장음표시 사용
81쪽
gentibus, ut dictum est. Et haec est ratio, qualiteMCarbanda potest resisti. r: tantae potentiae inimicorum, & defendere te ram siuam. Asia enim tuta in duas partes est divisa. Una enim pars dicitur Asia profunda, & in illa parte habitat Imperator,&duo Reges superi his nominati, Chapax videlicet & HOchtay. A liavero Pars vocatur Asia majori Edin iIla rnoratur Carbanda saepe dictus. Tres viae sunt solummodo, per quas itur de Pr sunda Asia ad A siam majoxem: una videlicet via, per quam itur de regno Turques an ad regnum Persiarum. Alia via est, quae dicitur Lederbent, quae via est prope mare,ubi AIeXander construxit civitatem vocatam Portam ferri, sicut in historiis regni Cumaniae plenius continetur. Alia via est Per mare majus, qVae transit Per regnum Ab cas. Per Primam viam non postant habere ingressum gentes Chapar ad terram Carbanda absque magno discrimine & labore: quia nulla pabula invenirentur Pro equis usque ad plures diaetas: quia terxa illa est arida dc d Lerta, & antequa possent pervenire ad terras cultas & habitatas, equi totaliter deficerent propter famem aut essent ita sessi & ubxibus vacuati,quod a pama quantitate inimicorum faciliter possent debellari, &sic nolunt capere illud iter. EX parte vero de Lederbent possent gentes Hochtay habere ingressum ad terras Carbandae sex mensibus anni solummodo, videlicet, tempore hiemali. Sed Abaga secit fieri magna fossata, & alia
muni menta in quodam loco vocato Ciba & ibi stat semper prae cipue tempore hiemali, custodia armatorum , qui defendunt transitum ab inimicis. Gentes vero HOchtay toties tentaverunt occulte transire Per viamὴ sed non potuerunt vel possent liqva ratione. Nam in quadam planitie, quae vocatur Moi ga, stant in hieme quaedam aves magnitudinis fasianorum, quae pulcherrimas habent plumas, & vocantur Scyserach. Unde
quando aliquae gentes ingrediuntur illam Planitiem , statim sugiunt
82쪽
giunt iliae aves, oc transeunt per illas custodias & fossata. Et illi, qui sunt deputati ad custodiam illius loci Per illas aves manifeste cognoscunt inimicorum adventum, S ad defensionem continuo sunt parati. Per viam vero majoris maris nunquamata tentaverunt ire: quia ibi est regnum Abcas, quod est gentibus& terris bene munitum, & nullam possunt habere fiduciam in eisdem. Et hoc modo Carbanda, & sui antecessiores usque . modo defenderunt se a tanta potentia vicinorum. Insuper aliqua dicemus breviter de modis & moribus Tartarorum.
Dostile, vita, moribus, conditionibus Tan
TArtaxi sunt ab aliis nationibus gentium, modis & moribus sic diversi , quod vix posset absque taedio ipsorum diversmos explicari. Confitentur enim unum Deum esse immo talem , & invocant nomen Dei: aliter vero Parum laciunt; quia non jejunant, vel orationes sive amictiones faciunt ob Dei reverentiam , sive alia bona opera. Nec Dei timore mala perpetrare praetermittunt Tartari. Homines interscere non reputant esse Peccatum. Et si dimitterent frenum in equorum suorum Ore , quando pascere se deberent, Deum crederent mortiaIiter offendine. Fornicationem & l Nuriam non reputant esse peccatum. plures uxores ducunt. Et oportet secundum consuetudinem , quod filius novercam suam ducat post obitum patris sui, & frater relictam fratris, &thorum faciunt cum eisdem. Tartari insacto armorum sunt strenui bellatores, & sunt obedientes eorum superiori plus quam aliae nationes: & in pugna Omnes cito cognoscunt per signa & documenta voluntatem Ducis eorum
83쪽
Unde absque magno labore Tartarorum eXercitus ab illis, qui Praesident, gubernatur. Dominus Tarrarorum nulla stipendia dat eis: imo oportet, quod vivant de Praedis & venationibus quas acquirunt. Et si vellet Dominus, posset ab iis auferre, quicqvid haberent. Ouando Tartari equitant, secum ducunt magnam copiam armentorum, & de lacte eqvoxum Pocula Q-munt,& carnibus vescuntur, & illas reputant valde bonas. Tartari in eqvis sunt agiles, & sagittarii valde boni: pedites nesciunt incedere nisi pigre. Tartari fiant sagaces & ingeniosi ad expugnandas civitates & castra, & semper volunt habere praerorogativam contra suos inimicos in Pugna, nec verentur fugere,
si fuga prosit. Hanc habent Tartari praerogativam in campo belli exi stentes: quia si eis placuerit, Praniabuntur: &, si voluerint praelium evitare, adversiarii cum cis non Potexunt dimica-xe. Pugna Tartarorum est valde Periculosa: quia in uno confluctu Tartarorum moriuntur Plures & Vulnerantur, quam in uno magno praelio aIterius nationis. Et hoc accidit propter sagittas, qvas jactant cum arcubus sortiter&directe. Et sunt in arte sagittandi ita periti,quod sagittae eoru sere armorum omne penetrent genus. Quando debellantur,sugiunt omnes simul pex tu mas & acies ordinati: & valde Periculosum est illos sequi: quoaniam retrograde sagittas jaciunt fugiendo,& homines & equos
vulnerant, & occidunt. Exercitus Tartarorum non est: magna apparentiae: quia omnes simul congregati incedunt, ita quod acies mille Tartarorum, quingentorum apparentiam vix habeat. Tartari curialiter hospites suscipiunt, & cibum libenter diψidunt cum eisdem ; & volunt sibi per viam similem responderi alioquin accipiunt violenter. Tartari sciunt occupare ali sos terras ; sed ipsas nesciunt custodire. Tartari quando sunt debiliores, essiciuntur humiles & benigni: & quando sunt fora
bores, suntpessimi ci superbi. T Itari nolunt, quod coxam eis
84쪽
aliquis mentiatur, & ipsi libentissime mentiuntur, in duobus tymen mentiri nesciunt, in Leho armorum videlicet: quia nullus critausus de probitate, quam non fecerit, se jactare, aut negare, si secerit utilitatem. Aliud est,quod qui istus aliquod fecerit,de quo etiam debeat condemnari ad mortem, interrogatus a D mino, veritatem continuo confitetur. Et haec de Tartaris dicta sessiciant: quia longii esset mores ip rum per Omnia enanare.
De condisione, quam habere debet liarum im
ceptu . HRAtio postulat & requirit, quod, quicunque contra suos inimicos guerram movere intendit, debeat quatuor praevidere. Primo, quod justain causam habeat guerram cum suis adversariis inchoandi' i Secundo, considerare debet posse suum, utrum sufficiat in expensis & aliis necessariis ad guerram imanu tenendam, & ipsam sine debito terminandam. Tertio, investigare debet sapienter inimicorum intentionem, & statum. Quarto, guerram debet inchoare tempore competenti. Ego vero Fr. Haitlaonus, qui ex mandato summi Pontificis sum de hac materia locuturus , dicere Postum, quod Christiani justam habent causam guerram movendi cum filiis Isimaelis, quoniam haereditatem eorum obtinent Occupatam, videlicet Terram sanis ictam, & sanctum sepulcrum Domini nostri Jesu Christi in quo fuit origo fidei Chrithianae, & alia fanista loca Ciristianis plurimum reverenda. Insuper Propter atroces injurias & nimbum i torrenda opprobria, quae cum multa nostri sanguinis effvsone Agareni intulerunt Christianis, temporibus retro actis,& etiam propter alias rationes & causas varias & diversias. Do tentia vexo dico , quoniam nemo debet penitus ignorare,
85쪽
in sacrosancta Romana Ecclesia, quae totius orbis est domi & magistra, potentiam habet cum congregatione regum Q principum Christianorum, & fidelium cruci signatorum, te ram sanctam exuendi do servitute inimicorum fidei Christiana qui poccatis nostris exigentibus illam detinent occupatam .Docognoscendo vero statu inimicorum, hocque de te Ore competenti , in quo guerra debeat inchoavi, oportet prolixius aliqua enarrare. Nam sicut bonus medicus, ut ad convalescenti am aegrum Perducat, causam debet aegritudinis perscrutari: ita decet providum bellatorem, inimicorum investigare conditionem & statum, ut guerram possit incipere provide & audacter,&. illi finem Iaudabilemimponere. Sapientienim Sc strenuo di ci nihil debetesse occultatum de potentia inimici quoniamPraevisanonisdunt, & improvisia consueverunt saepius animos in turbare; praecipue in bellorum discrimine, ubi loci vel tempori s spatium non habetur Periculis occurrere tam paratis. In omni enim opere potest correctionis medela secilius adhiberi, quam in pugna , in qua Poena errorem continuo sequitur. Ut igitur
de his, quae dicturi sumus, super passagio terrae sanctae, clarior intelligentia adhibeatux, aliqva narrabimus de statu & conditione terrae AEgypti, de exercitu Babyloniae, dc potentia i nib
De conditioner 'i AEgypti, S Sol nipotentia.
SOIdanus ille, qui regnorum A gypti & Syriae hodie obtinet
principatum, vocatur Melccnasec, & de natione Cumano in extitit oriundus. Milites sui exercitus sunt de diversis parebus & nationibus congregati: quia habitatores illarum. Paxcum in sacto armorum nihil Penitussuntvalentes. Unde
86쪽
oportet, quod de alienis gentibus ejus potentia roboretur. P tentia quidem Soldani peditum armatorum est modica i equutum vero est plurimum copiosa. Major pars exercitus AEgypti sunt servi empti pretio, quos mali Christiani saepe portant cupiditate lucrandi ; aut in proeliis acquisiti, quos compellunt eorum sectat & fidei adhaerere. Et illi, qui empti pretio mecuniae extiterunt,inariores sunt & habentur,& plus aliis honorantur. Soldanus Sisypri semper est timidus & suspectus,ne gens sua in ejus praecipitium aliqua machinetur. Sunt enim illi ser- in talis naturae, quod imperaspirant ad dominium occupa dum: & ob ha nc causam plures Sol lani gladio perierunt. Potentia exercitus Babylqniae circa viginti millia potest elle equitum: ex quibus sunt aliqui in arte acinorum periti & strenui bellatores. Major tamen Pars illorum magni pretii non habetur. Ovando Sol laniis c ivitat, & gens sua magna & multa arnesia
secum trahunt, & onera camelorum, equos Pro armis habent
satis bonos, & eqvas satis agiles ad currendum. Non tamen possent ad magnos sussicere Iabores, & mularum & ronimorum copiam non habent. Exercitus Sol lani est promptus ad servitia dc paratus: quia mgites habitant omnes simul in civitate Chayri. Conditio vero ipsorum est talis, quia unusquisque habet stipendia sua,de quibus vivit, quae summa centum & ubsinti flore nos annuatim viX eXcedunt: & oportet tenere tres
equos & unum camelum. Et si sorte Soldanus AEgypti extra x unum duceret gentem suam, aliquid daret sibi, si vellet, dein alia speciali.Milites vero istos datSoldanus ad regendos proceribvssuis, quos nominat Amuratos .& dat alteri centum,
alii ducentos , plus vel minns, sicut ei Placebit. Et quantum ascendunt in summa stipendia militum, quos concesserit Amurato tantundem dabit Soldanus illi Aniurato pro sua persona,&
87쪽
s HAITHONI -ARMEur Midanus vo luerit ad magna promovere & honorare, dat sibi plures millies ad tenendum. Secundum vero Ordinem praetaxatum , magna sit Soldano derogatio servitiorum & desectus: quia Amurati emunt servos pretio pecuniae, & ponunt illos ad stipendia, & in numero militum armatorum, aut ponunt ad sex- vitia gentem pami pretii, quibus concedunt equos & arma, &pro suis stipendiis ciant eis aliquid, & residuum totum conse vant.Unde in multis talibus pauci inveniuntur, qui sint ad arma
Depotentia Soldam in revo Sstria.
Potentia vero SoIdani in regno Syriae circa quinque millia militum potest esse, qui de terris & xeditibus vivunt. Habet etiamSoldanus magnam copiam Beduinorum do Tu quorum, qui sunt advenae & forenses: de quibus magnum habet iuvamen; praecipue ad obsidendum civitates & castra: quia tacum vadunt sola intentione aliquid acquirendi. Ad alia vero servitia non posset Soldanus illos trahere absque stipendiis: αsi sorte vellet illis violentiam inferre, ipsi recederent sinc mora, Turquiniani videIicet ascenderent magnos montes, & dese tum Arabiae peterent Beduini. Aliquos etiam habet Sol Ianus pedites sagittarios in terra de Malbeli & circa monten Libam,& in terra Asiasinorum, qui etiam ad castra &.civitates obsidendas servitia magna praestant. Sunt enim Christianae fidei inimici, valde ingeniosi ad civitates capiendas & castra, quas capere sciunt per machinas, arcus, balistas, ignes i extinguibiles, meatus subterraneos, &alia divexa genera imsultandi
88쪽
De re eno A 3ptiorum, qualite de me in gentem
translatum est. Ibiperator Graecorum consuevit terrae AEgypti dominium
obtinere, & perduces & rectores terram illam regebat, qui xeditus colligebant, & Imperatori Constantinopolim transmittebant: & duravit dominium Graecorum usque ad annos Domini D. CCIII. AEgyptii vero nequeuntes pati dominium Graecorum, a quibus mirabiliter gravabantur, reddiderunt se Saracenis, & elegerunt Dominum super eos quendam de progenie Mahumere , que' vocaverunt Caliph, & tenuerunt isti dominium AEgypti aisnis CCC. XLVII. Postea vero amiseritne dominium & Medi, qui Cordini vulgariter appellantur, dominium occupaverunt, sicut clarius inserius exprimetur. Anno Domini M. LIII, bonae memoriae Amanricus rex Hierosolymitanus, cum omnibus Christianis,quos potuit congregare, imgressus suit terram AEgypti, & plures acquisivit civitates &villas. Caliphus vero videns , quod non poterat resistere Christianis , misit nuncios ad Soldanum Halappi, implorans
subsidium ab eodem. Unde SoIdanus Halappi, qui iectam sequebatur Caliphi, misit ad subsidium Caliphi, quendam
suum ducem, qui vocabatur Xaracon , cum magna copia armatorum , qui tantum secerunt, Mod de regno Astypti sugaverunt Christianos, & recuperaverunt terras, quas occupa.erant Christiani. post haec quidem accidit,ut videret terram
si 'pti divitiis opulentam,& Caliphi potentiam quasi nullam: ideo ad illius terrae dominium aspiravit: unde cepit Capphum per aliter, & illum carceri mancipavit, & regnum Agyptimostviriliter, &ipsum dominio suo subdidit,&constituit se
89쪽
dorum, de natione Corasminorum, & suit de natione sua primuς Dominus in Egvpm. Post obitum vero Xaocon succes sit sibi in dominio quidam filius suus nomine Soladinus, ct tantum crevit potentia istius Soladini, ut ipse regem Hierosolymia tanum & Christianorum potentiam debellavit, & ceperit vi lenter sanctam civitatem Hierosolymitanam, & alias plures te ras. Et post obitum istius Soladini statres sui & nepotes suc-eessive AEpvoti dominium tenuerunt usque ad tempus cujusdam Soldani, qui vocatus suit Melectaa. Iste Melecfata do minabatur in AEgypto tempore illo, quo Tartaxi subjuga
runt regnum Cumanorum. Et audiens qualiter Tartari pro modico pretio vendebant Cumanos, quos ceperant, misit cum manna summa PecuniaePer mare mercatores, & secit emi de junioribus Cumani s in maxima quantitate, quiluerunt deportati
in aegyptum. Melecsala multum dilexit Cumanos, quos em rato& ipsos secit cummagna diligentia enutriri, & in artee- itandi. sagittandi, & arma tractandi illos instruxit, & magnaverens fiduciam penes se ipsos detinuit, quodammodo omnes
alios elongando. Et eo tempore,qVO B. Ludovicus Rex Fraim corum bonae memoriae transfretavit, & Christiani nominis a more suit euceribus mancipatus, Prienominati servi emptitii Cumani intersecerunt Melectati eorum Dominum & Soldaanum, & constituerunt eorum dominum Mendam ex ipsis ii mine Turqvi manum. Et ob hanc causiam ReXFranciae & se ter suus, qui Saracenorum car ceribus trudebantur, fuerunt redempti & facilius liberati. Et hoc modo coeperunt praedicti Cumani in AEgypto primitus dominari, & vocatur ista progenies Cumanorum in partibus Orientis Caphac. Post paucos vero dies quidam alius ex praedictis Cumanis nomine Cathos, praedictum Turquinianum gladio jugulavit, & secit se Domi num &Soldanum: hvocatus fuit Mele ees. Etiste Mele
90쪽
mees debellavit Guiboga, Capitaneum Tartarorum quos in custodia regni Syriae dimiserat Haolonus. inumve Melecmees id aegyptum rediret, quidam alius Cumanus nomine Bende-car, & ipsum interfecit in via, & se constituit Dominum & Sobdanum, & secit se vocare Melecdaex. Iste fuit sagacissimus , & in facto armorum strenuus atque avd .Et suo tempore muti tum crevit Saracenorum potontia in AEgypto, & in regno SPriete , & multas occupavit civitates &castra, quas Christiani tenebant.Et iste cepit nobilissimam civitatemAntiochiae,annoD mini M. CC L XVIII. Et postmodum regno Armeniae intulit multa damna : Tempore vero istius Soldani Melecdaer,tra stulit se ad partes Syriae Rex Angliae bonae memoriae, Dominus - quem Sotainus interficere cogitavit Per quendam Asasi num , qui ipsum regem vulneravit gladio venenatos sed per Dei misericordiam, & per multos labores ad convalescentiam est deductus. Post haec suit idem Sol lanus Melec laer veneano potAtus, obiitque in Damasico. Post ob tum vero Melec
daer sectus suit Soldanus filius suus Melecfayt; sed confestim quidam alius Cumanus nomine Elsi dejeci ipsum de sede , &eonstituens seipsum Dominum & Sol lanum, illum sugacit extra rennum R. gypti. Praedictus Soldanus Elsi civitatem Tri politanam obsedit anno Domini M. CC. LXXXIX, & violen
ANnovero sequenti praedictus SoIdanus Elsi congregavit
undique posse suum, & egressus fuit de AEgypto, inten- , de is obsidere civitatem Acon. Et dum in quodam amoeno loco requiesceret quadam die per rendam servum suum, quem