장음표시 사용
11쪽
Xat vulnus muniendii erit, propterea quod flava terra cauliculos exurat, Sc ob id inepta sit. Surculos finiente Luna, uel silente, decem aut paulo plures dies ante insitionciri
accipiendos iubent,rac operto uase ita muniendos, ne qua eXpirccatura quos portebit, dum cliguntur, adhuc occlusos noue-laiscere, insitosque ad germina; ionem properare: quare decem ante dicbus, aut plus
culis, ut diximus, qui insitioni destinabu-tur uellendi crunt. Sed docenda est ratio cur statim cruti non sint inserendi: quippe si feruens adhuc, turgensque surculus in capaccinis destinatam rimam immittatur, necessum est quippiam cius cmarcescere, antequam in unum coalescat corpus fungosamque laxitatem inter lignum xci iens,& hospitem surculum intercedere: aut sit mauis, laxationem fieri inter immissum δίsuscipiens lignum : in cuius rimas hiantes subiens aer, prorsus in unitatem coire non patitur. Quod si dies aliquot uase prius includantur, facesset omnis iniuriae suspitio: Neque uinculorum laxans mollities infestabit, neque inspirans aer officiet, sed breui tempore comprehendet. Surculi aquilonio flatu ruenteno sunt infercndi, quin potius
12쪽
tius austro spirante quoniam ut imber insitionibus in trunco prodest, ita his que sub
cortice sunt nocet. In trunco ad aequinoctium usque Autumni optime fieri potest. In cortice usque ad Brumam,ri post fauo ni flatus qui septima Februari die spirare incipiunt usque ad solstitium . Sunt qui
insitionem optimam in trunco praedicent, post Canis ortum rursumque aestate post extinctos Caniculae feruores . Si surculi a longinquis tractibus defcrantur, infixi luto, uas diligenter oblito, ne uentum sentiant, optime asportantur. Hactenus Florentinus in suis corgicis graecis. De insitione quae si per inoculationem, seu in plastrationem , ex graecis Di
dymi Georgicis Cap. II. DIDUM V inoculationem , qua
enophthalmista dici solet, ante solstitium aestiuum opportune fieri tradit qua uis circiter vernum aequinoctiia, cum germinatione turgentarbores, semis grauidae gestiunt, die tranquillo,, si1- lente coelo, a sec5mode auspicatam fuisse memorat Verum, qua in oculatur arbor, nodis & agnascenti sobole, comaque debet
13쪽
purgari ac liberari ,relictis uberioribus, nitidioribusq; surculis qui huic insitioni destinatur Foecuda arboris ex anniculo germine immaculatum Sc selectum oculum, seu gemmam, asci siccre conuenit S circitras acie scalpri diligenter cortice, cu caudici in alterius uestigium imprimere. Pu-Tum autem corticem, erugatum, nec ulla
sui parte cicatricosum secare exacte decet, ac lignum integrum Se inuiolatu seruari: hoc enim perquam necessarium habetur. Foeliciter cedit, si recepta hoc hospitio gema, in alterius sedem incidat: nam ita dubio procul comprehendit Citra quoque gemmam uel oculum in pullulatione , altera caudicis parte insitioncm moliri nihil iactat. Caetertim cortices crassitudine pares esse debent: ibi coaluerunt,amputanduquod supra compagem prominet, ne eo loci feratur alimentum , a coalitu succus auocetur . Dum surculi tria monstrabunt folia, uincula sunt resoluenda. Ego uero,
inquit Didymus, sepenumero non ipsum oculum ex anniculo germine acceptum, per seipsum insevi,sed relicto oculo in germine illaeso, a tergo gemmς corticem delibravi S lignum instar scriptori calami scalpens
14쪽
DE ARBORUM INsITIONE. scalpens, cum ligno quod remansit, in uestigium uel lacunam impressi, generosioresque arbores mihi comparaui. Porro si sinisti e ramorum partes inoculationem suscepcrint, suos partus cum si aenore liberaliter rcfundent. Hactenus Didymus in
suis Georgica disciplinae Institutionibus graecis, ex quibus haec acceptat translata
Particularia de Insitione ex Diophane Graeco rerum agri interprete. Cap. III. FIcu moro platano recte inseritur: Mortis castaneae, fago , malo , pyros lucstri, terebintho,ulmo, albae populo quo coniugio cadida nascuntur mora Pyrus inseritur punicae malo, cotoneae, moro, amygdalo, crebintho . Si pyri surculi moro figantur, rubra creabunt pyra. Malus inseritur omni pyrastri generi: eadem cotone foecundata coitu poma dabit, quae Graeci melimela nominant similiter &pruno sociatur sed inito platanico sortio, rubra mala proueniunt. Nux in arbutum solam inseri uoluit, caeterarum fere societatem horrens Punica falici inserun-
15쪽
mygdalo . Damascen sylvestri pyro cuiuscunque generis adhaec cotonea ,sic malo Castanea uariis arborti adulteriis gau- dct, ut fagi de roboris Cerasus nec perfici, nec tercbinthi respuit hospitium nec contra, cerasi terebinthus S persicus Cotonea
Oxyacanthae consortium non aspernatur.
Myrtus salici inseritur . Praecocium damasceno&amygdalo Citria malus cum tenui libro uestiatur, uix subtercutem recipit aduenam surculo quin potitis in nutritio parentis sinu alitur post coalitum emarcescit. Loquor autem de fructu, inquit Diophanes , qui ubi arbor comprehenderit, citro malum appellatur. Si tamen quis citrium moro in seuerit, rubra ferct poma. Cotonea caprificus, arboris cuiusque cosortium incunt, nec ulli surculo denegant hospitiis. Citriam malum in punica trunco fixam ali Didymus in Georgicis scriptum reliquit Florentinus insitam ceraso
Uitem ullas Vere promittit ferre eandemq;
oleae mapactam fructum promere, qui de utriusq; parentis adoption clarostaphylus
dicitur. Odorata pyra, myrapia nuncupata, qua inoptime in malis comprehendui.
16쪽
quod linum, inquit Diophanes, Xperientia magistra didici. Hactenus Graeci rerum agri interpretcs de insitione Vonio ad Latinos qui de ea post illos scripserunt, ut sua unum quemque tulit aetas ct ordo. Dc arborum generatione & in stione
caeli l . . corgicon Virgilij.
P incipio arboribus uaria est natura creandis.
Namque aliae nullis hominum cogentibus,ipsa Sponte sua ueniunt, camp6sque,& sumina late urua tenent ut molle siler, lent que genistae, Populus, glauca canentia fronde salicta. Pars autem posito surgunt de semine, ut altae, Castaneae,nemorumque Ioui quae maxima frondet I sculus atque habitae Graiis oracula quercus. Pullulat ab radice altis densissima sylva: Vt cerasiis, ulmisque etiam Parnassia laurus Parua sub ingenti matris se subiicit umbra. Hos natura modo primum dedit his genus omne
Sylvarum, fruticumque uiret, nemorumque facrorum.
Sunt alii quos ipse uia sibi reperit usus: Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum Deposuit sulcis hic stirpes obivit artio, Qtiadrifidasque sudes,& acuto robore uallos. 5yluarumque aliet pressos propaginis arcus Expectant: uiua sua plantaria terra. Nil adicis egem aliae summiimque putator Haud dubitat terra: rcferens mandare cacumen. Quin caudicibus sectis mirabile dictu Traditur e sicco radix oleagina ligno. I saepe alterius ramos impune videmus Verteie in alterius mittatamque insita mala Ferte pyium:&prunis lapidos a rubescere corna.
17쪽
Quare agite, o proprios generatim discite cultus Agricolae,fructus lite seros mollite colendo.
Sponte sua quae se tollunt in luminis auras, Infoecunda quidem, scd laeta fortia surgunt: Quippe solo natura subest tamen haec quoque si quit
Inierat,aut scrobibus mandet mutata subactis, Exuerint siluestrem animum,cultuque frequenti In quascunque uoces atteis,haud tarda sequentur.
'ecnon .sterilis quae stirpibus exit ab imisH c faciet, uacuos si sit digesta per agros.
Nunc ait frondes,& rami matris opacant, Ciescentique adimunt foetus, uri inique ferentem. Iam quae seminibus iactis se sustulit arbos Tarda uenit, seris factura nepotibus umbram: Pomaque degenerant succos oblita priores: It turpes avibus praedam fert uva racemos: Cogendae in sulcum,ac multa mercede domandae. Sed truncis oleae melius, propagine uites Respondent: solido Paphiae de robore myrtus: Plantis Mura coryli nascuntur,4 ingens
Fraxinus,Hercule que arbos umbrosa coronae,
Chaoniique patris glandes: etiam ardua palma Nascitur,& casus abies uisura marinos. Inseritur uero ex foetu nucis arbutus horrida. It steriles platani malos gessere ualenteis: Castaneae fagos ornusque incanuit albo Flore pyri glandemque sues fregere sub ulmis. Nec modus inserere, atque ocul os imponere simplex: Nam quae se medio trudunt de cortice gemmae, Et tenues rumpunt tunicas: angustus in ipso Fit noto sinus: huc aliena ex arbore germen Includunt udoque docent inolescere libro. Aut rursum cnodes trunci resecantur,4 alte Finditur in solidum cuneis via: deinde feraces Plantae immittunt 1r: nec longum tempus, ingςns Exiit ad c tum ramis sorticibus arbos: Miraturque nouas frondeis,4 non sua poma.
18쪽
Hachcnus diuintis poeta Virgilius de arborum diuision ita eas quinatura gignu-tur, qua arrificio. Priorem modum perspicu c explicat posteriorem, obscure Noscae Plinio utrunq; postea facilem ac familiarem tibi reddemus. Postremo insitione
exemplis aliquot persequitur c illustrat, cum duabus citis sororibus quae in foliatio seu emphyllismus,&emplastratio uel inoculatio seu enophthalmismus tam Latinis quam Graecis agricolis dici solent, δίcortice nituntur. Sed hic Virgili; interpretem non agimus. Pergo itaque ad reliquos
qui de insitione plenius ac claritis post Vi gilium scripserunt. De insitione ex Iunio Columclla. Cap. V.
Mi is surculus omni arbori inscri
potes , si non est ei, cui inseritur, cortice dissimilis . Si uero etiam similem fructum, codem tempore adfert, sine scrupulo egregie inscritur Tria genexa porro insitionum antiqui tradiderunt. Vnum, quo resecta, fissa arbor, resectos
surculos accipit Alterum, quo resecta inter librum S materiam, semina admittit:
19쪽
quae utraque generauerni temporis sunt. Tcrtium, quo ipsas gemmas cum exiguo cortice, in partem sui delibratam recipit: agricolae emplastrationem uocant: uel, ut quidam, inoculationem. Hoc genus insitionis aestiuo tempore optime usurpatur: quarum insitionum rationem cum tradiderimus, a nobis quoque repertam aliam docebimus. Omnes arbores simul atque gemmas agere coeperint, Luna crcscente inserito ilitiam autem circa aequinoctiii uernum, usque in idus Aprilis. Ex qua arbore inserere uoles,. surculos ad insitionem sumpturus cs, uideto ut sit tenera dc ferax, nodisque crebris , cum primum germina tumebunt, de ramulis anniculis, qui Solis ortum spectabunt, desintegri erunt,cos legito, crassitudine digiti minimi surculi sitiat bifurci uel trifurci . Arbore quam
inserere uoles, serra diligenter exsecato, ea parte qua maxime nitida S sine cicatricecst dabisque operam ne libria haedas. Cum
deinde truncum recideris, acuto ferrametoplagam leuato moX cuneum tenue ferreum uel osseum inter corticem c materiam nec minus digitos tres, sed considerate demittito, ne laedas aut rumpas cortice.
20쪽
D ARBORUM INSITIONE. Postea surculos quos inserere uoles, falce acuta ex una parte deradito tantum, quantum spath cuneus demissus dabit: atque ita ne medullas, neue alterius partis corticem laedas Vbi surculos paratos habueris, cu- saeu uellito,statimque surculos in ea foramina, quae cuneo adacto inter cortice 3 materiam feceris, demittito. Ea aute fine qua
adraseris: surculos sic inserito, ut semipede nec amplius de arbore extent deinde in uiacu supra imponito, desita ligato ne pluuia dilabatur . Quos datamen magis delectat
intriaco arboris locu seminibus serra facere, insectas' parteis tenui scalpello leuare, atq; ita surculos aptare. In una arbore duos aut tres ramulos figito, dii ne min' quaternu digitoria inter eos sit spatiu Pro arboris magnitudine, ct corticis bonitate lis facito. Cu omnes surculos quos arbor patietur demiseris, libro ulmi, uel uimine arbore astringit, postea paleato luto bene subacto oblinito tota plaga dc spatiu quod est
inter surculos,usq; bit duobus digitis insita extent. Supra locu muscu imponito, δίita alligato ne pluuia dilabatur. Si pusilla arbore inserere uoles, imam abscindito, ita ut sesquipede e terra extet & cum deinde