De hortensium arborum insitione opusculum / Antonii Mizaldi Monluciani studio et diligentia concinnatum. Eiusdem Dendranatome, hoc est partiũ corporis arborei explicatio brevis; ubi de earundem nutritione

발행: 1560년

분량: 62페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

praecideris, plaga diligente leuato, S me diu truncti acuto scalpello permodice finditorita ut fissura digitorum triti sit in ea: postea cuneum,quo diducatur, inscrito: Asircu los ex utraq; parte derasos demittito: sic ut librii seminis, libro arboris aequalem facias. Cum surculos diligenter aptaueris, cuneu eximito, SC arbore, ut supra dixi, iligato: deinde terra circa arbore adaggerato, usq; ad ipsum insitum ea res amento dc calore maxime tuebitur. Hoc tertium genus

insitionis cum sit subtilissimum non omni generi arbor i idoneu est sed fere recipitit talem insitione quae humidu, succosum l& ualidum librii habent, sicut ficus. Nam S lactis plurimum mittit,vi cortice robustum habet optime itaque ea inseritur tali ratione. Ex qua arbore inserere uoles, inca nouellosoc nitidos ramos eligito, in iiDdcinq; obseruato gemmam quς bene apparebit, certamq; spem germinis habebit ea duobus digitis quadratis circusignato, ut gemma media sit, ita acuto scalpello circuncidito, delibratoque diligenter ne gema laedas. Post ea item alterius arboris qua emplastraturus es, nitidissimum ramum eligito,&eiusdem spati corticem circuncidito,

22쪽

D ARBORUM INSITIONE. iacidito. materia delibrato deinde in catin parte inritiam nudaveris,praeparatum emplastrum incit gemmam,aptato ita ut alteri delibratae parti conueniat. Vbi ita haec fe-ccris, circa, gemmam bene alligato, caue-toq; ne laedas ipsum germe mox comissuras δί uincula luto oblinito spatio relicto, ut gema libera, iuculo non urgeatur: libere germinet Arboris autem insitae sobolemo ranaos superiores prccidito nequid sit quo possit succus euocari, aut ne cui magis insito seruiat post X XI diem solvito emplastru :& hoc genere tia optime inseritur olea. Quartum illud genus insitionis iam docuimus cum de uitibus disputauimus itaque superuacuum est hoc locorcpctere traditam rationem terebrationis Sed cum antiqui negauerint posse omnEgonus surculoru in omnem arbore inseri, δίilla quasi initione qua nos paulo ante usi sumus, ueluti quandam quasi legem an

Xerint, eos tantum surculos posse coalescere qui sint cortice ac libro de fructu cosmiles iis arboribus quibus inseruntur existimavimus errore huius opinionis discutie- dum tradendamq; posteris rationem qua possit omne genus surculi omni generi ar-

23쪽

botis inseri. Quod ne longiore exordio legentem fatigemus,unum quasi exemplum subiiciemus,quo possit omne genus surculi, omnibus arboribus inseri Scrobe quoquoversus pedum quatuor ab arbore olivet tam logesiodito, ut extremi rami olas posusint eam contingere: in scrobe deinde fici arbuscula deponit , diligentiamq; adhibeto ut robusta, nitida fiat. Post trienniuaut quinquennium, cum iam satis ampluincrementum ceperit, ramum oliva qui

uidebitur nitidissimus, deflecte, Mad crus arboris ficulnes religa atque ita amputatis

caeteri S ramuliS, ea tantum cacumina quae

inserere uoles, relinquito: tum arbore fici detruncato, plagamq; leuato, dc mediam cuneo findito cacumina deinde oliva sicuti matri cohaerent, ex utraq; parte abradito,&ita fissurae fici aptato, cuneumque eximito, S diligeter ramulos colligato ne qua ui reuellatur. Sic interposito triennio coalescct ficus u olea: tum demu quarto

anno cubene coierint, uelut propagines, ramulos olivς a matre resecabis. Hoc modo omne genus in omne arbore inscritur.

Hactenus Columella rerum agri interpres aeque facundus, ac diligens. De

24쪽

tsi s

DE ARBORUM INSITIONE.

De insition ex Plinio. Cap. I. SEmine inserere natura docuit raptim

auium fame deuorato , solidoque , calui tepore madido , cu foecundo stercoris medicamine in mollibus arboria lecticis abiecto,, uentis saepe translato in aliquas corticum rimas. Vnde uidimus enatam cerasum in filice: platanum in lauro, aurum in ceraso,& baccas simul discolores Tradunt&moncdulam semina in cauernarum thesauros condentem,cius rei prebuisse causas Hinc nata inoculatio su tori simili fistula aperiendi in arbore oculum cortice eXciso, semenque includendi. .eadem fistula sublatu ex alia. Inficis autem dc malis haec fuit inoculatio antiqua Virgiliana quaerit sinum in nodo gemmae e pulsi corticis, gemmamque e alia arbore includit: dc hactenus natura ipsa docuit. Insitionem autem casus magister alius, dc pene numerosior, ad hunc modum exposuit Agricola sedulus casam sepis munimento cingens, quo miniis putresceret sudes, limen ex hipdera subdidit at illς uiuaci morsu apprehensar, suam ex alieno fecere uitam, apparuitq; truncti esse pro terra.

25쪽

Auscinarergo serra aequaliter superficies: laevigatur falce truncus Ratio postea duplex Prima inter corticem S lignum in scrondi: tuncbat enim prisci truncum findere: mox inforare ausi medio, ipsique medullae calamum imprimebant, unum inserentes: neque enim plures capiebat medulla. Subtilior postea ratio uci sic nos adiecit, imortalitati corum d numero succurrere persuasa, trunco per media leniter fisso,cuncoque tenui fissuram custodiente, donec cuspidatim decisus descendat in rimam calamus . Multa in hoc seruanda Primum omnium quaenam arbor patiatur coitum tale S cuius arboris calamus. Vari quoque, dono iisdem in partibus succus om nibus subest Vitib', ficisque media sicciora, Me summa parte coceptus, ideo illinc surculi petuntur . Olci circa medias succus, inde, surculi cacumina sitiunt. Facillime coalescunt quibus eadem corticis natura , quaeque pariter florentia eiusde hora germinationem, succortinaque societatem habent. Reliqua obseruatione fissura

in nodo fiat rcpudiat quippe aduenam inhospitalis duritia ut in parte nitidissima, ne logior multo tribus digitis, ne obliqua,

26쪽

DE ARBORUM INsITIONE. ine translucens. Virgilius ex cacumine inseri vetat, certumq; est ab humeris arbortiorientem aestiuii spectantibus surculos pctendos, cferacibus,&ὸ germine nouello, nisi uetusta arbori inscrantur . ij enim robustiores esse cbet. Praeterea ut prςgnates, hoc est gemmatione turgentes, d qui parere illo sperauerint anno Bimi utriquo nec tenuiores digito medio. Insertitur aute&inuersi, cum id agitur ut minor altitudo in latitudine se fundat Ante omnia gemmantes nitere conueniet: nihil usquam ut .cerosum esse cicatricosum aut retorridia.

spei fauci mcdulla calami comissurae , si1

matre ligni, corticisque iungatur id enim satilis j foris cortici aequar . Calami exacutio medulla ne nudct tenui tamen fistula detegat, ut fastigatio qui descedat cuneo tribus no ampliore digitis quod facillime

contingit, tinctu aqua radetibus Calamus ad cortice usq; suu deprimatur. Ne luxetur dii deprimitur,neve cortex replicetur in rugas. Ideo lacrymates calamos inseri non oportet non, hercule, magis staridos quia illo modo labat humore nimio cortex: hoc uitali defectu nolumescit, neq; 5corporatur. Id etia religionis scruat, ut Luna cre-

iiij

27쪽

ANT MIZALDI OPUSCULUM scente calamus utraq; deprimatur manu ratioquin in hoc opere diis simul manus minus nitutur, necessario teperamento ualidius enim demissi,tardi scrut fortius durat contraria ex diuerso me hiscat nimiurima, laxeq; capiat, aut ne parsi dc Xprimat, aut compressum necet. Hoc maxime

praecauendii, ut pr ualide accipictis trunco in media fissura relinquatur. Quidam uestigio fissura falce in truncis facto , salice pr ligant marginem ipsum postea cunco figunt continente uinculo libertatem de hiscedi Quaedam in platario insita,eodem

die transferuntur. Si crassior truncus inseratur, inter corticem dignum inseri melius est, cuneo optime osseo, ne cortice rupatur laxato Cerasi libro dempto finduntur : hae sola:& post brumam inseruntur: depto libro habet ueluti lanuginem, quae si coprehendit insitum, putrefacit. incolumi cuneo adactu utilissime adstringitur In serere aptissimum quamproximu terrae, si patiatur nodorum truncique ratio. Eminere calami sex digitorum longitudine noamplius debet. Cato argillar, uel cretae arenam, inuinq; bubulum admisceri, atq;

ita usque ad lentorem subigi iubet, idque

inter

28쪽

D ARBORUM INSITIONE. ii

interponi, circuntini. Ex iis quae comentatus est facile apparet illa state inter lignu corticem, nec alio modo inserere solitos: aut ultra latitudinem duum digitorum calamos demittere Inseri autem praecipit pyra ac mala per ver despost solstitium diebus. L. post vindemia oleas aute& ficos

per Ver tantu, Luna sitiente, hoc est sacca. Praeterea post meridie, ac sine ueto austro Mirum inon contentus insitum muni Dse, ut dictu est S cespite ab imbre frigoribus' protexisse, ac mollibus bifidorti uiminum fascibus, lingua bubula herba id genus est,insuper obtegi iubet eamque illigari opertam stramentis. Nunc abunde arbitrantur paleato luto libros farcire, tuos digitos insito extante Verno inserentes te- pus urget incitantibus se gemmis, praeterquam in olea, cuius diutissime oculi parturiunt, minimumque succi habent sub cortice, qui nimius insitis nocet. Punicam uero&ficum quanquam alias sicca sint, re- crastinarem mime utile Pyrum uel floretem inserere licet, dolia Maium quoq; mensem protendere insitionem . Quod si longius asserantur pomorum calam i, rapo infixos optime custodire succum arbitratur:

29쪽

seruari inter duos imbrices iuxta riuos, uel piscinas, utrinque terra obstructos Empustri ratio & ipsa ex inoculationc nata uideri potest crasso autem maxime cortici c5- uenit, sicuta ficis. Ergo amputatis omnibus ramis, ne succum auocent, nitidissima in parte quaque praecipua cernatur hilaritas, exempta scutuli ita ne descendat ultra ferrumo cortici imprimitur ex alia cortex pax cum sui germinis mamma sic compage densata ut cicatrici locus non sit, δc statim fiat unitas, non humorem, non afflatum recipiens: nihilominus tamenihilo munire, Muinculo melius. Hoc genus no

pridem repertum uolunt qui nouis moribus fauent. Sed id etiam apud ueteres Grς-cos inuenitur, apud Catone, qui oleam fictimque sic inseri iussit mensura etiam praefinita ,secundum reliquam diligentiam suam cortices scalpro excidi quatuor digitorum longitudine trium latitudine: atque ita coagmetari, Milla sua intrita oblini eadem rationeri in malo. Quid huic generi miscuere fissuram in uitibus, exempta cortice tessella, surculo a latere plano adigendo . Tot modis insitam arborem uidimus iuxta Tiburtes Tutias, omni genere

30쪽

DE ARBORUM INSITIONE. 1 pomorum onustam, alio ramo nucibus, a

lio baccis, aliunde uite, ficis,pyris,punicis, malorumq; generibus sed huic breuis fuit

uita . Nec tamen omnem Xperimentis

assequi natura possitimus Capacissima insi

torum omnium dicitur platanus, postea robur: uerum utraque sapore corrumpunt. Quaedam omni genere inseruntur, ut ficus S punicae. Vitis non recipitemplastra, nec quibus tenuis ac caducus, rimosusque cortex neque inoculatione siccae ac humoris exigui Fertilissima omniuinoculatio, postea emplastratio sed utraq; infirmistima. Quae cortice nituntur tantu, uel leni aura

Ocyssime deplantatur. Inserere firmissimure foechidius quam serere. Hactenus Plin. De insitione, ex Palladio, maxime earuarborum quas libro. 3. Hortensium ex ordine descripsimus.

Caput VII.

lNςipi in quicquid uetexes scripsere coloni,

Sacraque priscorum uerba labore sequari Principio multas species industria solers Protulit, doctam iussit inire manum. Nam quaecunque uirens alienis frondibus arbos Comitur,liis discit credita serre modis. Aut noua discreto figuntur germina libro: Aut aliud summo robore fissa capit. Aut uirides oculos extremi gemma tumoris Accipitio lento stringitur uda sinu.

SEARCH

MENU NAVIGATION