Specimen juris ecclesiastici Gallorum proprii in tres partes distinctum quarum 1. continentur Pragmaticae Sanctiones et Concordata Francica et Germanica. Itemque Summa juris regaliae caeteromque jurium regiorum. 2. Indultorum varia genera. 3. Legator

31쪽

s is in beneficiis distensandis

jura. XII . De curia

mana

1 et PRAEFATIO. cialem suam Di Iecesin ac suburbicarias

regiones, extraque Italiam, Cum omnibus Praelatis in Beneficio um Coli itione concurrere coeperint, Ita ut occupantis

melior sit con8itia, s quo jui e Pontifi- cij quoque Legati utuntur : quando

primum certa Beneficiorum genera, aut beneficiariorum obitu in Romana Curia , aliove modo vacantia dispositioni suae reservare , adempta ordinariis eadem conferendi facultate : quando in singulis Ecclesiis vacatura huic vel illi Clerico per Apostolica Mandata destinare instituerint, mihi quidem nondum satis liquere fateor Horum sand plera que seculo Christi duodecimo haud multum antiquiora videntur. Nam Coli tio quae neglectu inferiorum a superioribus, tandemque a Pontifice Romano fit jure ab illis ad hos gradatim devoluto : ex Lateranensis 3. Concilij constitutione manat, ut patet ex cap. a. e. de

concess. prab. Aliquani3 post initium habuerunt Variae vectigalium species , quas Ecclesiis& Clericis Curia Romana indicere Consueverat, partim ad communem totius Ecclesiae utilitatem & verae fi ei defensionem, partim ad ipsius Cui lar sumptus sublevandos. Mod δ quippe Decimas, aliave subuentionum , & collationum nomina, liberandae Saraceno um ρ manibus Palestinae; & diversis ex causis cha ritativa, quae vocantur subsidia, impera bant summi Pontifices. Tum Clerico

32쪽

PRAEFATIO. mm moriensium sappellectilem, resque

alias Ecclesiae contemplatione quaesitas, quasi ex mente canonis MD. xij. M a f. 4. Ocan. 4. Ur D ead. u. a'ass. L itemque vacantium beneficiorum fructus sibi vindicare coeperunt. Postea confirmationis & consecrationis titulo, ab Hectis.& inaugurandis Praesaris certam primum fructuum patiem, ejusve loco definitam pecuniam , in usus tum Papae ipsus de Cardinalium , tum cubiculariorum sacri Palatij, minorumque Curiae ossicialium, sub nomine communium , & minui rum servitiorum , quae receptis pridem apud Graecos inthronis icis responde- bant: denique dimidiorum, mox tot eum unius anni redituum aesthnationem per Annatarum nomen exegerunt.

Sanctione. CAP. III. HIs ita, ut superiori Capite tremo- i et

rarsi est, magna ex parte Constitu- d.υisi deris , ludovicus IX. Rex numquam laus omniburiRudatus , quem eximia morum sancti- rate me eas , & Catholicae religionis ungulare Ediatun . studium coeli tum albo adsci ipsere I us,M Cauonum observationi, & Ecclesiae Gallicae commodis consuleret , salutaIi

33쪽

24 PRAEFATIO. Edicto sub ipsa regni auspicia, id est

anno 1228. Dignitates Ecclesiasticas liberis eligentium suffragiis deferri juia sit, explosa penitus simoniae labe, cetasantibUsque RomanaeCuriae oneribus, nisi quae volenti Clero Regis ipsius consensu justas ob causas imponerentur. Sancta praeterea, & cum libertatibus, atque immunitatibus Ecclesiasticis generalibus, intacta esse constituit Ecclesiarum, Monasteriorum, locorumque religiosorum jura, quae specialibus privilegiis unicui que ab inclitae memoriae Francorum Regibus concessa fuissent. Hoc edictum inveteri stylo Partamenti habetur , & ab Antonio Fontanone Collectioni Regia rum Constitutionum est insertum: in cujus etia appendice legitur insequentis anni rescriptum, quo pius Princeps Ecclesiasticae Libertatis usum nominatim apud Albigenses, caeterosque Occitaniae populos, qui Tolosanis Comitibus parebant , servari praeeepit. Etsi autem Electionibus Praesulum suam libertatem

constare voluerit : non idcirco quae regij juris erant omnino remisit. Patet enim ex mandatis Blancae Reginae datis

anno I 2 8. cum tranS mare profecturus, ei procurationem regni crederet toto

post superius Edictum vicennio , solita nihilominus nisse adhuc Capitula Canonicorum , & Monachorum Coen

bia , ab eo ejusve uices agente , Eligendi licentiam , more pristino , pe

tere.

34쪽

PRAEFATIO.S EA M paulo ante ultimam in fidei ho I Πω.tt-d CS expeditionem , primum illud Edi

hum irinovavit Pragmatica sanctione, r. l. h.

. Mae arino XI. 68. in Ordinum Reeni Co initiis , Praesente Iegato Pontificio, Samiio. Promulgata est: dc primum non immerito in hac collectione obtinet locum. Ejus arti Culi fere omnes, ex constitutioue anni I 21 8. destri pii sunt in qua sub uno eodemque titulo continebantur Articuli tres hujus posterioris Sanctionis , nimirum Primus qui ordinariorum Collatorum & Patronorum jura ; Secundus , qui liberas in Ecclesius Cathedrali bus aliisque Electiones tuetur; & inamtus qui utrique generi communis cst, omniaque secundum Canones fieri jubet Tertius simoniae crimen e Quintus. Curiae Romanae Exactiones prohibet tSexto Immunitates Ecclesiarum confirmantur. Hujus Praῖmaticae Sanctionis, qui pleniorem notitiam habere volet, ei per legenda erit Fr. Pinsi i) Biturici, Patisiensis Advocati erudita elucubratio , qua illam historica Prae fatione, ec luculento commentario illustravit.

Sanctionis nomen proprie de ea Ic- III Riatagum sive Constitutionum parte dicitur, Su Mi. quae poenam in Violatores pronunciat, & Zsic quod constiturum est sanciendo ac seruere. munienio, velut sanctum esscit. Generalius tamen pro quavis constitutione hoc vocabulum accipitur. Pragmaticae

vero Sinctiones sunt Edicta vel Re

35쪽

Σε PRAEFATIO.cripta generalia de certis eausis, negotiisve edita. P=agma enim Graece pro negotio sumitur. Eae ad utilitatem ferd& usum commvnom universitatum pertinent, ac de rebus ad Ordinem, corpus, collegium , civitatem aut provinciam spectanctibus,maturo sacri Consistorij Consilio , condi solent, petente plerunque universitate, aliquando Principis sponte uti Cujacius in parat. Cod. tis. de diversis rescriptis , aliique observarunt. Sunt qui Pragmaticas Sanctiones ad firmanda instaurandaque vetera scita,& instituta maxime referant: cujusmodi

Pragmatica Sanctio Justiniani ad proba-dam Constitutionem Amalarici & Amalasvntat , Pragmatica item Tiberi j secundi confirmandis Iustiniani quibus.

dam Constitutionibus. Sic apud nos S. Ludovicus hac Sanctione nihil novi juris invexit, sed jamdiu receptos Canones , suumque prius de rebus Ecclesiasticis edictum innovavit: Carolus autem VII. Pragmatica sua , de qua proximo cap. Decreta Basilienss Con-ciiij, paucis additis, demptis, aut immutatis , confirmavit.

36쪽

P ragmatica Sanctione Bituricensi.

C A P. IV.CIIae rectd constituta sunt, raro per. I. De Cadurant: sed per innata humano ge- rali U I. oeri Vitia facile labefactantur : Idque LAE t inon m Inus in Ecclesiae moIIbus, quam D Luditi reIiquis rebus contingit. Itaque sub Sanctioni. initium decimi quarti seculi, Pontificia Sede Aven Ionem translata , ortum est breve schisma, quod deinde morte Gregorij XI. gravius diutiusque exarsit, protractumque est ad sequens seculum, quo adulto adhuc recruduit. Cum inter has distractae in partes Ecclesiae tur bas, collapsa ubique disciplina, & Clerus praesertim Gallicus variis aulae Pontificia: - Avenione residentis aciibus exhaustus, remedium pliscerent : ei curae incumbendum serio censuit Carolus VI. Diapientis exemplo patris, tum dissidij inter veros falsosque Pontifices compo

nendi, tum emendandorum morum , Ie

stituendique ordinis Hierarchici cupi dus. Postquam ergo his de causis luncepta Aventonensis profectio frustra suerat: Regni ordines habitis comitiis ;& Parisiensis Academiae Theologos praγ

37쪽

ΡRAEFATIO.

sertim ac J urisconsultos , institutis col loquiis , de more consulendos putavit Communi omnium sententia non alia convenientior grassantibus malis medendi via occurrit , quam si generale Concilium celebraretur. Quare huic conum cando una cum Sigismundo Imperatote Carolus institit, quod a Joanne XXIII. tandem indictum. Interim Rex , ne quid, quod in ipso esset,praetermisisse videretur; solenni edicto quod anno I AO6. conditum , biennio post in Senatu recitatum,& in acta relatum est , atque inter Probationes Libertatum Ecclesiae Gall. cap.

22. m. IO. refertur, D. Iudovici Saniactionem in usum revocavit , statuitque ut secundum ejus placita Archiepiscopatus, Episcopatus , Abbatiae , ac Monasteria Francicae ditionis, Electione Canonica deferrentur; caetera Vero Beneficia Ecclesiastica,exclusis Pontificiis Re servationibus, Mandatis de providendo, b& quibuslet Gratiis expectativis , per Collatores ordinarios dispensarentur. Eodem anno Benedicti XIII. ossicialium exactionibus modus per Senatusconsul tum postus est , facessere regno jussis Curiae Romanae ministris , qui primas

Annatas, Vacantias, ProcuIationes, aliaque ejus generis onera, onerumve reliqua colligebant ; Variisque pensitationum, sive subsidiorum nominibus Cleri

Anno deinde 1 I . Sigismundi Imperatoris & Caioli VI. Regis opera in-

38쪽

PRAEFATIO. 29 ehoatum est Constantiae in Germaniae finibus generalς Concilium, quod Ioanni XXIII. & Benedicto XIII. Pontificatum abrogavit, Electoque Martino V. schis ma jam quadragenarium fere sustulit anno I II. constituitque postea ut post quinquennium Papiae, septennio post in Gallia , & deinceps singulis decenniis, Concilium universiae Ecclesiae, Commodis locis, haberetur Deinde, propter grassantem Papiae pestem, Senis in Tuncia celebratus est conventus , an . I 23

ubi pauca decreta , nis1 quod Basileam

constituto tempore conveniendum Convocati patres statuerunt. Itaque anno

et 3 I. indictum est Basileense Concilium a Martino V. cui suffectus eodem anno Eugenius I V. Iulianum Cardinalem a Martino jam antea Legatum , praeesse jussit. Sed paulo post, quod de Pontisi cia potestate liberius in eo disseri audiaret , ibi congregatos ultra progredi vetuit : unde inter Papam & Concilium nata dissidia , Sc Concilij Patres quasi

contumaces anathemate ab Eugenio notati : quod tamen agente Sigismundo re- Vocatu anno I 3 s. verum Cum Eugenius, Graecorum reconciliandorum occasione.

Concilium , invitis plerisque Patribus, Ferrariam tranferret, discordia recruduit anno I 37. Unde Eugenij novum in Synodum anathema , & Synodi vicitas in in illum ex autorationis tandem seu'

39쪽

II. Decre ra conciis

so P R AE F A T I O. Inter haec ad Carolum VII. Regem Christianissimum missi ureinque Legathalij Pontificis, Synodi causam alii defensuri : & qui Concilij mandata fere

bant , ejus decreta obtulerunt, ea in Regno suscipi servatique postulantes. C; rolus cum illa in Episcoporum , atqt ea deo omnium ordinum celeberrino conventu apud Biturigas habito, discuti curas et ; ea ad tuendam publicam di ciplinam pertinere visa : ideoque ne per Pontificis Conciliique distensionem res Ecclesiastica pessum iret, communi conseiasu magnam partem probata sunt. R e-bus itaque accurate perpensis, pleraque capita absolutὰ recepta sunt , quibus dam conventus judicio certus additus est modus, non quo in dubium potestas Concilij vocaretur ; sed quod ita res, tempus, ac locus sive mores Gallici poscerent. Articuli fuere omnino tres supra viginti , quorum ordinem , materiam,

Concilij Basileensis loca ex quibus de sumpti sunt, & quatenus a Comitiis Gallicanis suscepti fuerint, sequens tabella.

indicabit

40쪽

PRAEFATIO. yrARTICULORUM SIVE

Capitum Pragmaticae Sanctionis.

De Conciliorum generalium autoritare ac tempore. I. receptus

prout jacet.

De potestare Concia

li, circa reformationem Ecclesiae in capite is in membris. Ex Concilio Con stantiensi, &c. 2. acceptus ut 1acet.

De Coliationibus. I. temperatus. v I. De Cau'.

r. - temperatus.

lationibus. 2oe acceptus.

soribus.

2I. acceptus.