장음표시 사용
41쪽
Athesiisienset uin & ipsi statuetunt tanquam uictores. At uero Athenienses e Megara cum uocifera rhi.pi gna tione procurrentes, eos quidem qui trophaeum sistebant,interemerui, cum caeteris aucorivi iis his .congressi sciperarunt illi superati abierunt. Quorum pars quaedam no exigua ra rum pide fugies,cum itinere deerraret,incidit in priuati cuiusdam praedifi,magna lassa in ' tercidente imperium. duo cognito Athenienses oppositis a fronte armatis, eos abire
prohibuerunt,circundata leui armatura,omnes qui introierant, Iapidauerunt. uae Corinthiis ingens fuit caetera turba expeditiois domu ei reuersa est. Circa illa, tepora et Athenienses Orfi erant longos ad mare muros extruere,alteae Phalerum,alterum Pirma uersus. Et Phocenses in expeditione agebant contra Dores Lacedaemoniorum metropolim Bion Cytii non,Erineon.Cuq unum ex his oppidis cepissent, Lace
tithis . daemonii duce Nicomede Cleobroti filio, pro Plistoanacte Pausaniae regis filio adhue
Erium. Puero,aurilium Doribus tulerunt cum mille qtu gentis armatis sui corporis,soci ubdecem millibus,urbeq; in deditionem a Phocensibus recepta,reuertebandur,quoS ma RH tocax ri,si consilium eis estet, per sinum Cristium transmittere, Athenienses praeternauigantes prohibituri erant. Nam per Geraniam haud tutum sibi transitu putabant, tenentiabus Megara m fontes Allientesibus difficilem alioqui ad transeimdu,&semper Ath niensium praesidio insessam,di qua senserant se ab illis prohibitum iri. Uisum est ita*eis apud Boeotios subsistendo displicere quonam inodo tutissimi transirent, nonnullis Detuo ratis. Athenientium ipses clam inducentibus,qui sperabant democratiam id est si alum pospularem tolli posse,& muros qui aedificabantur. Aduersus hos prodierunt omnes cua iuscunq; aetatis Athenienses,& Argivorum mille, exq; omnibus fere aliis sociis numero quatuordecina millia,tum rati hostem nescire qua abiret, tum suspicati iIIum tendere ad subuersionem democratiar.Accesserunt quod ad Athenienses ex iure commiIitii Lare o L equites Thessalorum qui tamen in re gerenda ad Lacedaemonios transierunt. Commisso apud Tanagram Boeotiae praelio, Lacedaemonii sociis uicerunt, di utrinque ingens Veli facta est strages. Et Lacedaemonii agrum Megarensem ingressi, etsissarboribus,retroes, , ah Gexaniam & Isthmu domu redierunt. Athenienses altero de sexagestimo a pugnata, et es exercitsi in Boeotios duxeriit, duce Myronida,& plio in arbustis inito,Boeotios uiue plaga,ac Phocide potiti sunt, murosm Tanagrensisi demoliti,et Lotae
tu: puntiovi locupletissimos centsi uiros obsides acceperunt,suos; ip rui a Iongos muros absoluerunt. Post haec Aegineta ad Atlaenienses deditione lacersit, letinis muris, traditis nauib',Imposito in poste i tributo.Ad haec circEuecti Peloponesium Atherea b nienses,duce Tiamida Tolmaei filio Lacedaemoniorum naualia incendet fit, Chalcides lauti isdili Corinthio et oppidsi ceperci,Sicyonios in ipso in terra egressu cogressi,uicersit,adhuetur. Aegyptum manentibus Atheniensibus illis atq; laesis,quibus er ipsis multifaria bella contigerunt.la primu ubi potiti sunt Aegypto Athenieses, misit rex Lacedaemona cum pecuniis Megabagum genere Persiam,ut Peloponnensibus pecunia persuasis, atheis es, Atticam inuadentibus submoueret ab Aegypto Athenienses. Quod ubi parum proce Aercipio toti dit,frustra 3 pecunia absumpta,quod reliquum erat,Megabaetus rursus in Asiam retulit mittit Megabarum Zopyri filium, uirum Persam cum ingenti exercitu,qui terrea Atheni. Mem stri profectus itinere, Aegyptios ae socios praelio uicit ex Memphide Graecos eiicit,adstici cum Ar extremum in Prompitide insula concludit ibi; annum seliduin ac dimidiatu obsidet,
uvi dum auersa alio aqua siccatisi alueis naues in sicco sederent di ex magna parte insulam faceret continentem,quam cum peditatu transgres us cepit. Ita res Graecorusex annis bello gesto perierunt:paucis ex multis peragrata Libya Cyrenen peruenientes, incolumes fuere,pleri absumptis. At* iterum Aegyptus regis ditioni cocessit, praeter Amyrtaeum in palustribus regnantem. Hunc propter uastitatem saltus palustris ex Pt ignare nequierunt cum praesertim Aegyptiorum pugnacissimi sint saltu illum incolentes. Inarus tamen Liriorum rex harum omnium in Aegypto rerum autor,per proaditionem captus,in crucem actus est, At lieniensium 3 atque aliorum sociorum quin Aegdipsum Fbus repitu
42쪽
quagintamremes,quae successarae in Aegyptum nauigabant, appulta sunt ad Medea fiam,unum e Nili cornibus, ignarae prorsus rerum gestarum. Quas a terra aggressus peditatus,& a mari Phoenicum classis pIeram; absumpserunt, paucioribus fuga retro elapsis. Hunc feeit exitum ingens illa Atheniensium sociorumm in Aegyptum expetaditio:Ex Thessalia ab Oreste item Echecratidae filio ex Thessalia Thessaltim regem in Orestes.giente persuasi Athenienses, ut ipsum reducerent,assumptis Boeoths Phocensibusq; sociis in expeditionem aduersus Pharsalum Thessaliae ierunt: di tes ra quidem potiti, eaue Pharsi s.
tenus tenebant,quatenus non multum procedendo sub armis erant. Nam ab equitatu
Thessalorum prohibebantur,urbem in non expugnauerunt Et cum nihil ex iis quorsi gratia expeditione sumpserant successisset eis,infecto negotio reuersi sunt, estem secum habentes. Nec diu post haec mille Athenienses conscensis nauibus quae ad fontes erant(tenebant autem ipsi fontespin Sicyone nauigauertit duce Pericle Xanthippi in P Cis. ito,egressis in terram eos qui congressi iunt Sicyonum pugna supauerut Statimi afsumptis Achaeis,transmissa Acarnania ad Oeniadas in expeditionem ierunt.Obsereb ed non expugnato oppido,domu redierunt.Postea eum triennalia foedera tralissent, inita fiunt inter Peloponnenses Athenienses; quinquennalia de cum Graecum bellum sustinuerunt Athenienses,Cypro tamen arma intulerunt,cum ducentis suorum,tum sociorum nauibus duce Cimone.Ex quibus in Aegyptum sexaginta profectae sunt,uocatu Amyrtaei saltuum regis Caeterae Citium obsidebant.Uerum Cimone uita defune o,famem exorta prosectata Citio,tenetess cursum super Salaininem,quae est in Crpro,cum Phoenicibus ac Cilicibus, & nauali er pedestri pugna certarunt, & utrobies citiam uictores domum sunt reuersi,una cum 's quae ex hac classe ab Aegypto redierantIaacedaemon a post haec bellum quod sacrum appellatur,sumpserunt,potitissi templo, qa .
et apud Delphos Delphis tradiderunt. Post quorum discestum Athenienses iterum cum exercitu profecti Delphos, potu j tradidere Phocensibus. Interiecto deinde tempore cum Boeotti desciuissent,bellum Athenienses Orchomeno Chaeroneaem dc aliis quibusdam in Boeotia oppidis,quod rebellassent, intule tui cum mille ex suo numero armatis,altis* singulorum sociorum,duce Tolmida Tolinaei filio capta in Charraneat
di imposito in ea praesidio cum reuerterentur, fecerfit in eos impetum ex crethingito Boeotiorum,cum. his Euboeorum exules ac Locri A quicunque earundem partium erant. Uie ores. Athenientium alios interfecerunt,alios uiuos seruta Cum quibus Atheiaieses trante gerunt recuperatis captiuis omnem Boeotiam missam fecere, in qua remigrantes Boeotiorum profugi, caeterit omnes sui iterum iuris effecti fiunt. Neque
aiulto posthaee Euboea ab Atheniensibus defecit. Ad quam Pericli cum Atheniesium copiis iam transgresso nuntiatur Megaram defecisse, Peloponnenses quoque Atticam invasuros,praesidia Atheniensium a Megaresibus este caesa, praeter eos qui in Nisaeam confugissent:Defecerant autem Megarenses ascitis Corinthiis,Sicyoniis. de Epidaui Pelopore piriis: Ille eonfestim ex ruboea copias reduxit & Peloponnenses Atticam ingressi, Eleu Attici, Apossinamusque ac Triore depopulati sunt duce istoanacte Pausaniae regis filio Lacedae Iamir molliorum duce,nec ulterius progressi, domum rediere, et Athenienses iterum Peri. Trio eq.cle duce transgressi Euboeam omnem subegerunt,eamd pactionibus composuerunt, praeterquam Hestiatas,unde eiectis incolis ipsi eam libi terram habuerunt. Reueis in
Euboea,no multo post foedera cum Lacedaemonias lac is tricenalia percusserunt,redditis Niha fontibus,rioerene,Achaia:Haec enim de Peloponitesibus tenebant Atheianienses. Sexto autem anno cum excitatu in esset inter Samios ob Prienem di Milesios hellum cum iam foret impares bello Mi Iesii Athenas prolaeti in Samios inue elisimi, cum assensu quorundam ex ipsa Samo priuatorum hominum, nouarum reril in republica cupidorum .Ex quo profecti Samum Athenienses cum quadraginta nauibus ita tum popularem constituerunt,sumptis obsidibus quinquaginta Samiorum liberis,m
eidemo uiris, quos apud Lemnum deposuerunt,ec praesidio imposito abierunt. Ex Sa
43쪽
mijs autem aliquot fuerunt qui non perstiterant, sed in continentem profugerant ex composito cum potentissimis ciuitatia, &societate inita cum PisIuthne Histaspi filio, qui Sardibus tunc praeerat,mactis septingentis auriliariis iioctu in Samum transmiserunt. Et primum aggressi populum,multitudinis uictores extiteruti deinde obsidibus suis ex Lemno subtractis rebellarunt. Atheiliensium praesidium ac principes quos pe nes se habebant Piliuilinae donauerunt expeditionem etiam in Miletum confestim pauexantes,Byrantiis quoq; rebellionis sociis . Quod ubi acceperunt Athenienses cum se xaginta nauibus aduersus Samum nauigarunt duarum sexdecim usi non sunt: partim in Gariam ad impediendas Phoenicum naues,partim in Chium ac Lelmum ad evoca da auxlia iter habentibus, quatuor dc quadraginta nauibus Pericle duce, cum nouem Tragia pili collegis ad Tragiam insulam cum Samiorum septuaginta nauibus in quarum uigitui milites uehebantur, quae cunctae proficiscebantur. Mileto pugnarunt uiceruntq;. Et cum postea eis uenissent auxilio Athenis quadraginta, ex Chio et Lesbo uigintiqnque naues, egressi in terram pugna pedestri uictores, urbem obsederuiit triplici muro,etiam a mari .Pericles sumptis ex iis qui superuenerant sexagilita nauibus quamceo Pericles tu cis Ierrime in Caunum di Cariam contendit, accepto illinc nuntio, naues Phoenicum in ipsos cursum tenere. Abierant enim ex Samo quossi Stesagoras cum quinq; nauibus et
alii aduersus Phoenicum classem. Interea Sami repentina eruptione nauigates, castra nullis munitionibus praedita inuadui,speculatorias naues corrupunt caeteras quae obsutam uenere superat,toto. circa mari potiunt.xiiij ferme diebus quaecun* libuit importantes exportantes . Reuerso Pericle nauibus it est conclusi sunt. Et Athenis post Thmiuidet. haec subsidio naues aduenere,cu Thucydide, Agnone,&Phormione quadraginta, cuAgno. TIepolemo quolo Anticle uiginti, ex Chio etia & Lesbo triginta. Cfi quibus SamnPhormio, breue quodda plium nauale secersit,cum oppugnantibus impares essent,norao sese me M omilc se dediderunt deiectis muris, datis obsidibus,traditis nauibus, pecunias quae impelisat A essent,certis teporib.soluturi.Couuenerfit m Byetantii ut, sicut prius,impata facerent.
p. u et multis iam hinc annis posterius gesta,quae superius comemorata sunt Corcyo Nisi otidaeensitas ae quaecu* belli hui' extitere materia,uniuersa haec q Graeci uil
mmcle ur aduersus harbarum gesseruut,intra L. ferme aianos gesta sinit,a discessu Xerxis ad huius initisi beIli. Intra quos suum Athenienses imperiit propagartit,& in muI'tsi potetiae processerunt Quod ii itelligetes Lacedaemonii non tu impedimento mersit, nisi ad breue tempus:& iteae plerun*,qui uenerunt nequas celeres antehac ad bellum capessendsi nec nisi coacti.Nonnihil etia intestinis prohibiti bellis priusqua Atheniensium potentia apte augesceret,& mP societate experti fuissetit. Tu non ulterius toleradum duxerunt,sed omni incusabendustudio in hoc bestu,quod sumeret ad illose si possint potentia euertenda Igitur ubi statuerut foedifragos ais iniurios esse Athenienses.
catum auxilio futuφ Rursus accitis sociis re ad conciliu pIacuit referri, nsiud bellu sis mere expediret,necne:etcsi uenissent socio*Iegat haberes 3 cocilici,caeteriqde q uoluere,dixersit,aecusantes plerissi Athenieses,& ut hellum fieret postulantes. Corinthii uero dc antea precati separatina filagulas ciuitates ut suffragia darent de bello mouedo, uerentes ne prius Potidaea euerteres et tunc praesentes, ultimoq; Ioco procederes, hac orationem habuerunt: oratio Corinthiorume apud Lacedaemonios.
Acedaemonios uiri foed tanquam nec ipsi decreuerint bellum gerendum, iam desinamus incusare,cum nos ad hoc ipsum congregandos putauerint. Debent em ij qui praesunt,sicut in caeteris honore cunctos anteces Isit, sic res priuatas aequabiliter die tribuente; in comune prospicere. Nos aut quiculas ab Atheni fibus dissociari sum', non necesse habemus admoneri,ut ab eis caueamus,sed q potius qui mediterranea nec
ad emporia incolunt, ut intelligant nisi inferiora incolentibus opem ferant, difficillore
44쪽
se fructuum preceptionem habituros,& ite difficiliora subsidia, quae inas e meditem
neis subtarinitarat nec debere eorum quae dicuntur praui iudices este tanti haec ad ipsos non pertineant,sed expectare,si res inferius colentium neglexerint,aliqn calamitate ad se peruenturam nec de se nanc minus il dea fas consilitari.Quo minus eos oportet este
segnes ad bellum pro pace sumendum. Nam grauium qui de hoim est,si non lacessane 'vini iniuria quiescere: Egregiorum autem si Iaeessiti fuerint pace bello mutare , eos de re bene
gesta rursus in concordia redire: ne* bellose prosperitate extolli,ne ex otio pacis uoluptate captos pati iniuriam.Nam qui propter uoIuptatem deses est, is confestim desit,adiae suae iucunditate,propter quam segnis est,priuatur ii quieuerit. Et qui frequeti successu bellorum utitur hic infida ferocia inflatus,quae sunt cogitanda non cogitat Mula ta enim male consulta hostibus inconsultius agentibus emendata sunt. Quinetiam plara quae bene consulta uidebantur, turpiter in contrarium ceciderunt . Quia nemo tali opere rem exequitur, quali credulitate deliberat, sed eum fidutia certa de futuris sentiis mus:cuni timore autem in actione deficimus. At nunc iniuriam passi nos, ec multa hahentes in Allienienses crimina,bellum conflamus, ubi istos ulti fuerimus in tempore fi inituri. In quo nos uti lares fore multis de causis credibile est:Primu in q, hominum numero & rei militaris peritia pr. xcellimus r deinde q, omnes perae ad ea quae sunt inara Perata, properamus,classem aut qua illi psi ant supplebitnus, tu priuatis facultatibus rata parte,tum ex pecunia quae in Delphis est,aim Olympiis: mutuati nano pecuniam possumus peregrinos illorum nautas maiori mercede coducere. Mercenariae ensin magis quernaculae sunt Atheniensium copiae,quod minus in nobis contingit, qui plus coraporibus u pecuniis pollemus. Quod sis uel una nauali pugna superentur, de ipsis actitetst,ut credere oportet: sin resistant,& nos diutius rem nauticam meditabimur superiores illis futuri animi pstantia,ubi eb peritiae peruenerimus. Quod etsi nos natura obti, nemus,hoc illis nequaqdoctrina ccitingat. At quo illi praestant scientia id nobis est exercitatione cosequendum. Pecunias quoc3 quae huic rei suppetant,conseremus. An uero durum nobis hoc fuerit, ut cuillogoesocii pro sua ipsorum, seruitute conferre non recusent,nos pro inimico ultione, ac pro nostra salute pecunias erogamus, et certe ne iis Per illos ereptis ob eas ipsas male multemur Assunt praeterea nobis aliaequet GHue rendi uiae,& in primis sollicitatio foetopi ad defectione, res quae illis adimat pro uetus quibus prae pollent, tu regionis illo& inaedificatio, en alia quae non dii quis prospiciat. Perraro bestii ed quo euasurum praedicat, euadit,multa ipsum per sese prer ea, quae ad tiunt, comministis. In quo quisquis creeto uertae animo,tutior existit: itiisquisitato,nominus labi consueuit. Cogitemus aut si forent singulis Arna de finibus ac limitibus ciraduersariis lites,id debere tolerari. Nue aut Athenienses cia ad uniuersos nos,isi ad op
pidatim subigendos ualidi sunt, ita ut nisi & frequentes BC per regiones ac ciuitates singulas uno. cdfilio ei bstiterimus haud dimcuIter sint nos separatim agetes oppressuri. Quoru uid oriam de nobis, etsi auditu quot triste est,tsi qui audit sciat nihil pla, ne aliud afferre et seruitutem.Quoduees oratioe agitare foedum est Peloponneso,ned Ere tot urbes ab una infestari. In quo videmur aut merito esse aut metu patientes, degennerantes a maiorum gloria, quae Graeciam liberauerunt,q, ne ad tutanda quidem nFam Iibertatem sumetamus,sinamus. ciuitatem se emcere tyrannum , cii in una ciuitate tyia annus ut tollatur postulare soleamus ignari quonam modo ab his tribus maximis in commodis eximamur,uecordia, ignauia,secordia. Nes tamen ut ista nomina fugiatis, excusationemptendatis: q, temeritatem deuitaueritis,plerim; perniciosam: quae excuse satio quia multos decepit cotrario nomine sui accusatio cognominas.Quanu quid ad tinet quae hactenus gesta sunt,longius a quatenus nunc expedit reprehendere. Expeadit autem iis,qui postmodsi mala passuri sunt,auxilium nos ferre quoniam patrium uobis est per Iabores assequi uirtutes: nec mores immutare uos decet,qui etsi non diuitias
illos aliquantum atq; potentia superatis, tamen iniquum sit quod paupertate partum
45쪽
3 BELLI PEL OPONNES i Aciest id per diuitias perdere. Decet eum multis de causis fidenter uos ire ad be Ilum, tum dei responso, qui se quo*adiutorem fore pollicetur, adiutrice etiam retera Graecia, partim ob metum partim ob uti Iitatem. Nec ideo foedera priores rumpetis, quae deus ipse quinos iubet bellare,censet illos esse praeuaricatos sed auxilium potius foederibus ruptis feretis. R uperuntenim hedera non qui resistunt inuadentibus, sed qui priores nuadant.Ex quo undi* nobiseum bene agitur si bellsi suscipimus. chod sit haec quae nos in commune exhortandi gratia dicimus, certissimum est rebus & publicis 'priis
uatis cciducere, nolite cunctari cum aliorum libertatem tueri, tum uero Potidaeatis opitulari, qui sunt Dores Sc quod olim contrarium erat,ab Ionibus obsidentur . Quoniares non patitur amplius expectationem,ne palam fiat nos partim iam laedi, caeteros ne idem paulo pδst patiantur conuentum quidem fecisse,sed ulcisci non audere. uiri soch uos ad hanc necessitatem deuenisse,simul l a nobis quae optima sunt dici ex stimantes bellum decernite,haudquaq deterriti subita illius asperitate sed pacem quae ex eo diuturna sequetur,exoptantes. Nam pax magis confirmatur ex bello. At ex otio non perinde periculo cares, ne bello lacessaris. Existimantes item ciuitatem quae felix Graecia tyrannum consstituit, aequaliter constitui in omnes, ita ut iam aliis dominetur alijs dominari destinet. Hanc si invadimus subigemus, cripsit in posterum tuti habita turi,& Graecos,qui nunc seruiunt, in libertatem uinclicaturi. Et haec quidem Coran thij dixerunt. Lacedaemonii ueto auditis omnium sententijs,calculos cunctis, qui aderant,intulerunt sociis,graei latini J maxima ad minima quan* ciuitat cm, illae frequetes de bello sumendo dedere suffragia. Caetera non exat in procinctu exequi quae decreuissent, utpote imparatis, Quapropter uisunt est singulos conferre quae expcdirent,
nec intercedere dilationem In quo necessariarum reru apparatu non est annus insum,
ptus,etsi paulo minus,doli ec sumpto palam bello Atticam inuaderent Hoc interim tepore legatos ad Allienienses mittunt crimina obiicientes,ut si excusatissime helIum is lis inferretur,nisi dicto audientes essent, primum iubedo tolli dei piaculum,quod qui idem tale erat: Cylon quidam Atheniensis fuit uir uetustae nobilitatis, ac potens, Nisi Olympia uicisset. Huic in matrimonium accepta Theragenis Megarensis filia tum tyranni, apud Delphos oraculum deus reddidit,qn niaxinisi foret festili
Iouis occuparet arcem Athenarum. Is acceptis a Theagene copijs, pei suasisq; amicis, ubi aduenere in Psoponneso Olynapsis,arcent urbis occupauit , tang tyrannum actus
rus,illud esse maximum Iouis festum interpretatus,ta sibi, qui uicisset Olympia, noni hil conuenixe.An ueto in Atticam uspiam alibi maximum festum diceretur, necdum ille considerauerat,quod oraculsi declarauerat. siquidem sunt apud Athenieses quo Dialia maximus dies festus, quae Iouis MeIichii uocantur, extra urbem, ubi totius pol puli conuentu pleri non ueras uictimas im notant, sed criniodea stimulatas. Credesitas Cylon se recte sentire,opus aggressus est. Quo cognito thenienses ex agris ac Cloii rem hos coercendos uniuersi concurrunt,obsessos oppugnant. Sed diutina obsidione a si ior trum' magna ex parte diseessere,delegata nouem principibus custodia, & permisso, qd optimum censerent esse agendi arbitrio.Tune hi nouem principes muIta sane ad rep. pertinentia adminis tarunt.At ij qui cum Cylone obsidebantur, misere habebant ciboriuiit, sita -defecti .Et ipse quidem Cylon eius frater fecerunt clam fugam. Caeteri uero
fame eonsumpti nonnullis iam ertinctis,supplices ad aram, quae est iii arce, sederuNe, Quos surgere iussos,ij quibus permissa custodia erat, cu uiderunt expirantes in teplo, nequid in eo sceleris admitterent,abductos interemerunt, quosdam etiam ipso transiis tu, de apud pcipuos deorum aio ad altaria sedentes.vnde impii ac prophani Sc illi re ab eis progeniti sunt appellati,insuper & ab Atheniensibus in exilium acti, necnon a Cleomene Lacedaemone postea cum Atheniensibus seditione laborantibus, non moado uiui expulsi,sed etiam sublata defunctorum ossa sunt abiecta, nihil tamen minus posteare uertersit, nudis illorum adhuc in ciuitate perstat Quod piaculum Lacedaenion iputata f
46쪽
iiij exterminari iubebant,uti* ante omnia deorum uicem ulciscentes Sed scientes Perscien Xantllippi filiu huic piaculo affinem este materno ex genere, credebat eo deiccio Periam facilius sibi de Atheniensibus successurum . non tamen tanta spe, ut hoc ille pateretur, quanta ut hoc ipsum ei apud popuIum constaret inuidiam , in ex magna parte hoc ex isteret bellum ne ille damno afficeretur. Etenim cum esset ut illis temporibus potentissimus ciuitatis et reipublicae administrator usiqua Lacedaemoniis aduersabatur, nec sinebat Athenienses succumbere,sed ad bellum excitabat Iusserunt ita sulcissim Athenienses Lacedaemoniis ut d ipsi piaculum ex Taenaro tollerent.Siquidem Laced femonii aliquando e templo Neptuni a Taenaro excitatos, abductost si igitiuorum suppili ces obtruncarunt. Quamobrem sibi ipsis opinantur ingentem terrae tremorem apua Spartam extitisse.Iusserunt pterea eosdem tollere piaculum Palladis Chalcidoniae, sis hune in modum contigit: PostqPausanias a Spartiatis primum reuocatus ab impio prouinciae in Hellesponto criminibus y lutus est, publice no amplius est dimissus, sed ipse priuatim sumpta triremi Hermionide fine Lacedaemoniis abiit in Hellespontatum,uerbo quidem ad Graecum bellum,re autem cum rege transgendi negot a gratia, quod inchoaverat,affectans Graeciae principatum. At* hinc primum Iibertatem erga regem instituens,totius rei principium feeit Cum primo aduentu post reditu m e Cyclpro,dyetantium quod Medi necessariissi regis at cognati tenebat, cepisset,er eos qui intus erant remisit ad regem captiuos clam sociis, iactata illorum fuga , adiutore in hac coiiDM re Congylo Eretriensi cui curam Byrantii captiuoruml mandauerat.Eliu Congylo dedit ad regem epistolam in haec uerba, ut postea comportum est: Epistola Pausaniae ad regem.
PAusanias Spartae dux, istos tibi quos armis cepi conciliandi tui gratia miras fiscio habeo. in animo fit tua uoluntas fert,filiam tuam in matrimonium ducere, ac tibi Spartam cum reliqua Graeciae obnoxiam reddere.Cui rei par esse mihi uideor, cramunicatis tecum consiliis. Hoc igitur si tibi est cordi fidelem mittito ad mareqqempia qui cum caetera colloquar.Haec demum significabat epistola Ex qua Xerxes uolupta tem eum cepisset,ini sit Artabanum Pharnaci filium in oram maritimam rei uinciam Das litem, Megabata qui praefuerat ,reuocato,datad ei epistola ad 'u' xerxitie. saniam, ut eam Dyetatium v celerrime mitteret,illi. sigilIum ostenderet: ec si quid Pau gatus sanias de iis ipsis negotiis mandaret grectissime re quamlidelissime cosceret. Ille ubi Megabatula. uenit cum alia,queniadmodum dictum et,confecit, tum uero epti olam inisit In haec XV D. uerba respondentem:
Epistola regis,Pausaniae respondentis. Ta inquit rex Xerxes Pausamae,& ob viros quos mihi trans mare ex gyrantio saluos esse uoluisti, habet tibi gratia, nunet domi nostrae delenda: Tu erbis tuis gaudeo,
ne nox te,neq; dies remoretur quin seduso agas quod mihi spopondisti,nullis mar datur neq; auri argenti. sumptibus, ne* copiis sicubi praesto i Ilas esse oporteat. Veis rum cum Artabaeto uiro egregio,quem ad te inisi trafige nihil dimius. Unde et meae et tuae res ex amborum dignitate atque utilitate optime habebunt. His Pausanias Ille ris acceptis, cum prius in magna fuisset apud Graecos ueneratione propter imperii magnitudinem. tunc maiorem in modum animos sustulit, non sustinens modesto more uiuere sed Medico cultu e Byrantio prodiit, euntem que petThraciam Medi atq; Aegyptii satellites comitabantur.Mentiquo; et Medica apponebatur. Deniq; cogitationem cohibere non poterat,paucis actibus prodens,quaenam animo in posterum malo ra esset acturus Ad haec difficilem aditu se praebebat, tanquam acerba in omnes aequassi iter u tebat iracudia, ut nemo posset accedere Ea Dpter uel maxie se ad Atheniesesso cii applicauerunt .Quibus reb cognitis Lacedaemoniicia obhaec ipsa primu reuocauet ut, postu rursus Hernaionide nauit iussu OR 1 fect ,eade agere notat' e. Et Byratio
47쪽
PELOPONNESI Actexpugnantibus Atheiliensibus eiectus Sparte non rediit, sed in Troadis quibusda petagis se tenens,iractare cum Barbatis,nec syncere moram facere delatus est. Ita non iam cunctandum sibi amplius putauerunt, mississi caduceatore cisi bacillo ephori,id est tribuni plebis edicunt homini a caduceatore ne discederet,alioqui Spattiatas belsum in dicere. Ille uolens u minimia suspectus esse, sperans. pecunia se criminibus absolutii iri,iteφ redit Sparten anteoia , in carcerem ab ephoris coniicit. Licet enim hoc epho ris in rege agere Mox deinde per quosda quos corruperat exivit exhibuit; in iudicisssese insimulare uoletitibus. Et signu quide euidens nullum Spartiatae habebant, nesinimici,neq; ciuitas omis, quo stantes libere multarent uirum uti; tum regq generis, tum impraesentiast praeditu dignitate. Nam regis Plistarchi Leonidae fit adhue pueri tutelam patruus gesserat . Multum in suspicionis dabat uitae insolantia,et Barbarorum aemulatio ,ne illis se similem esse apud suos affectaret. Cuius cum alios actus sicubi te ges ais instituta transgrestus esset considerabrumi, tum P aliquando tantum sibi tribuisisset,ut in tripode,quem apud Delphos Graeci ex Medorum manub is primitias csiseis
crauerant priuatim hoc elegum carmen inscriberet: Postu Graecorum duxagmina Medica fudit, Phoebo Pausanias haec monumenta dedit. Quod carme Lacedaemonii protinus e tripode deleverunt, scripserunti ciuitates no miliatim quaecuns simul Barbarum euerterunt. Hoc quod Prusiatuae crimini dabas quod in ipso reatu uel multo magis abhorrere a mente horninis rei uidebatur Quippe audiebant quiddam eum agitare cum seruis,plout Nerat. Spondebat enim illis et liabertatem es ciuitatem, si secum insurgete di omnia exequi uellent. Uerum ne sic qui, rum rure tutu dem nee seruorum indiciis fas esse ducebant noui quicquam in eum statuet e, urentes
quo consueuerant more erga seipsos, ne celeres essent ad aliquid de usro Spartiata, q tinemendabile sit sine indubitatis indiciis decernendum.Priusquam hoc fieret,quidame ut fertur qui postremas ad regem scriptas epistolas erat ad Artabaetum perlaturus, fluit uis Argilius, y aliquando ipsius amasius idem illi fidelissimus, ad eos indicium deo eui . ullii simius ex quadam animi cogitatione, quod nemo prorsus rediret superiorum et mi untionet assimulatoq; sigillo, ne sit deceptus estet opinione,aut si quid ille rescribi postularet,agnosceret, soluit epistolas, in quibus prout suspie:ibati ii ad aliquid tale mitte ahatur inuetaitcs scriptum ut ipse occideretur. His literis per hunc ostensis, cphori u hementius illi quidem crediderunt,suis tamen auribus ipsum Pausaniam audire uoIuerunt,hoehominis machinamento, ut specie supplicis ad Taenarum ueniret, construs Iatibvio duplici sepe discluso, quosdam ex ephoris abscondit. Quo cum ad Ilo, minem Pausianias uenisset, causam cs obsecrationis sciscitaretur, plane omnia cognosuerunt et illo tum incusante quae de se scripta essent. tum referente singula dc se, quem, nunquam ministeriis quae ad regem pertinerent adhibitum uoluisset, tamen hoc ho nore prae caeteris dignum putauerit, ut quemadmodum priores ministri, periret: dc isto haeeipsa confitente di impraesentiarum non sinente inisci, sed fidem per ipsum te/plum dante futurae salutis, orante ut quelocissime pergeret ne quae agenda essent inis pediret. Haec cum diIigenter audistent ephori, abierunt, pIanem rein compertam haaraiis. ibi, tu bentes,comprehendendum Pausaniam in urbe curauerunt Qui cum iani comprehe itaues eis re dendus esset, conspeeio in uia unius ephororum uultu i fertur intellexisse qua pratia hetidi. ueniret, alteriusfid tacito nutu ob beneuolentiam significantis, in templum Palladis Chalcidoniae se proripuisse cursum caeteros praeuenisse.Frat aut in uicillo tanti,in cusius aedicuIam ingressus ne sub dio agens affligeretur quieuit. Statimq qui inseque hastur affuerunt Tum denudato ted o aediculae, obsti usis 3 ranuis illum intus agente de interius reductum custodientes atq; obsidentes,samempugnauerunt.Fum cuPaupate iste turus alam esset prout se habebat i aedicula ubi cognouersit, e fano eductit adhuc spiriritu. te,qui eductus continuo expirauit Eunde in fossatucin noxii soleo deiecturi erat.
48쪽
postea uisum alicui in propiquo defodere. Sed deus qui est apud Delphos, oraculum Postea reddidit Lacedaemolitis, sepulchrsi M tranfferrent ubi discessisset. Et nunc situs
est ante laniim,ut lapides literis incisii declarant. Ac tanquam piaculsi admisissent, duo Pro uno corpora Palladi Chalcidoniae redderet,quod&feceriit duabus ex aere statuis Pro Pausania consecratis. Athenienses igitur tanquam deus quoq; piaculu iudicasset, uicissim exigerunt a Lacedaemoniis illud amoueri. At illi in istis ad Athenienses legatis Themistoclem eius letia cuius Pausaniam proditionis,insimulat, i, cum Medo senaserit,ut compererunt ex factis circa Pausaniam probationi , postulat 3 eisdem euin as h ei supplichs. Isti fidem uel bis habentes cerat autem Themistocles extorris apud Ar nos uitam agens, per caeteram Peloponnesum commeare solitusomittunt una cum Laeedaemoniis ad illum simul persequendum, paratis quosdam cum mandatis, ut dura cerent ubicunque eum adipiscerentur Themistocles rem praesentiens, ex Peloponnest Them l bellata in Corcyram,quo de populo bene meritus erat, profugit. Illis uereri se dicentibus, profugium. tanquam Lacedaemonios Athenienses* si eum tenerent hostes habituris,deduistus ab eis est in oppositam continentem & persequentibus qs quibus hoc mandatum erat,ad rumorem,quanam iret compulsus est prae incerto consilii ad Admetum Molostarum Admetur Mo. regem,non sibi beneuolfi,diuertere,tunc forte domo absente sed ab uxore eius eui sup iosorum T. Plicem se praebuerat,edoctus,ut eorum sumpto filio apud lares sederet, non ita multo
post reuerso Admeto ost sedit quis estet, nec siquid ipse illi Athenientum supplici contra dixisset aequu esse celaret sumerepoenas depfugo. Seemnue multo imbeeilliore abiI Admeti iraelo laedi,u ille tune fuisset,cii laesus e: et gnosum esse, pares a parib. expetere ultione. Axterea se quide illi pro comodo quodam,non pro salute laboranti fuisse aduersatu, is in mi milia oel, ruero si iis q persequerens ec ob ea eam traderet homine,sultate arae priuatus .His audi uisisti hestis Admetus eum cli suo filio utiliu tenes sedebat erexit: Est em hoc maxim si suppli scandi genus, nec Lacedaemoniis Atheniesibusq; multa memorantibus tradidit,sed di misit uolente ad rege pilere itinere pedestri ad alte3d mare usq; Pydnam,quae erat Alexandri. Ibi nauigiu na ct ' qd in Ioniam iter habebat, eo constes, tepestate delat' est in exercitum Atheniesem,qui Naxui obsidebat,ac territus,gubernatori aperit qs esset, Naignotus iis qui in naui erat quods fugeret: et nisi igna seruet, ait se dictuP a ich,
Pecunia,psuasoremedisi esse ut nemo ante confectam nauigatione navim exeat. si a fiquiescat, digna se ei am redditu M. Atres ita fecit gubernator Nefi die ac nocte in fata supra exercitum stetisset postea Ephesum tenuit, que Themistocles liberali pecunia Psecutus est Veneriit ethei postmodu et Athenis ab amicis N Argo et superauerat. Et eu quoda maritimorume Persas, in mediterranea plactus, i fas ad Artaxerxe dedit Xerxis filium nuper regnare incipiente in hanc sentetiam: Themistocles ad te uento,q dos Themistitisinum quide uestramus eo prohibui multas inferre Graeciae calamitates quo ad patre ad Artaxerxatuum nos inuadentem coactus tam propulsare. Sed multo plura bona eotuli, postquar epistit mihi integro fuit. Et im quod in periculo positus iterum reuersus est, hoc mihi beneficium debet.Scripserat autem ex Salamiste Themistocles illi ut occuparet reditum, &pontium quam tunc falso futuram propter eum simulauerat solutione.Et nuc magno tibi emolumeto futurus adsum,psequetibus me Graecis, ut tibi amieum. Constitui aute annum hic subsidere ut ea tibi demonstrem, quorum gratia uenio. Rex admiraotus cut aiunio illius propolitum ita agere iussit. Hic intra annum quo moratus e, quicquid disci potuit & linguae de conlaetudinis Persicae didicit. Exactoque anno ad rege
se contulit,effectus que est apud eum magnus, d quantus nemo unquam Graecoria,
tum propter pristinam hominis dignitatem, tum propter spem quam proponebat ei Graeciam subiiciendi, maxime que quod specimen sui dabat,ut solers uideretur. Fuit nanque Themistocles qui uim ingenii sui uaesidissime significaret, & in hoc musto mar Thmist clusis quam quiuis asius admiratione dignus, natura solers, neque praecedente ulla, nera pfomum
que antecedente doctrina, ad subitos casus praesentissimi consilii . futurorum optimus
49쪽
M BELLI PELOPONNEgIA cisseruisque conseistor, rum quae inter manus haberet,etinax administrator, quorum esset inexpertus ab 's csimode iudicandis,non a Iimusrin rebus adhuc ambigius, quid melius peius ue foret praecipue prouidensi denique in omnibus dicendis, tum naturae beneficio tum consis In celeritate praestantissimus,lila eorum quae oporteret expIicator extitit. Morbo autem correptus uita defunctus est. Quidam aiunt eum spote etiam ueneno decessisse,desperantem posse praestare quae regi spopolidisset. Itaque monumen tum eius apud Magnesiam Asiae in foro ostenditur. Nam huic regioni praefuit a rege sibi datae Magnesiae quidem ob panem,quae quotannis quinquagena pendebat tale natalampsaco autem ob uinum putabatur enim tunc ea uini hubertate praestare, Myunti uero propter obsonium. Ossa eius dicuntur a propinquis domum reportata ipsius
iussu clamo Atheniensibus in Attica fuisse humata. Neque em fas erat proditionis reaum sepeliri. Hunc exitum habuerunt Pausanias Lacedaemonius di Themistocles Atheniensis,apud suos uterque Graecorum nobilissimi. Lacedaemonii cum in prima legatione ista iussissent,inuicemo iussi essent de piaculis tollendis, iterum aditis Atheniensibus iubet restitui Potida alas,& Aeginam suis lini uiuere regibus, de super omnia negant apertissinae belIum fore si decretum de Megarensibus illi reuocent,quo Megabrensibus interdictum erat portibus in Atheniensium ditione,et soro in Attica. Athenienses cum in caeteris, tum uero in decreto reuocando non parendum esse censuerunt, dantes crimini Megarensibus,quod exercerent sacrum solum Scindefinitum, quodq;Leeatitare fugitiuos receptarent. AdeItremum uenerunt Lacedaemone legati Ramphius Male i
oniorum sippus & Agesiandrus,nihil b ex consuetis dixerunt,nisi haec: Lacedaemon , pacem uoslunt esse,suerit autem si Graecos liberos dimittatis. Conuocato concilio Athenienses, laeta. in medium consulendi potestate, uisum est semel de omnibus respondendum. Et alii multi procedentes in utranque partem disserebant, uel oportere sumi beIlum, uel non oportere, nec illo decreto impediri pacem, sed esse reuocandum. Tum proces dens Pericles Xanthippi filius, uir ut illis temporibus,primus ac in dicendo agedo praestantissimus,liane sententiam dixit: oratio Periclis apud Athenienses. Tsi non me fallit uiri Athenienses,no eodem ardore bellum homines gerere, quo
'RMAinducuntur,sed ex eventis mutare sententiam, ego tamen semper in eadem Permaneo,non cedendi Peloponitensibus, uideoq; similia ac proxima iis, quae primus mihi esse consulenda aequutia esse existimatis eos qui ex uobis meae sententiae assentiet, si quid praeter communem opinionem aduersi contigerit,illic succurrere:li hoc non cotingat prudentiam sibi uendicare.Solent enim calamitates accidere non minus temerare,quam per hominum cogitationes.Eoque quoties aliquid inopinatum accidit,cdsuevimus incusare fortunam .Lacedaemonios cum antehac insidiatos fuisse nobis,tum udito nune insidiari palam est. Quippe qui ex conuetis ubi dicitur utrosi de rebus conatrouersis offerre inuicem, admittere iudicium, obtinentes quat tenebant laeti pipo'stularunt iudicium neq; nos dantes receperunt v, uidelicet beJ o malunt dilui crimis,u uerbis.Nee iam ad id postulandum,sed ad imperandum pstg sulit,iubentes ut a Post idaea decedamus, Aeginam liberam sinamus este,decretum in Megareses antiquem Hi postremi qui uenerunt pcipiunt ut Graecos suis Iegibus dimittamus. Ne quis tameuestrum de exigua re bellum fore arbitretur si decretum non antiq iatierimus de Meagarensiibus,quod illi maxime praetendunt,si antiquetur bellum non Sore,neu quide committatis,ut quasi exiguam ob rem be Ilum susceperitis. Nam hoc exiguum omnificotinet firmitatem,nostrae specimes sentetiae:quod si illis coiicesteritis protinus aIiud aliud maius imperabitur,tanu ad obsequedum metu adactis. At si semel eis acriter abflimeritis redditis illos faciliores adloquedum ex aequo uobiscu. Atq; hoc reputate uos his aut obtemperandum illis antes aliquid cladis accipiatis aut quod mihi satius itide
tur,rellandum,nullo seu magno seu paruo Praetextu cedetibus, nec cu metii quae acquvimus possessuris. Nam simili rone possent merito Proximis ubusci eande seruitutem
50쪽
indicere ante iudicium,sive grauissima siue leuissima eorum imperata Si uero bellum extiterit saluis suis utrius; partis uiribus,cur non peiore conditione futuri simus e Cognoscite ergo sigillatim omnia audientes.Iam primum Peloponnenses operarii homines sunt pecuniam ne o publice nessi priuatim habentes. Deinde beIlorum diutinorumaritimorum imperiti,quia exiguum prae inopia in medium conferunt.Ato huiuscemodi homines non sepe aut naues implere postunt, aut pedestres exercitus emittere, quod ab re familiari sunt ablatura pariter et absumentes Adde si mari intercludantur, cum bella magis sustineant facultates di copiae quam uioleritae collationes,operarii homines promptiores sunt ad bellandum corporibus quam pecuniis,pro certo habentes illa quidem e periculis euasura: has autem quo minus ante finem belli erogent no pos se recusare, praesertim si diuturnius opinione sua cui credibile est uerit bellum. Nam Peloponnenses di socii in uno quidem praelio pares fuerunt omnibus Graecis, in bello impares,iis qui essent instructiores,quia non uno concilio utentes,extempIo quod agedum est,ac repente peragunt,e cum in suffragiis dandis sint omnes aequales, gente dispares,suo quisl commodo uacant, ex quo nihil profecti effici sueuit, aliis puniri queapiam maxime uolantibus,alus absuini rem domesticam maxime noletibus. Et cum in concilium cunctanter coeant breui momento de rebus communibus deliberant, macliore temporis parte rem familiarem administrant, nemine opinante rempublicam sua
unius negligentia Iaedi sed pro se cuipiam alteri curae fore ista prospicere. Hoc cum singuli opinentur,latet eos commune bonum ab omnibus perdi. At quoties his rebus seuedulam curam adhibere uolunt,id facere prohibetur pecuniarum penuria,cum in bela si tempora hoc dum fiat non expectent. Neq; est quod uallo murali illoM aut classe terreamur. Nam muro quidem urbem quata haec est uallare,uel in pacato arduum fit,ne dum in hostico tametsi non minus & nobis licet uicissim muros extruere in illorum solo Quod fi muro illi praesidium imposuerit nocebis quidem nobis,tum excursionibus in aliquam partem agri,tum hominum ad illos transsagiis,non tame sufficient ad nos prohibendos,quin in suam terra transgressi illic aedificemus,et quo gne antecellemus, classe nos defendamus, et certe ex usu rei naualis plus perritiae habemus ad pugnam terrestrem, quam ipsi ex usu militiae terrestris ad pugnam naualem. Nee faeiseu illi e
nauticae gnaros euadere:nam cum nos a bello Medico id exercetes,non tamen cito cos secuti sismus,quo tandem modo uiri telluris,non maris cultores,& sterea assidue classis incursionibus in hoc assueseere prohibendi,conficiant quippiam alicurus mometientiu aduersus paucorum impetum quamuis imperiti,tamen freti sua multitudine periculum fortasse capesserent, aduersus multas undiae ingruentes id facere supersedebui,
ac ipsa desuetudine imperitiores futuri, dr(qtuod consequens esto inertiores.Genus aristis est,ut quidlibet aliud res nautica,nec quae temporum succisiuis contingat, fieri potibus in qua exercenda nihil succisivi temporis relinquatur. Quod si amota Olympiaco irum aut e Delphis peci ita,mlicitent maiore mercede nautas peregrinos,a nobis conductos,id uero aegre facerent,etia si ipsi neue hostes nobis essent, di cu suis incolis nauis garent. Nunc autem hostes simus, quods ualidissimum est, gubernatores habemus nostros populares,alios administros,&plures di meliores quam resiqua omis inae scia. Neg quisquam hoc in animum inducat periculum subesse, ne nostri mercenarii milites hine ad illos transfugiant minore eum spe utpote ob maius quide stipendium,
sed ad paucos dies.Et haec sunt di his similia quae mihi de Peloponensibus uidens diceda,ista de nobis nos eo*e quae illis obiicimus immula es, ct alia egregia habere, quae illi non habet Qui si nostram terra inuaserint,nos illobe uicissim cs classe inuademus, non ex aequo latura iactura,nobis parte Peloponnest uastantib. et illis Oim Attica, qui noalia supest illis regio bello libera ut nobis qui multii praeterea terrae N insulis N in cotinete obtinemus. Magna em res est maris impertu . In quo aiaduertite: Si em insta Iani in aliquo essemus, essemus inexpugnabiles. Cui rei nunc animo proxime accedentes,