장음표시 사용
151쪽
ter ipsum Proponentem,nisi causa id exigete proponens ita ficti mande alii uoceno informentur, sed scripto duntaxat, domi inquam na in circudo illis considentibus liberum in unicuit dicere. Neq; interea dum causa priuatim informatur,Auditores ipsi nihil loquuntur, aut praepropere avodientiae finem imponunt,sed quiete admittunt, examinant quae proferuntur,crebris quoq; intcrinrogationibus,ac nocessariis interlocutionibus, ecsuos interdum sensus libere aperiunt, dc litiganintium doprehendunt.altcrius item partis argumenta alteri significant,datis etiam scriptis utrinq; informationis,imo si forte aliquid Procuratorum Advocatorum uc impcritia, seu simplicitate partis fuerit praetcrmissum,admonent ipsi litigatores, ecsecundumoni supplent, ut semper in utranq; partem, quate nus attinet ad ueritatem inuestigandam. hi formandi modus & ratio.Quam scripturum nacsuperius stura pollicitus,haec est. Quoniam ipsius Collegii institutio sic habet,ut nihil extra causam dici,nullos assectus moueri,nullum deniq; patia' tur cloquentiae imocinium afferri, sed compresa sum,ac singula statim argumenta concludoes diiscendi genus apud eos plus fidei incretur. Idclico Procurator acccpto ab Auditore planeto Iuper quo est informandum, si considerauerit aduersa risi ex facto, dc rebus ipsis contradicturum,cxindeq; probabile aliquod aduersae partis firmame' tu oriturii csse,tunc ipse,praetermissa omni cxorin
152쪽
De usu Iudici. Pal. Apost. 6sdiorum praeparatione,ac alte repetitae narrationis
serie,in datum solummodo punctum respiciens, neq; ab illo alienum aliquid immiscens, si quid ex actis duntaxat fuerit quod sibi uideatur ad intestigentiam dicendorum esse necessarium, itilud narrationis loco ponit primum subindet suae partis confirmationem aggrcditu ex acris inquam dc nihil extra acta proponendo quibus ex locis,N quo pacto propositi dubii ucritas in sua partem inclinci,quam potest breuissime studet significarc. tum d tande praeoccupat eaS reS quas. luci dicere aῖ uersarium intellexiquci dicturum csssu simile vidcatur.& cas confutando singula*reiici atq; a proposito distarc probat. itaq; Iinem facit,nulla ad movcndos asscelus adhibita pcro aratione,nulla epilogi enumerationi ue dictorum os cntatione facta. Haec inquam ita facit Procurato si aduersarius facto sit dc rcbus ipsis contra dicturus. Nam si factum uel constet planetuci aduersarius de illo consenserit,aut dubitandi circa
id rationem non oslcndat reserat autem de iure controucrsiam,ca tunc defertur ad Aduocatum.
Spectat igitur ad officium Advocati articulos il. los dii taxat informare,in quibus de iuro sit controuersia. idi per nudas iuris allegationes, nulla narratione,uci faci: aliqua specic interposta,tan μtummodo ad datum sibi punctum, iuris argumeta suggerendo. Argumenta inquam non infinitis illis ivium, pitulorum,glossarum, & doctriM
153쪽
Ant. Mage Gallestinarum cumulis agglomerata,sed uel nullis si arbgumcnta ipsa cx ordinariis Zc notis regulis iuris accipiantur, uel si dc iure aliquo singulari sumpta fuerint quam paucissimis, di quae punctum
ut dici solci acutangant,auetoritatibus confii mala. Qui enim aliter doecat faccre apud hos Auditorcs, per se iuris peritissimos,ec qui assistat audiendis huiusmodi causis Pontifici maximo, quem constat omnia iura in scrinio pectoris habere Ital hac de causa consucu inconcinnus atq; ineptus uideri Auditoresq; dc lectores taedio assicere Advocatus qui ad unum duntaxat punodum uersa pagina soleat scribere. Tantu est umoue e Cumae studiu breuitatis, fastidium ucro ocodium publicum inanis multiloqucntiae.Eiusmodi informationum,ab antiquioribus quibusdam Advocatis laetarum,habcmus hic multa uolumina,sormarum typis nondum impressa,ex uulga'
tis autem similia sunt Oidradi Concistoriales olim Advocati consilia,nisi quod illis addita sunt plerunt themata,sinc quibus uisum fortasse est illi qui ea foras. dedit,consilia ipsa non possc intelligi.talia sunt item consilia Calderint . Lapi quae allegationes inscribuntur ) complural aliorum
Ex his partium informationibus,ac primu suo iugi exacto studio,deinde communicata inter se collatione,comparant sibi omnes Auditores,
non solum illarum,quae ipsoru singulis ut dixi)sunt
154쪽
sunt distributae, sed omnium causarum notitia uel potius familiaritatem, dc memoria quasi pos petuam .ita ut mirabile sit,in tanta causarum multitudine, unumqucnque cx eis de singulis causis intcrrogatum,rationcm reddere posse. quod cita libentor faciunt, qua cx re partibus uictis no modicum ditur solatium, cum intelligunt quamobσrcin uicti sunt, dc rationibus acquiescunt nec suσpcrcst occasio ulla quocia nisi forsitan aliqui sint insani aut remerarii litigatorcs,apud quos non sit iustitiae locu S. Peractis informationibus conueniunt auditores
in loco iudicii,Sis pcr singulas hebdomadas, ubi
in aurora de more primum in sacello,sacris,dcinde sicut est supcrius dictumbin circulo Procurain toribus, ec Advocatis auditis: subinde exclusis aliis includunt se in sacello,ubi sex boris, plus minus,informatas inter la caulas coierunt, unoquoque ex eis illas quas informari iusscrat propos
Exquirit autem is qui causam proponit a Cois gis,non tabcllarias,aut pedanea'neque permuta suffragia sentcntias,sed clara consilia,iuridicis,at que a iure communi acceptis rationibus comprobanda .ncc rccipit cuiusquam dictum,ctiam siquis illud iureiurando affirmct, nisi dicto rationes cliuridicas addat. Habitis autem huiusmodi consiliis, deinde secundum cana eartem ad uuam nuo pacto plures Auditores inclinant. promulgat se
155쪽
tentiam,s illa sibi aequa & iusta uideatur. nam si rationibus illorum, conscicntiae suae satisfactum esse minime sibi apparcat, non cogitur aduorsus conscientiae propriae dictame iudicare,sed potest causam ad Cancellariam rcmittoc, per alium iu/dicandam .praeter autem, uel contra plurium consilia pronunciarc sibi noti licct. Nec tamcn cxistis ines resolutione dubii facta, conscis in cos currere ad proserendum sententiam, nam quae sua est humanitas eam resolutioncm parti contra quam tendit significare prius consecuerunt, ut si aliqua restet illi defensi possit ea uti. nequc designano
tur iterum informandi copiam sacere, si pars ipsa id petat,praesertim si probabile aliquod asserat argumentum,prius non auditum.
In numero illo plurium secundum quem cui di' xi est pro recticia Icntcntia, non connumeratur proponens,qui quid sentiat ipse,nec dicit,nec si dicat,auditur. Prudentissimo Grae instituto, cuius rationcm intelligore licct cx Pocta dicente. A se Tantalidcs onus,inuidiam remouit, Argolicosq; Duccs medias considiare castris Iussit,& arbitriusitis traiecit in omnes. Scd hic eo caud agitur, quod apte Proponcns ut dixi non connumcrastur & cx aliis,qui pro alterutra parte cosulucrint, non est fas intclligere. Dum causa quaepiam proponitu abstinet a consilio dando,oc cxit interim conclauc, siquis intcrsit Auditor apud qucm sit manifestum alteram par
156쪽
De usu Iudici.Pal. Apost. Potium gratia praeualere. quod si cessaret per se face
re,aut urbane admonitus dctrectare posset Cola legit Decanus iure suo uel inuitu cxpcllere . Sed non est hactenus auditum,fuisse quequam adeo protauum, ut oportuerit uti co iure Dccanum, tanta est illius loci modestia. Eadcm probitare ac modestia utuntur, si sorte distribui contingat cuiquam cx eis causam, in qua constet ipsum quoquomodo apud alteram partiu resuspcctum,consueucrunt enim ultro asi ciuD modi causarum cognitionc se excusare, illast ad Cancellariam aliis distribucndas rcmittere. Si paria sint utrinque consilia . quod contingere potest ubi ex duodenario numero quod saepe accidit aliquis deest,tunc est ipsius quidem Proponentis optio, ut quam putet aequiorem opinione eliga tamen hoc quoque iure quae ibi uiget modestia non utuntur. Sed aut concordia rem trassgi curant,aut Papam desuper .cOsulun aut am in ηο.dde pliant causae decisionem, donec uel iplorum aliis x .cum mula quis metus rationibus alIorum mutet sentcntia, tii glut
5c alteri parti accedat, uel superueniat alius in alatcram parte inclinatus. Solebant &olim eiusmodi causas referre ad . publicas relation . quod i jT . is, quid esset, inscrius dicitur. Ncque culpandi sunt, multis. quod in aequali dissensione,mitiorem partem non amplcct intcs,rcum pro absoluto no haben queo
admodum olim in Arcopago lcgimus inc obseruatum,quandoquidem ibi de capite quaerebaus,
157쪽
hic ut dixi)nunqua capitales,ta publicae,sed pri'
uatae duntaxat caus ciuilito tractantur.
Neque indecens sibi existimant hi Auditores tu ubi paria sunt consilia,tum alias in quacunque iudicii parte,antequam de causa liqueat,si occaso uideatur adcsse niuocii coponcndi,dilato paulisper officio Iudicis recipere pacificatorisire quasi communis amici partes. quod si minus luccedat,accingunt se ad sententiam prosercndam. Solet a multis de illo tribunal hoc notari, quod sit in expediendis causaru decisionibus plus squo
tardum. Sed quia re uera non mactur cam nos
tam,cum sicubi nimia diuturnitas intercedat, illation ex institutione tribunalis, sed aliunde proueniat. idcirco tibi,& aliis si qui haec legerint id minime ignotum esse uolo, quod quantum attinctad ipsum Auditorium,processus est admodum expeditu'quippe qui semper summarius si ac compediarius,ita ut saepe continga modosiit probationes paratae, spacio nouem anni mensium, quibus dicitur ius,quamlibet arduam causam, trinis sententiis iudicari. Si qua autem intercedit mora, illa potius a litigatoribus prouenit, qui uel prosecutionem litis plerunt intermittunt,resumunti temporibus inrerpoliatis: uel quas aduencriniim .
parati,ad singulas quasi difficultares quae litigando uci alicrcando dctcguntur,producendis & te' stibus,& instrumcntis, dilationes flagitant.iis dilationibus cate,ubi per calumniam eas peti quo
158쪽
quomodo suspicio sit, uia praecluditur. sinautem omnis calumnia: suspicio absit,indcc scisci tanto tribunali,non auscultarc iusta riteres, & sicut prouerbio dicitur)cito iudicando, ad poenitenduproperare,promulgando uidelicet sentetias, mox in alicra instantia, ob producenda testimonia ecinstrumenta,reuocandas . ital ubicunque abest calumnia dilationibus non parcunt,re quandocuque ante promulgatam sentcntiam, quae ad cauosam faciant,producantur, ca sempo recipere conlacuerunt,& inter haec flari non potest, ne currat temporum intcrualla praesertim cum causis pic/runque cx longinquo aduectis, ncccssc sit ad eas regiones a quibus causae vcncrint, probationum dies iusta moderationc compararc. adhuc igitur nulla est uci Auditorii, uci Auditorum culpa. In structa causa, quae non habeat,aut arduas iuris difficultates ut facti, pcr coniecturae argumenta decidcndi controuersiam, absq; ulla cunctatione expcditur. Sin autem ciusmodi controuersiam,ac dissicultates habea quia tunc opus cst Auditore expcctare occasionem temporis,ut possit,legendo etiam instrumcnta & testimonia,causae incrita uniuersa Collegis exponere,ac super illis deinde quara partibus informando adducuntur argumenta
referre,Collcgarumq; consilia desuper ut est di/ctum) exquircre,nec ulla est adeo facilis & cxpe dita causa, circa quam haec omnia paucis horis
transgi possint, necesse est interim dira multoa
159쪽
praetcrirc. Quod si quis consideret multitudinem causarum quas prae manibus habent, angustiamucro temporis, quo ut dixi conclusi causas consferunt, sex vidclicci horarum, partiedaru in duo decim Auditore mirabitur potius,quod ca cclcritatc qua solent,cxpcdirc scse ualeant, q quod costarditatis accuset, quanquam hic uersatis non cst adeo mirum,quippc cum sit manifestu, ipsos Ausditores,diuturnota continuo iudicadi usu, causa' rii omnia diuerticula ita callere,ut instrum praei sertim Ad uocatorum Sc Procuratorum utriusquc partis informationibus) quacunq; dc quantumqtibct confusam dc intricatam causam,in pauca r digant,& concludant, in quibus ca consistat. Et ne fortasse aliquis argumentetur posse eos si ucslint saltem frequentius quam saciunt conuenire, conueniente'; simul diutius morari,animadum tendum puto esse,primum quod in tam ardua de
laboriosa controuersarum rerum collatione, uno
atq; codem die sex horis durare,cst perquam dis,ficile, pius autem conuenirc possent. neque ita pridem tertio quoquc dic conueniebant, excepσtis dominicis 6c aliis sestis dicbus . Sed experiertia docui magis expedire hoc quod agitur, siquiodem hoc ampliori temporis interuallo,Advocati ec Procuratores faciendis informationibus dilia gentius incumboqipsi ucro Auditores informastioncs audire,ac scriptas perlegere, illarumq; a gumenta etiam ex libris possimi maturius pon σ
160쪽
dcrarc . neq; cxistimcs cas numero paucaS esse, quin coetor scias nulla esse audicntia,qua ut misnimum dican Quadraeinta causae non informetur quod si repulcs in unaquaq; causa,utraq; eae parte scriptas,di plerianquc binas, facti uidclicet S iuris informationes singulis Auditoribus porrigi,habebis immcnsam congeriem,quam necesse est ut singuli totam perlegant, Spraeterea de suo etiam aliquid addan prout rcs tulerit,nc vidcan'tur cas negligenaer uidisse. haec aurem paucis horis ficri nequcuntiati hinc est quod plurcs nunc causa: fincm accipiunt his duabus informationi' bus,quam acciperent olim trinis illis per singuintas septimanas. inod si cuiquam haec quae dico non satisfaciun is considcret ca quae sunt in alios rum Principum 6 Rcrum publicarum ditioni bus tribunalia suprema, in quibus ad exemplum huius Auditorii,cause a multis iudicantur quorum penὰ omnium mos cognitus milii est Npensatis circunstantiis uniuersis,comperiet ne de
esse . Illud non uidetur flentio praetercundum esse,quod alii quoi siue ordinarii,siue extraordi/ Inem dati iudices, antequam arduas 5c difficillis Vcausas diiudicent Rotae sentcntiam explorare studin quasi certo existimantes ita procedenae iudicio,vix posse crrori locum hine.