Elementa juris criminalis liber primus libri quarti pars quarta De judiciis criminalibus

41쪽

quae in Ecclesiastico Foro adhibehantur. Feliciter non multo post contigit, ut Iustinianeae Legum collectionis repertis Iibris revivisceret Romana Iurisprudentia ; cuius tota sere Europa restitutus usus, si diumque efferis abolendis Borealium Gentium moriabus , iustitiae distributioni re lintegrandae, ordinique Civilium Societatum stabiliendo quam Plurimum contulit. c GraPin. Orion. Jur. Lib. I. Cv. 18λet seq. γ- 2. Haec erat civilium rerum facies , hic iurispr dentiae status; cum nova instituendi Criminalia Iudbeia ratio introduci coepit. Constat olim ubiquo sere,

praesertIm vero Romae, Teceptum; ut ab accusatione criminalis quaestio semper inciperet, et nemo sine a cusatore Reus fieret ac damnaretur , quemadmodum inserius late exponemus cap. sequen. I. . Sed sub Imperatoribus sive criminum frequentia , sive accusatorum inopia coepit Magistratibus , qui criminali j Tisdictione praeerant mandari; ut Latrones, aliosque facinorosos homines conquirerent, eisque Provincias suas purgarent. γ Ita pedetentim invaluit, ut pra

ordo inquisitionis , quemadimodum re seri doctias us in

tonsus meu-- - Lib. 4 l. nix. tis. M. CRI. i num. 3. fere talis erat. Irenarchae, Cui lotu . Statiouarii ita prout iis c-quirebant latrones . sacrilegos, et aliorum criminum reos, de sociis ae receptatoribus Interrogabant , interroristiones litteris iu-elosas et obsignatas ad cognitionem magistratus mittebant. Hae litterae. ut Cocteius observat. et relationes Seuntur. Et etagia et notoria vel notoriae. et nuntiati m. Μiasi vero ὀuns 'eIOtio malefiet en integro audiebantia . non tantum sti quis accusator adesset . sed etai uinus sexet qui Meuaaxet ς tuus eoim Irenase

42쪽

ter veterem legitimam consuetudinem, sine Accusat re Criminalia instituerentur Iudicia, Reique damn tionem poenasque subirent. Postquam vero Boreales Gentes Occidentale Imperium delerunt, Grain morbhus legibusque rursus obtinuit, ut nemo, nisi sol mniter accusaretur , reus fieri posset. c v. Cod. Leg.

antiq. Lindectoeh. Eamdem disciplinam , ut nempe a legitima accusatione criminalia Iudicia inchoare tur , prisci quoque Ecclesiae Canones iampridem ad

sciverant. n. 17. Causs. a. q. I. Sed Iare canonico , quod invaluerat, cum Europae Populi ha hariem excutere inciperent, paulatim via strata est imquisitioni , seu Processui Inquisitorio, quo Criminalia Iudicia etiam sine accusatione instituerentur. V. Marant. Ῥec. aur. ar. 6. num. 48. Ac primum eo Iure plures personae ab accusando repulsae fuerant: tum introducta est denunciatio evangeliea, christianaeeharitatis, fraternaeque correptionis praecepto inn Xa ; quae pri mum emendationem Reorum respexit, post etiam criminum animadversionem. Cv. 15. de Accusat. Cv. St. de Simon. Ea acomationum usum debilitavit, ae prope extinxit. Cum enim Denaticians nee teneretur inscribere in crimen, ut Accusator e gebatur , et a Calumniatorum poena facile excusaretur intuitu fraternae charitatis ; quisque propterea denum elare potius malebant, quam accusare. Tandem N

ehae venire debebant, quodque scripserant exequi. Coet mm inseribere in crimen Inquisitor non tenebatur, sed nec huntiator seu Irenarcha quemadmodum Accusatores facere tenebantur neutri uatamen calumnia si evideus essui impunis es ibat.

43쪽

xibus in casibus atque delictis canonicae edixerunt sanetiones ; ut Iudices ex officio in Reos inquirerent, atque animadverterent. cCv. 2I. et seq. da AMMat. Quod sensim adeo frequenter lactum est, ut postea generatim quoque usurpatum , Praescriptumque fuerit. Atque hujusmodi ratio Criminalia instituendi Iud cia, quam Canonicum Ius invexerat, uua cum reliquis iere eiusdem Iuris formulis . civilia. Tribunalia deinde adsciverunt atque usurparunt, V. Heur. I ast. Jur. Can. p. 3. cap. 6. γ civilesque Magistratus, etiamsi nemo accusaret, ipsi quoque ex officio inqui' rere in erimina Reosque coeferunt.

V. De Processu criminali hodierno, ejusque

partibusiax. Nova autem haec ratio criminalia Iudicia per inquisitionem instituenda, non solum aliam induxit eae peragendi formam; sed etiam tunc temporis inole- scentem confirmavit .auxitque usum, quo iudicialia omnia acta, non ut iampridem palam, et in propatula fiereat, sed clam, et secreto gererent . Ao in-- termisso quidem paulatim, et postea fere sublato usu iudicialium certaminum , quae cum solemniter atque inspectante Populo inirentur, secum necessario tulerant, ut publica esset forma Iudiciorum; haust amplius oportuit singulas Iudicii criminalia actiones publice exercere : idque prorsus respaebat adscita forma inquisitioiiis , qua Iudices , etsi nulla intercederet accusatio , in urimina reosque ex officio inquirebantia Nam. . ex indole, et scopo inquisitionis erat , ut ea Secreto fieret; ne Rei in suspicionem veniret, atque αι Jud

44쪽

aes e ute, et sine periculo , atque euiusvis ostensione partes suas exequi possent. ci 2. At haeo lata series eventuum alteram paravit primum , deinde etiam peperit rerum conversionem. Nam Iudicia Criminalia paulatim, novam acceperunt formam, quae adhuc in Foro viget, sein Processus

Criminalis hodiernus conditus, et inve tus est. Eius quidem ordo , seu forma alihi atquct alibi inxta varias cuniorum Europae Gentium mores Iegesque at quantispor dissert; sed rei summa eadem sere ubique est quae huc redh, Indiees seu Mugistratus, qu

aras criminalis iurisdictio mandata est adversus omnia vino delicta ex officio in latrunti; aliquando, et ad eius , qui laesus est accusationem sea querelisn crimimum cognitionem instituunt. Proces In Dr. Lib. I. c. I. n. I. Ipsi praestant Oonstructioni totius. criminalis Processus, omnesque eius Partes minaeam .debent ut legit v, atque ea. ordine procedant. Quatuor porro forensis r usus, qui viae in se, saltem

opud nos , utramque paginam lacu, illius partes db

stinguit. Prima pars stat in denunciatione Curiosorum Irenarinarum ., xempe Lictorum aliorumque imfimorum Criminalis Magistratus Osi talium, quibus incumbit onus delicta indagandi referendi; vel in a cusatione , seu querela ei as qui laesus est alieno de-

1 Ηue et illud aeecedit. seisieet regiminis formae, quae

stat latim inoleverat inter Eitropae Nationes , lonόe aptiorem at que opportiuitorem esse alteram hujusmodi rationem secreto criminum cognitionem iustitueudi atque adversus Reos agendi , quemadmodum jampridem animadueitit ac fuse explicavit Praes.

45쪽

Iicto. Utramque sequitur generica inquisitio criminis, .et Rei, quae tum inspectione corporis, ut inquiunt, delicti , tum per indicia testesque fit instantibus ut plurimum Fisci Advocatis, seu Procuratoribus, qui velut publici Accusatores a Suprema Civili potestate constituti Reos In criminali: Iudicio persequuntur, atque ut communi exemplo Delinquentes legitimis poenis afficiantur, agunt. Tum eo , qui in legitimam

criminis suspicionem venerit, prehenso, carceris laecustodiae tradito, idem examini subjicitur. Hae initiali Criminalis Processus parte Iudex de commisso crimine instruitur, deque ejus auctore quaerit; et ideo Processus Informaticus vulgo appellatur. Altera pars criminalis Processus in eo versatur , ut nimiarum lite cum Beo contestata, inquisitio, quae hactenus Secreto peracta erat, manifesta fiat, ac palam e

datur. Res ita procedit. . Reus vel declarat Testes in informativa inquisitione inductos habere se velle pro

rite examinatis, ves novum eorumdem Testium ex men ejus postulatione suscipitur; quorum alterutrum

seligero in libera Rei potestate collocatum est. Utr que casu : Processus dicitur Legitimatus Guarrin. de legitim. Proces. Lib. 2. 3, Sed posteriori, et Repetitious in Foro appellatur. Tertia Processus pars Rei desensiones complectitur ; opportunam siquidem Reo temporis spatium post legitimatiouem , publicati nemque Processus tribuitur, quo vel per se vel per

Advocatum de sensiones suas paret atque edat; qui ierars Processus Desensious vocatur. Hunc excipit criminalis causae actio, et disceptatio apud Iu lines ; sequItur deinde sententia vel absolatoria Rei, vel eo

demnatoria; quae Criminalis Processus Postrema pars

46쪽

est, cujus sententiae exequutione Processus tandem absolvitur, seu , ut inquiunt, concluditur. No autem ulla fiat fraus in eis mando , construendoque Processu , aut suspicio doli oriatur ; publica auctoritato constitutae sunt personae, Tabelliones nimirum, qui

ab initio usque ad exitum criminalis inquisitionis seu cognitionis a Iudicibus adhibentur , quique omnia iudicialia acta scribunt, atque lier. Prax. erim.

n. oo. custodiunt. Haec autem omnia tunc lacum

habent, cum Reus praesens adest. Quod si fugam arripuerit , vel capi non possit; res paulo Miter procedit, quemadmodum suo. loco cap. XVIII. γ disti

etim exponemus.

VI Quibus in delictis oportet ordinem, ac formam

criminalis Processus diligentissime ob3ervare.

. coeterum nulla pene criminalis Prodessus ordine seu forma res est, quae magis intersit publicae privataeque salutis sancte custodiri, ad unguem eX qui , diligentissime observari. Nam partes, ' Drmulae, ordo, soleum iu Criminalis Processus in id sapienter sunt comparata; ut nimirum nulla a Iudieibus oppo tuna ratio omittatur , qua possint in criminalibus causis nota nosse verum adsequi et invenire, atque de fleorum crimine vel innocentia iustam ferre sententiam. Signeux S t. abr. de Cr. Ap t. Pr. Pag. xviii. Sio Desinquentes solum meritas poenas Subbbunt i sioo innocens memo injustam metuet damnationem ; sic demum satisfit omnibus civibus, qui non clam, neque ex arbitrio qui lquam affuersus eos moliri verentur, sed palam, atque ex Legiun auctoritate

47쪽

de capite fama sortunisque suis statui oonspiciunt I. . Ao re quidem vera toties civilis aequalitas , atque libertas, sacrae res , ac inviolandae, pessumdantur , OPprimuntur; quoties judicialis ordo negligitur, aut i vis quaedam solemnitas omittitur eriminalis Processus, qua posset verum elucere, innocentia protegi, atque defendi. Quare oportet quacumque in Republica seu Civitate ordinem Criminalia exercendi Iudicia; seu Cr, minalem Processum conficiendi legitima claraque famatione praescribi, prescriptumque Legibus ipsi Pubibaae Potastati, ut tyrannidis nota declinetur, non decet in singularibus criminum casibus vel Iatum quidem unguem , violare, aut transilire. Biel eH. Institi Polit. ch. 6. g. 26 . a. Etsi vero in quavis oriminali causa Proeessus construendus sit, judicialisque ordo sorvandas; non tamen oportet in omnibus pares numero, et pondere solumnitates, formasque adhibere. Graviora enim delicta a levioribus distinguenda sunt. In illis quidem plena causae cognitio, et solemnis Iudiciorum ordo adam sim exequi debet, et observari; quoniam in gravioribus delictis de vita , et fortunis Civium agitur. Itaque mora, quam observatio solemnium objicit, longa videri non debet; sed potius necessaria. At leviora urimina, quae et frequentiora sunt , nec magna; nomxam Reo inserunt, audiri et discuti possunt de plano vel liberatis, puta, Reis, vel fustibus coercitis. In bis Porro non opus tot solemnia adhi here, ut celerie itu reperto ad graviora delicta vindicanda Iudices

animum intendere possint. I.

48쪽

VII. criminales causae, quo citius Ieri poteri ,

Sed qualecumque sit delictum, de quo criminalis quae stio instituitur, sive nimirum grave, sive, leve ιsemrir magnoPere curandum, enitendumque est; ut ea, quo fieri potest celerius , 5bsolvatur. Nam aequi, tas humanitasque erga illos, qui sunt in reatu, postulant; ut criminales unusae quam citissime tracte

tur , debitumque finem habeant. Profecto nihil duraus, nihil est inhumanius; c V. Dei Delit. e delia Pen. f. XIX. quam ut eorum , qui praesunt erimis It iurisdietioni sive induria, sive duritie, sive oscitantia Rei sortis suae diu haereant inoerti, et cameris. eustodiaeque aerumnis, diuturnoque squallore opprimantur. Itaque de iis, quos tenet carcer inclusos , id iugiter omnino observandum, quod aequissime sano, tum est Iegibus Romanis; ut aut conpictos poena velox subducat , aut liberandos eustodia diuturna non maceret. c Cod. Lib. s. tit. 4. Leg. 3. Nequo

vero ulla alia res est, quae magis obsit dommuni exemplo, quod Reorum pomiis intenditur, quam si praeter necessitatem criminales eausae in Iongum pro trahantur , non celariter damnatis, Mi absolutis Reis. Constat enim vim deeidere communis exempli, aut saltem vehementer frangi, quando criminis poena Reum claudo sequitur pede, eique sero irrogatur. Tano

e civium mentibus diuturnitate temporis, qnod c, men inter eiusque poenam intercedit, delicti memo-r1a pene deleta, remissoque horrore, quod flagrans Peperit scelus; animi in Rei convulserationem neotum

49쪽

tur; nec quisquam fere est, qui ad crimen anima vertat, cujus in poenam Beo supplicia inlliguntur. VII. Animaduersio, Dipisio.

I. Quamquam eXperientia compertum sit ordinem, ac sormam hodierni Criminalis Processus, et plura secumferre commoda, et moribus nostris opportunissime eonvenire; non desunt tamen Scriptores, qui illius usum improbent, ac praesertim quaerantur , quod ve

teri accusationum more Pene extincto, nune ut plu

rimum in persequendis criminibus inquisitio adhibe

tur , seu Processus Accusatorii loco, ut loquuntur, Inquisitorius Processus hodie usurpetur. I mas. Diss. de origin. Proc. Inquis. Qaae res non solum digna animadversione; sed etiam necessario heio a Nobis erat consideranda. Quippe non uno ex capite hane morem improbandum esse arbitrantur; sed potissimum quia aditus eo patefit , et Delatoribus quemlibet Civem vexatidi, et Iudicibus criminalem instrutuendi quaestionem: quin utriusque poena calumniae sit metuenda : quae quidem p0ena cum Accusatoribus immineat, qui calumniantur , eorum reDOenat audaciam , Civesque innoxios tuetur. Verumtamen hujusmodi periculum, quod prosecto grave e,t, tum rR-ro timendum , tum si occurrat facile declinari potest. tum denique majori commodo uberrime compensatar. V. Zeilater. in not. ad Lancellot. Inuit. Iur. Can. ii . . tit 5. I. S. Privatis enim Civibus nunc uti nudusando, remotis magna ex parte interclusus est aditus discordiis odiisque privatis, quae ex vetere accuSari

di sieentia non poterant non frequentia, ac gravia Or

50쪽

Qνi, i publicaitique quietem non periurbare. Lib. I cap. XIV. ῆ. VlΙ. Quid quod Τ nonne maximopere

interest Reipublicae, ut crimina haud abeant impinita . sontesque Cives poenas evadant, atque ita aud eiores fiant ad delinquendum Τ Id porro quotidie sero eontingeret Accusatorum inopia ; nisi praesto esset M gistratuum cura, et vigilantia, qui ex officio in crimina reosque inquirentes saluberrimam navant operam , ut malis hominibus Civitas expurgetur. 32. Coeterum neque Ego diffiteor nonnulla in hodie no Criminali Processa recepit . praeter jus, pluraque so rensi consuetudine apud nos quoque observari aliena ab aequitate , et humanitate. V. Ct. De Simone delFurto, e sua Pen. Lugano 1776. ἶ. 23. e seguen. Quid igitur hodierni Criminalis Processus usum, ut Supra memorati saviunt Scriptores , penitas reiiciemus, quod aliquae illius partes vitio laborare deprehendantur i. Nemo prudens dixerit, multoque minus contenderit. Praeter enim quam quo i incassum res cederet; ineptum profecto esse videretur antiquatam Tursus velle obtrudere formam Criminaliam Iudiciorum, qaae nostris Omnes, qui paullo diligentius pbilosophati sunt. faene

deprehenderunt priscam accusatiouum libertatem vix in parva Civitate , ubi praeterea Civitiin morea nondum corrupti sint locum habere posse V. Prine ρ. de ta Lexistition. UniNerscI. . fuisse aiam chea Rei Ia 6 II. Liv. II. Alioqui nihil freqlientius eveuiret quant ut Caluiniitutores Delatoresque. qi umadmodum Romae saeviente Imperatorum tyram uide contigisse testantur Hist Tiae , praemiis ad accusandum excitati honestissiniorum Civium capiti fortuitisque insidias fitxtiereut , atque etiam lutea itum aD

secrent.

Tom. III.