장음표시 사용
181쪽
Vereor tamen ne lapis sit recens. Subjicit Ligorius dictam eam viam Valeriam Claudiam , & Ulpiam Claudiam , quod eam restituerit Valerius Censor subo ano, quod tamen nullibi legitur. Domitianam etiam dictam Appiam produnt interpretes Martialis, MPrae caeteris Calderinus ad lib. I o. epigr. in Macrum, quod is Impe-Tator eam viam curante Macro instaurasset in locis paludi Pomptina finitimis, &ab Urbe ad octavum lapidem, ubi ejus Templum sub Herculis imagine constructum erat, ut infra dicam. Hujus Viae Domitianae Neapolim versus meminit Statius in Prooemio q. libr. Silvar. & earm.q., quam in Appiam incidisse arguit Fanuinius ex sequentibus Statii carminibus r
Immanis sonus aeruori propinquum Saxo latus Appiae replevit ex quibus Peregrinus innuit Domitianum in hoc quoque tractu Campaniae felicis Appiam restaurasse. Sic Antoninus Pius Imperator Capuam versus istiusmodi viam restituisse dicitur testimonio Panvinii, qui id probari asserit ex inscriptione Pontis supra Vultu num amnem,quam Peregrinus de Antiq. Cap. dis a. cap. I a. paS. IG
IMP. CAESAR AUG. M. AUREL ANTONINUS PIUS FELIX AUG. PARTHICUS MAXBRITANNICUS MAX. P. M. P. PCOS. III. DESIGN. IIII IAM INUNDATIONE AQUAE iINTERRUPTAM RESTITUIT . I
Hane etiam adducit Gruterus in Thesauro pag. Is I., qui eam inscii ptionem faeculo Antonini haud dignam censet, sed serian a posteris restitutam: facile tamen ea Antoninum Appiam pluribus locis r staurasse, quum ejus aevo terraemotus non sine interitu Civitatum , inundationes fluminum, & multa his similia infortunia evenerint ex Auctore vitae Viror. Illustr. , di Capitolino in ejus vita, qui refert Y eum
182쪽
eum vias Urbis , atque itinerum publicorum diligentissime curasse. Restituit demum eam viam Valens Imperator, & in illa pontem Valentinum dictum extruxit ex Martiano Antiq. Uria lib. I. cap. II., nec non Theodericus Gothorum Rex curante Decio Basilio Mauro, qui Pomptinas paludes exsiccavit sicuti scripsimus Cap. II. Caeterum Romani Curatores Viarum constituerunt post creationem duorum Praetorum, urbani videlicet, & peregrini ex Pomponio tit. a. de origin. Iur. ubi ait: Constituti sunt eodem temporeta quatuor tiri, qui curam viarum agerent, Cicerone epist. I. ad Atticum, & Plinio Iun. lib. s. epist. ad Pontium; & Appiam maxime curarunt quemadmodum sequens cippus apud Fabretium Inscrip. p. I. pag. 31. demonstrat:
CURATORI VIAE APPIAE SODALI AUGUSTALI TRIBP R. P R. αV A E S T O R I PRO V I: AFRICAE CURATORI AEDIVM SACRS EX UMIDIVS iARTEMIDORUS AMICO
Quirites enim non solum viarum Consularium, sed & municipalium, & quae in Colonias ducebant, Curatores creavere, uti ex lapidibus cap. I. relatis patuit, de exsequenti ab eodem Fabretto Inscript cap. I pag.29. adducto:
CN. MUNAΤIVS M: F. PAL. AvRELIUS BASSVS PRO C. AUGPRAEF. FABR. PRAEF. COH. III
183쪽
fAGITTARIORVΜ PRAEF. COH. ITERM :ASTURUM CENSITOR CIVIUM . ROMANORUM COLONIAE VICTORICENSIS QUAE EST IN BRITANNIA, MALODVNI. CURA R vIAE NOMENTANAE PATR. EIUSDEM ta. MVNICΙΡ. FLAMEN PERPETOS DUUMVIRALI POTESTATE AEDILIS DICTA R IIII
Hinc facile intelligitur sequens inscriptio per Fabretium cap. I O. Inscript. pag.7IT. adducta:
Et altera quam resert Ligorius voce Appia .
Hi Cippi probant Curatores Appiae consuevisse id opus lotare, nam primos omnium vias stemendas locasse Q. Fulvium Flaccum , A. Postumium Albinum Censores Anno V.C. DLXXX. auetor
184쪽
est Livius lib. I.; quamobtam Mustus manceps Appiae inscribitur, conductor scilicet, sicuti Paulus in lege qui vuFr Digestis locati, Cicero pro Rostio , N Suetonius in Vespasiano scribunt,de Ulpius Augusti Libertus ejus via: Tabularius, idest praepositus tabulis locationum ,*negociorum eius viae obsignandis, servandisque. Structuram Appiae Procopius lib. I. belli Gotbici in hune modum describit et ex longinqua runc regione sui reo excνοι lapides ,-bοι quide liceos , S suapte natura duri mos in banc etiam Uebendos curavit et mos complan tοι, in leveι postea reditos, quadratosque circumcidendosectos iniicem collocavit , metalli nihil , vel rei alterius inserendo: Sunt autem ita connexi, in inter se tam valide condensati, inspeciem proferant visentibui non compoμοι esse, sed na ura editos a cirquamvis diuturno bi tempore alterantur , plaustrisque frequentibus,es' quibusvis animantibus continenter pervii 't, suo tamen ex nexu ne parumper qui em discedunt, vel comminuti franguntur, nec sui quisquam amittunt ni oris .Ejus longitudo est millium passuum circiter CCCL. 3 quam ob rem recte Statius ad Pollium scribit:
ta . . . I uam omite nora pia longarum teritur regina viarum.
Procopius mox relatus subjicit et Tum ide via Appia exercitum duxit , Appia ad Diam dimissa, quam Appius censor nongentis ante annis construxerat, ex quese illi indiderat nomen et Appie ita longitudinem quinque dierum spatio emetiri estitui vir aliquis poterit: Ab Urbe Roma bac Capuam pertinet, sed ea latitudine pater , ut plaustra duo ex adversu invicem occurrentia libere bae queant pervadere: Et sane haec est preter ceteras omnis , via quia vim spectatu ignissima, Veruntamen quum Procopius longitudinem Appiae Capuam usque memoret, nequaquam crediderim spatio quinque dierum expeditum virum eam emitiri potuisse, nam Livius lib. s. Claudium spatio trium dierum, & Benjaminus Tud sensis in suo Itinerario duorum *m se emensum prodit, nisi dicas Procopium itineris Appiae Brundusium usque meminisse.
Haec de Appia itructura, lonsitudine, ejusque Conditoribus.
185쪽
Hune delibare iuvat Ioca memoranda , & Urbes quae in eam respici bant. Ex Itinerario Heroselymitano
VII Sponsas XIV Appi foro VII Ad medias
186쪽
Panvinius loco iam dicto addit huic Itinerario Privernum, quae Urbs nequaquam Appiae finitima fuit, quamvis ei immineret, quemadmodum Setia, Cora, de Lanuvium, quas Urbes in Appia statuit Livius lib.6. Ipse, inquit Fulvius i cilicet) per Appiae municipia , quaeque propter eam viam iunt, Setiam, Soram , Lanuinium premibis, ut commeatus paratos in in urbibus baberent , inexagris demiis in viam praeferrent , quam lectionem mendosam viri docti putant, de loco Soram, de Lavinium, legendum , Coram, Lanuvium, quae oppida Appiae imminebant
Ex Tabulis vetustis sic ς Roma Via Appia Bobellas X
Sub Lanubio . . . Tres Tabernas a. .
Haee sunt loca notata in Itinerariis, quamquam plura, quidem illustria in illis descripta haud sint, quorum nuncupationes referre ausim. Quippe hanc viam, uti diximus, intra Ut bem principium habuisse haud procul a Piscina publica demonstrat Spartianus in vita Getae quum ait: Occisus Geta iliatus es majorum sepulchro , boc est Seeteri , quod est in Appia ita euntibus ad partem dexteram petae Septironii extructum, quod sibi ille vivus ornaverat , quamquam idem Spartianus in Severi vita Severum Septizonium sub Palatio construxisse scribat, & in Appia, ut ex Africa venientibus suum Opus occurreret. Primum itaque insignis structurae opus in Appia locatum Septizonium fuit, quod Plinius SeptiZolium appellat, ubi Imperatorum cineres condebantur ex Martiano lib. 3. Antiq. Urb. cap. 17, a dein prope aediculam , quam vulgis nuncupant Domino , monumentum visebatur Arriae gentis juxta lapidem relatum a Ligorio voce Arria cum hac epigraphe et
187쪽
IN F R. Ρ E D. XX. I N A G R. P. XXXA. ARRIVS A. F. LEM. FEROX P. ARRIVS GN. F. LEM. VALENTINUS L. ARRIUS P. F. TROM. SCURRUS TRIR MILIT G. X. AUG. COMM. CONS. FECERExtra Capenam portam . quae dicta etiam est Appia , erat sontis delubrum, ubi duos sontes fuisse produnt , & primum sentinalia
sacra quotannis agitata ex relatis Lib. I. Latii Profan. Cap. 22.
pag.zsa quod arrisit Ligorio in MSS.Otthobonianis voce Appia etia, dein paulo cis spatio quingentorum passuum Appiam Orn bant aedes Apollinis, Spei, Minervae, Honoris, & Virtutis, atque Tempestatis ex Martiano lib. . cap. I7. , & Panuinio loco superius relator Honuri, Virtuti, S Tempestati eas aedes dedicasse narrant M. Marcellum prope monumentum suae gentis inibi extructum, quemadmodum Valerius Maximus , Ovidius , pluresque antiqui teliantur, M prae caeteris Cicero in L. Pisonem, & ibi Paedianus haec subdens et M, Marcellus nepos ejus Marcelli, qui bello Punico Secundo Θ - μοι vicit , in quinque Confulatus adeptur est, qui naufragio ad Africam periit paulo ante coeptum bellum Pundeum tertium et idem m flatuat sibi , patri , avoque poneret in monumentis avi sui ad Honorit , Virtutis aedem serisit III. Marcelli Noviei Cofa fuerat autem avus eius quinquies , patersemel, ipse ter: Itaque neque mentitus est, is apud imperitiores Patris fui splendorem auxit : Hujus rei meminit de Livius lib. s. subdens Marcellum ea templa ornasse signis , tabulisque, quibus abundabant Syracusae , M lib. s. ubi refert aedem Virtutis M. Marcellum dedicasse ad Capenam septimodecimo anno postquam a Patre ejus primo consulatu vota in Gallia ad Clastidium fuerat . . Haud procul aedes Feroniae uti arguitur ex fragmento ibidem
188쪽
Vetus Latium profanum s EX AUDIENUS C. L
D. L. MSequebatur sepulchrum Thessali Medici , qui vixerat Neronis Principatu, de quo haec habet Plinius lib.as. cap. I. Thessalus Medietis quidam Neronis Principatu deletis cuncta majorum placita, in rabie quadam in omnes emi medicos peroravit: Duprudentia , ingenioque aesimari vel uno argumento abundepolscum
monumento suo, quod es in Appia via, Satronicem se inscr ipserit,
ubi Commentator , in situ, quem narravimus id sepulchrum locat . An autem eo loci fuerit , & monumentum Corvi Avis, qui duorum AEthiopum humeris elatus est praecedente tibicine, & praelatis eoronis omnium generum, de qua re multa apud eundem Plinium lib. Io. cap. 31. mihi non liquet, quamquam in Appia eum Corvum cum
pompa sepultum idem Plinius, aliique perhibeant . Deinde ad lapidem primum elegans delubrum Martis, quod
Martis extramuranei templum dictum Panvinius refert, Bellatoris autem, vel Gradivi Martianus cap. II. Uterque putat id templum paulo extra Capenam locatum, contra lectionem Livii libro Io. qui aediles Curules ex multatilia pecunia semitam saxo quadrato λCapena Porta ad Martis stravisse reseri, & iterum lib. 38. ubi ait: censeret viam Alice pernendam a Porta Capena ad Martis locaverunt , quod sane. innuit Martis aedem non ita proximam Capenae fuisse, quin intervallo haud modico dissitam quemadmodum reseruntinterpretes Ovidii lib.ε. Fastor. ad ea carmina et
Lux eadem Marti festa es, quam prospicit extra
An tum recte porta Capena viae et Hoe templum a Sulla felice restitutum, ampliatumque, ac supra centum Columnas positum ferunt ex Plutarcho, Panuinio, & aliis 3 in eodem custoditum ancyle Martis, quod e coelo Numae aetate delapsum jactabant testatur Martianus loco mox addueto, de quo tamen consulas Lib. I. Lat. Profan. cap. χχ. Iuxta hanc aedem Martis
erat Lapis manalis, quem in Urbia solemni pompa sacrorum
189쪽
deserre solebant Sieerdotes ad aquam pluviam petendam testimonio Festi lib. II. Manislem etiam , is inquit, lapidem morabant o tram quandam, qua erat extra Portam Capenam juxta ademia Martis, quam eum propter nimiam Accitatem in Urbem protrab rent, snsequebatur plinina flatim et eumque quod aquas manaret . manalem lapidem dixere, & Varronis de Uit. popul. Rom. apud Fulgentim de prisco sermone: Manalis lapis appellatur in Pontio
tibus facris, qui tunc movetur, cum pluviae exoptantur, quod &Martianus, Panvinius, & Alexander Gen. lib. q. cap. IS. notant. Hanc assiem Martis extra Capenam memorat Cicero lib. 3. epist. . ad
Patrem: Romae, in maxime ad Martis mira proluoles. Hinc S oliastes eiusdem putant apud id templum sontes suisse. Sunt uvias irment Silvani delubrum huic Martis aedi proximum ex se tuenti lapide in Appia esseta apud Fabretium Inscripti cap. I O.
SANCTO SILVANO HERMA DION Q. GREPEREI MARTIALI sARCARIUS SUA PECUNIA D. DDEDICATUS XI. K. NOVEMBRSEX. ERUCIO CLARO II. ET CN. CL. SEVERO Coslaeus tamen eius Umpli in Appia positi in incerto vagatur.
4 4 I. imo ς tructus erat Circus, cujus reliquiae apud ardentili. Sebastiam visuntur, quem Antonini Caracallae fuisse plerique 1lne certa tamen auctoritate tradunt Panuinio teste. Parum ultra eum ircum in loco, qui dicitur Caput Bovis, monumentum erat Liciniae
gentis, nam illic haec superest inscriptior
MΕΤΕLLAE CRASSI. Q. Hic titulus probat hane Mile uxorem M. Crassi Divitis a Pinbis 2 cum
190쪽
eum Publio filio magnae spei adolescente occisi, adversus quos cum exercitu prosectus Proconsule fuerat: itidem id sepuli lirum, in quo Coeciliae cineres conditi sunt ad ejus virum pertinuisse ex Panuinio, re Antonio Augustino in Licinia, unde arguitur M. Crassi non unam Tonillam M. Lumili Consularis viri filiam parum pudicam C. Coesari traditam , sed etiam Coeciliam uxores futiis, quamquam non desint, qui credant id monumentum Coeciliae gentis futile, quod tamen in Appia ad quintum lapidem erat, ut infra dicam . Haud procul lucus, seu vicus, Zc templum Camaenis a M. Fulvio nobiliore dicatum, in quo Plinius apud Panvinium tit. de Via Capena , N Appia tradit L. Attium Poetam maxima forma statuam sibi posuisse, quum tamen is brevis admodum esset. Hujus aedis, BeIuci meminerunt Servius ad lib. . Aeneid. in eum locum. Liuinque Capenos. Publius Victor, Sextus Aurelius, de alii. Huic luco conjunctus alter in valle Ageriae, qui etiam Camoenarum lacus dicebatur , Nsine aede sacra, quam dein Fulvius musis, uti dictum est, extruxit, cum valle, & piratis a Numa Camoenis dicatus. Illic erat fons AEgeriae sacer , de antrum, ad similitudinem illius, quod in Aricino visebatur, in quo non autem in Aricino plerique Romanarum rerum Scriptores fabulantur Numam congredi solitum cum Meria Nympha ex Plutarcho in Numa Livio lib. I. ,& Iuvenali satyr. 3. Substitit ad veteres arcus , madidamque Capenam Hete, ubi nocturna Numa constituebat amice Nunc faeri fontis nemus, εν dembra locantur
Iudaeis , quorum cubinus , faenumquesupellex, Omnis enim populo mercedem pendere jussa est:
Arbor, in ejectis mendicatsima Camoenis. In Vallem Egeriae descendimus, inspeluncas
Ad haec vetus interpres subjieit: In etia Appia ad Portam Capenam , idest ad Camoenas, ubi Judaeolum statio vesp iani aetate fuit Philone lib. 3. teste uorum Iectionem falsam asseruimus Lib.I. Cap. I 3.,& carpit Cluverius lib. 3. Ital. , quamvis Romani eum lucum, sontem 1 vallem, & antrum , qtra erane in Appia in loco, quem vulgus