장음표시 사용
101쪽
103쪽
104쪽
Thenienses ει Lacedaemonios ac Macedonas rerum potitos, prisci testantur annales. Verum apud Athenienses non solum rei belli .sed etiam diuersarum artium viavit industria Lace ς μψ
daemoniis autem praecipua Iuli cura bellorum . Urim I nanque abhil
experimenta pugnarum de euentibus colligentes,artem praeli cura. orum scripsisse firmantnrisque eo ut rem militarem, quae Virtute sola,vel certe felicitate creditur contineri, ad disciplinam peritiae 3 studia
reuocarent:ac magistros armorum quos, τι aer appellauertit)iuuentutem suam usu Varietatem pugnad praeciperent edocere. O viros summa admirati ne laudandos,qui eam praecipue arte ediscere voluerunt, sine qua aliae artes esse non possunt. Horum sequetes instituta Romani,Martii operis praecepta, de usu retinuerunt,8 literis prodiderunt. Qua per diuersos autores librosi dispersa, Imperator inuicte,mediocritatem meam abbreuiare iussisti,ne vel fastidium nasceretur ex plurimis,Vel plenitudo fidei deesset in paruis. Quantum aute in praeliis Lacedaemoniorum disciplinai fuerit ut omittam caeteros Xanthippide rufinia
claratur exemplo, oui Attilium Regulu,Romaniims exercitum, saepe victore rei nitat
cum Carthaginensibus, non virtute,sed artis solo sere auxilio,prostratis exerci 'tibus,coepit ac domuit,vno congressu triumphas, bellum omne confecit. Nec minus Hannnibal petiturus Italiam Lacedaemonium doctorem quaesiuit armo anibal rei rum: cuius monitis tot consules, tantas legiones, inferior numero ac viribus I tW =lt interemit. Erso qui desiderat pacem prpparet bellii Qui victoriam cupit militem imbuat alligenter. Qui secundos optat euentus,dimicet arte non casu. Nemo prouocare,nemo audet offedere,quem intelligit superlorem fore, si pugnet.' i modus debeat esse exercitus Cap. Rimus liber tyronum delectum exercitiums deprompsit, sequens te igionis institutionem disciplinam 3 edocuit militarem. Hic aute te itius classicum sonat Ideo enim 1lla praeniissa sunt,ut haec, in quibus peritia ccrtaminum lictoriae summa c5sistit, disciplinae ordine custodito, intelligerentur celerius,& amplius adiuuarent Exercitus dicitur tam tari ritu. legionum, si etiam auxilioru nec non etiam equitum, adgerendu bellu multitudo collecta. Huius modus a magistris quaeritur armori. Nam cum Xerxis MDarii LMithridatis csterorus regu, qui innumerabiles armauerant populos excpla Utatur,euidete apparet nimium copiosos exercitus,magis Ppria multitudineri hostium virtute deprestas. Nam pluribus casibus subiacet amplior muItitudo
105쪽
multitudo.In itineribus pro mole sua semper est tardior. In longiore autem agmine,etiam a paucis superuentum a talet pati. In locis aute asperis vel fluminibus transeundis,propter impedimentorum moras saepe decipitur. Praeterea ingenti labore numerosis animalibus equis, pabula colligutur Rei quin,frumetariae dissicultas, quae in omni est expeditione vitanda, cito maiores fatigat exercitus. Nam quantolibet studio praeparetur annona,tanto maturius defit, quato pluribus erogatur. Ipsa quos aqua nimiae multitudini aliqua do vix sufficit. Disi cassi acies verterit tergum,necesse est multos cadere de multis,accillos qui effugerint,vi semel territos,postea formidare o flictum Veteres aute,qui remedia difficultatu experimentis didiceran non tam numerosos, quam eruditos armis habere exercitus voluerunt. Itata in leuioribus bellis unam legionem,mixtis auxiliis, hoc est,decem milia pessitum Sc duo milia equitum,crediderunt posse sussicere,quam manum praetores velut minores duces ad expeditionem saepe ducebant Qv od si magnae hostium copia dicerentur consularis potestas cum XX milibus peditu ,8 quatuor equitu, tanqua comes maior mittebatur. Quod si infinita multitudo degetibus sortissimis rebellasset, tunc nimia necessitate cogete,duo ducesvi duo mittebItur exercitus, cum eiusmodi prae cepto, ut prouiderent ne quid respub. detrimet capiat, consules ambo Deniscdm in diuersis regionibus cotra diuersos hostes a Pop. m. annis pene omnibus pugnaretur,ideo lassiciebant militum copiae, quod utilius iudicabant non tam grandes exercitus habere,quam armis instructos Illa tamen ratione seruata,ne unquam amplior multitudo sociorum auxiliarium esset in castris , quam ciuium Romanorum. Quemadmodum sanitas gubernetur exercitus Cap. II. Vnc quod vel maxime prouidendum est quemadmodum sanitas custo-ιmpori diatu feXercitus admonebo,hoc est,iocis,aquis, temperie,medicina,exercitio Locis,ne in pestilenti regione iuxta morbosas paludes,ne aridis Sc sine opa. citate alborum campis,aut collibus, ne sine tentoriis afflate milites commorenturvae tardius egressi,& calore solis, fatigatione itineris contrahant morbii, feci potius in aestate ante lucem ad loca,ccepto itinere destinata perueniant. Nesaeua hyeme iter per nives ac pruinas noctibus faciant, aut lignorum patiantur inopia, aut minor illis vestium suppetat copia. Nec sanitati enim,nec expeditipsistis . ni idoneus miles est,qui algere copellitur. Nec niciosis nec palustribus as sutatur exercitus. Nam malae aquae potus,veneno similis, pestilentia bibentibus generat. Iam vero ut hoc casu aegri contubernales oportunis cibis reficiantur, ac medicoru arte curentur Principu Tribunorus Scipsius Comitis, qui maiore sustinet potestatem,iugis quaeretur diligentia Male enim cum his agitur quibus necessitasvi belli in clibi tac morbi .Sed rei militaris periti, plus quotidiana armoru exercitia ad sanitatem militum putauerunt prodesse,q medicos Ita pedites sine intermissione imbribus vel niuibus sub tecto reliquis diebus exerceri in campo voluerunt.Similiter equites non selum in planis, sed etiam in abruptis,ac fossarum hiatu dissicillimis semitis se, Mequos suos assidue exercere iusserunt, ut nihil iis in necessitate prasti accidere posset incognitum. Ex quo
106쪽
Ex quo intelligitur,quanto studiosius armorum artem docendus sit sempereκ-ercitus, cum ei&laboris consuetudo in castris sanitatem, Min conflictu possit praestare uictoriam.Si autumnali aestiuos tempore diutius in iisdem locis militum multitudo consistat, ex contagione aquarumd odore ipsius foeditatis vitiatis haustibus Maere corrupto perniciosissimus nascitur morbus, tu prohiberi non potest aliter,nis frequenti mutatione castrorum.
Quanta cura prouidenda sint ais seruanda pabula&frumenta 'sap. III. ORdo postulat,ut de commeatu pabuli frumenti j dicatur Sapitis enim pe-n Rria,quam pugna cosumit exercitu, Si serro euior fames est. Deinde re liquis casibus potest in tempore subueniri, at pabulatio& annona in necessitate
remedium non habent,nisi ante condantur. In omni expeditione unumac maximu cosiliu est,ut tibi sufficiat victus,hostes fragat inopia . Ante igitur quam incohetur bcllum,de copiis expensis soler debet esse traetatus, ut pabula, frumcntu,csterae, annonariae species,quas a prouincialibus consuetudo deposcit, maturius extaantur Minopportunis ad rem gerenda ac munitissimis locis,am A ηοηήri plior semper modus quam sufficit aggregetur. uod li tributa deficiun raerogato auro comparanda stant omnia . Neque enim diuitiaru secura possessio est, nisi armorum defensione seruetur. Frequenter aute necessitas geminatur,&5bsidio saepe fit longior quam putatum cu aduersarii etia ipsi esurietes circusidere non desinant,quos fame sperat esse vincendos. Prsterea quicquid in pecore,vel quacu fruge vinoe hostis inserens bellu ad victu fusi poterit occupare,no .lum admonitis per edicta possessoribus, sed etiam coactis per electos perscrutatores ad castella idonea Sc armator u firmata praesidiis, vel ad tutissimas conferedum est ciuitates, urgendis prouinciales,ut ante irruptionem sesac sua moenibus condant. Reparatio enim murorum tormentorus omnium, ante curanda
est Nysi semel hostes praeueniunt occupatos,metu niuersa turbantur. Et quae ex aliis urbibus petenda sunt,interclusis itineribus denegatur. Sed fidelis seruatorum custodia,S erogatio moderata, consueuit sufficere pro copia, maxime si ab initio procurentur. Caeteru sera parsimonia est, tum seruare cum deficit. In arduis expeditionibus, per capita magis missiliu quam per dignitates ab antiqsprabebantur annonae,ita ut post necessitatem eisde a rep. reddercntur Hyeme lignor pabuli,aestate aquarum vitanda est difficultas. Frumeti vero, vini Scaccit,nec noetia salis omni tepore necessitas declinad A ita ut urbes ais castella ab iis militibus, qui minus propti inuentiatur in acie,armis,sagittis,fustibalis, fundis etia S laxis,onagris,balistis 3 desedatur. Praecipites cauedu videtur ne aduertariorum dolo atq; piuriis decipiatur Puincialiu incauta simplicitas Frequeti' enim c5uentionu pacis simulatio credulis larma nocuerui. sua rati ne fame colicet patisitur hostes dispersi vero crebris supuetib facile vinciatur. Quemadmodum oporteat prouidere ne milites sedicione faciant. Cap. III. INterdia mouet tumultu e diuersis locis collectus exercitus:& cu pugilare nolit,irasci se simulat,ut non ducatur ad bellu: quod ii praecipue iaciunt qui in F sedibus ocio
107쪽
bus ociose delicates vixerunt. Naasperitate insoliti laboris offensi,que in expeditione necesse est sustinere,praeterea metuctes praeliti,qui armoru exercitia declinat,ad eiusmodi praecipitantur audacia.Cui vulneri multiplex medicina cosueuit'opponi,vt u adhuc separati sunt in sedibus suis, tribunoru vel vicari rum,nec non etiam principum ad omnem disciplina arctissima seueritate teneantur,nihiloe aliud,nisi deuotione moderationes custodiat, nullis comeatibus vacent. Ad nomen ,ad signa obseruare no desinant Capi cursione ut ipsi appellano inspectitones armotu assiduὀfaciant. Ad sagittas iaciendas, ad missilia dirigenda,ad iactandos lapides,vel unda,vel manu Ad armatura gestum, ad 'μ, με ecte, iactadosis similitudine gladiom,punctim caesim feriendi, multo die vis ad sudore sunt frequentissime detinedi.Cursu etiam Sc saltu ad transmit- tedas fossias nihilominus imbuedi,si mare vel fluuius vicinus est sedibus. Aestiuo tepore ad naiadum cogedi sunt omnes .Prsterea sylum caedere, iter perdumosas abrupta facere,materiem dolare,aperire fossam, cupare alique locum knea colubernalibus detrudantur,in scutis inuicem obuiantibus niti. Ita exercitati at eruditi in sedibus milites Rhomani,siue legionarii,siue auXiliares, siue equites fuerint,cum ad expeditione ex diuersis conuenerint locis,emulatione virtutis, pr. lium magis necessὸ habeat optare Poci . Nemo cogitat de tumultu,qui fiduciam de arte vel viribus gerit. Ducaute esse debet attetus, vim omnibus Imionibus siue auxiliis,vel vexillationibus, tribunis,VIcarii'principibus*,si cui turbulenti vel seditiosi fuerint milites,non pro inuidia suggerenrium,sed pro rer u veritate cognoscat, ebis prudeliori consilio segregatos a castris ad agendu aliqd quod ipsis prope videatur optabile:aut ad castella urbe
Q deputent muniendas at seruandas,tanta subtilitate, ut cum abiiciuntur,m-deantur electi. Nuntenim ad contumacia parit consensu multitudo pro m-pit sed incitantur a paucis qui vitioru sceleriis impunitate sperat peccare cum plurimis. Quod si fieri medicina necessitas extrema suaserit,rectis est more maioria in autores criminu vindicari ad omnes metus, ad paucos poena peruentat. Laudabiliores tamen duces sunt,quorsi exercitus ad modestia labor Musus instituit,quam illi quor milites ad obedietiam, suppliciorum formido copellit. is ignorum militarium quot sint genera C p. V Λ Is Vltaduidem sunt ediscenda aloe obseruanda pugnantibus:siquid emnu-λVlla sit negligentia venia,ubi de salute certatur Sed inter reliqua nihil magis ad victoria proficit,quam monitis obteperare signorsi. Nam, Voce sola inter praeliorum tumultus regi multitudo no possit,ac cim pro necessitate reruptura eκ tempore iubenda ali facienda sint,antiquus omnium gelium usus inuenir,quomodo quod solus dux utile iudicasset,per signa totus agnoscere dc equeretur exercitus.Tria ital genera constat esse signorum,vocalia, semivocalia,muta. Quorum vocalia Sc semivocalia percipiuntur auribus .Muta vero reserutur ad oculos. Vocalia dicuntur quae voce humana pronuciantur, sicut in
ta vigiliis vel in praelio P signo dicitur:v puta,victori palma,virtus,deus nobis cum,trisiphus Imperatoris,d alia quaecunque voluerint dare ii qui in exe citu
108쪽
habent maximam potestatem'.Sciendum tame est, ista vocabula quotidie deis horare variari, ex usu hostes signum agnoscant,& exploratores inter nostros versentur Impunὀ.Semivocalia sunt,quae per tubam,aut cornua aut buccina dan. - δ tur. Tuba quae directa est,appellatur Buccina, quae in emetipsam aereo circulo Iuba flectitur.Cornu quodex Vris agrestibus,argento nexum,temperatum arte, S spi μ h ritu,quem canentis flatus emittit,auditur. Nam indubitatis per l, scinis agno φη 'scit exercitus,virum stare aut progredi,an certe regredi oporteat virum longe psequi fugientes,an recept u canere. Muta signa sunt aquila dracones, vexilla, Sussan raflammula rufa,pinnae. ocuns enim haec ferri iusserit ductor, eis necesse est signum suum comitantes milites pergant. Sunt Malia muta signa, ius dux belli in equis,aut indumentis,&etiam in ipsit armis,ut dignoscatur hostis, praecipit custodiri. Praeterea manu aliquid, vel flagello more barbarico, vel certe mota qua utitur veste significat. Quae omnia in sedibus, itineribus,in omni exercitatione castres,uniuersi milites de sequi S intelligere consuescat.Cotinuus enim usus necessarius videtur m pace eius rei, quae in prstii confusione seruanda sit. Item mutui commune signum est,quotiens proficiscente turba excitatus puluis ad similitudinem nubium surgit,hostium sprodit aduentum: similiter ii diuiss sint copiae,per noctem flamms, per diem fumus significat sociis quod aliter nuuciari non potest. Aliquando in castellorum aut urbium turribus appendunt trabes: quibus aliquando erectis, aliquado depositis indicat quae gerutur. Quanta sit seruada cautela,cum vicinis hostibus mouetur exercitus Cap. VI. in rem militare studiosius didicerunt asserunt plura in itineribus,quam in ipsa acie pericula solere contingere. Nam in conflictu armati sunt omnes milites' hostem cominus vident,& ad oppugnandum animo veniunt parati. In itinere autem minus armatus minu attentus est miles,3 superuentus
impetu vel fraude repentἐ turbatur. Ideo omni cura,omnis diligentia prouidere dux debet,ne proficiscens patiatur incursum,vel si non facile at sine damnore pestat illatum. Primum itineraria omnium regionu, in quibus bellu geritur, plenissime debet habere perscripta: ita ut locorum interualla,non solo in passu uismia. um numero,sed etiam viarum qualitates perdiscat:compendia,diuerticula,motes, flumina,ad fidem descripta consideret: v eo, ut solertiores duces, itineraria prouinciarum in quibus necessitas geritur, non tantum adnotata sed etiapicia habuisse firmentur, ut non soldm consilio mentis, verum aspectu oculorum viam profecturis eligerent. Ad haec a prudentioribus 8 honoratis locorum s gnaris,separatim debet uniuersa perquirere,& veritatem colligere de pluribus. Praeterea sub pericnto eligendarum viarum,duces idoneos,sci tessiercipere,ebs 3 custodiae mancipare, addita poenae contestatione vel praemii. Erunt enim utiles,cum intelligent nec fugiendi sibi copiam superesse,ac fidei praemium,perfidiae parata supplicia. Prouidendum quiny ut sapientes exercitatisqugrantur,ne duoru aut triuerror discrimen pariat uniuersis. Interdu aute imperita rusticitas pluraimittit,& credit se scire quae nescit. Sed cauteis caput est,ut ad quae loca vel quibus itineribus sit Psecturus exercitus ignoretur TutissimuH si an p
109쪽
nans in expeditionibus creditur facienda nesciri.Ob hoc veteres Minotauri sugnu in legionibus habuerunt,ut quemadmodum ille in intimode secretissimo
labyrintho abditus perhibetur,ita ducis consiliu semper esset occultum Securum iter agitur,quod agendum hostes minime suspicantur. Verum,quia exploratores altrinsecus missi, profectionem suspicionibus vel oculis deprehendunt, Minterdum transfugariditores, non desunt,quemadmodum occurri ingrue
tibus debeat,in timetur. Dux cum agmine exercitus profecturus,fidelissimos,ar
gutissimos cum equis probatissimis mittat,qui loca,per quae iter faciendu est, in progressu Ma tergo, dextra,leuas perlustrent, ne aliquas aduersarii moliantur inlidias. Tutius autem operantur exploratores noctibus quam diebusNam quodammodo ipse sui proditor inuenitur, cuius speculator fuerit ab aduersariis deprehensus. Primi ergo equites iter arripiant, inde pedites,impedimenta,sagittarii,calones,vehicula, in medio collocentur, ita ut expedita,pars peditum es equitum subsequatur. Nam ambulantibus interdum quide a fronte,sed frequentius a tergo superuentus infertur. A lateribus quo pari armatorum manu
impedimenta claudenda sunt Nam insidiatores in alio loco impulsant, trans. uerso frequenter incursu. illud quos pracipue obseruadu est,ut ea pars ad quam hostis venturus creditur,oppositis electissimis equitibus Sc leui armatura, nec non etiam peditibus sagittariis muniatur. Quod si undis circunfunduturinimici,undi. praeparata debent esse subsidia . Ne vero repentinus tumultus amplius noceat, ante commonedi sunt milites ut parati sint animo,ut arma in manibus habeant. Nam in necessitate subita quae conterrent prouisa non se-lent esse sormidini antiqui diligentissime praecauebant ne a calonibus interdum vulneratis, interdum timentibus d sagittariis clamore pauefactis, pugnantes milites turbarentur ne dispersi longius aut conglobati, ampliusquam expedit impedirent suos hostibus 3 prodessent. Et ideo ad exemplum militum,etiam impedimenta sub quibusdam agnis ordinanda duxerunt Dec. ., inique ex ipsis calonibu siquos galearios vocant cidoneos ac peritosis lege-cώμη Jant,quos non amplius 4 ducentis sagi sarciariis pueris praeficerent. Hisque vexilla dabant,ut scirent ad Quae signa deberent impedimenta colligere. Sed
pugnatores ab impedimentis laxamento aliqno diuididuntur,ne constipati laedantur in praelio ambulante exercitu:ut locorum varietas aduenerit, ita defen- sionis ratici varietur. Nam in campis patentibus equites magis solent impugna quam pedites. At vero in locis sylvestribus vel montosis siue palustribus
pedestres magis formidandae sunt copiae. Illud quoque vitandum, ne per
negligentiam aliis festinantibus, aliis tardius incedentibus,interrupatur acies,ihi. - aut tarte tenuetur. ntanus enim hostes inter prolata pervadunt l. Praeponenia... di ergo sunt exercitatissimi campi doctores, vicarii, vel tribuni qui alacriores tardent,ia pigrius incedentes accelerare compellant. Nam qui multu praecesserint, superuentu facto, non tam redire quam iugere cupiunt. Qui
vero extremi sunt,deserti a suis, vi hostium ac propria desperatione superantur. Sciendum est etiam,quὀd aduersarii in his locis quae sibi oportuna intel-t pupis 4unt , subsessas occultius collocant , vel aperto Marte impetum faciunt. Sed ne
110쪽
Sed ne secreta nocean ducis praestat industria, qu somnia pruis couenueXplo quem rare.Deprehensa quos subsessa, licircumueniatur utiliter, plus periculi iustinet quam parabat inferre. Aperta autem Vis si praeparetur in ion cibus, altiora loca praemissis sunt prssidiis occupanda, ut cum hostis aduenerit reperiatur m serior,nec audeat obviare, cum tam a fronte 2 supra caput suu cernat armatos. Quod si angustae sint viae,sed tamen tutae, melius est praecedere cum securibus ac dolabris milites,& cum labore vias aperire,lin optimo itinere periculum sustinere .Praeterea noscere debemus hostium consuetudinem: utrum nocte,an in .cipiente die,an hora reficiendi lassis superuenire consueuerint: Scad vitare quod illos facturos ex more putamus Iam vero utrum peditibus an equitibus, utrum funditoribus,utru colatis,an sagittariis amplius Valeant,Vtru numero hominum armoru munitione praecellan nos scire conuenit:& ordinare quod nobis utile, illis docetur aduersu. Tractare quos,per diem an per nocte iter eXpediat inchoare: iua 8 quata locoru interualla lint, adrius cupimus Pperare: ne aestate aqus penuria obsit eu tibus,ne hyeme dissiciles aut in uia occurrat paludes,maiores piorretes:& impedito itinere circu ueniatur eXercitus , prius ad destinata perueuiat. Vt nostra commoditas est,ista sapie ter vitare, ita si aduersarioru impitia vel dissimulatio occasionem nobis dederit,non oportet dimitti, sed explorare solicite proditores,ac transfugas inuitare,ut quid hostis moliatur, in praesenti vel in futurum possimus agnoscere paratis, equitibus ac levi armatura ambulantes eosdem,vel pabula victum, quaerentes,improuiso terrore decipere. emadmodum flumina,quae maiora sunt, transeantur Cap. VII. Istransitu fluviorum grauis molestia neglegentibns frequeter emergit. Nam
si qua aqua violentior fuerit,aut alveus latior impedimenta,pueros,& Interdum ip signavos solet mergere bellatores . Ergo explorato vado, duae acies equitum,electis animalibus ordinantur,interualla competentibus separatae, ut per medium pedites Sc impedimenta transeant. Nam acies superior aquarum
impetum frangit: inferior, qui rapti submersis fuerint, colligit is transponit.
At cum altior fluctus nec peditem nec ea vitem patiatur, si per plana decurrat, ductis multifariam spargitur fossis diuitus 3 facile transitur. Nauigio vero amnes hastilibus fixis,ac superpositis tabulamentis perui fiunt: vel certe tumultuario opere colligatis inanibus cuppis,additis,trabibus transitum prsbent. Expediti vero rites fasces de cannis aridis vel tua facere consueuerui, super quos loricas Marma,ne inundetur imponui:ipsi equis natando transeut, 'colligatisque secu fasces trahiat farcinis. Sed comodius repertu est, Vt monDXylos, hoc ' EEa s. est,paul,latiores scaphas,ex singulis trabibus excavatas, plenere lignia sub peri titilitate leuissimas, carpentis secum portet exercitus,tabulis pariter 8 clauis ferreis praeparatis. Ita absis mora constructus pons,S funibus qui propterea habe 'M di sunt vinctus,lapide arcus soliditatem p rs stat in tempore.Sed instant aduersarii ad transitus fluminum, insidias vel superuentus facere consueuerunt.Ob quam necessitatem in utraque ripa collocantur armata praesidia ne alueo interueniente, diuisi opprimantur ab hostibus. Cautius tamen est sudes ex utraque