Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

81쪽

litant domum et non ariter per totum eruditionis ambitum , vetat iter

facientes, oportet aliis quidem in su- diis immorari discius , in Hiis mi nus ς alia tota , sita ex parte ediscere, quorundam solis eumentis ef- se contentor, eorumque susceptis uti- Iitatibus , ad P ilosophiam tanquam

ad patrium Larem rePerti. Satis itaque duximus uno hoc in libello, de scientiarum , artiumque generibus , earumqUe momentis, pro viribus nostris , dixisse; digitumque ad sontes , ex quibus ingenio praestantes viri hauserunt farinae cloistrinae latices , indicasse. Quod opus licet gravioribus hominibus di- Opus studi num non sit , rudibus saltem ut

iis hono Ha- In eptriola, qua ne de tabula manum

assequatur' di subtraherem , hortatus est assinis no sciplinarum ster Petrus Abundius Battitorius Guar.

-- μ' dentia, nec non in literis politiori-hus satis versatus , recte inquit, ad capiendum maioris operiS incrementum , & quandam,liberalium disciplinarum imaginem, Vitandumque inquirendi Iaborem , cum omnia ex

82쪽

pluribus studiis collecta , complecti memoria non sito plurimum proderit; Divus Auinnam , ut Augustinus ait ad Licen- ad M. tium , quem hortabatur, ut ad mu- rix xx sas rediret, Eruditio disci inarum Eruditio di-

dulcius . duod vel Naso indicasse ino adeo ferus Videtur , cum inquit. mitescere potia

. . . ingenuas didicis de iter artes Emouit mores , nec Init esse feros.

Quod si 1cituli aliqui, qui nasutio

res se faciunt, haut rem no m nos factitasse autument , sciant ; quod cum circa stucliorum rationem plurima stitu digna attulisset doctissi- NOVI a, haut mus Vicus , veluti simili querelae Proprium lau- occurrens , ait , quod Duos prom mentum, nisi prium Ludis argumentum non es ;xςας ς natur

ridicuia enim , s monsra novitate censentur . LIIad vero Iaude dignum recte nova dixisse . Quod, an a no- bis praestitum sit, rerum peritiS ruindicium esto. Sed '

83쪽

Sed o stupenda prorsus , nec unquam satis deploranda humani caericitas animi , en laborum nostrorum gratia, stituti quidam variis artibus labores nostros intercipere conantur

Grandia saepe , quibus mandavimus fordea suseis, Instox Iorium, s seri r domia

nantur aDenae.

Pro moui uiua , pro purpureo narcisso

Carduus, s spinis Detit paliu

rus acutis. Sed frustra, nam nos eorum aculeos nihil metuentes; noscitabamus enim quod sagax admonuerat Deismipho Terentianus ... Omnes gum secundae res sunt

maxume, tum maxume

Meditari secum oportet, quo pacto adDojam aerumnam ferant, haut deterriti sumus ab eo proposito , quod studiosae iuventuti utile existimabamus futurum; plusque Ua-2'haz luit apud nos doctrinae propagan-

quorundam dae stridium , quam malignorum Per protervitatem Versitas. Quorundam vero prae ce-Rς μ ιδ ' teris , quorum nominibus pro nuΠς parco

84쪽

parco, licet nostro non pepercerint,'. insignem petulantiam , & protervitatem . non satis mirati ornus

rum sane existimationem nunquam nos tacto , dictove laesimus; & tamen , quis crederet, ipsi clementati homunculi in nos,inque probatissimae famae Viros, & quod neses est , in odium Rei literariae, inmisa olim, ac nigrae lo- Iiginis mcco, manu exarata Epistola, Insulsa Αno- in qua se , ut pupiuam ocuδε cusori- Pliri phos,

ri . ac sub umbra asirum , a Do-tae iam. e Vi mino , protegi exorabat auctor a- post dira me

nonymus, per Ommam audaciam , hi IIssint moliti l Homines porro , exorabat i de quibus in Deuteronomio . I.

dicitur : Gens absque consuo , s sine prudentia. Utinam saperent,s intelligerent, es noulisma provid

rent . Ceterum si exuant, quod male induunt, nudatae instar corniculae rissim moveant . Et quanquam TC- 2Convisium maledicere utique liceat iure civili, pu amu 10& convicium convicio hicisci, prae- re civili, sed Cipue cum acerbitate non careat, Ut su Christi .ex IaQne colligitur, utque non

85쪽

obscure a Priscis hocce adagio est. Cicadam ala designatum Tῖν τεττιγα πτερου μώne corrip/-δ' , eos tamen redargui per silentium, oportuit ; cum alia patientiae proposita nobis a I Ε S CHRISTO lex sit , quam sequa

mur . a. : Non reddentes motam pro malo , nec maledictum pro ma d

Eo ; Sed e contrario benedieentes ; quia in foc vocati Iumus , utc henedictionem hereditate possideamus. Quam sane legem ipsum omnium

Salvatorem servasse legimus , cum Ingenii eor- de Cruce pendenS , Patrem persecu dati viri DOD toribus suis, expostularet ignosci . victis, , aut Quare cum hae querelae haut hunc verborum' ' reposcant locum , nec ingenium, insti- aut pertur tutumq; nostrum verborum sinat cer- HV, sed ani-tare contumeliis, nec committendum Pr H x xi sit , ut quas scriptis defendimus Esisfere,cum id VangelicaS doctrinas, factis prodamus; iatio '&uY meminisSe Velim id genus homines, divina Prae' quos is haec carpendi, calumniandi-

ρ'' ' que insana coepit prurigo, si ad mλ' ledicendum , ct calumniandum suo struntur ingenio ,nostro nos, ad Pa tiendum vocari . Neque nos illorum

86쪽

PROLOQUIUM 3r

pollemus ingenio , qui dum labori-hus suis , pro laudibus convicium, pro commendatione dedecus , promercede criminationes , & Poenas parari vident, ab incoeptis recedunt . Quantulumcunque sit igitur inge uua , ac studiosa IuVentUS , opusculum hoc meum tibi uni elaboratum, ut absque diuturno , & improbo inquirendi labore , distiplinarum liberalium , quibus ingenuae continentur , quandam consequaris imaginem , tibi probatum iri confidimus. Quod si in eo aliquid deprehendas, quod cordati Viri censura dignum, si , gratias tibi habuerimus maXimaS, ct aeque tantas, Vel si ab errore aliquo nos deduxeris . Non enim illi sumus , qui ignoremus quantum post Adae peccatum , humana ratio

caliget, atque rerum omnium ignorantia obvoluta, in praecepS ruat .

Quotus enim quisque est , qui non aliquando fallatur , nisi di

vino peculiari amatu mentem , manumve scribentis regat Veritatis ma

gister Deus Optimus Maximus ΘΗinc justam opprimere judiciorum Τiberi C a tem,

Quoties in his,qui praesunt ignoratia dominatur , Poenas Potius, quam premia i iterariis labori-ribus parari discimus.

Post Adae

peccatum humana ratio , ignorantiae tenebris ob- Oecata , in Praeceps ruit. Exoptandum quammaxi

87쪽

tem , aut regnum in literis sibi a ' scctare, nefas esse rati sumus. Hinc Artem Criticam, cujus ope , ac roxulis in re literaria , vera a falsis , Ars eritica recta a pravis cijudicamus , omnium omnium δε sere Artium , atque Scientiarum ita scientrarum comitem esse debere , ut sine illa ad . ςς ' persectionem vix , aut ne ViX quidem adsurgere valeant homines, ne- Critiea, quae mo est , qui ignoret . Improbanda

in saxyra de' vero quammaxime quae cum 1a'

VI m tyra , atque obtrectatione confusa , b/mi nostris hisce temporibus apud quos dam Audaculos, & Scuti s molesto nomine traduci in triviis solet. Sed anxie optanti saepe mihi , undenam isthaec carpendimobtrectandique li- unde Audi-bido , haeC seliCiter tandem occurculorum, ac rit ratio, nempe aucupanti lauclem,

obtrectarat nulluS alius CX peditior se offert mo- Prurigo Z dus , quam censorem agere , & ρο-

tissimum in viros probos , & ingenio,& virtute praestantes : ubi enim Seiis tuti in hisce Viris peccata deprehendisse sibi visi sunt, tum secum tacite , hilari vultu, ac veluti mussatantes congaudent , di gloriantur . quasit ingenio ό & moribus praestan

88쪽

tioribus polleant. Vicissim vero obia rectatio , s livor, ut Τacitus ait ;pronis auribus excipiuntur , & ab Auditoribus plerisque amantur alio, Tum ludibria, utpote ambitioni no- 1 rae blandientia ; depressis enim Proceris arboribus, vel ipsa virgulta sibi excrescere consestim vide

tur . Sed . O vanas hominum mentes , o p ctora coecat

Quippe tantum abest obtrectantium maledictis deprimi viros praestantes, ut saepe videas illorum animos horum praedam , & veluti nexos fieri: por fro sapientes, Scitulorum animos pro

arbitrio versant , atque torquent ,& cum lubet in aegritudinem coniiciunt. Nam simulatque ingenii robur , aliquo patefaciunt CFemplo, quasi compedes , & vincula illis iniiciunt , atque horum servi fiunt ,& administri perturbationum , quarum turbine correpti ; poenas dant injuriarum antequam laeserint. Sed ne vertis, ut ajunt , tibiis inDehi in quempiam videamur , abeam mus hinc , di ante omnia, ut in

Ohi recta lium animi nexi fiunt, ct praeda Sapient M .

89쪽

Evangelio praecipitur , quaerendum nobis es Regnom Dei, ad quod stu

Ea scientiaru dium resertur in primis scientiarum ceteris dei:- illarum cognitio, qua ad regnandum gnari iuri cum Deo aptissimi evadimus , inde cum Deo a- eruditio animi . scientiarum Orn

dimus. mentum , atque humana sapientia prae ceteris deligenda , ne qui ratione bestiis praestamus , mirabili ignorantia nos ad illarum conditi nem demittamus. Postremo hae disciplinae comparandae, per quaS hu manae vitae incolumitas servari posisit, nec non & honesta frui voluputate possimus, qua tranquillam , ac sedatarn vitam hoc aeUO degamUS. Ad hunc ordinem tum praeceptiS suis Deus , tum ratio magistra , di natura nutrix, interna quadam pulsatione nos in Veritatis vestigatione servandum, quotidie impellunt, ra.

Piuntque. Hinc sapientissime inquit Augustinus : Inte nigere semper suo Ditis ui . Inteia ere magna, S Bo- Supersua di- nota , DeI etiam divina, beati Mum loci 'nodus 'e . Intem ere autem furersuahit nocet ,sed fortasse ducere π c

90쪽

eam tempus necessirium occuparent a Hinc vitio nobis verti nequit , ut idem inquit ad Licentium , Eruditio disciplinariam Iiberiatum , mode

sia sane , atque succincta ; in omni

enim vita adprime necessarium esse

luxerunt Viri sapientes , NE QUID

NIMIS. Quare magistros adeas Oportet probatae vitae, ac sanae do Strinae Viros , quos adiisse haut vos Olim poeniteat; pravis enim impulsoribus , multos degenerasse comper tum est ; hinc abiit in proverbium: Mari eorvi , matam oDum ς quod& a Graecis summo studio servatum meminit Alexander ab Aleis Tandro , ut dum puerilis aetas pro na esset ad vitia , magistros adlii herent probatissim , magnae, & eXPertae virtutis , quorum convictu, &domesticis distiplinis, exemplisque sormarentur. Sic Achilles Chirona, Agamemnon Nestorem ς Hector.Ρolydamanta , Telemachus Menelaum, Α- lexander Aristotelem , Antigonus Z nonem , atque alii vitae magistros ha-huere non poenitendos, sicut Augustus Apollodorum, Tiberius Τheodorum,

Eruditio disciplinaru li- heralium modesta , atqu iuccincta.

Magistri d ligendi, quos

haut nos Poenitebit ad us-

Laudabilis

no satis Graecorum mos.