Religio rationalis seu De rationis judicio, in controversiis etiam theologicis, ac religiosis, adhibendo, tractatus

11쪽

RATION ALIS,

De Rationis udicio , in

Controversiis etiam Theologicis, ac religiolis, adhibendo.

Eritatis diviae, I a sertim salutaris, cum pietate conjundiae no irla,magitum est generis humani bonum ideoque magna cura Uaerendum ne velut caeci in tenebris Versantes, ab erroribus intelledius ad errores morum, quod pronuna est, delabamur. Praeter caetera eX-

perientia docet, homines qui erroneas circa re igionem opiniones fovent, facile alios a se dissidentes pro haereticis damnare, tum vexare atque umigere, ac postquam contra rationem credere assueverunt, A, etiam

12쪽

. RELIGIO

etiam aliis in rebus contra rationem ut agant assuescere. Sed dum circa veritatem agnoscendam de controversiis ad fidem divinam aereligionem spectantibus agitur primum in ipsis limine magna occurrit controversia, de eo ipso quisnam quo medio eas controversias judicare debeat. Deus quidem Optimus Maximus, absque controversia st Jude supremus, irrefragabilis sed is nunc inter litigantes peciale decretum voce sua pro-Prie loquendo non pronunciat: sic-υ nec Filius Mus unigenitus Judex vivorum ac mortuorum ab eo conititutus Verbum autem Dei

seriptum nobis relictum, non est proprie Judex nam id est norma secundum quam aliquis judicare debet. Sicut lex ipsa non judicat proprie, sed secundum legem alis

quid ab aliquo judicatur. Uiuetur igitur non polle aliter fieri, quam ut in controverbis fidei seu altrionis, veritas,d ipsius ver- , Dri te Sacrae Scripturae verus

13쪽

R S. sensus, hoc tempore, per aliqUem istorum trium modorum habeatur: nempe, aut per Ecclesiae ut vec piris visibilis in terra, scilicet Pontificis Romani, sive Concilii, authoritatem, ut volam Pontificii, qui sibi Catholicorum Romanorum appellationem vendicant aut

per Spiritus sineti in cordibus electorum dictamen, ut statuunt plerique Protestantes ius Evangelici

vel Resormati nominari volunt, ac aliquatenus similiter ii qui Enthusia toc atoue Quakeri nuncta pantur aut Genique per rationis sanae, in unoquoque homine, verbum

Dei legitime Xpendentis A Uicium , ut existimant alii aliqui

Christiani. Atqui . authoritin ista E clesiae, quae tandem in Pontificis Romani aut horitatem cibi vitur, in decretis circa religionis controversias ferendis, ipsa inquam tum Ecclesie tum Pontificis Romani authoritas, Sacrae Scripturae verbis

inniti fertur ea nonnisi rationis 3 huma

14쪽

6 RELIGIO humanae ope ex S. Scriptura per eonsequentiam colligitur,ejusdem que rationis ope, huic Ecclesiae, vel liuic homini applicatur. Et num ista Ecclesia sit vera Christi Ecclesia, nonne ratiocinationibus, X notis Ecclesiae,&c confirmatur: Et num iste si verus ac legitimus Pontifex, praesertim si plures simul existant qui nomen istud sibi ven- dicent, prout tapenumero per schismata extiterunt in denique quis nam sit verborum Pontificis verus sensus, nonne ratione dijudicatur. lino ipse Pontifex, nonne rationis

humanae ope aliquid de ipsis fidei

controveritis decernere dicitur λ

Videatur Belluminus Jesulta Cardinalis, qui ita scripsit, Concilia, se ipsos contisces, in Controversia

rum dei et eripiate eruenda, humano more procedere per ratiocinationem conch sione d ducere , adhibendo scrutinium siripturae, ac Traditionum, consensumque veterum injuiren , c. De conciliis Lib. II. c. 2. Et Hieronymus a S. Hya

15쪽

RATIONALIS Vcintho Carmelit , in idea colloquii I horuniensis, Actione II. controvo sub finem. Neque enim summus Pontifex, vel etiam ipsa concilia inquit eam babent ocultatem, qui Propbetis, Aposto is, Evangeli ias in rat ut statim ex immediato a tu ciet in agnoscant quid tris , quid nonsu Sed cou- tormiter ad humanum modum procedunt, veritatem digen iscrutinio investigantes, sec. 2. piritus Dei Sanctus per Apostolos a Christo ipso misti, loquens, erat sane judex certus omnium de religione controversiarum , Ut Chrolui per illum. Sed etiam tunc quod Apostoli spiritu sancto dictante docebant, rationis ope ab hominibus verba divina cSacram Scripturam examinantibus, recite ac laudabiliter dijudicabatur Uideatur exemplum illo

ter a Spiritus Sanct Us, non ante

16쪽

33. c concessis tuo tibi Spis: ius S ita idtet , adum Liriit cui non idem dictat, inde rincipio

non communi convincii veritate

ne illeat. Nunc autem quum scrificile possit ut quis de Spiritus Sancti afflatu non vere glorietur, ac intcrim spiritu phanatico atque Phantastico ut nonnulli Enthusiastae, in absurda abripiatur; dc quum crus Sacrae Scripturae sensus non possit ex Spiritu banctoria quopiam homine innabitante,& victilina illa Spiritus Sandi inhabitatio ex Sacra Scriptura probari, nisi per circulum vitiolum ac eius quod in principio quaeritur, petitionem Ut Becanus adversus Paraeum ostendit Restat igitur illud tertium, ut in istis con troversiis veritas, dc inprimis vera Sacrae Scripturae sententia, quaenam sit, per rationem sanam, ab homine tinoquoque ea praedito dijudicetur. Hoς

17쪽

divanarum norma suam humanam ratiocinationem ponant. At vero

isti Christiani, confitentur, ipsa reli ionis Christianae propria mysteria seu dogmata, nequaquam sis a ratione humana excogitata sive inventa, verum ex Dei ipsus revelatione per filium ejus Jesum Christum tradita. Indicavit id ex iis qui Christiani Unitarii nominantur, Faustus Socinus, in Tractatu de Authoritate Sacrae ScriptUrae, Cap. I. Umde ostendendo rationibus cujusmodi nam debeant esse religionis Christiante axiomata vel decreta , ita scripsit Ouod enim ad rationes attinet haec nimis fallax Uia est , iure quae ex divina patefaciti m pen

det quali est Christiana resi-gio, c. Et alter ex iisdem Johannes

18쪽

sablinena Superant 'vides ratI9-nem mystc a , Se non e Vertunt non exstin uunt illa hujus lumen , Sed perficiunt. Imo ratio migeria qui Eper se in venire nonpol rat,sib revelata, percipit sola, amplectitur, debenuit. Et alius loachimus tegmannus, senior, ita silam suorumque sententiam declarauu de udice controversiarum fidei Lib. I. c. 3.

innote cere illa o mnino debeat eis tamen istare Velatio, quin ac si ra docebimi, eon in tu uteris, ita comparat , ut 8 vi rerum PLi sophicarum notitiu saltem mediocri, valde indigeat: Non ecm ac

Et deinde, uam Ou ratio humana

non invenit fidei Christianae mystcaia ram ostquam Deo per Chr sum

19쪽

RATIONALI s. Irsum revelata sint, ratio sana ea esse Vera agnoscit probat. Haec ille. Renaonstrantibus, Simon Epi-kopius ita hac de rescripsit, Instit. d heol. c. I. Ratio necta non si ficisa omne verum in V niendum. Nam

se us Δυinos rationas solius auxillo excogitare homo non potest. At revelatos T rehendere O dijudicars Iotest quomodo ni intestgeodi, scundum molem ejus qui idos enun-

cravit.

Et Stephanus Curcellaeus Inst. Rel Chr. c. xvi I statuit, Rationis humanae usum in inveniendas iis quae ad cultum Dei pertinent in religione revelata, quatis est tum Iuda ea, tum Christiana, nullum amplius locum habere videri,d C. Sed fre-

uentior ejus i me' inquit in iis

se se nobis, elata sunt, xpendendas. ens enim nostra non est, rationem humanam absque revelatione divi- apos capere mysterias dei, aut deii judicare absit. Hoc tantum vo- lumus, rationis es expendere, an

20쪽

1 RELIGIO ingura aliquod de quo movetur quo s. insacru contineatur, necne, an consentiat vel 1 Iugnet aliis quae cla- γ ibi traduntur qui genuinus loci alicujus co utroveri sensu sit , aut qui nens Dei nos in . a Scriptura atroquentis &c. Certe in rincipiis naturalibus a ratione humana observatis ac collodiis, nonnisi naturalis Theologia at quereligio, qua 'lis et eorum qui u Dei sisenonainantur,consti ita p,,lles , non autem relio io Chri Luna. Sed interim sciciatque religionis mysteriis, in verbo Dei scriptoreVelatis, quatenus revelata sunt cognoscendis, intelligendis, ac dijudicandis non est arcencitis, imo ad haec adhibendus, rationis sanaeulus Ratio sana dicitur, facultas intellectionis quae est ab affectuum

ceptis pravis opinionibus, a prae-Judiciis, udiciu in rectum impedientibus ac urbantibus, veluti morbis animi, libera ac repurgata

Tali