Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

91쪽

Homerus Prognopidem , Virgilius Si- ώ lonem, Cicero Diodorum, qui illos egregiis artibus instruictos, ad optimam Scientiarum frugem proVeXere: quorum sane doctrina , integritate, di fide, magni postea viri evasere . Sed cum maximum sit Relse spionis negocium ,nihil hominibus cor- lnun nodi magis futurum esse debet, quam 1 ra refert , ea periecta habere , quibus in stim-

interest, uhi mi Numinis Religione erudiamur,

μαζ'kAt ac proinde dubium non est , quin

Ricnis nego- omnem ad illius Veritatem assequensa ius aeterd dam convertere debeamus cogni- unice Pendet, tionem, & curam , ut ne cum totam humanae sapientiae vitam dederimus , id unum adhuc nobis supersit ediscendum , quod unice scire juvat , ac probe tenere necesse est . Si quis autem Pesron indiaget sapientia , ut inquit Jacobus Ap stolus, postulet a Deo , qui dat omnious Denter , s non improperat, s da-Ditur ei. Memento tamen, quod in ' animam ma Boum non intrabit sapientia , nee habitabit in corpore subdito peccatis. Reliquum est, ut ab hujusce opusculi lectione explossis velim

92쪽

lim , quos in convivium suum admisisse poenituit Nasidienum apud

Horatium, utpote , Horat. lib.II.

Qui earices postunt majores. Her- τε x 'tere pavor

Tum Paroesi faciem , ni sc me,

tuentis, ut acres

Potores: De , quod maledicunt Iiberius : De Fervida quod subitu exuraeant vina paulum . Invertunt ALLVAMS.I. Pinario Vibidius , B atro ρος . . . a. a

Quod

tis tamen ad huc intellexi, cur Gramma tici communi censeant

4 suffragio sub L AEligauis intelligi poeulis , sive Iamnis majoribus a loco sic dictis et ut sensum norunice Horatii Carminum hunc esse V linit Vibidius, & Balatro parasiti illi vehementes potores inmoriunt , idest ovacuant , tota Vinaria , supple Vasa , qui-- ἡ ina allata sunt , Allifanis poculis majoribus . Quippe, n/ fallor , non opus est is hoc supplemento poculis , cum sis ei. Perspicue loqui vicleatur Poeta de Uino Allifano, quod maximari . Precio fuisse , vel ex Silio Italico lib.XII. vers. DXXVI. de Bello Punico , collivi potest

Alii anus Iaccho Hitit inamatus ageν

Hinc non iniuria mallem carmina sic esse efferenda: Vibidius , r Balatro parasiti illi , ac veb menios potores ivvertunt, idest evacuant tota vasa vivaria , Allifanis . Nec aliquid face1nt negocii, Nasidieni convivium Romae non Allisis paratiam 3 nam ΑIlita num Vanum Priscis temporibus saepe ad Urbem Romam , sub cujus Praetecti jurisdictione, utpote ex Samnii Provincia Allifa na urbs erat, importatum fuisse legimus , hinc quondam epigraptae . de Iortoris . idest vectigali lini exportandi gratia ab Hllifanis minime solvendo. Diuitiaso by Coosla

93쪽

Quod si injusti accedant, eos memi-kne velim Martialis tetrastichon ad Aulum Lector , s auditor nosros probat, Aule, Bbeuos: '. Sed quidam exactos ese Poeta .

negat.

Non nimium curo mam coenae ferricula nosrae Malim conDivis , quam placuisse coquis. Dabam e Rure nostro apud San- Eliam Petrum de Folliscio Vallatae Pedemontii prope Allifas . Nonis

Decembribus MDCCXXVII. .

94쪽

DE CANON ESTUDIORUM

DIS SERTATIO.

Nier maXima hominum mala , quae ex primi Parentis lapsu , vulnerata natura , veluti saniem quandam conis Iagiosam misere in ceteros derivavit,

quippe,duo illa omnibus graviora censeri debent, summa caligo , sive perinpetua rerum omnium ignoratio , Semaenis cupiditas cuncta sine modo sciendi, ex quibus primum ingenii praecipitantia, & coeca iudicandi te, meritas , deinde error , atque haeresis defluxere . Primi, inquam , Parentis lapsus quid essecerit, aut quid maIOrum attulerit , res ipsa declarat ; siquidem quotquot eX eo deinceps progeniti sunt homines, ignin

tum radix mnium mulorum.

Praecipua quae ex primi Parentis lapsu , mala in nos misere deriva

95쪽

rantiae, & peccato obnoxii , nullo que subsidio fialti nasci coepere ς ut inde necessitate compulsi , nec nisi longo studλ , & improbo labore,

eam qua exornatus ab Omnipotente Deo in deliciarum horto fuerat. rerum naturalium scientiam , Adamus , recuperare potuerint ; nam ut Latinus Poetarum Homerus, ait Iabor omnia vincit Improbus , s duris urgem in Ι rebus egestas.

HAkO 6 Hisce autem gradibus videntur en

RIGINIBus se progressi . Primo , admirati sunt plures essectus , idest eos attentius , & suspenso animo inspexerunt. Secundo ex admiratione orta est cu piditas caussas inveniendi: quae ubi fuerunt inventae , multis postea con-rmorantia firmatae sunt experimentis . Unde

mater admi ianorantia, quae mater admirationis admiratione dicitur , Ipsam admirationem pepe- P strati ex qua diligens caussarum orta

est inqui sitior tum inventio multiplici experientia confirmata . Neque id 1imul, eodemque tempore persedituri

cst ; sed pedetentim, & quodam temporis lapsu. Quod enim ab iis, qui

96쪽

praecesserunt inventum est, id a ueduuentibus elaboratum , ac tandem ad certam perfectionem perductum . Sic adumbrationis gratia meminisse sat erit, Logica a Zenone Eleate Parmenedis Auditore , qui circiter quadringentis quinquaginta annis ante Christum floruit , inventa perhibetur , ut testatur Diogenes Laertius. Post Zenonem alii , praesiertim Peripatetici, & Stoici, Logicam excoluerunt , & novis observationibus , argumentis, & disputationibus, perverso quodam contradicendi studio, adeo sese dediderunt , ut ' Dialecticam artem non ad Uestigationem veri , sed ad facilem tantum de omni-hus disputationem , Uiam aperire,& sibi, & ceteris studuerint . Quae mala logicae tractandae consiletudo, cum per plura secula magiS , ma

gisque irrepsisset , nec id vitii pati

quiret; tandem exorti sunt Viri praestantes , qui aliam viam iniverunt, demonstraruntque Logicam , non ut

artem loquendi philosophicis Voca-Dulis , ex eo quo constanter dicti nario utebantur, haustis , di in quo

Logicae adet inventor.

Peripatetici& stoici Logicam adpri

runt, noVi': observationi-hus plus aequo auxerue. Lonicae tra chandae, excusso malae cosuetudinis Jugo, ea meaethodus a Viris praestantibus revocata est, qua ad rerum cognitionem facile PerveniturqDisitigod by Cooste

97쪽

Poeticae artis vel ut i ceteraru initia disciplinarum liberaliumHe.hraeis accepta referre debeis

mus.

Franciscus Baconus scidiatiis promo vendis plurimum adla-horavit , ut testantur l-bri summa industria a se conscripti. Omne quod homini scire datur,ut ipse homo, finitum est & imperfectum.

Voces etiam erant novae , que is ser

mo quotidianus destitui videhat ur ;sed quibus ad rerum cognitionem

perveniri queat , tradi oportere . Ceterum poeticae artis initium, Ve luti reliquarum pene disciplinarum, Hebraeis acceptum referre dehemus; teste Eusebio . I. Ρost hos,austi re Porphyrione , Orpheus , & Linus 'primumΡoeticae Vacarunt:inde Hesiodus di Homerus, quos si ibsecuti sunt Lyrici , & alii, qui eam facultatem excultam admodum , veluti per manus nobis tradiderunt. Sed 'Franciscus Baconus, qui iniis

io praeteriti seculi , scientiis pro

movendis maxime adlaboravit, duos conscripsit libros , ut doceret, qui bus modis eaedem ad summam us

que persectionem adduci possunt ;prior inscribitur de Augmentis Selen

tiorum ; alter in quo elaborando octodecim annos insudasse perhibetur , Novum organum appellaVit . Verum haut scite magnus ille Α - gliae Cancellarius; nam Omne quoa

homini scire datur , ut & ipse homo, finitum cst, ct impersectum ς ita uE

I. Euseb. lib.m de praepar. Evang.

98쪽

omni iure, nihil verius, atque ull- satis vide eo lius rerum naturae cognosicendae diis natatae studiosiis rati sunt Viri summi, quam

quod litice versibus comprehendim eximiis viris, Prolatum ,

Qui euriosas posuist totum suae - Patere menti , ferre qui non θ fiscit

Mediocritatis eo tientiam suae Judex iniquus aes ator es --

Ius sSuique, naturaeque , nsim rerum ParenILibanda tantum quae Uenit moritatibuI,

Nos scire pauca Ita mirari se,

Magis quiescet animus , errabie

mixtis

Contentus eruditione parabili, Nec quaerat tuam , s qua quo: rentem fugit. Nescire quaedam magna pars sapientiae es. Quod sane antiquos Philosos hanteS, equorum numero fuit ria. les, Pittacus, Blas, Solo , Chleob lus Nyse , Chilo , id adumbrare voluisse, visum est Eruditis ; cum facto

99쪽

Sapientum effatum in Apou nis te inpli foribus insciatum. Adamus , &EVR, cur ahoaqua ornati fuerant, reri naturalium- scientia repete exciderint

cto concilio ex communi consensu has Delphici Apollinis templo primitias sapientiae dedicarunt, nempe

NIMIS.

Mens itaque nostra , praesertim insupernaturalibus , certis debuit circumscribi limitibus, ultra quos progredi , nefas est . Enimvero nostri primi Ρarentes Adamus ,& Eva, hinc ab ea, qua ornati fuerant, rerum naturalium scientia repente exciderunt, quod nimium creduli, malo Genio m rem gesserint , sic loquenti Genestos . I. In quocunque die comederitis ex eo, fructu scilicet vetito, spe rientur oculi Desri, s eritis scut Dii scientes bonum , ty maum . unde cum ad supernaturalem, divinamque scientiam aspirarent, naturalem sibiq; convenientem, amiserunt r.-Ita etenim bene tetia latent, neis

scitaque profunt

Dum mansueta Fides quaedam di- Iata modese Subtinet e s navo ignorat non edira domno.

100쪽

prudenter admonuit S. Ρrosper u. Quod indicasse videtur Ρaulus Apou stolus , - , cum ait: Non plus sapere,

quam oportet sapere , sed sapere ad

sobrietatem; E unicuique sciat Deus divisit mensuram Fidei. Ex Adamo, eluique posteris Scientiae derivatae sunt usque ad Diluvium Noeticum ς ex Noemo ejusque filiis ad Homines postdiluvianos. Unde Sethi Nepotes, si Iosenlio credendum est rNe inDenta sua ex Hominum notitia diuberentur , eum Adamus gener Iem Mundi interitum , unum incendio , ditavio auerum praedixisset, duas excitasse columnas , aueram Iaseritiam , aueram Iapideam, es utria

que sua inventa insicu risse, ut s Dieritia ditavio periret supe=ses esset lapidea, quae hominibus discendi

copiam faceret. Quam ex his columnis , alteram , nempe lapideam, idem Iosephus usque ad aetatem suam in

Syria perstitisse assirmat. De cetero . Ultra de ultra gemmam hanc columnam Ia septio columin