afferri potest. Nam auditor, qui S rem agnoscit, echominem diligit, aliquid fere opinione or uoluntate sua inferius dictsi existimat. Qui uero inexpertus ei sis propter inuidiam quicquid supra suam uim audit,ait supergressum esse ueritatem EatenuST tolerandae alierenae Iaudes uidentur,quatenus seipsum qui is parem arbitrae alicui illa si assequendae: quibus uero imparem,iis inuidet, fidemq; no habet. Verum quandoquidem ita olim iam probatum est haec fieri,oportet me quo* legi obsequentem,aa uestram singulos rum ec uolutatem Nopinionem,u plurimum potero accGmodare oponem, sumpto aBgenitoribus initio. Aequum em simulac deco P est ,ex hoc Ioco eis honore hunc meo moriae reddere qui regione istam ipsi semper incoIentes posteris ad hoc tempus Iibe ram sua uirtute tradiderunt.Et cum illi laude digni sunt tum uel magis pees nostri, u ad ea quae acceperant,hoc quantileunio habemus imperi si adiicientes, non sine labore Parisi nobisu nunc sumus reliquerunt: quae uero uItra hoc sunt,ipsi nos qui assumus Pi aecipue Placta celate propagauimus,& Patriam omibus quae uel ad pace uel ad bellii
pertinet, instruximus atl ornauimus. Ubi uero res bellicas quibus parta sunt omia,
Dei a nobis uel a psibusnfis,strenue gestas in adipultandis bellis,a Barbaro uel adi Grataecia illatis,omitto nolens logus esse apud scientes. At quo studio huc evasimus, Sc qua reip .administratione, quibus eartibus propagatu imperium est eum demonstraro, ad hos laudandos acceo in existimans nec aliensi esse hoc tempore ista memorari, nec inutile ab ossii coetu ciuium pariter hospitumq audiri Eungimur em ea reip. adminie stratione, quae uicinarum leges non sectetur ciuitatu ipsi potius alteri exemplar,ssali ena imitantes: nomenψ habemus non quod ad paucos,sed quod ad multos pertinet,
democratia. Idem iuris quantfilibet priuatim inter se differentibus omibus est,hono res prout qui aliquid sui specime dederiti neq; iis qui ex certa parte ciuium suntpo ' itius qualm ex uirtute,nes propterpaupertate quisci minus publico munere non fungatur,dumodo patriae prodesse possit, pro uirili parte prohibetur. Ingenue e inrepio in mutua quotidianorum operum suspicione uersamur,non succensentes,si uis uicinorum populorum cum uoluptate aliquid agatiac praeferentes innoxiam quide,sed tristem quadam in alieno gaudio seueritatem. Privata aIaci iter comunicamus:quae ad remp. spectant, minime praeuaricamur,propter metiatum eoR qui sunt in magistra. tu,tum uero legum ea ij praecipue, quae uel in auxiIlumbis latae, uel quae latae ns
sunt,euidente ignominiam tuogantes Iam uero laboribus plurimas animi remissio,