장음표시 사용
211쪽
O B IN PAREM OBSEQUIVM ΕΤ ERGA SE IMMENSAM MUNIFICENTIAM EI Us EQUESTREM PONEN DAM CENSUERUNT DEDICARUNTQUE OB CVIVS DEDICATIONEM UIRITIM DIVISIT DECVRIONIBUS ET AUGUSTALIBUS ET CURIIS N. XXIIII E Τ C V R I A EMULIERUM EPULUM DUPLUM DEDITHinc Iumen Tacito Annal. lib. 3. cap. 68. qui Sulpicium Quirinium Consulem sub Divo Augusto, insignia triumphi adeptum, datuminque Rectorem C. Caesari Armeniam obtinenti, Lanuvinum facit, a quo descendisse puto G Sulpicium Victorem , qu lapis relatus
municipem Lanuvinum enunciat. .
Ex his eonjicitur eo loci fuisse illustres Lanuv inorum aedes, aut forum, in quo res venales transeuntibus per Appiam venderentur, neque puto eum lapsidem e Lanuvii ruderibus translatum, at illic positum, ut dedicatio Lanuvinorum CSulpicio Victori facta, & causae ejus inscriptae euntibus per Appiam essent obviae . y 'Ligotius statuit eodem loco sepulchrum Sallustiae gentis, eique consentio inscriptio sequens, relata per Fabretium leto, cap. 9.pag. 66 I. num. I ., qui prodit eam etasiam circumquaque situm jam dictum: . '
212쪽
Ab eo loco ad tres Tabernas , iuxta itineraria milliariis viginti uno Roma per Appiam distabant nil oceurrit memorabile, quum Scriptores, di fragmenta veterum aedificiorum, quae in tota Appia extant, nequicquam innuant, praeter sepulchrum M.Eburii in Appia, de in agro Veliterno paulo ante vigesimum lapidem, de quo Ligorius voce Lburia: l . D. M. S A C-XUI. K A L. OCTOBRIs C. VERO NATALE ET PCORNELIO SCIPIONE ASIATI C. COSSSEX. EBURIS F. OUF. SUAVIS TRIB. MILIT LEG. VII. CLAUD. UIC TR IC. EBURIA ANNIA FAUSTA MATER M. EBURIO SEX. FI L. SEX. N. TIRONI QUI UIM ANN. XXVIII. D. XVIDVLCISSIMO VIRO PARENTES FECERSIBI ET SUIS HAERED. LN FRONT. PEDES XII. IN AGR. ΡED. XUIII
Facilὸ tamen est in eo situ fuisse villas Cosconiae, Ze Octaviae gentis, alteramque Caii Caligulae, de qua Plinius lib. I a. cap. I. haec habet: Aliud axemplum Casi Principis in Veliterno rure mirati: unius tabulata, taxisque ramorum trabibus Icamna patula ,-ιn ea epulati , cum ipse sera esset umbrae quin decem eonvivarum, ac ministerii, eapace triclinio, quam. eaenam appellavit ilis
- Inter vigesmum primum, εc vigesimum secundum lapidem tres Tabernae erant, idest tres cauponae, uti Cluverius , dc alii scri
213쪽
bunt, citiae desn creverunt in oppidum, de civitas Episcopalis ejus nominis facta . Multi locant tres Tabernas , ubi nunc Cistera nar oppidum , atque hos inter Cluverius , quorum palmaris error patet ex itinerariis antiquis, quae ad vigesimum primum tres Tabernas statuunt, atque ex relatis hoc Libro Cap. I ., ubi cistemat oppidi
nomen a cisterna Neronis eo loco extante dictam memoravimus.
Holstentus in Cluverium ad pag. I o 3 3. linea qs. postquam retulisset tres Tabernas XXI. m. p. Roma distare, subiicit in Aetis MSS. Samctorum Apostolorum Petri , & Pauli notatum id oppidum ab UNbe XXXVIII. mille passibus dissitum, quod falsum est, subditque acta illa multa habere fabulosa ,-ὸ vero abhorrentia. Illis tamen consentire videtur Cicero, qui proficisci volens ex Antio in Formi num, scribit Attico: Ab Appii foro bora quarta , dederam aliam paulo anto a tribus Tabernis, uti patet ex ejus epist. Io. lib. a. , quo fit aut Appii surum , quod ad quadragesimum secundum, Se uutra superiori Cap. I 3. locavimus, tanto spatio ab Urbe haud absuisse, vel tres Tabernas , quas proximas Appii foro Tullius testatur XXVIII. mille passibus, quemadmodum acta jam laudata dicunt, ab Roma dissitas. At ego Holstentum laudo, nam Cicero sequenti epistola I a. eidem Attico data r Emerseram, ait, commode ex Antio in Appiam ad tres Tabernas ipsis Cerialibus, cum in me incurrit Roma veniens Curio meus; & infra, Literas scripse bora decima Cerialibus statim ut tuas legeram. Patuit ergo trium Tabernarum situs dissimilis ab illo, qui conjectari potest ex obscuris verbis alterius epistolae Io. Ciceronis , quandoquidem divertigium Appiae Antium tendens , de quo Tullius, non potuit esse ad trigesimum octavum lapidem, ita enim haec via per paludes, quae in ea parte erant transisset, immo ejus
divertigii vestigia vidit Holstentus ad dictam pag. Cluverit Io 33. linea I 3. sic scribens: Ex Antio in Appiam. Hic est ductus illa viae antiquae, qui ab Antio ad Aniam itam tendit duobus milliariis antequam veniatur Neptunium: ingreditur autem Aniam duobus ferme missi pa us eis lacum Castellaccia, flie te Castella ductum, ubi via bae antiqua Appiam transGersem secat, que recto Velitras tendit. Ηm Holstentus,quod & ipse testari possum, unde lectio Ciceronis respondet itinerariis. CO
214쪽
i Ceriales vero, quae & diversoria erant, an essent in via Antium tendente, an in Appia post tres Tabernas incertum est: quamvis Titulit verba satis innuant eas cauponas, quarum copia in hac via multa erat ex Peregrino superius adducto, in Appia ultra tres Tabernas Roma venientibus fuisse; caeterum antequam ad tres Tabernas perveniretur , occurrebat villa Othonis Imperatoris, in qua ejus cineres conditi erant ex Suetonio in vita ejus cap. II. ad finem: Et circa
lucem demum expergefactus uno se trajecit ictu infra ia Dam papillam: irrumpentibusque ad primum gemitum, modo celans, modis detegens plagam exanimatus est in eeleriter ita praeceperat apud Veliternam funeratus, uti Turnebus, & Commentatores, necnon Ioannes Cuspinianus de Caesiuibus scribunt, Theulius etiam de Uelbtemis lib. I. cap. I o. qui iubdit eam regionem ad suam aetatem collem Othonis vocitatam, eamque villam Appiae finitimam. Simi & qui prodant Severum Caesarem apud tres Tabernas ab Herculio occissim ex Sexto Aurelio de Caesaribus, & Paulo Diacono histor. misceli. lib. Io. quos insimulat Cluverius lib. 3. pag. Io 3 3. ad finem, ubi ex Zosimo lib. 2. notat locum ejus nominis , in quo trucidatum serunt Severum fuisse inter Romam, & Ravennam, quem sanὸ locum comstituunt inter Interamnam, Spoletiumque. A vigesimo secundo ad vigesimum quartum sparsa visuntur diruta prεtoria,& monumenta,quae tamen, ne quorum fuerint sciremus,
temporis edacitas nobis invidit. Ad vigesimum quartum sunt, qui ponunt diversorium ad Sponsas dictum, quod Itineratio Hierosolymitano adversatur. Illic tamen suspicor filisse templum Soli, dc Lunae dicatum, quum ad nostram aetatem vulgus Agrum in eo spae io, Appiae adjacentem Solem, & Lunam vocitet testimonio Theuli de Veliternis lib. I. cap. q. ad finem. Dein incipiebat villa Tiberii Caesaris, quae Veliternorum inter, & Coranorum agros Appiae contermina erat longitudine sere quinque millia passuum. Hujus villae nemo anti' quorum , quod sciam, meminit, solusque ricitus Annal. lib. s. c.67. ad finem narrat Tiberium duodecim villarum nominibus, de molibus insedisse ; veruntamen ea Regio nune etiam Tiberia vocitatur,
ibidemque fuit castrum Τiberii dictum, in cujus ruderibus effossa perhibent corpora sanctorum Martyrum Pontiani Papae,& Eleutherii
215쪽
Episcopi uti memorant Mancinctius semon. lib. I. , &Τheulus de Velitem. lib. I. cap. Io. pag. 08. , di patet ex epistola Alexandri IlI., quam in Latio Sacro dabimus , ubi narratur castrum Tiberii in custodiam concessum Frangipante genti, Ecclesiam vero Sancti Eleutherii in finibus eiusdem castri reservatam fiatribus B. Andreae de Mamulato, quod intelligitur excistema Neronis illie sita , in qua Neronem latitasse ajunt ex relatis hoc Libro Cap. I , ubi antiquorum opinionem retulimus, quos hallucinatos credimus , quod ibidem fuisset Tiberii, bc Neronis ejus haeredis villa, ' . Itaque inter vigesimum octavum, & vigesimum nonum circiter locamus cisternam Neronis, ubi nunc est nobile Cisternae oppidum ad generosam Cajetanam gentem pertinens. Illic in Appia constructam
a fidelibus scimus Basilicam Sancti Petri Apostoli, de qua ita Anast sius Bibliothecarius in vita Sancti Hadriani: Restauramis incam Teati Petri Apsolistam via Appia in Suice ultra S. Gomam
Apostolum non procul a trigesimo, desolatione, ruiniιque praeventam, a noto una cum baptisseris restaurans, mole magnituinis decoravit ; cujus de meminit diploma Paschalis II. pro Veliternis apud hellum in Italia Sacrato I. de Velitem. pag. 6 I. λ unde probatur tres Tabernas inter & Cisternam in hac via Ecclesiam S. Thomae
Apostoli, Se in loco ubi aedificatam diximus Basilicam S. Petri fuisse vetustum oppidum, quemadmodum innuit laudatus Scriptor, Baptisterium in ea Basilica commemorans.
Ad trigesimum aderat altera Ecclesia B. Andreae Apostolo sacra, quam Leonem III. restaurasse, nobilique supellectili ornasse proditidem Bibliothecarius in Leonis vita. Hinc habetur initio nascentis Ecclesiae Fideles memores stationis habitae apud forum Appii , & tres Tabernas a Beato Paulo Apostolo, Appiam toto illo spatio templis erectis in omnium Apostolorum honorem locupletasse, quod ex infra reserendis clarius patebit.Hanc aedem positam in loco,qui nunc Torreribalda dicitur scribit Holitentus adnotat. ad pag. Io 3. Cluverit linea s. ad finem. In hoc spatio, scilicet inter vigesimum nonum , de trigesimum lapidem, illustres villae, te sepulchra suere Romanorum, si Ligorio fides danda est ; hic enim voce Digeria refert illic erutas statuam Apol-
216쪽
Apollinis, aliasque Musarum, & Cereris cum inscriptioniblis M.DLgerii Prisci Equitis Romani; & verbo Allia memoria mandavit eo loci eruta monumenta Alliae gentis cum istiusmodi epigrapher
Uoce A usianum resere ibidem effossum lapidem sepulchralem eum imagine Plutonis Proserpinam rapientis , & cum antro, de tricipiti Cerbero saxo sculptis, de istiusmodi inscriptione: iGAL PUSIAE UENERIAE M. ALPUS II FI L. DULCISSIPVLCHR. UIX. ANN. XIX. M. III. D. VIII M. ALPUSIVS M. F. QVIR. IUVENCVS L. LICINI GALLIENI AUG. CUBICULAR FItidem voce Hisminia id refert saxum illic positum rD. M. S A CL. HIRMINIUS L. F. QUI R. GALLVS MILES LEGION. VII. CLAUDIA Ei AEDICULAM HEROIC. GENIS V P R.
217쪽
SUPR. MONUM. AEDIFICAVIT ET ADSIGNA V. SIBI ET SUIS HEREDITEM HIRMINIAE ANNIAE MATRI ET L. H E R M I N. P R I S C. PATRI MARM. SARCOPHAGU M
A trigesimo ad trigesimum quintum multa exstant diruta
monumentorum vestigia, quorum nuncupationes in incerto vagantur et aedem vero sacram Divo Matthaeo ad trigesimum secundum
lapidem positam suspicor, quod ibidem locus adhuc si, quenia Sancti Marabaei vulgus appellat. Itaque milliario trigesimo quinto
diversorium ad Sponsas dictum, locamus. Hunc locum nunc vocitant Torra Mercata Holstenti testimonio, quamquam is satius putet prope tres Pontes hanc eauponam constitutam: in quo sanὸ errat, quum turris, quam Mercatam dicunt fere septem mille passibus absit ab Foro Appii, ut in Itinerario Hierosolymitano notatum est. Illic Ligorius voce Foro Appii autumat Appii Forum fuisse, deceptus fortasse a cognomento Tum s,quam ni fallor arbitrorMercatam dictam, quod eo sero vastato apud id diversorium, reliquiae accolarum m dicum oppidulum condiderint, in quo nundinae , quemadmodum in Appii Foro, agitarentur. Dein ad trigesimum nonum tres Pontes cum turri ejus nominis, ubi meta milliaria XXXIX. lapidem designabat, uti scripsimus superiori Cap. I 3. Exstructum diximus eum pontem a Trajano, quod per eum locum nimphaeus amnis, & colluvies aquarum exundantium derivaretur in mare. Turris in medio pontium constituta, pontesque tres quadratis saxis aedificati longitudinis sunt palmorum quatuorcentum quadraginta quinque, & latitudinis triginta, facies loci, & turris, uti in schemate quod hic subjicio, demonstrant ibidem custodes postos, & viam turri adjacentem coarctatam ad duodecim tantummodo palmos, ut facile, qui pertransibant cohiberi possent. Paulo cis erat villa Calphurniae gentis: haec extendebatur per Appiam usque ad quadragesimum, atque in montes Antoniano proximos desinebat. Id probatur ex monumentis Libertorum ejus gentis villae finitimis ; ego vidi lapidem sic :Cc D. M
218쪽
D. M A. CALPHURNIO L. F. MENABSCINTILLA MATER. FILIO PIISSIMO M. FAlterum Sirminetum translatum resert Gruterus in Thesauro p. 3 36.
D. M M. CALPHURNIO M. F. MENEN VOS ENNIO VIM ANN. XXX. M. II CALPHURNIUS M. F. MEN. HYLARUS MEDI Cus
LVDI MAGISTER FRATRI PIISSIMO F
Hine lumen Tacito histor. lib. q. cap. II. qui memorans auspicia Principatus Uespasiani: Plurimum, inquit, terroris intulit cerisca burnii Galeriani: is fuit filius C. Pisonis , nibit ausus: sed nomen insigne, est' decora i juventa rumore vulgi celebrabantur, erantque in Civitate actue turbida,'novis sermonibus iata, qui Principatus inanis etfamam circumdarent. lusu Muciani custodia militari cinctus, ne in ipsa urbe conspectior mors foret, ad quadragesimum ab urbe tu idem via Appia , fuse per vena anguine exstinguitur, de sic in ipsa Calphurniorum villa , ut ita ejus supplicium ,
quantum posset , celaretur , & cineres in monumento ejus gentis illic exstante sine funebri pompa, conderentur, quod anonymus commentator Taciti resere, Se mihi arridet, quum Ligorius, te alii Calphurniae familiae sepulchrum in Appia statuant, ic passim ibidem cernantur Calphurniorum reliquiae. Proxima erat villa Antoniorum, cujus meminimus superiori Cap. I 8. Ad quadragesimum primum pons antiqui operis, cujus clarisesima vestigia apparent prope turrim Petratam Setinorum in fossa . Augusti, quam Cavatam vulgus appellat. Ibidem divertigium viae Setinae, in qua plura Romanarum, de Setinarum familiarum monu