Nicolai Parthenii Giannettasii Neapolitani Societatis Jesu. Ver Herculanum

151쪽

sunt: quarum una ad sinam, altera ad Horebum spe ctati tertia erecta in eoelum vergit: ex his tripli ei veis Iuti sonte aqua prosiluit. Extra vallem ampla planiisti est in qua vitulum ex auro susum, atque ad ratum a populo Hebraeorum perhibent. Deinde mons surgit, in quo Aaron Paschatis festum celebravit r aliaq. observavimus, quae ne sim longus, per termitto. Taadem coenobium reversi , summa iterum humanitata egeepti fuimus. Sequenti die iterum aeris intersutismus e divaeque lipsana , quae marmorea in area asservantur pie venerati , utque nostrum iter fortunaret iterum, iterumque preeati sumus. Mox ubi Coenobi tis gratias persolvissemus,diseessimus. Atq hie Meeue natem rogo, ut lieeret per eum domum nos redacere, cumque annuisset, vale diximus.

Der ex Horebo IEIanam , quaque A eo aceiderunt, ac mira de virgina quadam Ooloniata hi ta via refertur.

SEdebam in Musaeo, utque aeutissimum eapitis do

lorem , quo vehementer diserueiabae, aliquantulum allevarem, appietas terrarum tabulas pereurrebam, eum me Quintius con enit Et quomodo va-Ies inquit, cui ego' non plane hen ε . tantum enim a

capite laboro, ut vix suffieiam. Tum Quintius: Si ita, eur tabellas istas evolvis omitte , quaeso , atque aliquam interea pedinem faeito . Cui tum ipset imo ut dolorem parumper lenirem, has aecepi. quibus evolvendis , a severioribus studiis animus amovetur. At oui otius, non est , inquit, ut dieis . laborat etiam ire illis mens, oeuli defatigantur. atque haec cum dieerez

152쪽

Laelius supervenit:&Sal ve, inquit, Musarum delicium. Salve & tu Quinti meum eo te ulum . ut valetis Cui Quintius Salve, Laeli. meus Oeellus t ego quidem bene valeo, & pangrati , ut dieitur. at Parthenius nostet non ita: sed magno capitis dolore vexatur. Tum Laelius: Quid mirum ρ imo nescio sane uti vivat. Sem

per enim hie elaudus veluti sutor sedet , seque libris istis involvit, inque illis perpetuo distentissimus. Surge, quaeso . me intuens, dies tam amoenus , quam qui maxime. Eamus ad relaxandum animum. tres sumuS,

quot gratiae. Agla jam aget Quintius . Thaliam ego: tu qui consilio polles, Euphrosynen. Cui ego: Lepidus, tu Laeli, & eruditus: sed quo nos pedes dueent Et illit

Ad Meetenatem tuum . Et ego quo curru e Ille ver de eurru ne labores. habeo paratissimum. Si ita, tum Quintius, surge et toοῦ non omittam certE occasionem istam eonveniendi hominem eruditissimum , at quo humanissimum . nulla igitur mora interposita, con- seenso curru, Barnam eontendimus. ut venimus, illi Ii eo obviam Meecenas proeessit: no'. benevole salutavit. statimq i o projectu, ubi aprie abatur nos sessum re eepit. Post qua vero sedes oecupavimus; in tepore,in quit .affuistine na hie otiosus sedeba,& qui eum erudita miseerem colloquia vehementer optabam. Et quoniam tu reliquator es, Parthenie, solve debitum, ut nomen tuum tandε ex rationum libro eradam. Intel ligo, tum ego; vis nimirum, ut ad itineris mei narra intionem me vertam. Et ille; Ita, quaeso . tam enim mirum est, &euriosum, ut me delectet miro modo & ut

benε memini ex Sina monte Arsinoen tendebas. Cui e g. i Miror memoriam tuam . sed ordior, iam ut jubes, narrationem: & gaudeo vehementet hae tibi inare morem genere. At date, quaeso, veniam , si sermo erit impolitus: nam veni omnino imparatus a & non

153쪽

bene valeot Tum ille: Doleo quod non belle te habeas: e terum ista tua negligentia,quq plurimum nativi praeseseri, mihi summopere placet. Ego vero, itas orsus sum: Ex sina per non inamoenam convallem iter intendimus: quς quidem angustissimai Ac lie et saxosa, ae sterilis, tamen quia multis in loeis, in quibus aqua

emicabat, plurimae arbores,exrisquet gemmi exuda o palmaeque item plurim et , ae dumeta virebant, pulcherrima visu erat. in ea complures Arabes habitantiquorum ea sae ipsae palmae: quae ramis tectum , & um hram exhibent: ex saxis egressi, per apertam , a quo immensam planitiem,quae ad maris Rubri littora perotinebat, ire coepimus. In hae dum conglobati, ae vi giles moetu praedonum, qui per aperta, ae plana vagari solent, progredimur , in exiguum quendam grege, qui per herbosa pascebat, ineidimus. Servabat illum faedissima quaedam anus muta, & adolescentior quida

qui mihi ex eo lore albi eante , ex lineamentis eorpo x is, non indigena, sed ex Europa advectus videbatur.

stabat procul ab anu tristi eulus. qui ut me vidit, quasi divinans popularem esse , statim advolat. & esne ru, inquit, ita lusρ Ego tum , rei novitate perculsus: It vero. Sed qui tu, de unde hue devectus Et ille: Longae ambages , quas referre tempus non patitur . Pec Deum te rogo, per Superos omnes, ut ex hae miseras servitute me eximas . eripe a barbaris praedonibus,

qui quotidie me Christum ei utare cogunt. Tum ego illius misertus, comites rogo , ut & ipsi illius misere rentur, eumque in eo mitatu reciperent. Et illi: Faeeremus, inquiunt, si liceret. verum id sine certo nostro perieulo fieri non potest. Nam si Arabes noverint: Mab illa anu Deile intelligent, nos iuvenem abduxisse , statim advolabunt, velut vultures: nee dubium quin universos psrdant, si poterunt. sin minus arma veriti,

154쪽

Elanam usque, quo recta tendimus, insequantur ribique apud magistratum raptus, quod ea pii ale est, accusabunt. iuvandum miseris, non negamus; sed

quando sine proprio periculo id fiat. Hie iuvenis: De Arabibus nihil timendum , inquit - longε ad Euphratem profecti . anus illa muta nee quo, re quibus cum iverim docere potest . quare per vestram fidem,

per vos, parentesque vestros Oro, atque obsecro, ut

miseri hominis , & ejusdem patriae , ae religionis misereamini. inque eo piosissimas lacrymas effusus, id ipsum identidem repetebat . quibus ego permo tus, ita ad socios . Quam magnum, ae pene divinum sit mi seris opem ferre, esse eui notum non sit, arbitror neminem. enim vero eum proprium Dei sit benefacere, atque opitulari universis: id ei reo divinitatem quandam induere videmur, cum qua possumus ope, miseros sublevamus . id autem sine proprio incommodo, fine diserimine praestare , non multum laudabile, nec magnificum ; humanum, non divinum est. negare, quod faeilh possis , ne barbari eou. sueverunt c at quod arduum, quod di mellε arripere, moliri, in effectum adducere, quam maxime generosum, atque aeternis laudibus est dignissimum . Atei succurrere, cujus religio, aeterna salus in diserimine versantur, religiossimum, ae divinissimum. ne enisi a Christianis expectari potest r imo etiam debet:

quando id lex ipsa, ipsa e haritas jubent; verum, nos Praedones , a jetis, assequenturr & sie nee ille satis salvus, & nos a perieulo, in quod immittimur, non

evademus . at praedones longe absunt: nee quo adolescens fugerit, & solus ne, an non, a muta , stolida que anu scire nequibunt. Sed assequantur : quid gloriosius quam pro pietate eertare oeeumbere at non minus periculi sine pugna erit AElanae a Turei e

155쪽

HL VERIS HERCULANI.

magistratu . sed hanc aleam ne ite vitabimus, si eum

domi contineamus . omitto ouanta illorum sit ava-

Iitia, ut pauca pecunia capi possint. tandem quidquid futurum sit , Deus, cujus caussam suscipimus auxillator at cedet, In rebus aequitas ipsa , & charitas primum requirenda , quae si adsint, nihil est , quod de fellei eventu timeamus . His demum adducti socii sunt, ut supplicem acciperemus . receptus autem, nostrisque vestibus indutus tanta de teri Late, ut anus, quae procul diverterat, nullo modo animadverterit, mox in viam nos dedimus , cumque totum diem iter feeissemus, sub vesperam in lanam pervenimus. Op pidum cum arce perexiguum , verum apud Turcas,& Arabes magni nominis emporium, in quod ex India, Arabia, Afri eaque plurimi mercatores conveniunt . Est in oppido Giat eorum e cenobium, in quod quia extra ni Centa positum prunum incidimus t d

eo Sina Hae e Ceno hitae mentionem fecerant quia Uiso, ea mihi incidit cogitatio, quae oppo ut una videbatur: si nimirum uo a cum suppliee ad illud diverterem. ita fieri posse, ut res in tuto locaret ut . quod quidem reliqui comites non improbarunt. Praepositum igi-tur adeo, atque enix ε rogo , ut pro ea, qua Christi fideles, ac peregrinas eomplecti par esset charitate, mecum aegroto illo adolescente . pallor oris ex metum otiis sitem dicto conciliabat reciperet. de victu ne laboraret id nobis curae sote . ille, quod vix speraveram, non solum humaniter admisit, sed re reficere illico voluit. imo cuncta se suppeditaturum, quae necessaria larent, spopondit id & mihi gratissimum, & sociis aecidit, illi, quod a se perieulum amolirentur; ego, quod servati ei vis una apud me laus futura esset. Hoe loco Laelius: Laudo piam fraudem: verum an satis prudenter feceris, non disputo . Imo

156쪽

prudentissime , tum Meecenas . Si innocentiae , chartista lique consulendum , nulla i adustria , qua non uti, nulla alea , quam non subire debeamus. At perge porro r res quippe curiosa est quam maxime . Et ego: Postquam in trietinio refecti in e ubiculum se eessimust era or geminae cellae, non satis amplae , in quas

unus aditus, coenobitarum in morem extructae : ego

etsi defatigatus ex itinere, nihilominus ingens quando eupiditas animo ineesserat, omnem supplieis tragae diam intelligere; somno expulso, illum rogo ut quando remotis iam arbitris, narrari res poterat, mgravaretur repetere ς seiretque se eam lapidi dictu rum. Tum ille ἰ AEquum id quit , ut hune tibi morum geram, quando mihi auctor libertatis , aeternae que salutis extitistit & tanto tuo periculo, ut Vix a germano expectassem P Drusillae mihi nomen . Hi hego pereulsus a Mulier tu inquam . Et illa . I travero, inquit,&Itala Crotone nobili patre nata. qui me ex priore conjuge suste piam fmgide admodum

amabat , eum plurimum novere ae daret . quae tam ferreae indolis erat, ae depravatae , ut me nullo modo

pati posset quo idie ob levissimas eaussas, saepius

etiam immerito durissime objurgabat probris onerabat, & verberibus etiam , nimis saepe . cum ego ad patrem eonfugerem, ille obligatus amore noverocae ,& falsis eriminibus , quae ipsa prius detulerat , prae oeeupatas i durius exeipiebat . Eo res protesia sit, ut om ms mihi patientia abrupta et inque desperationem acta sugere de erevi. erat domi servas aeta te biennio major , quem mater mea a puero eduea verat, plurimisque, dum viveret, bene fietis affecerat, atque ob id me uni e E diligebat: ad hune rem defero. atque en τε preeor , ut se mihi ducem , eo mitemque

fugae praeberet . ille prinei pio vehementer pereula

I. 2 sus,

157쪽

sus , eam nervis omnibus dissuadere eo natus est. multisque adductis rationibus, me a propo filo dimovere equi S. velisque, ut dieitur, adnitebatur. ubi vero me persistere in sententia vidit, certamque, ni iuga patuisset, suspendio vitam una.& miserias finire, invitus assensit . Fuga igitur decreta , conglium inire coepimus, quo id modo , tuto exsequi potuissemus . Erat in portu Surrentina navis frumentum Neapolim deportatura: hae visum est Neapolim perere et qua in urbe amnis meus degebat : apud quem nos recipere securo poteramus . Eo ipso die, qua profectionem navarchus adornabat. meus pater una cum tota iami Ita in villam prosectus , me una eum servo illo domi Telicta. idque in gratiam novercae . at ego divinitus factum arbitrara , nihil morandum duxi. quocirca virilem statim vestem, jam praeparatam, indui, acceptaque mecum non parva pecunia, cum gemmis aliquot, quas mea mihi mater rel. querat, ex horti

postico , qua via infrequentior , in navim , quae jamane horam sub dueebat, una cum famulo , qui jam

eum navarcho condixerat, & quaedam ad victum ne incessaria comportaverat , perteximns . qua statim conscensa , quoniam secundus ventus erat , Fela fecimus r totumque eum diem, de secut in m X noctem navigavimus . Mane ubi primum illuxit, binas in alto naves animadvertim v. . quibus visis, quae illae es.sent, versare animo nautae coeperunt. quidam Britanni eas, quidam Hollandicas, eas etle; ac Messanam petere . quidam pirati eas esse asseverabant; quod praeter morem magno ad nos eursu eontenderent. Ne diu dubitatum: nam ut clarior dies emicuit, & pro piores factae, pirati eas esse cuncti conelamarunt. Tum quoniam languestere ventus incoeperat, navis onusta ea peditius fugere non poterat. nautae amisi

158쪽

LIBER II- 12sspe servandae navis, de sita salute sollieiti, ilicet Ouidnes in lembum prosiluere ; veritique ne prae vecto Tum numero mergeretur, nos, binosque alios teliis querunt . nec quidquam preces, ac laerymae apud homines valuere . immite genus, & quam a mari feritatem hauriunt, frequenter exercent. Cui ego r it

enim vero. Sed quid saetas suam quisque salutem quaerit: aeque euncti ea sunt indole, ut virtuti eun -cta post habeant. sed quid tum postea Et it Ia r Ad volarunt illi eo barbari ad praedam , quast ultures: in inque navim insilientes magnos et amores ediderunt. ubi vero nautis vaeuam repererunt, in nos iram omnem evomuerunt. districtisque gladiis mortem minabantur , ne cuncta tradidissemus. Postquam na-Vim totam perlustra ruat, quaeque reperiere , inter se partiti, nos in inferius tabulatum eonte e erunt. hic quantis la erymis calamitatem deploraremus, facile coni ieies. Illud autem me summopere eruciabat, ne detecto sexu vim pudori inferrent, quod mihi morte Ipsa acerbius videbatur. verum hie , quam minime merebar, divinam opem praetentissimam expertas surri . nam cum omnia nul assent, foetosque alios per inscrutarentur, me ne tetigere quidem, ut gemmae, quas mecum habebam, adhue salvae sint. Inter piratas situlus quidam erat, qui & ipse multos ante annos captus, fidem eiuraverat. hie quotidie ad nos veniebat, victus gratia r &quod rarum in hujusmodi desertoribus esse solet, humaniter tractabat, ho mo que animo esse jubebat iisque nostrae ea lamitatis misereri, nec defuturum ostieio , quod exhiberi a se nobis potuisset. piratas este Tripolitas , nosque brevi in Africam venturos. ubi si de patria, ac parentibus certiorem nee remus, curaturum se spondebat, ut jus a pecunia redimeremur . qua spe pauIispersubleva

159쪽

Hs VERIS HERCULANI.

bamur. Quarto die, a quo in potestatem praedonum

veneramus.Tr polim appulimust ubi nova nos ea lamitas assi xit , spemque omnem salutis abstulit. Nam statimae venimus me archipirata Turcico praetori, qui jam iam diisessurus erat, inque Felie em Arabiam, quae illi pro vineia demandabatur, profecturus,

dono dedit. id mihi acerbius ipsa captura ae ei dit .alterum enim in orbem relegata, redemptionis spes Omnes amittebam . eoque magis cruciabar, quod a servo tam fido, meique amantissimo , & cujus operas uti in adversis poteram , divellebar. quoniam vero

eum iacta est alea, eonstanti animo quidquid inde futurum sit, ferendum est, me erigebam, solabarz atque ipsa mihi animos, viresque sufficiebam . Novus dominus, in euius potestatem tranfieram , sive quod

genio mitis, sive quod forma caperetur. quae, etsi ego, antequam caperer,unquibus faediis me deturpaveram, ne praedones allie eret, sexusque suspicionem faceret, iam se aliquantulum ad nativam spe Hiem reduxerat, benevole excepit, atque ephebis adscripsit. id mihi gratum nequaquam fuit: nam verebar, ne tandem re patefacta, in extremam omnium ea lamitatem inciderem . Tertio die,ex quo Tripolim deducta, Praetor iussit vela fieri: atque fellei usi eursu quarto die Alexandriam intravimus. Hi e navi dimissa, quae Constantinopolim n vix tura erat . conductoquGlembo Pelusium petivimus ut inde Arsinoem venitemus eum enim simultas dominum inter , at quo

AEgypti prae Lorem intercederet , noluit ille Babylone

transite, ne illuna convenire cogeretur. quod quidem illi , cunctisque suis fatale , mihi vero salutare suit. nam eum primo die, Zc se eundo etiam tranquillo mari navigassemus , ingens ex improviso tem pestas orta est. itum statim ad sortes. quibus ille mi inrum

160쪽

rum in modum addictus. atque hoc editum orae uintum est . Palmare nimirum mendacium , inquam ego . Et illa: Ita vero nam mentiri detino num semper est: atque audi modo ὀ Tum tempestas cessaturas, cum novum mancipium deserto in litore seris exponeretur. Nihil morae factum , admoto ad litus te misbo, me proiectam deseruerunt. Hic ego Omni prorsus ope destituta, principio accusare sortem, quae me praedonibus primum, mox seris obieeisset . quae tanti fati in elementia,quae me non domi liberam inter parentes, non in servitute apud barbaros esse pateretur:

satius tasse si praedonum gladiis trucidandam, quam ferarum dentibus laniandam praebuisset. Mox memet temeritatis damnare , quod non aequa eonsili coepissem, nee rationi, sed irae obtemper allem . fieri enim potuisse , ut patientia noverear Odium deser buisset, patrisque amor conciliaretur . nune vero nu l lum pet nitentiae loeum, nullum patientiae fructum eia se . resumpto dein se animo in tumulum litori proximum conscendi . ex quo dum domini lembum in ingenti undarum agitatione iactari alpie erem , & in interdum pene absorberi, paululum allevabar. quem ubi tandem demersum vidi, erecta spe lum non extingua, fore , ut tandem salutem in v ea .rem . neque enim sine eonsilio Dei factam , ut e naufragio eripe in

Iers nempe, ut ad meliora reservare r. solere nonnumquam in rebus omnino desperatis salutem ex o

tiri, inque densissimis tenebris lueem affulgere . . Postquam haec me eum evoluti iam, in titus redeo, ut si quid vestum, quo tolerare vitam potus item , re Peli rem . nam in tumulo illo arenoso , ne ii irps qui dem arida eonspiciebatur. vix descenderam , cum nauseagorum cadavera, tabulasque ad litus ferri animadverto. quo visu tam misero, quam qui maz me, . I 4 ma