Nicolai Parthenii Giannettasii Neapolitani Societatis Jesu. Ver Herculanum

131쪽

lassequatur At illi. Nihil cunctandum esse, quodqueia eorum potestate esset, confestim conari oporter ire liqua fortunae eommittenda. quae audaces , subrios que ausus severe, ae fortunare plerumque solet. Hoc' Ioeo me Laelius interpellat; At non egregiε.4lli e ense inham habes enim tu in. Bellicis : iodis enim Fortuna moνas; quaproare semper i IHμe, rediιquενοι a, is nasciι nsin ere eodem cui ego: Recth autumas: sed audi modo. Nihil morae factum, AEgyptioque duce, in meridiem magno tursu itu est. Vix tria passuum millia exhauseramus,cum in antiquam casam, ae semirutam perventum est: in quam se praedones receperant. inter quos eum diu de

dividenda praeda discςptatum : quoniam plus iusto

majorem sibi Turea vindicabat, caeteri Arabes, quos sociorum captura exacerbaverat, id indigne serentes. illum, ut sunt ad rixas, & uItionem prompti, spiculis continuo adorsi iunx. qui patrio, quem gerebat, acinace se acerrime defendit, nec prius eecidit,' quam .duos graviter vulnerasse p. reliqui dum foetos eura ata nobis circu veniuntur.& tam subito,ut sugere mini. me potuerins . comprehensi igitur, Omnis pecuni Ra, quaeque alia subripuerant, recepta. magnoque cum gaudio villam repetivimus Hie autem orta cum paganis statim lis est ι Si quidem dimidium eorum, quaere e eperamus, sibi dari postulabant .nee id quidem indutia: nostri negab Ans. tandem, AEgyptio procurante, composita est contro ersia; triensque paganis datum. Ego cum plurimum AEgyptio non hospiti tantum e- me Nam servo tori , aebere intelligerem , multa mei .pecuniam Obi ulla utque veniam daret, si maiorem non offerrem, rogavi nam mihi in externo solo nocilicebar, ea ipsum munificentia complecti, qua ob aeceptum tam illustretis neficium debuissem. Negavit

132쪽

alle se peruntam aeeepturum . quod erga nos secisset, debitum hospitibus es in idque tum divina, tum humana iura postulare . imo turpe esse, & diris omnibus execrandum , ex aliorum miseriis quaestum quaerere. Ad rem ego tam in itam, quam nullo modo a barbara expecta see,tanto stupore perculsus su , ut vix mihi erederem. usq; adeo verum, baud miseraeordis, atq.

humanitatis sensum in eo desiderati, in quo bonam natura indolem eolloeatat. Hoc loeo Meeoenas. A1- miror sanε barbari hominis generositatem sed quid ego barbarum eum voco, cui tanta i hospitem,eu m-que ignotum benevolentia , tantat humanitas fuit FHul Ium oppido coelum est , in quo hominum natura omnino degeneret , quae ad mutuam meietatem , ae hene νolent tam homines fecit, ita vero, tum Laelius: neque qui balbato in solo nati sunt i.' statim barbari Pr nune iandi, cuinetiam inter barbaros mitia ingenia educentur.quae interdum Nisa indole prae alente. in culto , humanoque solo desiderantur. Verum me, sis. quid postea E Tum ego di Toto illo die divi iam apud AEgyptium νersati ῆ euius tunia in univeis asticia, tanta bene fieta fuere, ut nos arctissimὸ de vi aeriti roga vimus saepe, Sc enixε, ut nobiscum in Eur

pam navigaret, τ' haud dignum passi tam frugi, atque humanum hominem'in penitissima illa balbatie d gere. verum tant' a tui nativi amoe soli, ut nullis pie cibus adduei potuerit;ut nos sequeretur. Cui eam H rimas gratias egissem , strictissimε eo Iexus sum:

annulumque, ut in si ei pignus , ae mei memoriam neciperet, vix tandem ex tot si Mox mani, eui inestere, quoniam saucii melius se habebant,eunctis vim erat, ingressi sumus. nullaque quietis eaussa. inter potata mora, uisue ad vesperam iterserimus . Erat autem

iter per deserta loea, vastasque solitudines. quae illius

dem Dissiligoo by Corale

133쪽

eserti partes sut,per quod XL. annos pervagatos Ile hrsos esse saeret liter et tradunt: nos quatuor diebus ex hausimus . Ex tabe stente igitur die, ad loeum quen dam, in quo rari admodum cespites, aesie ei visebantur, eonsedimus. Hie Arabes postquam tabernaeula fixerunt, omnem ei rea regionem lustrati , magnis clamoribus vociferati, si qui in vicinia homines esset, sive nequam , sive frugi, ad nos venirent. caeterum nos viatores esse, qui Arsinoen iter haberemus, ea a. istisque suturos innoxios . Est autem id solenne Arabibus Cametariis, ut singulis diebus per deserta lota iter facientes, postquam tabernaeula extulerunt, immensis ei reum clamoribus omnia compleant, ut de suo, Viatorumque adventu, ipsae solitudines, ipsae se raescirent. mihi videbatur solenne praetoris edictum,

A non illepidum quidem . Hie Laelius i sed quid aliud illud erat , quam de adventu praedones certiores facere 3 Cui ego: Quid saeias E ita apud ritos moris est; φui ut te accomodes, nee esse est. Et iller Venere ne unquam ullit modum tum ego.sed miseri quia

dam, ac paupetie spiculis ex palmae ramis, incurvi R. pugionibus armat3. quibus Tureae etiam utuntur racolim, ut refert Xenophon, & Calybes , & Laeones iis Praecingebantur. caeterum nudi omnes, & tam misera biIes visu, ut nouaimorem ineuterent, sed miserie rαdiam excι tarent. nos eos, stipe erogata, benevole di misimus. Mox ad curanda corpora eo versi. Hoe loto incinnas et sed qui victus in tam in talia solitudine et se ad manus poterat PCui ego Curatis primum eam e lio, quae piaecipua Brisum cura , ex e espitibus ignem illi eo excitarunttat' oryzam tanta mox deleritate comzerunt, ut vix crederes. illam vero non uti nostri, sed patrio more, quo sere omnes orientales populi, quibus quotidianuε est cibus, Iblitaveruat, scite adornarunt. -- Qq

134쪽

Qua arte . tum Meeoenas . nam id se ire operae pretium est. Et ego Singulis oryzae seu tellis ternas aquae , si vo iuris iam praeparati , attribuunt : deinde tandiu eo quunt, quo ad jus omne ebiberunt, tum butyro asperisso, atque in lance satis ampla, in hypoeausto , sive ad lenium ignem applieanta ut illo benε imbuatur . itas enim fit, ut grana distincta, sapida , ae jurulenta, tur gidaque miro modo proveniant . nostra adeo exeO-quunt, ut mollis instar massae fiat, qua nihil insipidius. Divites ea ponino, vel vervecivo jure utuntur: Atque isto modo in laeessu Surrentino oryzam ipse adornm quae meo stomacho optime quadrat. At Meetaeaas: Sapis tu quidem eert ε. curabo, ut meus eoquus istam ex te artem ediscat. Sed age. quid tum postea Cui egmAbsoluta e cena, ad somnum eo ne edimus . Quia vero timebamus, ne Arabes Iairune uti noctu aliquid elam surriperent, per vices tota nocte vigilatum est . quis vero prima,quis secunda,quis tertia,quis tandem quarta vigilia: nam in tot partes noctem partiti, & auto malo horologici metiebamur, excubias ageret, miliatum more digitis micando sortiti sumus. Mihi, laeto que meo prima obvenit, secunda Etruscis , Gallis tertia , AEthiopibus quarta. His vero vigilantibus, ridiculum quid aecidit, quod eunetis somnum tempesti τε

exeussit. Erat inter jumenta Asellus mirae perni eitatis, qui cap stro excusso, in tentorium irrupit: tum AEthiopes rumore audito , exclamarunt, latrones adesse. ea veret quisquis sibi, ae suis . ut vero latrones perte re facerent ses opum explodunt. exeitamur eonfestim omnes, arma capimus, M ad vim vi propulsandam,accingimur. eum vero in Iatrones irruere putaremus, ina sinum incidimus. qui strepitu territus tentorium uni versum faetore turbavit r tantoque ruditu perstrepuit.

ut omnem solitudinem impleverit. quo loco tantu ris

135쪽

dere risum edepimus, ut nihil supra, lepidεque AEthioin pum ignavia earpsimus:& ut fit, rem ad iocos transduis ximus. Hie Sextus: Iuvat seria hilaritate conspergererdi curis eum premimur, libenter animum ad jucundagon vertimus At illud tum vobis celsisse emolumen tu puto, ut maturε nimirum viam earperetis. Cui ego: Ita factum est, ut dieis . Benε man E onerandis camelis plurimum teporis insumptum, quod vitium Arabibus vectoribus natura insitum, ut nec minis, nee verberi bus quidquam proficias. Mox per eandem solitudinem tertio jam die ire oecoepimus.Qua dum vagamur,illud ego mecum animo reputabam Esset ne tellus alia,quet Italiae comparari potuisset. nam eum. Iderem AEgyp utantis laudibus e elebratam, universique horreum ha bitam: proximamque Arabiam, cui ipsa Delieitas e gnomen secit,tantis horrere solitudinibus, tam inculistas, nee seris habitatas, statim sie animum inducebam nullam esse terram , quae Italiae, & praecipue Campaniae nostrae, praeferenda videretur lta, Mecoenas, inquit. Tui mihi versieuli jue undissimi ad unum omne Saat illi, quibus Campaniae laudes exsequeris, mea mul sa; ut numquam divellere ε manu possim . Ut&illi mi hi summopere plaeent , quibus totius Italiae laudes Maro complexus est:quem tu non in fel re iter imitatus es. Sed de his alias, nune ad Her veniamus. Tum egor Ioel inante se iam die, adventantes quosdam e longi eon spleati sumus et & quoniam in ei lato ad nos cursu festinabant, statim arma expedivimus, eos Arabes eia se arbitrati, nee sanἡ nostra nos opinio fefellit . Sexerant armati: Qui ut nos Europaeos e sse , & plures nu mero igneisque telis munitos conspexerunt, sibi me gito, timentes, si vim intulissent, quasi laetos amisissent, nos rogant, num per desertum eos vidissemus Tum

unus ex camelariis: Pergite hac recta , inquit; nolia

136쪽

enim longε absunt me da eloque mendae tum elusit. Est

quippe ita natura comparatum . ut de eeptores iisdem dolis ea piantur, quos in alios tetenderunt. nee magis

decipiatue , quam qui alios deeipere meditatur. Seeuto mox die , nullos homines, nullas seras obviam haiabuimus, sed immensos campos squalidos,ae solos. quos ego videns, illud Virgilii ad rem ae eo modatum idenistidem repetebam,Coelum undique,& undiquε Campi. Tandem vergente ad vesperam die, in ea strum quoddam pervenimus, quod Argirudum Tureae, a quibus ad hae nandas praedonum incursiones , viatorum quo perfugium, extructum est , appellant. Hie iuxta muros tabernaeulum eonspicati, aecedimus, & qui mortalium essent . interrogamus Responsum quatuor Europaeos esse, qui voti eaussa, in Sinam pro fiet feebantur. Ego statim homines eo venio e eumque ex oris lineamentis Italos esse agnovissem': ex qua provincia forent,inquiro. Et illi veneta,inquiunt. euq; ego multa

de illis: multa illi de me rogitassent,illi eo amicitia inivimus. Ita enim hominu genius est,ut si qui popularea sibi obviam apud exteras gentes , aIienoque in sol occurrant, facile in familiaritatem coeant:& ejusdem Iioguae eommere tum , maximum societatis vineu Ium est . Quibus eum dum de itinere mentionem facimus, opportunius , inquiunt, si prius ad Sinam Montem eatamus, rebusque sacris ex voto peractis, Arsinoen deinde, xubrumque mare descendamus. Quod ego eonsilium. eum ad Rehmetidem detulissem, probavit ille: proba vere etiam AEthiopes qui etiam ex voto in Sinam properabant. At reliqui, qui negotiorum eaussa Arsinoea Petebant, neutiquam probavere. Quoeirea ita tandem inter nos eonstitutum, ut ipsi Arsinoen iter continua re nr, nos in Sinam deflecteremus. quo lustrato , eos Arsi acae nos conventator; uti una, ut coeperamus Ba

bylo

137쪽

yloniam rediremus. vix dum hare enerra eram, eum adsit ephebus t monuitque prandium moram nolupati, iremus illi eo, ni euncta eorrumpi vellemus . qu audito, Surgamus, inquit, Meecenas: a prandio quod superest recitabis. nee mora, ad mensam itum est. r

SEcundis postquam mensis modus factus est, lotis

que manibus, mantilia famuli extulerunt, Agα, inquit, Meecenas, & lieet pasto tibi verba faeere grave futurum sit; quia tamen nobis omni prandio tuas sermo suavior,ea nobis edissere, quae tibi mox aeeide-gunti atque istam gratiam nobis totam facies. Cui tum ego; Fae iam libent issime.&iue undissimum mihi eri quod tibi placitum. verum os telis praetermissis, ad revenio. Postquam una eum Venetis,atque AEthiopibus antiquis foetis, in Sinam ire eo stitui, ad ea strum visendi gratia una eum Rehmeti de me consero. obvl 1 eonfestim duos milites Tureas habemus qui nos per Aumaniter quod ne a nostris quidem expectassem .ex Ceperunt, atque intra vallum admiserunt. eaeterum castrum pro eo loe .R ad praedonum exeutfiones prohibendas, satis validumr apud nos ne ratio quidem il- Iius haberetur. in eo pauet admodum praesidiarii. α male incincti r quibus ministrorum, ut plerumque cadit, avaritia, vix neeessaria suppeditantur. quae ob deserti sterilitatem Babylonia mittuntur . vix satillaquae habebant e & narrabant pletique, qui multa e loei stipendia meruerant, nunquam se pluviam vidi se. quae quidem potior sterilitatis caussa est. eum ea -

138쪽

LIBER II. Iosteroqui tellus non omnino inepta ad serendas fruges videatur. non enim arena, non tophus, argillaver sed talis, qualem nostris in regionibus habemus. Tandem gratiis praefecto habitis, & Nie otiana herba , de quas nos rogaverat, donato, datoque militibus praemio, icitabernaeulum redivimuS. Manε tardiusculε ob intolerabiles Arabum moras, qui onerandis, atque exonerandis Camelis totum pene diem in sum ut iter aggressi sumus. Ne vero cogere mur bestiis onerandis reliquu diei perdere, iter etiam post meridiem eontinuavimus quod mihi propter nimios aestus magni plenum sastidii, taediique erat. Atque hune in modum iterfacientes, Moysis fotes, extabescente jam die, salutavimus. Sunt autem hi fontes ad Mare rubrum, milleq; ab litore passiis absunt. eum inque esse Ioeum perhibent, in quem primum E marii

egressi, secum Hebrati tenuerunt . Hie ego loeum I dprodigiorum feracem veneratus , diu animo, oculi' complexus su an praesente inque eam tanti populi multitudinem, eumque ijs colloqui, eorum gaudiis intexesse, nobile audire epinietum, quo relatam de Pharaone victoriam celebrabant, non sine voluptate fin-igebam. tandem vix ab ea eo gitatione divulsus, ad eu randa corpora me contulit quibus procuratis, vigilias solito more partiti, indormivimus. Ut vero prima: ferrugine tingi coelum in eoepit, Rehmetidem ex eit , ut ea melorum eustodes ipse exeitaret, moneretq;ut

ad iter se eito ae eingerent. Interea pedes ipse ire per go, ut illius vecturae tςἀium , quo magnopere afficie bar, excuterem . Dum sic solus progredior, miram oppido voluptatem eapiebam aipectu illius eampi, qui fruticibus quibusdam mihi ineognitis , resertus erat: ex quibus pule herrimi flores erumpebant; ut Dia

jam Arabiae desertum, sed stellatos Capuae eam pos

i mihi

139쪽

mihi pereurrere videbar. Deinde orto iam sole, amoeis nissimus prospectus meis sese oeulis obtulit . nam rarescere iam colles , montesque assurgere videbantur. totusque Erythraei sinus in eonspectum ea debM ultra

vero mare, hi montes conspieiebantur, qui ad superiorem AEgyptum pertinent . & ni me sillo , hi sunt. quos Alebastri maetes voeanta inter quos ad oe ei de temsolem ingentem vallem spectabam: ex qua perhibentegretas Hebraeos, eosque, Pharaone insequente, Mare rubrum ingretas. Hoc loco Laelius qui nonnihil in se ineris literis versatus erat: At si ita; eonsentaneum esse gia Superiore AEgypto Hebraeos habitasse . quibus tamen ad inhabitandum ea ab Iosepho tellus data est, quae G νn dicitur , & juxta inferiorem AEgyptum , &supra desertum, per quod erraverunt, sita est. Eruditheu quidem Laeli,ut semper, inquam ego. verum responissio est ad manus: nimirum ex veteri sede, in Superio rem AEgyptum, in qua Pharaonis Regia erat, translaatos fuisse, ut arctius detinerentur. timebant quippε ne ex terra Gessis, quae contermina Palestinae, Arabiaeqι erat, fugam illi molirentur. id vero ex ipsis saetis litetis constare manifestε arbitror. legimus in Exodo ad Moy

fis pree es Deum ex olei dente validissimum ventum exeitasse quoam mensa illa iveustarum multitudo, quaa

ad puniendum Pharaonem immiserat. Rubrum in meis te delata . ae submersa est i ex quo statim illud existis. Phataonem scilicet, atque Hebraeos in superiore AEgypto habitasse. quae cum ad oecidentem Erythraei posita. Deile occiduo vento tum in mare impelli loeustae potuissent . nam si in Inferiori AEgypto, atqua in terr Ossan id temporis ineoluissent, septentrionali vento opus erat,ut in Meridiem,ad euius plagam Erythraeum jaeet, locustae propellerentur. imo nee Hebraeis ver sua mare tentare iter concessum sutilet quando ex terr OP

140쪽

LIBER IL Ior

sassen terrestris in Arabiam, ac Palestinam via pateat. Hie Laeliust Assentior . at unus haeret adhue animo serupulus: si bene memini, nec oeulus me mappas iaspieientem fefellit, est etiam iuxta litus via, quam tenete Hebraei poterant f cur igitur se mari eommisere Tum ego: Non te oculus, qui eruditus, fefellit ι at via illa hiae mari, montibus illine tam brevi spatio actatur i ut angusta admodum fit. quocirca oeeu pari ab AEgyptiis poterat. ne illae fuga Hebros patuisset. im nee tanta multitudinem ea pera valuisset. Optim ε igi- tur Deus populi sui ineolumitati, quem se brachio extento, erepturum E Pharaonis manibus professus erat, insueto illo ,& numquam spectatae prodigio providit. Sed redeamus, unde erudita haec disputatio nos abduxit. Ita, quaeso, tum Mecoenaar nam timeo, ne ad te iam bili eum minimε veniamus . Tum ego i Relicto ad dexteram Erythraeo mari, sinistra iter tenebamus per

eampos spe eulari lapide, nitroque passim pleno : quae solis luee splendentia , non iniue undam visu scenam

exhibebant . quibus tandem duorum dierum itiner emensis, in motana loea pervenimus. Ego eum iam peτcolles ioeederem, videremque eos in altissimos se ostmmontes attolli, rogavi Camelorum custodem, numnam

Arabiam intrassemus t quod ego ex eo coniiciebam, quod se irem Petretam Arabiam, no a tam ab urbe Petra, quam a saxis, praeruptisque montibus appet Ialam. . Intravimus,lum ille:nee longo ab his montibus patria mea est . ad quam divertere ipse volebat. sed quia longum,& perplexum iter, nec satis a praedonibus tutum, cuncti vetavimus. Dum igitur per montes iter habemus, ego illorum naturam indagabam: cumque fraginmenta quaedam excidissem, illius generia esse reperi. quod Numidieam marmor , ae Bisalten vocant. euius