Tentamen medicum inaugurale, quaedam de vino complectens

21쪽

QUAEDAM DE VINO.

INsULAE CANARIENfEs, spiritus multo

materiaeque gummosae et tartarosae, Vina scatentia, Producunt. His PANIA, MALAGENSE, et S HERRY, spiritus, materiae resinosae, Unctuosae, gummosae, et tartarosae magnam habentia quantitatem.

GALLIA fere omnis Vinis abundat. Omnibus aliis, vel saltem plerisque BURGUNDICA et C HAΜPAGENSIA, longe praestant. Fortissima non dulcissima haec sunt, spiritu rectificato plena, sed vix ullam unctuosam,

resinosam, gummosam, tartarosamVe, male riam continentia. Inter optima enumerari

BuRDIGALENSE CLARET) certe meretur. Colore, gustu, et potentia a se invicem magnopere disserunt omnia haec Vina, quod partim uvarum differentiis debetur, maxima autem eX parte, diversae fermentationis administrationi, et iis, quae ante postve invectionem adduntur, TebUS. Hinc, Vina a sese invicem differre, si non adulterata sint, omnibus facile innotescet, multis in rebus; praecipue vero quoad ad quanti-

22쪽

i IAEDAM DE VINO.

quantitatem, quam continent, spiritus rectificati ; manifestum enim est, qUanto major iis hujusce inest spiritus pars, tanto fortiora evadere, et quo majori materiae dulcis, Unctuosae, quantitate abundant, eo magis nutrientia '. Inter priora, Burdigalense et Champa-gnense recensere licet; quibus addendum est, Vinum rubrum Lusitanicum, statu volo quo nobis adportatur ; inter posteriora Ma-deriense, Tohavense, Cannense, &c. &c. Ad quasdam, de Vini in praxi medica usu, observationes generales proferendas, haud alienum nobis videtur, pauca de Vinorum, in hunc finem, electione dicere ; eo igitur loci, cur Vinum aegrotantibus exhibeamus nobis restat essari; et si hominibus ab effectibus quos edit, de medicamento opinionem

ferre fas sit, hoc stimulantibus proculdubio gaudet potestatibus. Re ita se habente,

Vinum hos essectUS modice CXerenS, CO-demque tempore, tonica Praeditum virtute,

' Vid. Cul. celeb. Mat. Med.

23쪽

QUAEDAM DE VINO.

seligamus necesse est ; immune insuper esse oportet nocivis qualitatibus, quibus alia, dulcia, e. g. Vina pollent. Supervacaneum

foret, haec materia scatere saccharina memorare, cujus aegrotorum vcntriculi concoctioni impares sunt ; hinc, fermentationis quemdam gradum subire nimis prona sunt,

unde aeris quantitas evolvitur, quod in Ventriculi nervos agendo, ejusque tonum multum infirmando, secum magnam horrendorum symptomatum catervam adducit, et

quo minus prospere procedat chylificatio, facit ; fermentationem insuper acetosam nonnunquam suscipiunt ; quo pacto, acidi quantitas producitur, quod ad tonum Ventriculi imminuendum symbolam confert; et cum bile mixto diarrhoeas saepe producit ', morbos per se omni tempore Periculi multum minitantes, si ab hoc fonte scaturiunt, praecipue hominibus, qUOrum Corporis habitus morbo fracti, ad eam debellendam minime valent. Materia insuper gummosa, Ac l

24쪽

i6 QUAEDAM DE VINO.

mosa, qua abundant, Ventriculum quasi onerantia, nauseam, anxietates, et symptomata id genus multa, inferunt. Inter modo memorata, Madetrense, Canarense, Tohavense recensenda sunt: Inter priora autem, Cham-pagnense et Burgundicum. Haec Vero, Utpote nimis pretiosa, maxima aegrotorum

pars assequi haud possunt; horum igitur

loco Vinum rubrum Lusitanicum adhibemus. Hoc, uti antea memini, magnam aquae quantitatem continet, minorem autem gummosae Vel saccharinae partis, quam

aliorum pleraque. In statu equidem puro, fatendum est, id magnam spirituosae partis quantitatem nequaquam haberi. Lusitani

Vero, ad id conservandum, spiritum Vini ei miscent, ratione unc. ii. ad ib. ii. Vini; qui ad medicinae usui satis forte reddit, et, si prae oculis haberemus, id post invectionem adulterari mihi enim assirmavit Vini quidam Magnarius, se Vinum rubrum pluris vendidisse, quam in No POLAE aliique ejus Aginatores; et duas Vini rubri puri lagenas vix unae in hac regione adulla m 'uoad

25쪽

I AEDAM DE VINO.

vires ejus inebriantes, aequales esse) harum dubitabitur, id satis forte evadere. Hic etiam observare liceat, qualitatibus ejus to nicis et ast rigentibus, virtute8 6US Parumper adaugeri. De morbis in quibus Vinum adhibere decet, nunc disserendum est; abs re enim fore de modo, quo Vinum plumbo ejusque calce adulteratur, dicere credidimus ; utpote quod, nostra sententia, limites hujuscemodi dissertationis eXcurreret. 3tio, Ut Vero, justo quam maxime ordine, ad tertiam nostram partem progrediamur, Vini scilicet in praxi medica usum, necessarium esse duximus id sequenti ordine pertractare. imo, De Vini in corpus universum effectibus ;ado, De ejus in morbis praecavendis effectibus, dicem US.

3tio, De ejus, in morbis medendis, actione, et de morbis quibus maXime conVenit,

26쪽

QJIAEDAM DE VINO.

Imo, Vinum modice epotum mirum in modum exhilarat, ingenium acUit,

Foecundi calices quem non fecere disertum λ'

et universo corpori vigorem impertit ;ad aciditatem alimenti vegetabilis proclivitati, et cibi animalis putrefactioni, adversatur'.

Tales sunt Vinorum in genere, si modo modice propinentur, effectus ; dulcia vero Vina, siquidem musti haud assimulati magnam continent quantitatem, valde nutrientia sunt, et, post pastum large ingurgitata, . ventriculum nimia nutrimenti copia onerando, ad facultates concoctrices hebetandas magnopere faciunt ; ac fermentationem acetosam, si quando subeant, multum aeris fixi evolvitur, et diarrhoeae graves aliaque dira symptomata, ut antea dictum fuit, producuntur. Liquido etiam constat, Omne Vinum, nimis immodice sumptum, totum systema, ventriculum Vero praecipue, debilitare.

Vid. Culi. Mat. Med.

27쪽

QR EDAM DE VINO.

litare, corporis irritabilitatem delere, et morbis chronicis generis saepe nervosi, imo etiam et morti, viam patefacere ; Ut e X perientia omnium hominum, qui falsis ratiociniis et meris figmentis non deludiantur, e videnter patet. Hoc, ni fallor, nostro Poetae apprime innotuit, qui sic lepide canit:

ado, His jam paucis praemissis, de Vini,

in systema totum, essectibus, multo facilius ejus in morbis occurrendis actionem explicabimus. Hic vero notandum est, Omne 3 quibus ullo modo adversare Valet, esse generis nervosa debilioris, Vel eos, in quibus, vis vitae vel energia nerVOsa, a qVacunqUe causa imminuitur; res ita se habere videtur in multis a contagio, ceu typho, Peste, vel a mi asmate ceu febre intermittente ori undis

28쪽

dio QN AEDAM DE VINO.

undis morbis. Antequam ad rationem ejus actionis in his morbis occurrendis reddendam progrediamur, hic obserVare juvat, vim Vitae, seu energiam nervosam his in morbis manifeste imminutam esse, et hanc energiae imminutionem ab actione contagionis, qualiscunque sit debilitante, originem

habere. Contagium hoc corpori admotum, ita ut effectus suos edere posset, causa morbi Occasionalis nuncupata fuit; jamdudum vero homines exploratum habebant, et luculenter nunc dierum patet, contagiones, in quosdam solummodo, non in omneS, CX aeqUO agere ; hinc eruere oportet, aliquid

horum temperiei proprium, sive sit haereditarium, sive contingens, eos his morbis, magis aliis hominibus, obnoxios efficere ;haec idiosynerasis causa praedis ponens medicis audit, eaque est, quae, si adsit, venenum magis nocivum reddit. Neminem latet, hanc morborum contagiosorum causam praedis ponentem, a causis debilitantibus, ceu timore, immodica Vene-xe, nimia inebriatione, frigore, &c. oriri. Hinc

29쪽

QUAEDAM DE VINO.

Hinc nobis concludendum est, quicquid actioni veneni corpus impenetrabile essicit, illi vigorem et energiam necessario praebere, seu potius energiam systematis nervosi imminutam reficere '. Sunt et alia multa fateri cogor, quae in hunc modum agunt, ceu victus lautus, exercitatio modica et similia; sed eodem tempore, quo Vinum corpus sirmat, alios edit effectus, chylificationem promovet, et animum laetificat, unde timoris actioni, quae corpora contagii impressioni obnoxia efiiciendo, tantopere pollet, Obviam itur, imo etiam et frigoris actio qua-

danterius resistitur.3tio, His de secundo capite jam paucis praefatis, de Vini in morbis medendis acti

Ono Nunquam satis laudendus Gregorius, practicus ille celeberrimus, satis eheu l jam abreptus inimicis, in praelectionibus suis factum hoc percuriosum enarrat ; scilicet, quod, cum ipse medicinae studio apud Leidam incumbebat, febris intermittens epi demice grassata, et ex as studiosis Brittannis, unus tantummodo aquam bibebat ; caeteri libras Vinibinas a prandio in dies potabant. Febris intermittens aquae potorem solum corripuit,

30쪽

QUAEDAM DE VINO.

one nunc disserere nosmet accingimus; quoniam Vero ejus effectus, quando de ejus actione in morbis occurrendis agenteS, jamjam perfunctorie perstrinXimus, minus eo hie dici restat. Vinum in morbis debilioris generis solummodo ex usu fore olim memoravimus, sive quibus a causarum eXcitantium natura, cerebri energia multum imminuitur, ob materiae contagiosae actionem in systema ner-VOsum, unde haec energia imminuta omnibus functionibus transmittitur ; ut In functionibus animalibu8 patet, Im, Voluntariorum motuum debilitate. ado, Motuum Voluntariorum irregularitate, ab eorum debilitate pendente.

Mio, Sensationis defectu vel diminuti

one.

4to, Sensuum intimorum debilitate et irregularitate. Necnon in functionibus vitalibus ;Imo, Pulsuum debilitate. st do,