장음표시 사용
91쪽
illam particulam , scribit et Excretiones ejusmodi urinarum arenosamum po arseri a causa quam statuit Hippocrates : item O rene obfracto citra quenam magnam maxima autem parte me tuberculis sunt, cy'um succus erasseus veIglaimosus exitum retardam concreverit a calore loci arefactus. Ergo agnovit Galenus arenosas urinas nasti posse a pure concreto , quamquam non ita
Ac materiam lapidis & eo loci quem supra, lib. de natur . humanacundo adduximus, Galenus crassum glutinosumque humorem vias obstruem tem praepedientemque constituit: & comment. in particia. Ιy. lib. ejusdem , apertius multo, designat causam es ientem, & materiam , de puer rum calore locutus : Pueri multi, quia admodum sunt voraces , cumulant succum qui proprie crudus appellatur, a quo facile calculi generantur. Is autem humor udi materiae rationem habet, im se calor efficientis cause. Ac mi
rum quomodo Hippocrates , aut quicumque eum librum seripserit, dicat : erulist nasioitur lapis ob Sesicae caliditatem es totius corporis 2 Viris ob comporis frigiditatem haudquaquam generatur. Multa in eum locum inquiri possunt, quorum eXplicatio ad seriem comtinuationemque disputationis apprime pertinebit. Constitutum enim erat de lapidis causa , tum quae essiciendi, tum quae materiae rationem habeat , disputare : do loco , de aetatibus, & iis qui magis minusve obnoΣii forent. Primum itaque dubitari potest, an caliditas & vesicae, & corporis totius ad generationemi calculi faciat. Et quoniam Hippocrates meminit caloris
multo humore perfusi, cujusmodi est humidum primum, & calidum primum;
ani calor puerorum halituosus , , spirituosus , humidus, blandus , minimum mordaX minime ad generationem lapidis pertinebit λ Nec enim probabile videtur , ut paullo. post abunde demonstrabimus. Secundo quaeri potest, an caliditas Vesicae tamquam unius partis eodem pertineat, caliculumque creet: nam Galenus alio loco frigiditatem vesicae constituere vi detur causam generationis lapidis. Tertio, an viri, quod frigidi sint, cal. culum non generent λ Quarum quaestionum examen & evolutio non minumum habebit & voluptatis & utilitatis voluptatis quidem, quod animus noster iis explicatis aliquae ex ratione satiabitur ac explebitur: utilitatis vero.& ad praecavendum, α ad curandum , ad opem miseris mortaliabus asserendum. Nam si ut quidam Volunt, immo majon Medicorum pars , calor qui ad generationem lapidis tamquam causa efficax de essiciens concurrit tenuitate partium, M acrimonia praeditus esse debet, immo vel uti febrilis , quod Hippocrates 6. Epidem. θερριον c absolute aliquando vocat; ut dum ait, ventre calido , earnes halent frigidas : aliquando π d)o, ob igneam. Vim , seu potius ut cum Arculano loquar igneicialem; cur toties in calculosis affectibus, ad oXypora, ad εκβρασικα e), ω calidissima remedia concurrimus nam causis emcietati nervos & robur ad dimus : atque ita , ut plerumque fit, aberramus. St. calor lapidis auctor ἰοὶ Cum impetu ejicientia.
92쪽
& parens temperatus est, halituosus, blandus, naturalis , quesem Hippocrates aut scriptor libelli illius, & cum eo Galenus constituit, cur ηπι- rit f praescribuntur temperata, dulcia, mucosa, blanda Θ nam & ea fovent calorem naturalem lapidis aues Urem, & materiam reddunt viscidiorem, mucaginosam , lentiorem 2 in quo plurimum aberraretun Ac credibbilius ab 1 aliquo . acri calore , aut saltem noni a nostro blanda naturali concretionem feri: nam calorem potentem debere esse , eumque reiolvem
tem satis ex mente Galeni apparet Illius haec verba sunt : Lavis' propria patro es puerorum, qui ob edacitatem non paucos cru dos huZ res Mure sint , ex quibus pars crostor cum minis ad vesicam perveniens fit lapidium marem. Accedit altera causa , Febementia caliditiis r nam ct senesoacervinu crudum non paucum , non ob voracitatem , sed facultatis comicis imbecillitatem di non validum tamen calorem habent, qui crassanu materiam refoDens Iapulem g neret. Utitur participio ἔξατμιζον , id est , siccans , arefaciens, eXhalare faciens , & tenuem substantiam eliciens e materia crassa , ut tandem remaneat. Ergo & calor validus requiritur, dc calor qui resel vendi vim
habeat. An vero tali vi praeditum est calidum primum M radicate, quod si fluens est, exit ατ g) tantum', & απορροια VM --μενης Γω- h D si fixum, partium solidarum Hic calbr quamdiu aliqUid hahet praesto in quo versetur coquendo , secernendo . alterando, non sese ad aliud accingere selet; unde non est cred; bile , calorem liandum ἱ& mitem in pueris eXercere vires suas in crudis humoribus digerendis , dc in lapidem Convertendis : nam digestio illa, arefactio , resolutio quae requiritur ut materia crassa lapidescat, soli calori febrili tribuenda est. Et quoties ιχ -
h legitur, videtur de calore acri de febrili inelligi, cui pauimGalenus ob igneitatem in apoplexus, tetano, morbisque frigidis re ivendi Vim, digerendi tribuit, immo & coquendi, quamquam in illo loco ubi legitur de calore febrili quod concoquat, legitur, frigiditatem concoque di vim habet, non atablute, coquendi vim, sed frigiditatem coquendi, id est, corrigendi, mitificandique summam, quae in crudis succis inest, frigiditatem. Sed haec per transennam Nam si calor naturalis vim habet resolvendi, & in lapidem vertendi in pueris , quum alioqui sit blandu , humidus, & multo humore obrutus , unde stipe impeditur Hippocratica illa ἔκλαμψις I, , an tanta in senibus frigiditas, ut, quum ob facultatis
coquentis imbecillitatem multa congeratur materia crus, illa non possit Obstruere , vias impedire, siccestere , a calore acriore quam sit in pueris , quantuluscumque is sit, lapidescere λ Credibilius est a Unde mirari subit Cur auctor libri de natura humana seripserit, viris calculis non gene ri obfrigiditatem. Item Galenus loco superiore : In senibus quidem si petere materiam generando creandoque lapidi idoneam, sed prae infirmitate calo- Om. - ris non cogi. Nam Galenum contradictionis possiimus comm aere , Ash- 33- 3
93쪽
matu in finibus ex desillationibus O tum habent, quum O respirandi instrumen .ia sepe haleant proprium Di algoris principium, quando se in i is multae
erasse supersultates generauetur: Et praeterea praesente virium imbecillitate renes ob r-ntur , ct lapides Mareantur, quum tenax ct cra. superfluitas in similem callo sub antrum trin erit. Antequam doceam contradictionem Galeni, de serie contextus dicam, istam periodon , κραι τῆς δυνάμεως άΘενοῖς ἔσης , non soleo cum Leoni Do cum sequentibus connectere in eo sensu , Et praesente imbecillitate Virium renes obstruuntur , & lapides generantur : sed totam periodon refero ad disputationem de asthmate, quarn peculiariter Galenus explicat; siquidem Hippocrates in suo cootextu non meminit ullius obstructionis renum in senibus : quasi di cat Galenus, imbe. cillitatem virium unam ex causis esse quae ammaticos senes reddunt. Nam sequens periodus tota sibi cohaeret in textu graeco sine uno puncto, nec colo, nec inciso , ut male sit in textu latino : εμ αττονται ύ νεφροὶ
καῖ τους--οταν , &c. Obstruuntur autem renes saepe , & lapides generant: non autem legendum cum Leoniceno , imbecillitate virium prae Gite renes obstruuntur : lapides autem generantur quando, &c.: nam hoc scrinoris est nec Galenum intelligentis nec verba graeca an bene maleve cohaereant scientis. Quamquam hoc Verisimile esset videtur ab imbecillitate renum tamquam ab .adjuvante causa lapidem nasci posse : nam concretio quae sit in parte quapiam, infirmitatem partis agnoscit nequeuntis a sese amandare id quod molestum est. De verbis hactenus. Nunc ad rem
. Quod in mentem venit G leno ut tam paucis litteris contradictoria complectatur λ Nam in uno Lithiasiin propriam assectionem puerorum , scribit quod & cruditas , voracitas , & calor ingens in illis concurrant. Accedit quod partex puerorum famelicae a ventriculo nondum fatis mitificatum alimentum rapiant. Raptus: autem illa eo fit, quod idem alimentum & ad auctionem , ad nutritionem: faciat. Et quae partes augeri; debent, id quo Rugeantur appetunt: quae nutriri, id q nutriantur. D iversum est partium Budium , diversum desiderium , quod uno & eodem alimento debeti leniri ac temperari. Nutritio quidem fit non quatenus alimentum
quantitate est praepeditum, sed quatenus substantia est quae in alendae rei
naturam multiplici alteratione praeeunte mutari debet. Auctio. Vero contra. I. Eamdem sithiasiti ibidem a senibus removet, quod licet materia idonea i sit, tamin cansa e leux desita alia loco obstructionem ronum se as contingere posse aiij, inde Viscidae superfluita. συς αμ πυρώδου, caltasam concretionem aut cogmentatioΠem im pretor contrahere posissi. Ati concreti fit resoluta paste te tori L Virtute caloris dictantis. In senibus , auctore Gallam , frigidum dominatur . Quaenam ex . causae essit μμ r Nec est quod 'quis, conetur. defendgr. lenum , quod magna tasenum latitudo e uti quidam sint VirideS , quidam decrepiti : quum uno in loco ait : In senibus ob frigiditatem calculum generari non posse, de decrepitis intelligit: quinta autem alio loco scribit viscidam crassum hinmorem callosam Ebflatiliam di naturam induere, unde lapis, non de decrepitis capularibusque senibus intelligit, sed de viridibus , in quil ux non
94쪽
ita languidus, paucusque calor sit naturalis : Contra tamen colligere siθcet ex ejusdem commentario : nam dum de lithias , &, asthmate , &franguria, affectionibus senum, disputat contra sententiam aliorum Hippocratis interpretum , asserit senes eo loci ab Hippocrate intelligi ribo et
λυθώς et Eos, inquam , elligis , qui extremam cenatis partem exigunt :atque in ejus modi senibus orationem suam finit tamquam jam ordinatim Ilagmias aetassum pati es Emeusin. Si itaque in extrema aetatis periodo συς ασις illae m) fieri potest, cur non magis in iis quae antecedunt 8 Itaque non videtur consentaneum a senibus & viris jam grandioribus rejicere cauculorum generationem , praesertim quum materia in promtu est, quum non sit tantum frigus , quin calor naturalis paullo acrior in angustiis vi rum quodammodo praefocatus nam in angustis locis'maximam parten, lapides generantur sussiciat ad cogendum compingendumque temporis progressu et ut id quod timui & semel , aut breviore tempore in calidioribus fit, idem in non ita calidis, sed tempore longiore fiat. Quod alienum a ratione non videtur immo rem ita esset credendum est y: eamque
ob causam Hippocrates 6. Epidem. scribebat, Post mictuna concretio ma gis, an quod calidiores λ Cur dubitat ρ Quum aliis locis calorem puerorum causam concretionis posuerit. Revera libro ill, multa ad memoriae subsidium conscripsit r nec abs re forte dubstando scripssi, an quod calbdiores λ Dubium enim esse ostendimus , de paullo post plenius aperiemus, an calor naturalis mitis & blandus, concretionis causa. - . Nunc quod mihi videtur probabile dicam de senibus & pueris : necdum enim eXplicabimus an ante mictum , an post mictum concretio fiat Lapides generantur in vesica, generantur & in renibus, & aliis locis angustis. Qui in loco ampliore generantur , de Chloris ubertatem es m teriae declarant; nam quum materia alia loca in quibus cogi potuisset pertransierit, in vesica calida tum per se , tum locorum Vicinia, ut ex Hippocrate docebimus, nanciscitur copiam noVae materiaeG'unde concretio fit. Qui in loco angustiore fiunt ,. quodam obstructionis modo fiunt, dum videlicet sicca , aut viscida , sed terreno modo affecta superfluitas diu in renibus & viis angustis haeret; unde obstructi , & ab obstructione, loco , tempore fit concretio. Itaque in calidis naturis propria dicitur esse generatio lapidum tum in ratione lapidis, quia proprie lapis fit; tum in logo , quia in vesica ; tum a causa efficiente propria, nempe calore ; & in tempore , quia pauco temPoxe ὁ & in esteinionis modo quia tenuioris partis resolutio fit; unde proprie concretio. Sed hi non ita calidis , imitio jam ad frigidum temperamentum vergentibus generatio lapidis cernitur , sed non propria : quia non per modum coctionis per incrassationem & tenuium partium a calore consumtionem , set per . modum obstructionis , a qua res impeditur , & dum materia retinetur c lor difflatione prohibetur , hinc longo tempore concretio impropria tamen fit : item generatio ista fit in re us. At non tam elucet vis caloris in
95쪽
generando lapide in angusto loco , quam in capace et quia angustia loel quasi apprime ad concretionem confert. Non praeterea digessio fit tenui,
partis, quia non multus calor. Atque utrumque modum mplicat Gale nus abunde. Nam dum de senibus agit, εμ φραττονται οἱ γεννωσι λι-
Θους κυα εργάζεται n . Non dicit : In senibus materia sub igitur a calore , digeritur , unde concretio sed obstruuntur renes , inquit, α generant lapides: ergo in Mnerationis forma desideratur essiciens cin sab: propria calor , sed obstructio per se Videtur statim causa. Deinde sis eiam: πωρωδις o meminit , ac sit dicat, non Vere lapis est , sed per obstructionem humor παχ καὶ - p) Coagmentatur , adipisciturque callosam naturam. Sed dum de propria lapidum generatione loquitur, ut ea quae fit in pueris , aliten i multo loquitur; nam non meminit obastructionis , imato rejicit angustiam ut causam aliquam 6. Epid. sed vora citatis , copiae, humorum; α Validi caloris, & resolutionis. Hic tria maiarime considerant , , calor validus qui in senibus deest ) copia materiae quae adest quidem , sed ob coctricis facultatis imbecillitatem, ergo penuria caloris) de resolutio , quae essicit veram legitimiamque lapidis generationem. Itaque . mihi videtur sibi quadrare Galenus Sed nunc quasille portu paullum remigrantes, quoniam longius solvimus, redeamus, ad disputationem de calore ; quoniam , ut supra diximus, reppocrates dubitaverit , an ideo quod calidiores pueri post mictum in iis c q); fiat λ Et si Nator , an sit mordax & acer, an naturalis, ut supra attigimus Ac calorem quidem esse causam generationis lapidis certum est, sive calor sit in parte ipsa in qua reapse generatio fit, sive in partibus vicinis, quae parti adjaceant. Quod sorte novum videtur, sed id primus Hippocrates animadvertit libro de aere , locis & aquis. Quorum alam satis fluida es ac sana , non ardens , nec stomachus vescae coamdesiit, hi facile urinam eseiciunt , ' nihil in vesica congregatur. stiorum alvus ardens ac fervida fuerit, in his necesse es vesicam idem pati : quum enim magis quam pro natri a fuerit calefacita, somachus ipsius instammatur: quum hoc patitur , rurinam non rimittit , sed in ipsa coquit atque adurit :quod tenuissimum L excernitur quod prerisimum, transiit ac emeitur : quod uti limum ac turbidit um , coacerVatur , ac primum concrescit parum , δε- inde magis dum volvitur ab urina , quicquid crassum compactum fuerit, ad seipsum aptat, augetur , et in tophum concrescit. suum urinam emittit, ad oeseae somachum allabitur ab urina impulsum , urinae emisionem impedis , ct dolorem assert: quare pueri fricant ac tralunt pudenda. At videtur causa mietionis eo loco esse. Signum autem quod hoec ita se habeant , hoc es,
urinam Iplendidi fimam calculosi mdunt ad fimilitudinem seri, quia id quod
mum ae biliosum isthic manet , coacervaturque. Pueris autem lapis fissi lae non Mabre fuerit, sed malis calidum ac bibosum : ventrem enim pe calefacis
n) obstruunturi renes , & generant- p assus & viscosiis. lapides , es concretio callosa generatur. toto Collectio. ο ) Concretionis callosis.
96쪽
eubserit O vesicam. Tria hic observatione dignissima sunt. Primum, quomodo aestus , calorque & Vesicae de partium vicinarum calculi proventum faciat : unde adustio fit, & orificii Vesicae inflammatio : ergo de calore acri locus intelligitur. Secundum , quod contra neotericorum sententiam primaria in vessica coagmentatio fiat , nec sit ad renes recurrendum. Tertium, quod lac in pueris calculum generet. Quartum addo de urinis splendidissimis , nam hoc non videtur probabile. Neque enim verisimilitudinem habet ita splendidas & tenues urinas , & albas reddi, quum aestus sit de in vesica , & in intestinis ratione adstrictionis de ardoris. Sed hoc mihi propterea Videtur contingere , quod multa copia ierit1 viscidique humoris subsideat, a qua resudet tenue serum , qUod tamqUam par tum magis ad in cretionem , emingitur: sed quod crassum est ac biliosum hoc est quod in mole ista calidum est ac aestuans, tamquam summop re conferens ad generationem lapidis ) remanet : & quod eXcernitur innue est , incoctum ; quia licet calor sit multus , hic naturalis non est, Vel aestuans , ut vult Hippocrates hoc loco quamquam in aliis recurrit ad humidum calidumque primum , quod in pueris multum est & propterea urina cocta non apparet , sed diluta multum , & albicans ob eami pressionem quam habet a materia in fundo vesicae contenta : tamen hoc controversum esse potest maxime. De tertio , nempe de laete, dicemus postea. De secundo, nempe de concretione lapidis & armularum , an in vesica primo fiant, plenius posthac. De primo disputemus , quoniam instituta est quaestio de calore, an sit naturalis, & blandus, an vero contrarius. Is quod hoc loco ab Hippocrate dicitur, aliquod problematicum habet : nec enim absolute verum est inflammari vesicam , Mos ejus, nec intestina ardere ut inde generetur lapis. Tamen ut nihil effietum temere , nil ab Hippocrate imprudenter pronuntiatum , ita ejus Verba problematica quidem , sed vera tamen cum reverentia sunt capiem da. Stultum est tanto auctori falsum aliquid affingere , quod sorte ejus verba quae aliquid secretius in se continent, non intelligamus : in ea re enim inscitiam nostram potius e licaremus. Illo loco de aquis 4it, e rumque commoda & incommoda explicat, prout aliis atque aliis ventis amantur : ac inter cetera docet in nonnullis aquarum a Borea perflatarum usu arenulas in vesica generari, in aliis non item , prout nimirum cujusque alvus bene aut male affecta est : nam in cujusque morbi generatione , non modo dispositio materiae & ejusdem copia requiritur , sed subjecti ipsius ; alioqui nihil generaretur. Itaque illo loco Hippocrates Vult eos calculis fore obnogios quibus inferior alvus calidior est , & vesica ipsa : quod quamquam problematicum , tamen verisimilitudinem habet. Nec Hippocratis verba ubique ad unguem sunt exquirenda : nam nihil aliud videtur innuere quam eos calculis obnoXios esse , sive in renibus generentur , sive coagmentatio prima de rudimentum fiat in renibus, perfectio vero in vesica per materiae novae appulsum , quibus alvus asstricta est , arida, sicca. Ac si dicat Hippocrates : Illud in arte Medicareceptum est , & communi prudentia notum , calorem lapidis essicientem
causam esse : ergo quibus illa causa praesto est , in iis credibilius est la- Basso Oper. Tom. II. Μ pidem
crati de gene ratione ar nAlaram in vellica, contraneotericorum
97쪽
pidem potius generari quam in aliis in quibus deest, etiamsi par materia
congeries adsit : quo fit ut vesicae ardor , alvi durities , siccitas , calor plurimum generationem lapidis promoveant ac adjuVent. Ut enim calor hepatis & partium vicinarum facit ad meliorem chylosin tum in coctio ne, tum in facili alteratione , immo & digestione , ita intestinorum v sicae viciniorum calor facile communicatur & renibus & vesicae ; unde in iis partibus augetur calor per aliarum partium Viciniam , audius calor ad
rudimentum perseetionem lapidis facit plurimum. Sic nimirum quae sunt vicina, & quae propinqua , ea primum ac maxime affici solent , ut Hippocrates scripssit. Sic inflammatio recti intestini urinae stillicidium aD ferre potest : & vesicae inflammatio tenasmum adducit, ut in Aphorimis Hippocrates testatum reliquit. Et uterus recto intestino tenasmum patiem te laborat per consensum : immo & abortionem facit Hippocrati. Ita que fieri potest ut quibus ardens alvus est , ii praesente materia calculosi fiant; quod communi experientia percipitur. Nam & qui praecalido sivit hepate , iis maximam partem alvus adstrici a est , & arenulas patiuntur : α qui nephriticis tentantur , & calculosi sunt, juvantur plurimum eductio ne stercoris; tum quia induratum stercus opprimebat partes jam calculo pressa; & seligatas : tum quia brevissimo tempore alvus ita adstricta, Scob adstrictionem seipsa calidior essecta potest calorem suum communicare partibus propinquis , & eas adjuvare ad noVarum arenularum generationem. Nam & dolores , & vigiliae , & adstrictio alvi facile corpus febriens reddunt : immo quibus natura, praesertim biliosis, durior, siccio que alVUS , iis . maxima ex parte & capitis dolor, & renum- de ea enim conqueruntur sepe ) immo & rudimenta febris apparent. Calor it que sive partibus ipsis insit, sive ab aliis partibus emanet, calculorum pa-
ns est. Ut non iterum praetereundus videatur locus ille Hippocratis si pra citatus, pueris arenulae cum lotiis eXCernuntur , tum propter vesicae , tum totius corporis caliditatem: ut non solum partium calorem in quibus
solent nasci lapides, considerarit, sed & totius corporis r quod animadversione dignissimum est. Ceterum subtilius & brevius de calore agendum. An calor sit acer & mordax, an calor blandus & mitis, an uterque, Nam in iis quae ante dicta sunt, & docuimus probabile esse non a calore blando cogi posse calculum, quod ad coagmentationem digestio tenuis substantiae requiratur , & a frigiditate non juvari coagmentationem. Utrumque amplius excurremus , oc tandem quid sentiendum aperiemus. Audia tur Hippocrat . si mi tum concretio hueris magis , num quia calidiores λAliquid intus reconditum obscvxis verbis designat , sed non exprimit
Hippocrates. Et ut antea monuimus , non audet absolute pronuntiare an
quod pueri calidiores , ideo eis fiat magis concretio Graecis , ἄπο τοῦ r), eaque concretio post mictum. Nam tacite taeque indicat dupleS unum ante mictum, alte
eo quod humor viscosus concrescat & c cervetur.
98쪽
tum post mictum : Ita enim Graecis est , μω ωρκων καὶ empo ουμ ως ). Pro nomine positum aliud est a. δε nas. humuma t) , male, nam ponendum erat ουρα u) et aliud est enim ἔρον κ) , aliud ia, seu ). Quaeramus igitur cur Hippocrates dubitet M hanc
particulam ambiguam stribat αρα οτι θερμοτερα , id est , an quod calidiores ZDuabus de causis videtur hoc adjectum esse: una est, quia adjecerat pa ticulam illam μααον T Videtur magis consentaneum , ut in juvenibus , in quibus calor qualitate major cernitur potius, generetur lapis, quam in pueris. Nam si calor coagmentationis auctor est , ubi major calor , ibi coagmentationis & coalitus occasio: major. Si itaque juvenes calidiores , cur non in illis σε αγμ α μὰθ γ a Tamen in Aphori is absolute pronuntiarat pueros calidissimos esse , & noverat illos & humidi primi es emtoris primi ubertate fietos esse, a quo calido primo vere dicuntur calidi homines. Quamquam Θερ, ιους b) Graeci Medici appellitaverint aliquando , immo sepe , quibus acer & mordax in alvis calor est. Nec mirum si dubitaverit, an quod calidiores essent, in iis concretio post mictum
Secunda ratio videtur cruditas humorum , & superfluitias , praesertim in vesica coagmentationis lapidis causa est materialis : Ubi calor multus, ibi non est credibile crudos & superfluos multos humores coacervari , ut res
quoque se habet, praesertim G parte caloris. Nam s magna sit ingluvies, ibi licet calor multus , tamen non est satis coquendo, dc mitificando. Si pueri calidi sunt, calor superfluam humiditatem & humores mitificinit , de nihil erit quod vim pbtentiamque caloris effugiat. Ita nimirum in prognosticis Galenus scripsit, sedimentum multum esse in urinis , quod multi
humores crudi, qui ratione copiae effugerint Vim caloris nativi, unde eos necesse sit postea cum urinis secedere, quod naturae gratiam non receperint , id est, in alimentum non facesserint. Itaque dubitat Hippocrates , an quod calidiores λ quasi dicat: An non alia causa est coagmentationis post mictum λ Si enim calor validus esset in pueris , ut est, & humores coquuntur, & mitificantur, & ad facilem exclusionem comparantur ; idemque non est verisimile in vesica resistere, ac illic in calculum cogi; dilatantur enim multo calore vasa. Ergo alia causa est dicere possit Hippocrates ) nimirum propter ingluviem humorum cumulus qui hoc essiciat, ut nimirum fiat concretio post mictum. Accedit quod non dixit absolute, Pueris magis concretio fit, an quod calidiores. Nam si de concretione Asynagmate solo ageretur , non est dubium quin a selo calore repetenda esset causa, & non ambigeret , an quod calidiores. Nemo dubitat enima calore σ-αγμα o) hoc fieri : sed adjecit, μετ μησιν , post mictum: ut si ita quaereretur: An quia pueri calidiores, ideo in iis fiat concretio i) Post missionem & ante missio
99쪽
lapidis magis post mictum quam ante mictum λ Et particula haec, m quod calidiores, dupliciter reserri reducique ad ea quae praecesserunt potest :vel , An pueris chncretio magis supple) quam aliis in aetatibus , quod sint calidiores: quod videtur Galenus velle colligere: Vel , An in ipsis pueris fiat concretio potius post midium , quam ante mictum, quod calidiores sunt. Etenim hoc probabile videtur , in pueris lapidem in vesica concrescere praeeunte aliquo rudimento ob copiam eκcrementi viscosi &crassi: quod renes quidem praeteriit Valida exsistente puerorum natura , c vasis satis dilatatis , sed quia grave est, facile remanet & residet in puerorum vesica ut molli & flaccida, exeunte tenuiori parte: sed in viris in renibus. 8. Quum in vesica fit, dicitur post mictum fieri , id est, post secretionem seri a sanguine, & ejus in vesicam influxum; ita enim nomen intelligi potest. Quum in renibus fit, dicitur ante mictum fieri, id est , antequam secreta a sanguine seri pars sit, & illapsa in vesicam sit in renibus. Nam quidam volunt mictionem esse non quum actua vesica eXcernitur urina sed quumi in vesicam illapsa est urina. Nisi forte dicat quis melius post mictum dici, id est , postquam excretae est a vesica urina, ut excreta tenuiori parte humoris remaneat spissior & densior in vesica. Sed si hoc verum esset , quis esset sensias λ quae ratio Lictorum Hippocratis Z Nam si ideo dicatur concrescere lapisypost mictum in pueris, quod id fiat post excretam a vesica urinam : an probabile est in aliis posse generari lapidem in renibus ante mictum , id est, dum comtenta adhuc est in vesica urina λ Non videtur Verisimile. Nam contine, tur vel non urina in vesica , non propterea tarhen in renibus generabitur
lapis. Ergo credibilius est , post mictum dici, id est post uam illapsa est
in vesicam urina: ante mictum, dum adhuc in renibus continetur. Nisi
forte dicat quis , α defendat in hoc sensu dici concretionem fieri in vesica post mictum, quod fiat post mictionis actum , & nihil referat de renibus , live ante, sive post id fiat, quum HippocrateS nullam mentionem ea de re injeceiit. Nam si ita dixisset, Post mictum in pueris concretio magis ,
quam ante mictum , aliis potius ante mictum , Videretur reUera per comparationem loqui voluisse de viris & pueris , ut in his aliter fiat quam in illis: sed sec*s est. . Tamen de Galenus in co ment. & Arnaldus , de ex veteribus plerique solent assignare distinctionem inter generationem l pidis in pueris, & in viris: quod in iis in renibus fiat, in illis potius in vesica. Cujus rei demonstrationem petiisse Videntur ex hoc Hippocratis Aphorismo. Tamen conjectura a nobiS prius proposita non Videtur a ratione aliena, vel quod Hippocrates quaesierit, an quod calidiores, quod nimirum si haec ratio valeret, quia calidi sint, idem de aliis aetatibus, praesertim juvenibus intelligi possit. Vel potius quod quum nosset copiam excrementi parentem lapidis esse, de ejus praesertim qui in Vesica fit, non abs re dubitaverit , an caliditas ejus lapidis causa sit, quum, alia causa, eaque praecipua esse videatur. Quod autem de juvenibus intelligi hoc posset potius, Galenua in comment. indicat, dum est, Calidum in juvenibus absolato calidius es c lido naturaei quo abundarit quocirca probabilius erat siquidem cali-
100쪽
ditas concretionis auctor sit) in adultis generari lapidem quam in pueris. Sit ita sane. Caliditas auctor est Causaque essiciens lapidis : sed an ea sit primigenti quod nos demonstraturos sumus polliciti) aperiamus. Quicquid ejusmodi est ut materiae aliquam aequalitatem afferat quae ad coagmen lationem, quam laeVitas adjuVat , conducere possit, & de materia educere aliquid tenue , id ad generationem calculi facere potest: nam , ut 1hpra docuimus, requir tur aliquUd agens ad Coalitum istum. At calor naturalis , de quivis calor mediocris id praestare potest : quod ratione, ac experientia doceri potest. Auctoritas Galeni est: Urinarum cra rudo creandorum calculorum in pueris prima potisrmaque causa es, caliditas etiam mediocris ad spisandam matreiam satis esse potes: nam o in sponte at sis calidis
et si moderatis tepidiores sim , tophi concrescentes apparent. Bacisse Hippocra tes adjecit particulaM NON N E, quoniam ct tanta caliditas , quam ingenitam pueri habent , ad coagmentandum adluid facit a verum non ipsa praecipue,
sed maseriae, ex qua si lapis , qualitas , ipsus compactionis causa ex sit. Quo
eX loco apparet ea nostra conjed tura verisimilis esse, qua paullo ante nobis videri dicebamus dubitandi particulam ab Hippocrate additam esse, an quod calissiores t Ac si dicat Hippocrates σ-- τοὶς d) istius non tam causam esse calorem quam materiae 4phsie ς crataque qualitatem. Quod &Galenus aperte demonstrat: liciet in omnium rerum productione habeatur potius ratio causae essicientis quam ipsius materiae. Et addebat, pos mictum; liquidem post egcretam urinam , vel post delapsam eamdem a renibus tanta est in fundo superfluitas, ut minimo negotio cogi, aptarique possit. Quaestio esse possit an tam facile generari possit λ Nam plerique putarit
necessarium esse calorem ingentem qui retorreat materiam , retostam in lapidem cogat. Tribus. modis fieri potest, uno per i modum obsti uctio nis , ut in senibus fieri ante ex Galeno docuimus : quia enim multa restante crementa, ea tempore vel per se, vel a calore siccata non simul & s mel sed progressu temporis callosam acquirunt consistentiam, & vias a
gustas obstruunt. Et parum probabile ostendimus esse id quod a Galeno dictum est , in senibus non cogi calculos , non quin adsit materia, sed quod calor sussiciens desit. Altero modo per modum coctionis, in qua requir,
tur multus calor, qui tempore cogat ut materiam non lentam, Viscidam essiciat, exhausto sero , quem Galenus in Apiori is consiluit dum loquitur de lithiasi propria puerorum passione : eumdem modum agnovit Hippocrates libro is aere locis, dum scribit eos calculosos fore γιbus alvus exaestuat, ut paullo ante demonstratum est. Tertium modum ex hoc loco constituimus, in quo de Hippocrates & Galenus non tam re-Currunt ad Causam essicientem, quam ad materiam, ut in pueris solam , vel praecipuam saltem urinarum necessitudinem lithias eos causam ponant. Immo ut ad quaestionem revertamur an facile generetur lapis Galenus eXiguum tempus ad coagmentationem requirit, praesertim quum materia Praesto est. Ita enim scribit, quod annotandum :-hujusmodi urn rum collecta, er in unum colens supple in vesca, contra Femellum qimm