장음표시 사용
101쪽
semel aliquando non apto tempore excreta intus diutius remanserit, concrescen
di initium capit: principio facto facile quicquid crassi in vescam illabitur, priori
agglutinatur , ut in sponte natis apsis cernitur, O in vasis in quibus aqua quotidie calefit. Notanda illa particula, quum semel aliquando non apto tempore e c. Nam & facultas generationis & incrementi apparet, praesertim ubi materia idonea. Ut non sit requirendus tantus calor, non diaethesis aliqua parentum , ad quam tamquam ad asylum confugiunt qui potius. morborum causas rimantur, quam easdem amoliantur. Quis enim dubitat usu casei primo quoque tempore non posse cogi calculum λRedeamus ad nostrum calorem. Calor naturalis coquit, unit, ad aequalitatem adducit, crasse cit; nam coctio incrassando fit: crassities illa inae qualitate spectatur ,. quum separatio est Omnium partium ἐτερογεν- . e circipe quod ultima in coetione apparet, renue magis apparet quam quod in .prima : crassius tamen est , quia separati heterogeneis partibus aequalius st. Si calor naturabis illud praestat, tantum abest ut non concurrat ad lapidum generationem, ut plurimum faciat, qua praesertim ratione, incrassat: Comm. in quod Galenus conceptis verbis demonstrat: Crass- materiam in pueris te l* --n iorem quoniam magis ab iusto calido elaborata es , rationabile es.' Adna quaecumque a calore coquendo mutantur, tempseris progresse lentorem a ' quirimi, licet at initio dilum mis habuerint. Tamen contra id quod a G leno modo dicitur objici potest ea ratio qua paullo 4nte eodem in com
mentario nisus est doceres cur pueri in renibus calculum non generent. Pueri, inquit, in renibus calculos non gemerant, pria suum in iis omnes a tisianes naturales validae sunt , humorum: ora stari funditur atque dissolvitur. Et paullo infra : In putaris quum multus calor si uintus , ct adliones firmae mmteria attenuata ad renes fertur , facile in vescam perco tur. Ex quibus imci S apparet calorem naturalem attenuare, fundere , distat Vere , nedum co Sere , spissare , coagmentare. Immo paullo infra, coagmentationis causam in pueris, illius praesertim materiae quae a. calore attenuata fuit, per colata per renes , ad vessicam protrusa , Vult vesicae esse frigiditatem. Si stigiditas coagmentationem promoVet materiae alisequi ai Calore attenu tae, sit calor funditi, iliquat, cur ergo & calor nativus crassitudinis auctor exsistit , & coagmentationis , quum contraria ei qualitas, nempe frigiditas, auctore Galenob, Mid efficiat 2 Haec hercle subtiliora sunt. Nam Galenuu duxit primam rationemo nimirum in pueris facultates validas & calo rem attenuare, ut evertat eorum sententiam qui dicebant in pueris lapides gigni ob meatum in renibus angustum. At Galenus : Si angustia hoe essiceret, Motius in renibus cogerentur : at contra fit: immo dubitando ponit neis aliis quidem ;aetatibus augustiam in causem esse , sed erudiaetatem , & infirmitatemi: quae quum non sit in pueris tanta, non est mitarum si in renibus non c0gatur materia: immo eatenus eorum vis appareat quatenus valide depulsa est materia in vesicam, quae ibi cogitur juvante quadam vesicae Digiditate. Nam primum per comparationem tantum vult tam Validas facultates in pueris : nec Vult calorem omnino fundere & an c. Diversi generis.
102쪽
tenuare: nam quum primum per modum digestionis cogit, tunc sundit, liquat , attenuat : sed quum per modum coctionis , crassesecit. Sic in uno loco intelligi debet calor ille aequalitatem crassitiemque essicere quum coquit: in altero fundere, liquare, dum per comparationem cum aliis aetatibus in quibus vires nec calor tantus est , hoc dicitur, & dum digerem di partes tenet. Quod autem vesicae frigiditas coagmentationis causa dic, tur esse, id tamen non excludit munia caloris naruralisian coquendo & in crassando : nam frigiditas tantum ex eventu cogit, praesertim si adsit in nis capacitas in qua materia diu resideat; quod vult Galenus. Calor per
congregat. Et licet materia attenuata sit, ut per renes percoletur, non propterea tamen essicitur quin diutius versando circa eam materiam praesertim eXcrementosam, non illam cogat. Nam si illam assimilare posset ut in alimentum cederet, non ubique in calculum cogeretur et sed quum sit eXcrementum, diutius resistens eam naturam acquirit. Ex his patet calorem blandum, mitem, mediocrem concretionis lapidis auctorem esse poς se , quod auctoritate & ratione confirmatur.
EXperientia est de aquis : in iis tepidiusculis aliquando lapides generam tur: & in vasis nostratibus in quibus vulgo aqua incoquitur. Et Galenus Comm. Iuearum aquarum duobus in locis meminit : pri ore quidem : Itaqiue si ex soti aphoris, ε. pituita crassa ct viscida subsidentia fanta st , color cinereus erit , aliorum tophorum colori similis , qui in aquis sponte calidis multis in regionibus lapidibus 'adnasci accrescereque cernuntur in vasis alioqui ubi agaea caint. Post riore vero , In calidis aquis sponte nascentibus calculi tophi generantur. Ac dicet aliquis, non generantur nisi in aquis calidissimis i Falsum est, Mauctoritate Galeni refutatum; ita enim eodem in loco seribit: In sponte Com. in pari ealidis aquis, et si nyoderatis tepidiores sint, tophi concrescaentes apparent: eo Ρa Utem Ioco conceptis: verbis Galenus docere vult non necessarium esse ut aquae calidissimae sint, nec calor admodum Vehemens ut lapis generetur. Itaque ut oratio nostra terminetur nec eorum placet opinio qui in ge'nerandis lapidibus calorem acrem requirunt : nec qui a solo calore naturali. Est enim tibi calor acer & mordax causa test essiciens, ut in picrocholis h, . est ubi calor blandus &: mitis id essiciat longiore quidem tempore, de per modum concoctionis alius calor acer per modum digestionis. Est ubi potius habenda sit ratio materiae, quam ut lius causae essicientis ; tametsi illa quoque concurrat. Sed quum materia, est multa, uti humor crudus de lentus , non est mirum, nec dubitandum: quicquid dicat Galenus loquens de senibus : nam postea sui memor se tentiam .suam temperavit quin etiam eXiguo praesente calore lapis co crescat: est enim sedimentum multum, est & gluten aliquod, nempe p, vitta CNuda, ut doctiis1me annotavit Hippocrates: quod. glutinum, quod . - adess, tantam habet vim, ut materiam alioqui divisam divulsamque coire
cog I Div ersi generis partes. : ch Ventre superiori calidis. ES 1 Ejusdem generis.
103쪽
cogique faciat, licet paucus calor sit. Et is quintuluscumque est calor Iongo tempore facit, id quod breviore angustioreque vegetior & potentior calor moliretur. 9. Itaque non ubique accusandus calor acer, & propterea temperatis utendum, non ideo renibus applicanda refrigerantia,
quum potius obsint, quam prosint. Nam in pituitosis de praepinguibus in quibus concrescunt lapides, sed non frequentius quam in biliosis comtra veterum sententiam id dico ) non est verisimile calorem illum acrem, quem lapidis parentem constituunt, abundare. Sed uno verbo inquiramus, an calor acer & febrilis juvare possit ad generationem lapidis. In tetano , epilepsia, apopleYia calor febrilis coquit, digerit, evacuat, dissipat, si igus corrigit, & materiam frigidam ad aequalitatem reducit; item attenuat ; & in halitum digerit. Et apud Hippocratem : Quibus adsunt cor γαε, s cum febre fuerint quae supervenerit, eα fisuntur , nec relapsum habent; quae cum febre non sunt, relabuntur , quomodo id fit λ Quia calor
febrilis promovet coctionem. IVerba .Galeni haec sunt: πυρετος επιγενομος et βρόπις αυτων miειτοῦ i). Est ergo minime consentaneum cogere, densare, & pituitosam materiam in calculum com flare. Videtur quidem hoc problitate, verum tamen non est. Nam actio illa caloris praeter naturam non minus proi se suadet & facit ad gener
rionem lapidis, quam ad ejusdem prohibitionem; Si quidem positum est
digerere, attenuare, id quod tenue est elicere: at haec requiruntur ad gererationem lapidis Io. probatum enim ess ex sententia Galeni, το Θερ- μον-λιωιασιν ποπιν debere εξατμet ιν , id est , discutere, & exhalationem procurare. Quod si non sit multum contumax materia, procul dubio eam attenuabit, &i in halitum digeret et alioqui conabitur quidem educere id quod tenuius, sed remanebit crassa pars ; hinc calculorum proventus Iergo ea ratione conferet ad calculos generandos. Praeterea aliud est materiam in venoso genere aut nervis contentam esse, ut in morbis frigidis, & in convulsionibus'; aliud in capacitate aliqua, & angustiis. Nam in venoso genere,iaut nervoso, quia non, est coactus humor, per halitum tandem digeritur j: sed dum in capacitate aliqua: contentus est , diutius majore copia residens cogitur : Uiclarant:arthriticorum tophi: nam quamdiu humor in genere nervoso est , Vagus est et quum in pyΣidem abiit,
tum concrescit. ἰAc disputationis continuata in superioribus serie, agamus de reliquis partibus; de calculo an in renibus solum concrescere possiit, & num omnis calculi rudimentum a renibus item an o hominibus aliqui obno&ii sint magis calculo, & quinam illi sint. Accedit & id, cur in hominibus ει viris in renibus magis, iΠ pueris in Vesica potiuS concrescant. In renibus non concrescere calculum selum testatur eXperientia : nam nulla est Corporis capacitas in qua calculus cogi non possit : quod non est pluribus explicandum , & exemplis il lustrandum: siquidem & ex corde, intestinis,
pulmon, i Febris Spervemens raueedlai dc gravedini validiorem ρssicit concoctionem. λ) Calidum sithiasim effciens.
104쪽
pulmonibus, cym cholidocto, immo in cerebro ipso eκcreti vis sunt lapides. Est enim illud verum quod a Galeno scriptum est dum loquitur Omuere' inde concretione lapidis in Vesica) capacitatem , eamque inanem conferre generationem lapidis; sed an rudimentum fiat in renibus ignoramus. Si in partibus reliquis corporis agnovit Fernelius primus illius opinionis assertor, quae defendit lapidis in Vesica contenti rudimentum a renibus esset lapidem concrescere posse, immo & in Venis ipsis; cur ergo tam absu
de contra omnium Veterum opinionem asseveranter assirmat omnis calcinii generationis principium a renibus esse λ Si veteres credidissent futuros quosdam esse, qui praejudicatae suae sententiae pertinaces defensores assererent in renibus rudimentum fieri, probavissent credo, necessario cogi pos se in vesica: & ut solent, firmis rationibus suam opinionem roborassent. Probaverunt quidem & ratione caloris, & materiae, & capacitatis ipsius vesicae coagmentari in Vestica ; sed non elaborarunt in eo ut probarent primum rudimentum a vesica ipsa esse. At quis umquam putasset fore quempiam ita a ratione alienum , qui negare ausit labefactando omnia ve terum decreta cogi per se & primo in vesica lapidem posse λ Si in aliis partibus cogitur , non repetita prima origine a renibus , dicat cur non in v sica cogi possit & per se & primo rudimento a renibus non mendicato λNon potior ratio videtur , immo probabilius est in vesica cogi posse fac lius, quod eXcrementorum corporis sit receptaculum, & mucosa substantia per se frigida , α caloris vim effugiens, omnium Tacillime in vesica cogatur, coeat, ac coagmentetur : immo credo de facilius es promtius cogi, quam in renibus, & breviori multo tempore. Ρrimum enim materia est, & sicubi alibi in vesica & redundat, & apparet : ac probavimus
ante & ratione & experientia copiam materiae mucaginosae in loco etiam mediocriter calido cogi ac coalescere, & eX minima re tamquam fundamento aut semine per accessionem novae materiae aliquid ingens cogi posse: II. praeterea de locus calidus est, immo ratione suae substantiae frigidus: ad lapidis autem coagmentationem , transpirationem , concursum' que caloris & frigoris ut ad lateres cogendos, plurimum conferre, veterum auctoritas jampridem confirmavit. Praeterea fieri potest ut in vesica& digestio fiat, & dissipatio tenuis substantiae, tum ratione caloris, tum ratione excretionis quae tape fit: nam id quod exclusioni paratum est magis, cum urina eXcluditur. Quamquam abunde supra docuimus ex seritentia Hippocratis & Galeni, in Vesica calculos non cogi tam per modum digestionis ut in renibus fit quam per modum coetionis, id est, elaborationis , ω crassesectionis, praesertim dum diutius in vesica urina retinetur , ut annotat Galenus.
Nec est quod respondeat, illud crassamentum in uale facile a liquoro urinae dilui, A per os vesicae, quod Galenus ipse fatetur amplum in pue- Comment.mris, excludi; sic coagmentationis occasionem tolli. Nam & ex sententia Galeni superius demonstratum est, etiam in aquis αυτοφυωι I) calculos &Ballonii Oper. Tom. II. N tophos
105쪽
tophos concrescere: itaque aqua suo liquore non impedit generationem to, phi. Quid illud' est λ Si lapis in vesica a rene deturbatus augetur, & illud quod apponitur vere lapis sit & crassitie, & colore, omnr denique ratione, immo durior sit quam qui in renibus cogitur, ut nos experientia
docet; cur non. primo cogi poterit, ut rudimentum a renibus non repetatur λ Eadem enim ratio videtur incrementi & principii, ut si materia de
causa essiciens iussiciat ad augendam arenulam in tantam molem qualem in
vesica videmus, eadem sussiciat ad generationem lapidis primo & per se Praeterea in articulis pituita lapidescit, nullo repetito a renibus principio , in vesica non cogetur, loco la id apto, & quia veluti corporis sentina ,& quia calidus locus. λ Quae urinae grumoste sunt, crassae , multitudine
paucae , mucaginosae, consuta, a vesica eXcernuntur, qualium meminit Hippocrates. in suis distinctionibus fi diutius in vesica retentae non generabunt tophulum , & ab hoc tapius aueto, calculium s illud credibile, scilicet. At dicet, si crassie ita sint, grumosae, paucae, renes: non transibUnt , ita in illis restitabunt, & stranguriam facient, & lapidem generabunt λidque maZime in. pueris, in quibus credibile non ita ampla esse vasa ut sunt & in viris. Ratio haec probabilis est, & auctoritate Galeni, confirmata : Non absque ratione sinquit) craisse uriis e paucae simi multitudine, ut φιε nimirum, Ciae renes pertranseant. At biseriam respondere possumus primum quidem , si ita crasta essent urinae quales paullo ante descripsimus , praesertim ita crasta dum renes pertrant eunt, Verisimile esset puerorum renes non praeterfluere, & ita illic cogit: sed cras nentum illud in pueris apparet, magime in vesicae ipsa ; quod dicebat Hippocrates , mictium, concretio : ac si dicat, post elapsam a renibus urinam crassamem tum apparere. Posterior ratio melior est , & auctoritati Galeni adscribenda : nam commentario toties citato scribit, puerorum actiones validissimas esse, calorem multum, qui iussis per venas humores attenuet, ad excretionem per renes praeparet, & actionum Vim magnam esse quae ad exitus celeritatem facit plurimum. Idem negat angustiam Viarum causam posse esse in pueris cur in renibus lapis concrescat, immo ne in adultis quidem quod forte minus probabile videtur , & notandum est propter sequentem de viris disputationem ) quo fit ut quantumvis illae urinae sint
crassie, percolentur tamen r quamquam neget in pueris classitiem esse quae
hoc essiciat in renibus; sed crassamentum ipsum attribuit corpori vesicae Bigido. Itaque ne Galenus rei Veritate motus Gogeretur fateri illuviem istam h
morum remanere in renibus angustis, nimirum ratione aetatis, asserit eos crassos humores attenuari ; nullam. angustiam esse quae hoc essiciat quod alienum Videtur.
ia. Sed. ne indicta causa Fernelium Condemnemus, licebit illius rati nes in medium adducere , ac illas ad unguem exigere. Causam calculi addit ille omnes tradunt crasssum ac frigidum succum , qui per venas cum Wina in vesimae capacitatem in luat, in qua tamquam sex subsedens , Aci calore
exarefacitus suffim lapia Ueat. At Osro quid limum sud nisi forte adm iam angum vescae cremis tamdiu pollit illic remorari non video, quum st
106쪽
guinis grumus, ct pus, Miaque multa cru ora facile illine profuant eum
mina. His argumeritis adductui, aliam surpi causam invehi me , ac tandem comperi omnem calculum in vesca conclusum , rudimentum quoddam e ren,
lus traxisse , e quibus per ne riticum dolorem excidens , s grandiusculus es, in sesca plerumque persistit, issicque ianuarum sordium adhaesu coagmentatur, dum serus confirmatusque mi lapis. Et quicumque Japide vescae lalorarunt, ii
prius ne riticos dolores experti sunt. Et quoscumque calculos obtriti, in eorum medio quasi nucleus repertus es, verum nudimentium e renibus exturba-
sum. F1ae rationes paullo debiliores sunt quam ut a tanto Philosopho pr feetae videantur : immo nisi eas tamquam probabiles tantum posuerit, ubdetur omnis fides eis deroganda. Quod his ratiunculis conficimus. Tribus argumentis nititur probare generationem lapidis primam fieri in rene , non in vesica. Primum est : Non videtur quicquam remorari posse cras. sum frigidumque succum lapidis parentem in vesica, unde concretio fat: est itaque probabile in rene coagmentationem fieri, quandoquidem materia facile vesicam pertransiit: quod autem probabile sit non posse remor
ri illum succum sin vesica, hoc docet, quod de pus & grumi sanguinis
ab interna capacitate eXcernantur : ergo multo magis si1ccus crudus. Egregiam rationem quae propterea Fernelium adduXerit ut credat calculum in vesica contentum primum sui rudimentum a renibus tragisse. Pus, sat guis concretus , de similia ab inani capacitate Vesicae eXcernuntur : ergo i, mus , & humor viscosus non potest cunctari in eadem capacitate, & as haerere spiris vesicae Ζ Ηoc Verum scilicet. Nam eadem ratione tuus nucleus, o Ferneli, qui a rene deturbatur, Ze est futuri lapidis, per ali, tarum sordium adhaesum, rudimentum, a vesica excernetur: siquidem Acervix vesicae, Galeno auctore , & praesertim in pueris satis patens est, de
non minus natura sollicitatur ad eXcretionem arenularum a renibus exclusarum, quam puris, aut rei alterius alienae. Et hoc argumentum comtra Fernelium ipsum nititur : item & hoc: Ideo per te non remoratur glutinosiis humor in vesica, quia eum ut pus , & alia craissi1ora probabile sit excerni ergo nec in renibus ipsis idem humor continebitur. Immo quia renum lapis magis fit per adhaesiam arenularum , arenulae autem non fiunt a tam glutinosa materia quam ille lapis qui in vesica fit , cur. non quotidie exeunt arenulae a renibus, quum ab his & pus crassum , sive ab
abscessu renum excernatur ut fere fit ) sive a pulmonibus , ut Hippocrates I. Diae annotavit , & Galenus lib. de Acis asseclis, in ruptione vom, cete sequatur , item & sanguinis grumus exeat λ Nec enim potior videtur ratio ut femoretur potius in renibus viscosus humor , quam in vesica: aut dicat cur a renibus carunculae, pus , grumus sanguinis , urinae abscessum aliarum partium solventes, crassiae , grumos, egcernantur, arenulae autem
non eXcerni possint λAc de pure quod a renibus excernatur, ita stribit Hippocrates: Si famguinem , aut pus quis meiat, aut vesicae , aat renum exulcerationem 'nificat. De carunculis & capillis , postea: sutibus in urina crassa ex sente caruum Le parvae ac veluti capilli una exeunt, iis a renibus excretio fit: Et Galenus in comment. Quidam excrevis ejusmodi capillos longitudine dimissii cubili:
107쪽
quia toto anno' usius fuerat fibis , orobo , enseo tenero , ac foco. Item hoc fit adusto humore in renibus, θ' vocatur hic morbus, capillitium. Et paullo infra, Parvae carunculae excernuntur quum h postases in urinis Amiles orobo excernuntur , O hoc contingit in febribus in quibus crassius sanguis in hepate , gut renibus exuritur. Quid adversum dicat Fernelius 8 Nam conceptis Verbis declarat Galenus aduri in renibus crassum sanguinem , pus contineri grumos, & eXcernuntur tamen ; arenulae autem non excernuntur λ Itaque idem de renibus & vesica necessse est intelligi. Nisi forte respondeatat ideo non exeunt arenae , quia gluten est aliquod in rene, cujus opera. coagmentatio fiat. Cur non & idem gluten in vesica erit, immo majus 8 Siquidem totum recrementum in vesicam profluit, & renes corporis qui dem superioris ut ita loquar) eXcrementum eXcipiunt: sed: Vesica & cor poris, & renum & suum denique continet. Accedit quod quum spermatica sit pars , & frigida , dum nititur convertere in sui nutrimentum humorem, & voluptuatur urina, necessum est multum lentum frigidum crassiumque humorem cunctari. Et si ventriculus ipse quatenus spermatica pars, multam pituitam coacervat ex laudabilibus alimentis, cur vesica e X eXcrementis tota natura alienis non multum coacervabit λ I3. Nec est
quod recurrat ad angustiam renum, nam si angustia renum id efiiceret, non ea excernerentur tam crassa ac glutinose, quae supra ex Aphorismis Hippocratis excerni probavimus. . Praeterea si ratio Fernelii aliquid haberet ponderis, quod nimirum si pus, grumus eXcernatur ae Vesica , ea dem aut potiore ratione sex eXcernatur, sic tollatur occasio genera di in vesica lapidis primo ac per se : simili modo ageremus. de pulmon, bus,. quod nimirum non concrescerent capilli, ut grando quod ab eodem Fernelio observatum est. ) Nam a pulmonibus pus crastam glutinosumque excernitur , eXcernitur grumus crassus ac magnus; ergo potius debuit excerni quaedam pars materis glutinois , quae in grandinem verti in pulmone nata. est λ Atque ut respondeamus Veritatis studio , non contradicendi desiiderio moti.) Fernelio. ita in rebus his caecutienti, & pus,
propterea limus de mucosus humor lapidis parens futurus non excernitur. Non. quin excernatur aliquando pro conditione vesicae, quae alias atque
aliter assecta est , sed etiam aliquando subsistit : quemadmodum etiam istud pus o Ferneli ) & grumus , ω tua crassiora corpuscula aliquando eXce nuntur, sed etiam aliquando subsistunt. Unde Galenus docet sepe supprimi urinam a grumo sanguinis, ejus praesertim qui a renibus excernitur qui postquam in vesicam illapsus est, ibidem concrescit eidem Galeno , a pure, a carunculis, & similibus , sive a Vesca sint, sive a. superioribus partibus: At eadem , ut experientia docet , possunt de facile eXpelli , nec
ullam aut ἰκουριαν , aut παγγουριαν , . aut δευσουρίαν eniciunt. . Itaque non est necesse illum limum excerni, sive angu m sit osculum vesicae , . sive
amplum. Accedit quod fieri possit ut pus, grumus , similia facile ex
108쪽
cernantur, non isX ista limosa & mucaginosa propterea, nam etsi & li mus , & pus, & grumus , & alia id genus praeter naturam sunt , tamen
nec omnia eodem modo praeter naturam sunt, sed alia atque alia magis. Nec alienum a veritate hoc loco dicemus , si limum glutinosumque, ae pituitosum humorem probaverimus non tam molestum tape esse ut est aut pus , aut grumus , aut caruncula , aut capillus , quae omnia a vesica e
cerni videmus ) immo pus etiam mediocris conmentis sepe potius & citius , & facilius excernitur quam phlegma admodum tenue; quoniam pus molestias majores Vesticae affert quam phlegma. Si quod pungit, acrς est, hinc dysarias , stranguriasque a pure de alia re praeter naturam in vesica contenta oriri Videmus , a phlegmate, aut pituitoso humore non ita nisi selsum sit): quod si ita est .ut revera est , non est dubium quin Vesica magis laboret in puris & similis rei excretione. Nam in partibus omnibus acervantur humores frigidi ac crassi, plus , nusve pro natura &conditione partis , qui alias diutius in illis resides sunt, alias eXcernuntur, praesertim si quam sortiantur qualitatem alienam quae facultati expellenticescar ac stimulum addat. Itaque ratio Galeni de generatione lapidis in
vesica multo potentior ac validior quam recentiorum. Secunda ratio est de colicis, nephriticisque doloribus, qui calculum vesicae praecedere solent: nam si omnes qui e Vesicae calculo laborant, nephritici dolores necessario exercuerunt, nec sine his visus umquam cui in
vesica lapis cogeretur, magnam vim id habet, & plurium nervorum ad rationem istam stabiliendam ac roborandam. At quot pueris lapis e&cisus , qui nihil tale experti sint , sed residentis in vesica lapidis etiam incipientis signa edita sunt, nullo praeeunte signo affecti renis λ Et ut plerisque in renibus lapides reperti , quibus immunis a vitio & calculo erat vesica: ita & in vesicae capacitate repertus lapis quibus erant sani renes , qui nihil lapidolum praetenderent. Ac si omnis lapidis rudimem tum esset a renibus, fieri vix posset ut lapis ingens in vesica reperiretur ,
quin in renibus aut arenuis, aut aliquid similis contineretur. Quod ergo dicit Fernelius , numquam in vesica repertum calculum , qui ante nephritica non sit passus: id multa observatione eget , diligenterque sigillatim interrogandi essent calculosi , an aliquid simile pasti fuerint. Nam
de viris quidem, & iis qui in constante sunt aetate, constat quod maXima eX parte calculos in renibus generent ob causas supradictas , & quas paullo post forte explicabimus ; quos non mirum nephriticis doloribus Cruciari. At pueri non ita in notitiam venire possunt, num nephritica sustinuerint: & nondum: obseruatum a quoquam vidi conquestos esse pueros de renum doloribus, qui eos tamen non effugerent, si a renibus Prima vesicae calculi rudimenta deturbarentur. Sic dubito de illa generali propositione Fernelii quam forte ad fucum rationibus suis fulciendLm confinxit; Quicumque vesicae calculo laborant , eos prius dolores nephritici eXercuerunt. At viros forte multos. interrogavit at jam diXimus aliam longe rationem esse virorum ac puero m. Tertia ratio Fernelii aliquid probabile habere videtur ut convincat cm- calculi rudimentum a renibus esse: Quia, ait, quotquot calculos in
109쪽
1o1 CONSILIORUΜ ΜΕ DICINALIUM,
nibus obtrivi, in eorum medio nucleus repertus est: at nucleum istum a renibus manasse putat. Primo non est verum in omnibus nucleum istum
apparere : revera in quibus a rene principium lapidis est, aliquid subrmbeum de coactum in medio calculi apparet; quod arguit renem primum hoc rudimentum suppeditasse: nam si id quod medium est, diversi coloris & substantiae est ab involucro, credibile illud a rene esse, ut hoc a
vesica. At non ubique ista & coloris & substantiae varietas apparet: nam etiam vidimus lapides, quorum involucrum durissimum erat, grandinosum , lapidosum, non album quod necessario esset si a vesica coagmentatio alba est Fernelio ) sed tendens ad fuscum : an non haec omnia a Pe sica sunt, id est, & a calore vesicae , & a materia vesicae, non mendic ta aliunde occasione λ Nam quibus corpus biliosuin est & aestuans, iis in vesica cogitur lapis ardore & vesicae & totius corporis, ut auctor lib. 2. de natura hum. scripsit: quam sententiam Galenus probavit. Respondeat huic rationi Fernelius, si vesica crementi auctor est & ratione causis essicientis, & materiei, cur non principia, causasque primas dabit λ Quid respondeat Galeno de urinis crassis puerorum loquenti, quum urinae crassia sunt, urina non apto semel tempore reddita initium fit coactionis ac coagmentationis in vesca : quasi vero hoc initium subacta, attenuataque m teria non possit alia in parte fieri quam in renibus λ Erroneum hoc plane ,& anile. Quoties vero observamus in febribus longis & quartanis, & in iis qui vino gulaeque indulgent excerni urinas confusas, crassas, quarum contenta sus deque lata rubent, ac si fanguinis tax quaedam ac limus esset
I 6. Et in vesica tale rubens recrementum moram aliquam trinit antequam
egeratur. Cur non in vesica calidiore cogi poterit, agglutinari, coagmemtari , cohaerere, ut inde aliqua moles exigua fiat λ Quod si fit, quum materia illa taculenta , limosa, rubensque appareat, non est dubium quin lapis, aut quicquid sit aliud , a tali materia ortum habens , reserat colorem ac characterem illius materiae. Ruboris itaque in calculo occasio non est repetenda ex renibus ipsis ; quod placet Fernelio; sed tape a materiei ipsius qualitate. Quamquam non negamus M arenularum , es ruboris generationem a renum substantia dependere. . 'Hinc quaeri potest, si per se di primo in vesica lapis generatur, an ar nularum excretio fieri debet; & si fiat, an a renibus , an a vesica ipsa oriuntur λ Ρlerisque persuasum est non posse oriri lapidem sine arentilis ;contra & fabulum & arenulas oriri posse nullo nec praeeunte Ic. calculo, nec sequente. Unde melius esse putant excerni arenulas , quod σωυάγματος n) re coagmentationis occasio tollatur. Arenularum generatio accepta serenda est renibus, ut is sententiis Galeni & Hippocratis conclusum in supra. Auctor libri de natura hum. secundi arenularum gener tionem ad calorem magiiae venae cavae descendentis videtur aetulisse : quod obscaxe forte renes ipsos videtur indicasse : nam quibus Vena cava continet anguinem ardentem, his renum intenaperies comes est. Tamen si in vesica lapis cogi potest non solum tendens ad albedinem , sed ad subrubrum
110쪽
& subcruentum, ut ex materiei dillinctione paullo ante explicuimus, potest aut arenaea , aut aliquid simile generari, de praecedere calculi τta νέεσιν o , de eamdem sequi, forte non alienum erit a veritate tales urbnas sabulosas dicere, Ut & quae Venis calefactis erccernuntur; at quae r nales sunt id est declarant lapidosam calculosamque τωνι ιν p) arenulos, proprie vocabuntur. Ita enim distinctionis gratia distinguentur hoc loco sabulosae ab arenulosis. Cur ergo in viris calculus potius renes occupat, & minima ex parte nephritidos saevissima tormenta eXperiuntur ; in pueris autem vesicam o eupat potius Z Quaestio haec dissicillima est, & hactenus multos exercuit Ae operae pretium est audire rationes Veterum praeticorum, quae praetextu pulcherrimo sese nobis ostentant, quum erroneae , ac falsitatis stini plenissimae. Nam recurrunt ad angustiam Vasorum, quam in viris majorem esse censent, quam in pueris : aC propterea materia calculorum in pueris actvesicam usque penetrat, unde calculorum ilhic proventus: in viris autem resistit, ac haeret in renum viis, unde illic venulae coguntur glutine quodam , & lapis generatur. Alii, in quorum numero est Galenus, recurrundad naturae infirmitatem: & hoc forte nimis est verum. Quis enim dicat eos qes jam provectiores sunt, quos Galenus in comm. in particul. 6. Upidem. Pueris post mictum &c. τελειους vocat, ita esse imbecillos, ut ea ratione in renibus haereat materia, nequeunte natura in vesicam usque deturbare In pueris autem quum & instrumentorum magna sit mollities infirmitas , multus humor , stiperfluitas magna, ecquae illa tanta vis ut potius pellat in vesicam , quain in ipsis viris λ Si tanta ei vis est pellendi in vesicam cur non & foras una cum/Urina, quum Galeno in pueris adeo ampla sit vesicae cervix, ut cujusque materies crassities facile excerni possit Quod si objiciatur Galeno sua ipsius opinio, scribit enim, Alterantur pum rorum dispositiones citis e propter corporis humiditatem, ct naturaliis potentiae infirmitatem. Non est itaque cur recurrat Galenus ad firmitatem actio num naturalium in pueris, quae in viris deest. Tametsi enim concedamus in pueris facultatem coctricem vegetam esse ob caloris naturalis uberta tem , quae illis plurimum. inest, tamen facultas expultrix quae siccitate j. vatur ac roboratur, in illis deficit ; at pellere, deducere usque ad vesicam id quod ob infirmitatem in renibus subsisteret, facultatis expellentis munus est. Nisi dicat quis cum Galeno, non ad robur facultatis eXpultricis r ferri id, sed ad virtutem caloris multi qui auctore Galeno m comm. praemdicto fundit atque dissolvit, quot in declinantis aetatis hominibus non fit quia enim calar non ita multus, ideo cogitur atque coagmentatur. Sescontra Galenum retorqueri potest quod eodem loco scribitur, caloris naturalis virtutem contrarium potius effectum producere : tantum enim abest ut dissolvat atque dissipet, ut contra ad aequalitatem reducat, cogat, im*isset: crassam. materiam, ait, tenaciorem in pueris fieri liquido constat L.