Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

461쪽

tibi , Seniores tuos, s dicent tibi

Nefas est Nefas enim est inniti prudentiae est Isti suae , seu humanae rationi, cujus in . . conditio est , propter peccatum primi Parentis , ad malum inclinare, viamque sensui, & concupiscentiae faventem aperire , ac proinde in vero, honestoque caecutire; eX quo fit, ut quod uni verum , alteri falsum; quod uni honestum, alteri inhone-ssum videatur . Verumenimvero, cum nihil ita hominis intersit, eique tam necesta. rium sit, ut est cognitio finis , suaeque felicitatis , ad quam omnis Vita ,

omnisque actio dirigenda sit ; ipsi tamen Philosophi Gentiles , veluti Acadumici, Cyrenaici, Eliaci, Megarici , Cynici , Εroitici, Stoici,

Peripatetici , qui omne fere stu. dium ad hanc inquisitionem contulerunt , cui taceam reliquos plebejos Philosophos, qui omnem se- Iicitatem sustulerunt) , ignorantiae tenebris Obvoluti , & excaecati ascopo isto, adeo in seliciter aberrarunt , ut Veterum Romanorum dOctissimus varro , teste Augustino,

462쪽

thacentas, octoginta, &octo dive sis de fine, summoque hominis bO- ἡ

no sententias collegerit ,' cum ta- summo homi. men ex tanto sententiarum nume' ripuoni, veiaro , non nisi unica possit esse vera . ritati collidi amplectenda , ea nempe , qua ' ' Platonici cum stio Platone , & Ρlωtino , in unione cum summo hono felicitatem locarunt. Plato enim in Phoedone , & Τheaeteto inquit, summum animae bonum esIe Dei

mi itudinem r nihil vero Sotis i Lus divini si s D , nisi quod ali

qua luminis ipsius infusione illustratur ; ct proinde summum animae honum in contemplatione Dei , sive in conjunctione ipsius mentis hu-l manae cum divino lumine collocatum . Hinc est , quod cum Platoideam, sive contemplationem sumis mi boni , summique pulchri felici tatem hominis sppellarit, id Aristin Aristolole; telem offendit , qui iccirco Platonem praeceptorem suum insecta- status 3tur D. , quasi quod per ideam honi nihil aliud intellexerit Plato, quam

463쪽

XIV.

quam notionem boni , ut Vocam transcendentis, A ideatis : cum p tius contemplationem boni per e sentiam , sive Dei ipsius intuitum a facie ad faciem conspectum desi- naverit, ut toto praesert im ipsus ibro sexto de Republica clatur intelligi. Cum itaque ingenii nostri caedcitas, eo major est , quo humana voluntas per peccatum corrupta 3 est ad malum proclivior ,' opterea nitendum quammaxime , ut in m rum distiplina , quae tota in humanis actibus dirigendis versatur ne tantillum quidem a sacris Scripturis , divina Τraditione, sacris. que Canonibus absimus . Quod sane cum ab ineunte decimo sexto seculo exacte observari desiverit axiuibusdam hominibus Dialecticae Potius, quam Canonum regulas se. ctantibus , & luxuriantibus ingeniis

vae nimium frena relaxantibus,' Ecclesiae disciplinam paulatim relaxari vidimus , quae facile pcdundata fuisset , nisi Christi Servatoris Noastri nunquam sponsae suae desectura

464쪽

ra adsistentia , Summi Hierarchae admoniti tantae licentiae suis Diplomatis occurrissent. Etenim adversus hanc opina tium garrulitatem , & corruptam Christianae Ethicae disciplinam e S cerdotibus, omnes fere hierarchici quo vii i prae. initurrexerunt: praecipue Vero eru- citi ili mi Galliarum Parochi mirum Christianae in iis in sesandis Fidei ardorem ostenis tore: ' iniuria

derunt ' nec obscure tota s. Beneis rexerunt

naventurae Sectatores , ac Congregationis oratorii Presbyteri, quam ab isthac male opinandi methodo alieni sint, passim quamplurima eOrum scripta ostenderunt . pauci Idmodum hoc aevo , quibus in sana libidine abreptis aures ad novitatem pruriunt , in hoe luto haerent ; quos ad istius libertatis opinandi patrocinium , summo Christianae Reipublicae malo, adhuc vires suas conferre non pudet. Hinc non aliud putandum est nos edocere velle Romanos Pontifices , dum quotidie laxarum opinionum 1etein undique fruticantem resecare

465쪽

satagunt , nisi ut estrenis illa luxu.riantium ingeniorum licentia, quae Chri 1lianas fruges pene corrupit,

omnino eradicetur.

Interim haec paucula , quibus quamplurima dicenda supersunt, dicta velim , non ut homines adigamus ad rigidiores doctrinas , sed ut medium eligere discamus inter opposita extrema , quod ut plurimum virtutis, & veritatis propria est sedes; non enim ignoramus , quod scuti noxia est laxior indulgentia, ita & immoderata in rebus Comri nud tibis scientiae austeritas ψ ut non imme- secus ac Scyl-rito cordati viri & praecipue Ca-:γhdi, seopu tholicorum Praesules , & quicunqueli declinanda. veram I heologiam, & eruditionem Ecclesiasticam non a limine salutarunt , ii omnes , extrema opinio-.num , quarum una saepe dicit malum honum, & salvat damnandum, altera bonum malum , & damnat

salvandum , quasi oppositos scopulos. Scyllae, & Charybdis declinanda,' doceant . Discerni enim vix potest

laxioris , & plus aequo rigiodioris Ethicae, utra plures in Infernum ani

466쪽

mas adigat. Quippe prima spatiosam illis aperit viam , quae Christo attestante , ducit ad perditionem . Secunda, utpote innixa imprudenti gelo Scribarum , & Ρharisaeorum, quos non semel ipsemet redarguit hominum Servator Iesus Christus ,

qui isgum suum suave esse dixis ,

s onus IeDe ; eamem animas urget ad aeternam damnationem duplici tramite , erroneae sellicet constientiae ob haesitationem culpabilem,& desperationis ex nimia dissicultate. Hinc sine prudentia, sine scien- rnaz I

tia plus nocerς, quam prodesse po-cet plurimu . test Zelus, non priUatis tantum fide- .libus, sed toti Reipuhlicae ipsi Christianae . Quare egregie S. Bernardus r Importabitis, inquit, obsque scientia es Eeius . Ibi ergo Des myns aemuIatio , ibi maxime diseretio es neeessaria , quae es ordinatis , cfaritatis . Semper quidem a Ius ob sque scien ta munus cincώπ , mn nusque utilis inBonitur, plerumquς gutem , s perniciosus valde sentia

467쪽

tur . Quo igitur aeius fervidior ἰae ves eventior spirit*r , profusorque eboritas , eo vigila'tiori opus scientia es, quae aetam supprimui, spiritum temperet i ordinet charata is

Et quid qumso non fecit in-mici Chri- eruditus zelus i Ex nimium perti-blic/ passa sit naci Zelo ad aequo rigidiorem cli-e iudi Ille sciplinam, Permultas haςresos ortum Ioii duxisse constat , quales fuero Encratitarum, Montanistarum , Cataphrygum , qui pro suis ultra modum rigidis observationibus immane bellum Ecclesiae indixerunt. Hinc . Novatus eadem tetrici spiritus rigiditate , subduxit Veniam semel lapsis, tolleret poenitentiam. Hinc Μanichaeus, ut Deum liberaret a constitione malorum, alterum mali induxit auctorem . Hinc Tertullianus praecollentis ingenii scriptor ob tetricum , di superbum spiritum , insulsissimi Montani factus discipulus;

secundas nuptias pari cum stupris Condamnatione criminatus fuit. Hinc Lucifer Calaritanus Epistopus nio mia inflexi animi severitatς , Per-

468쪽

niciosum, diuturnumque schisi na Antiochiae exsuscitavit in odium Me- ιletii laudatissimi Episcopi . Quare non minus diligenter perspici - mus Omrtet , quid juris, di liberatatis futurum iit ingeniis nostris in tanti momenti rebus , quam quid freni ; utrinque Peritati nocereptifumus , stite admodum inquit Ludovicus Muratorius cM , vel nimium , De nimis parum nobis friabuendo . Quo doctiores erimus, magisque in Dogmatica , se Po mica

I Beologia , atque in eruditione a liquo versati, eo cautius ac moderatius in furiis, ac opinionibus no- Cautius Instris procedamur. IUnorantia fine, mili acopi- inde Iuperbiss , Jupermi Vos part- cedendum . . ter , sic temerarios faciunt. Mediae

siana. Faciunt Vice eruditor, atque I feoAgos , Dere pers Hos , ac relui os . Sapienter itaque in suis Disticia is admonet S. Gregorius Na-

i Ludovicus Muratorius lib. II. cap. V L da

469쪽

'coli justriae rigidae , es in flexili , neque prudentiae versabili addictus e. Optima es in omnibur mode-xatio. Quippe rEs mo i in rebus, sunt certi denique s,

Quos ultra , citraque nescit con- ere resum. Illud itaque certum est , nos

numquam eX temeritate aberraturos, si longe abicctis turbuIentis rerum terrenarum assectibus , toti fuerimus sincerae veritatis amantes, atque in ejus contemplatione tanqualm in beatissimis Elysiis consist istamus. Vix enim negare possumus, ut vel ex Seneca , & Cicerone di-Ηumana scimus , quin humana Ratio semi- Σάεd ve- na quaedam contineat veri, di bori , & honi ni insita ab ipsa natura , quip ipsa natura, Pe ν& nullo docente , pueri sua '- st sentire male facta , pudore te stantur , & dolent se fuisse deceptos . Sed eleganter exprimit Lais

470쪽

ctantius in , eum ait i Dedit omnibus

Deus pro virin portione sapientiam rut ἐπ inaudita inves are possient, saudita perpendere. Unde merito Socrates apud Platonem in I heaeteto obstetricis ossicium agere se ajebat rquia Magis hi, vςri honique ideas, seu

Ut Iocuntur ΡΡ. notiones , nobis non sussiciunt; sed mentem suis concepti-hus natura quodammodo gravidam, velut ob tricante manu., ad parturiendum dumtaxat adjuvant. Denre e hu henduntur itaque, dilucideque hu- tmetvem,i iusinodi semina nobis arearent, Cum ii qui, i, ' attenta meditatio . excutit penetra- xlx

Iia Rationis , di ciub optimorum ti ' φhrorum, zorumque hominum consiliotudine utimur , qui illas Veri, honique notiones, jam sibi perspcctas in nobis excitant latentes . Et quoniam nusquam tuta veritas , nisi in ipsa veritate , excitatis in homine istis boni , verique seminibus prindorit plurimum ducem adhibuisse fidum , fac ram nempe Scripturam , . divinamque Traditionem, quae sunt