Opera quae supersunt omnia;

141쪽

INL CATILINAM. et 3tissimo viro, M. Marcello dixistant: animi hieonsuli hoc ipso in tempta, jure optimo senatus vim et manus intuIisset de te autem, Catilina, eum quiescunt, probant: cum patiuntur, decernunt: cum ta Cent, clamant neque hi selum, quorum

tibi audi oritas est videlicet cara,vita vili sima sed etiam illi equites Romani ho nestissimi atque optimi vita, caeterique sortissimi cives,qui circumstant senatu ni;

quorum tu et frequentiam videre, et studia perspicere, et voces paulo ante ex audire potuisti quorum ego vi abs te jamdiu amas, ac tela contineo eosdem Deile adducam, ut te haec, quae jam pridem vastare mules, relinquentem, usque ad portas prosequantur. Quanquam quid loquor te ut ulla res frangat tu ut unquam te corrigas t tu ut unam iugam meditere ut ullum tu exilium mgites Zutinam tibi istam mentem dii in ortatis donarenti tametsi video,si mea voce pediterritus ire in exilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si

minus in praesens tempus, recenti me moria sceseram tuorum, at in posterit

142쪽

smuis uomun, mum etiam bonis.' Montra habes ubi ostentes illam pris --tumn patientiam aenis, Bigoris, inopi aeriam omnium e quibus te hem rem ore e minum esse fienties tantum pressita tum, eum te a consulatu repuli, ut exul potius tentare, quam consul veπ-arerempublicam pos ratque ut id,quod esset a te scelerate susceptum, latrocinium potius, quam bellum nominaretur.. Nunc, ut a me, Patres conscripti, quan- 'idam prope justam patriae querimoniam detester ac deprecer et percipite, quaeis, diligenter, quae dicam, et ea penitus animis vestris mentibusque mandate etenim, si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cuncta Italia, si omnis respublica loquatur: Μ. Tulli, quid agis i tune eum, quem esse hostem comperisti quem ducem belli futurum vides quem expemri imperatorem in stris hostium sentis, auctorem sceleris, principem conjurationis,moeatoremse vorum, et civium perditorum, mire paum, ne abs te non emissus ex urbe, s

143쪽

IN L. CATILINAM. 37

hune in vincula duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imp rabi si quid tandem impedit ted molae

majorum Dat persaepe etiam privat in hac republica pernicioso cives morte multarunt an leges, quae de Hulum Romanorum supplicio rogatae sunt 8at nunquam in hac urbe is, qui a republica de cerunt, civium jura tenuerunt an invidiam posteritatis times praeclaram vero populo Romano refers gratiam, qui te,

hominem per te cognitum, nulla commendatione majorum, tam mature ad summum imperium per omnes honorum gradus extulat,si propter invidiam,auta.

licujus periculi metum, salutem civium tuorum negligis sed, si quis est invidiae' metus, num est vehementius severitatis ac sortitudinis invidia, quam inertiaeas nequitiae pertimescendat an, cum bello vastabitur Italia istabuntur urbes, tecta ardebunt tum te non existimas ini, Vidiae inceris conflagraturum 8 His ego sanctissimis reipublicae vocibus, et eorum hominum, qui idem sentiunt,mentibus, pauca respondebo ego, si hoc opti-um iactu udisarem, 2Eue m er

144쪽

ont minatum, sed etiam honestamni et erte verend- mihi non erat,m qui .ao parricida civium interseisto, invidia n inici aeriintem recitandaxM. quod si ea inihi a me impend et Di meth animo semper siti, ut invidi m viriq*ς partam gloriam,mqn invidiam putarem. quanquam nonnulli sunt in hoc ordine, qui aut ea, quae imminent, non videant; aut ea,qu e viden , dissi 'lent: qui spςm Catilinae mollibus sententiis Mu unt,

ritatem secuti mulβ, qu soluφ impro bi, verum etiam ipsipe iti, si in hunc aω-

- -- εἰ ssem crudeliter, et renie Amm

145쪽

IN L. CATILINAM. I39 hoc intem uno lintristem, intelli dia crespublicae pestem paussper reprimi in Ju perpetum comprimi poste quod si

se ejecerit, secumque suos edurierit, et ς-ci m caeteros iindique collectus nauis 'm aggregaverit: inti'guetur, atque delebitur non modo in tam ad pila rel-

publicae pestis, verum etiam stirps ac st

diu, Patres conscripti, in his pericidi conjurationis, insidiisque versmur sed nescio quo pacto omnium sceler inu, veteris furoris et audaςiae nanimitas i . nostri consulatus tempus erupit. RQd si ex tanto latrocinio iste unus tolletqr videbimur coetasse ad leve quoddMI

tempus chra et met esse evati pericum

Iuto autem residebit, et erit ipsi sun te, nitus in venis atque in visceribus reipub licae ut saepe homines Regri morbo grM

146쪽

probi, secernant se a bonis, unum in Io- Cum congregentur e muro denique, id quod saepe iam dixi, secernantur a nΟ- his di desinant insidiari domi suae consuli, circumstare tribunal praetoris urbani, obsidere cum gladiis curiam, malleolos et faces ad inflammandam urbem comparare sit denique inscriptum in fronte uniuscujusque civis, quid de republica sentiat polliceor hoc vobis, Patres c0nscripti, tantam in nobis consulibus re

147쪽

bus, a vita, sertunisque Civiun omnium arcebas et omnes inimicos bonorum, hostes patriae, latrones Itiliae, sce-larum laedere inter se, ac nefaria foete-tate conjunctos, aetem is suppliciis viis Vos mortuosque mactabis.

148쪽

Catilinam, furentem audacia, scelus anhelantem, pestem patriae neserie molientem, vobis, atque huic urbi serrum flammamque minitantem, X urbe vel ejecimus, vel emisimus, vel ipsum egredientem verbis prosecuti sumus. biit, excessit, evasit, erupit nulla ampernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia computabitur atque hunc quidem unum hujus belli domestici ducem sine controversia vicimus non enim jam inter latera nostra sica illa versabitur: non in campo, non in soro non in curia aeraritim, in

149쪽

inquat, eXinlit, quod vivas nobis egressus est, ludit ei serrum de manabis extorsi Mis, quod incola me cives, quod stan fem ut m feliquit quanto tandem illum moerore assii tura esse et profliga

150쪽

ter stultitiam non putarent i quam multos, qui etiam defenderenti quam multos, qui propter improbitatem faverentiae si sublato illo depelli a vobis omne periculum judicarem jam pridem ego L. Catilinam non modo invidiae meae, verum etiam vitae periculo sustulissem. sed cum viderem, ne vobis quidem omnibus re etiam tum probata, si illum, ut erat meritus, morte multassem, ore, ut ejus socios invidia oppressus exsequi non possem rem huc deduxi, ut tum palam pugnare possetis, cum hostem aperte