Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

61쪽

Auctoria ut ab hisce quidem insidiis Arei nostrae Malignorum periculum fuit. Verum enim vero , uti. b' . cum hae querelae non sint hujus loci,

herrare eum ad graviora studia transeamus, & in--g vidos dimittamus consumendos livorimo.Quisquis enim pro rebus maximis, ut scite admodum inquit Gravina,qua-optistim lis gloria literarum est, invidiam su- quisquo sibi bit hunc optimum sane nutes iniiss s pro storia consilium . Actem namqUe invidiae tuetur,eiei- dies obtundit, & vestigia livoris aenitas, invi- vum obliterate laudem vero doctri- π, ,elem nae posteritas alit, atque adeo ipsa dies 'nsiui conservat & tuetur aeternitas. Hinc Nuxvnς ' honam mentem , cum sortunae re Mens sana hus, utpote extra naturae fines ef-h ita,' susis, ac proinde perturbationum adominime com ministris, si ad rectam rationem re- -μβδ' vocemus , minime commutaverim: ad graviora igitur studia transeamus; nam,ut eleganter inquit Claudianus I.

Ipsa quidem virtus pretium IUG

. - ΡIaque iste Fortunae secura nitet , πω μ- stibus uuis Erigitur, putio' ve petit tiare stere Sulgi, Nil opis externae cupiens , HI. indiga Iaudis. Sed

62쪽

Sed ne in ingenuitatem peccedmus, haut me in Logicis novi aliquid dixisse, quam ingenio praestantes diserte tradidere , fatendum si enim id dixerim I e sane fefellcro ,' cum enim omnis literarum jam detectus sit orbis , ut ultra progredi videatur nefas ; cuncta enim nedum logicae artis , sed totius fundi literarii loca ita sunt a prioribus Occupata, ut jam inquirenti impensius materia desit, nullaque stapersit res, quae a majoribus indicta fuerit; imo

quae non sit exornata, ac multa cum

dignitate perpolita . Hinc logicam aggredienti , sicuti neque tutum est in nova inniti, ita nec facile erit eam assequi , qua SS. Ecclesiae Patres Clemens Alexandrin , Anselmus, Thomas Aquinas ,Bonaventura, aliiq'seliciter usi sunt in I heologicis confirmandis veritatibus; nulla alia eruditione nova indigemus , nisi qua

summum Numen rogemus, ut certae ignorantiae nostrae tenebras , lumine

claritatis sitae discutiat, ne quisquam jure nobis objiciat Desne magna siqui, frangit Deus omne superbu- :' Mor

terario ultra

etur nefas.

Patres in I he-oloeticis Ver . talibus con

firmandis, i gica feliciter usi sunt. Diuitiaod by Corale

63쪽

Ia PROLOQUIUM

Magna eadunt , insista erepant .

tumefacta premuntur.

eradicandas EXperientia , ac rerum peritorum ψωu h. exemplo ducti, eradicandas existima&iquaestiun vimus futiles , inaneS ', tetricas vocutum igno- Ias, & quaestiunculas , quibus mise-sapsentia' '. re adolescentium emuentibus primis, ct solidioribus ac melioribus annis, tenellum defa-

dum tigatur ingenium , ut eas integraS,& intactas sibi habeat Gens ratione furens, S mentem pasa chimaeris. Quid enim ad facultatis indagandi

Veri assecutionem prodesse unquam poterit tot animorum contentionibus excuterer utrum detur terminus mixtus ς an copulo posis esse terminus; an detur ens rationis; an Deus pusiltiaud effficere ς utrum naturae snt universeries in essendo , ut aiunt ,σ praedicando a parte rei , Du ex parte mentis Z aliasque sexcentas, quas peperit Ars Sophistica , subtilioribus Arabum argutiis adjuta, quibus dubio procul adolescentium animos d pravari , & ipso in limine studia prae- riparitam secari eXPerimur ς ut non injuria Facultas Artium Parisiensis circa finem

64쪽

PROLOQUIUM ,

decimi sexti seculi Aristotelis disputa- s Aristotelistiones,adversus Ueteres physicos, accu- : disti,' V.

Tate examinari mandavit, rejectis ina- teres Physicos

nibus quaestiunculis, quas olim Bani οὐχ dbari invexerant , & ab humaniore, R8Rrbaris ad- Politioreque seculo explosias . Quod i a ne cautum olim fuerat , nempe ciria 4 'ca initium decimi quarti seculi, ab Io- Epistola Johanne XXII. Romano Pontifice in i '' AEpistola ad Lectores ejusilem Ρarisiensis Academi e Academiae data, hisice verbis: Quidam, etiam 1 feo gi, post ostis, Perie sectis necessariis , uti ibus, ac aedificati- crae doctrinae vii doctrinis, curiossis, inutiIibtis, s ςψδε μῆxibu

supervacuis PMIosophiae quaesion bus, s subluioribus Je immiscent, ex quibur usus studii disciphna di omi- Iur, Iuminis eius spiendor offunditur, sudentium uti itas impeditur , M.

Quare sicite admodum doctissimi Nea- Eriti an mopolitani Seminarii quod norma est ce- sapientissimieterorum, ut te ex quo veluti ex Ar- Iet golica navi , aut ex Equo Trojano, ct Ore , qu detot, ut ita dicam , literarum Antisti- ni Vlictioietes prodeunt Rectores, ne Vel taptibi bEridulii'' si tum quidem hisce minutiis, ab Alumia nant, curent-nis immorandum , sed solidioribus ' 'rebus incumbendum,veluti jure sanxe-

fiunt. Quisquilias enim , di s histi

65쪽

eas illas Ρhilosephorum speculationes, non tam miseruin, & irrationabile hominum genuS, quam di Deo ,& Mundo inimicum reddere , vel ii , qui olim illis operam dedidere experti sunt. Et sane Abaelardus Peripateticus do- Abaaardusse-ctae Heloissae amoribus claruS, quem . ostis Aeso; G S. Bernardus in Epistolis suis, novum fae amoribus veteri Magistro I heologum , qui ra: ab ineunte aetate in arte dialectica lu- ζ, ,Jh: ':2 sit plurimum , & in Scripturis Sanctistiis ac detessa- in saniebat, appellat; poenitentia du- ei optimam ctus , & Monachus apud Cluniacum frugem eV stinis, haec scripsit ad eandem e u π-

addendum huic , memoriae sedulo committendum exemplum, quod re rasa. anili. stri PassavantiuS in suo aureo Ρoenia xemptuni ' de tentiae speculo , illius nempe sophi Gio qu Myoth matum Magistri, Serti nomine , qui ad cavillis pluri- ipsius distipuli aeternis excruciati poe-: at acteritanis, ob nimiam quondam illis deditam intap. peram , apparitionem , statim convolans ad S. Religionem , haec sui monimenta reliquit.

66쪽

Linquo coax ranis , cra corDis IDanaque Danis,

Ad Logicam pergo , quae mortis

non timet emo ε

Hinc non possum non stomachaisri , cum audio quam plurimos , tetriis cis illis vocabulis, & quaestiunculis , quibus incauti quidam Philosophi,utpote nescio quo Qetu gravidis m pense se dedidere , adoleucentes fieri acutiores ; cum tantum id a veritate sit alienum , ut saepissime noceant: quin vero .illud non leUe secum traxit inu Hronum inacommodum , ut si alio tvronibus mi ς0 m*Wδε grandum sit, continuo dediscenda so-rent priora , quae cum sensim in rudi hus illis annis altas fixerint radices s Q,-εeradicari vix possunt: nam ut Poeta altas fixerunt

. -- , γ radices, haut

tragicus in Troade , inquit: facile eradi

Dediscit animus fero , quod didicit ς-mR

diu a Qua in re non arbitror, scite inquit Quintilianus ci , diu mihi Iaborandum , ut biendam quanto Irmetitis optimis iwhui quanta in euendis, quae semia insederint Di iis, ΗΥ- , cultas consequatur, eum geminatum

nus i) dein stilian. lib. a. tarpari

67쪽

' . onus succedenter premat. Et quidem dedocendi gruoius,ac prius uiam docem di . Propter quod Timo Beum curum in arte tibiarum ferunt dupIuci ab his quos alius insituisset octum exigero mercedes, quam s rudes traderentur. Non est autem, ut referam, cum omnis historia testetur , quos si uetusi nobis in Ecclesia Christi peperit, pareriatq; Dialedicae abusius cum suis Sophistis, qui fallacibus argumςntationibus, earumque tenebris obvoluti, &exsaecari, siles aliisque persuadςre corinantur, sine vulgari Logica, sine peris sonata Dialςctica, sine rixa,sine alte cationς, sine sophisinatibus constare non mise divinam illam scientiam c ἡ,djL qRae 3 S.Scriptura, st Apostolica Tra-

i depositum sitione, quae Veluti depositum custosiodi heperiri itur in Ecclesia Sancta Dei penes Ro-80m. Pontifi- manum Pontificem,& totius Christia. chris ilior ni Orbis Episcopos ceu a duobus son-bi Eriscopo . tibus emanat; non attendenteS, quod omnem Dim Denenoria oorum in dic-DVica disputatione constituunt Bacreistici,quae Philosop8orum sententia δε- finitur, non adfruendi Dim hetbere , Ied sorium defruendi. Sed non in D DEIita eo Iacuis Deo samum face

68쪽

re popuIum suum ,' Regnum enim Dei Regnum Dei in I pDcitate Fidei est , non in con- te pidet' .a' tentione sermonis, ut inquit Adrianus Papa. I. Errat itaque, qui sibi permadere conatur Dialecticam esse eve tendorum haereticorum machinam Ar Omnium potentis Imam ς cum re Ue ilae veritatis ra, ipsa sit robur omnium haeretic PIA' sidium 4rum s omnia namque Vel Divo Hiereronymo teste, haereticorum dogmaea, iedem sibi ,& requiem inter Aristotelis, & Chrysippi spineta reperierunt. Hinc Dionysius Petavitas post enarra/etas priorum seculorum haereses,inquite sequens aetas tuAt alios Haereticos,

qui insoleDeae Phi sophiae, s artificiosis istis motitionibus magis dein iti , eosdem DBrinthos , ae tricast , argumentationum sublitium impegemunt in DiBinam Scripturam.

Huic nos incommodo reme τ . . dium allaturos 1peramus , si ocu consilium. Os, mentemque nostram convertamus, ad id quod narrat Aelianus:a. Hato , inquit, Anniceridis Carenen-

qui Inguiare , s insolitum, fes

inutile opus ediderat , nimiam indu

69쪽

Rei venae, .m est gloria Senecae consilio OhtemPerandum.

striam reprehendit , inquiens , feri non possr, ut qui rebus tam nuuius pretii operam navarot adeo LI entem , pulet magnis, s praecuris Dacare . Hinc prae oculis semper hanbendum pracclarum, dignumque illud Sapiente responsum , quod legi-3 mus apud Ρhaedrum I.

Nisi utile Vi quod facimus, sulta ut gloria.

Quod apposite ad rem nostram expressit Scaliger hisce versibus Haec e si mearum tota summa summarum

Stuitum , ac D pinum, puwbeique deIirii, Rebus renctis, conquiescere in

verbis. Satius igitur illud genus hominum putarem locutum , si cum Seneca, dum ait, sentiret a. Nec ego nego pro

spicienda Via , sed prospicienda tantum, S a limine satatanda , in foc

unum , ne Perba nobis deAtur , eratiquid esse in iHis magni, ac secreti boni esse iudicemus. Quippe ubi scimus quid sibi velint , quidve significent voces illae , periculum minuu R

70쪽

est, ne nobis imponant, qui eaScep. tis occasionibus adhibere norunt, ne 've ubi latentia arcana , si Ue nomenclaturam suam palam faciunt, aliquid auditu dignum dixisse videantur; nos que eorum placita oppugnare per spicue queamus ; nam ut Uulgo dicitur et Ars deIuditur arte . Hinc non injuria Adolescentes hortati sumus , ut quam illis qui siquiliis potius perdunt operam , impendant Morali Philosophiae; nam ut Plutarchus in Philosophi libro de Liberis educandis ex ne- I 'εχctareo Bionis ore loquitur I. Sicut Biom. Proci cum non postsent cum Pene=pe concubere , rem cum ejus anciLIis habuerunt : ita qui PΘilosophiam nequeunt apprehendere , eos in aliis nauius pretii disciplinis sese conterere. Itaque resiquorum sudiorum quas caput , s summa constituenda es Philosophia ; etenim ad eo oris eurationem duae iuventae sunt ab Bominibus scientiae , Medicina, σΘmnasice r quarum altera sanit tem , auera Irmam sani corporis consitutionem eonciliet . Animi autem aegritudinibus, atque motibus, sola me

detur PBilosophia . Hae duce, es cot