De hortensium arborum insitione opusculum / Antonii Mizaldi Monluciani studio et diligentia concinnatum. Eiusdem Dendranatome, hoc est partiũ corporis arborei explicatio brevis; ubi de earundem nutritione

발행: 1560년

분량: 62페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

Arceat ut Soles, Rumire linis iram. Di facinus mirandumshqrenti e cortice,cortex ipse nouus uictum medius rapit:atque supernis Instillat ramis:quaeque in sua pabula traxit Isuriens alimenta, suo de fonte refusa ipse suis infundit alumnis, ipseri amicum Irrorat lac, it sensim in sua nomina uertat: Rambsque,frondes tre, eodem semina foetu: Ante quater nidum in tignis quam figat hirundo, Et quater extinct i renovet quam funera nati, Tantum ars ipsa alat,tantumque industria polletἱ It tantiim insitio foecundos adiuuat hortos: Cui fauet impatiens oci languentis egestas.

Hactenus Iovianus Pontanus, qui sub citriorum S lina oniorum insitione, quas- uis alias docto S erudito carmine per occasionem complexus est Vir sane admirabilis&summa laude dignus qui rem tam impeditam didissicilem, tam eleganti a mine facilem ac familiarem reddiderit: Insitionis ope Sc artificio multa ad stuporem usque miranda fieri. Caput .

MVlt sunt in numero illo rerum

mundi theatro, miraculi loco habita, quae uel fortuitus edidit casus, uel ingeniosa hominum Uinxit industria, comite labore, S experientia duce. Ex quo recte scripsisse mihi uidetur poeta,

Ipsa

52쪽

Ipsa nouas arteis,uaria experientia rerum,

Et labor ostendit miseris ustisque magister.

Causa cum plerosque lateat, illis tantum miraculi S stuporis ingerit, ut praeter naturam,talia uenire censeant Resea cum in aliis multis, tum in arborum insitionibus locum habere maxime solet. Quarum

ope cingenioso artificio fieri plo umque Uidemus, ut una arbor prodigioso spectaculo, diuersi generis uariique gustus, odo

alia ab uno codem trunco emergentia, prostrat ut oculis intuentium nihil admirabilius occurrere possit. Quod ut demostrem,ac exemplis, cum ueterum, tum recentiorum confirmem , producam oculatos testes duos. Plinium imprimis, uirum omni exceptione maiorem Vidimus, inquit, insitam arborem iuxta Tiburtes Tu lias, Omni genere pomorum onustam alio ramo nucibus, alio baccis , aliunde uite,

ficis, pyris, punicis malorumque generibus sed huic breuis fuit uita Producam praeteream Ioanncm Baptistam a porta Neapolitanum, lib. Tuae Magiae naturalis hunc in modum scribentem . nam, inquit, nouimus arbore delitias horti nu-

53쪽

ANT MIZALD OPUSCVLVM cupatam, crassitudinis& proceritatis non ingratae riuae praepingui, riguo dc super- foetante solo consita crat ut tum platae uigore, tum humi ubertate, insitis alimentusi appeditaret. Erat trifurcaci in uno ramo uua una, item alteram vinaccis uacua, discolorem dc medicatam gerens quarum altera soporem, altera alui deiectione moliebatur. Secundus ramus persicum adserebat, expersico, nuci persico interuallis

pluribus que distines um,absque ullo osse.

Quyd si cui inerat, nucleum dulcem uti amygdala dabat 3 nunc hominum, nunc animalium faciem mentiebatur pomum, diuersaque lineamenta demostrabat tius ceras exossa, acida,ac dulcia emittebat adhaec mala aurea. Corte floribus rosisque consitus erat: fructus' ipsi debitam magnitudinem superabant δc aliis dulciores ac odoratiores erant. Verno tepore cLflorescebat arbor, δί ultra debitum tempus suos foetus producebat, qui diu in arbore morabantur,ac continuae foecunditatis orbem toto anno ministrabant. Nam per quosdam gradus poma sibi succedebat,&soetur interpolabatur Brachia ponderibus inclinata procumbcbant denique sic coelum

54쪽

DE ARBORUM INSITIONE. 1ς coelum fauebari ut pulchriorem arborem non conspexerim . Hactenus ille, ex quo historiam tam rarod pulchrae arboris huc proferre uoluimus, ut intelligeres,

Qtrantum is ipsa latet, quantumq; industria pollet: Et uantum insitio foecunctos adiuuat laortos: Cui fauet impatiens oci labor, optimus amisCuiuscunque dator.

Haec sunt quae de insitionibus et Gnaecisac Latinis rerum agri doctoribus eximiis in presentiarii adserre possum. Quae si parum

accurate curata quis licet, curiosius si curabit, curam sibi procurabit S amicitiam

nostram sibi conciliabit. Finis opusculi Insitionum Ant. Migaldi studio 3 diligentia concinnati. Dig

55쪽

DEN DRANATO ME,

seu partium corporis arborei explicatio breuis ubi de carun- dena nutritione.

RAtio uerissimum esse nos docet, reruomnium parentem nihil fecisse frustra dedisseque rebus omnibus partes dimebra, quae illis ad ustina necessaria prς- uidebat. Sic arboribus radices, uelut fundamenta quaedam iecit ut iis quasi pedibus subsisterent ac firmarentur. Quibu Struncum superposuit, ceu quanda corporis staturam 8 habitum ramis'; quasi brachiis rursus illum diffudit atque ex his caules ac surculos elicuit, ueluti manus dis digitos: corumque alios fructu donauit, alios fronde sola uestiuit, ad protegendos tutandosq;

partus . Caeterum, his omnibus corticem,

ceu cutem quandam apposuit cui humor subest, qui sanguis intelligi lcbet, omnia

alens, vegetansoc sustinens unde etiam arboris caro coalcscit, cortici proxima: cui uenae insunt per caulesac surculos, ad solia usque perreptantes. In sunt de succis adipes, quia colore Alburnum uocantur mollis ac pessima pars arboreae carnis, nam facile putrescit.

56쪽

DEN DRANATO ME. 27

putrescit. Subtumentac carni glandia, perinde atque in corporibus humanis, quodacallo carnis in se conuoluto . Latet postremo medulla in singularu partita meditullio, ut in solidis animantiu partibus Morbos tam partiti istaru , quam uniuersi corporis arborei, initio libri terti nostr Hortensium historiae utcunque cxpedivimus, adhibitis remediis de auxiliis. De arborea

anatonae hactenus uenio ad nutritionem. Cum omne quod adolescit, augeturque,capcssat alimentum oportet, caloris attrahetis, S concoquentis beneficio illud suppeditari necessum cst Arbores itaque caloris

principium aliquod habere par est, quo radicibus alimentum ex nutritio terra sinu, ceu ab altricis uberibus, confectum fugant xhauriant. Nam terra perinde atq; uberetatuntur: ita ut radices proximo cillibatocius succo primum alantur dein residuum ad truncum desillius partes subministretur

ac transmeet, donec ad summum S ultimum surculum ac folium, transmissione S ministratione peruentumst. Naturali cnim ui ac facultate alimetum per medullam trunci, ceu per canalem, caecis quibusdam meatibus ad summum usque S extre-

57쪽

ANT. MIZAL DImum undiquaque distribuitur. Qii climperuenerit, ibi consistit atque absumitur: hinc multa in ramoria capitibus germina. usi si ueluti redundans ad crura radicibus uicina reflectatur&remigrct, multos ibide lolones edit Himore nutritio illuccouerso, S a partibus superiorib remisso. In quo laudare, admirari, ac sati Sucnerari ac suspiceren5 possum, Deiopi . a X. bonitatem inenarrabilem qui tantam radicibus4 his infixis capillamentis ac fibris

facultatem largitur, ut citra ullum auxilium, prodigiosam molem non dicam sustineant, sed assidua alimenti subministratione,etiam in arido plerunque coelo de solo, pluribus seculis atque aetatibus alant actam uberem ligni&fructuum copiam suppeditent, ut non solii in ad hominum usum multiplicem, uel centu annis, quod minimum es , sufficiat, quin imo plurimorum quoque animalium, uolucrum pabulum etiam producat. In quarem, ne per uarias arborum clas is nostra insolenter vagetur

oratio,Nucem arborem, aut Quercum de multis, pro exemplo, adfera. Quae in tantam altitudinem,ecisqueadeo uastam ana plitudinem ac molem quandoq; excrescit,

58쪽

DEN DRANATO ME. 18

ut sub ea, uel Achilles ipse cum toto Graecorum eXercitu castrametari possit. Quam uastitate&summe admirandam molem, fructuumque inexplicabilem copiam quis alit' quis immensum illud corpus sustineo quis radices fulcit ac firmat aduersus uiolentissimam uentorum rabiem, fulmina dc procellas' Vnus sane est IES SCHRISTUS: qui solus mirabilia facit quaecunque sunt in coelo, terra dc profundis abyssi.

ADMONITIO. Folio 7 pag.2. post uersum qui incipit,

Et turpes avibus,&c hoc omissum carmen repone, scilicet omnibus est labor impendendus,& omnes Cogendae in sulcum,&c.

SEARCH

MENU NAVIGATION