장음표시 사용
171쪽
praestare promisit C. Seio, eumque fundum postea vendiderit, his verbis adiectis, Quo iure quaque
conditione hodie est: emptor C. Seio ad praestationem frumenti non erit obnoxius. Est igitur, ut apparet,haec obligatio merὸ personalis, quoniam videlicet personae semel obligatae perpetuo adhaeret, neque rem aut rei possessorem comitatur. Sed Melanchthon,quem virum honoris,ut ipsius authoritas eruditioq; postulat, non contumeliae causa nomino,atisq; praeterea nonnulli discrimen hoc non videntes, ius horum redituum reale esse arbitrati sunt. quod ex eo intelligi potest, quia tales venditiones seruitutibus fundorum , ut actui, & itineri comparant. a quibus tamen longe lateque disterunt. quia quum personales obligationes rei possessorem non sequantur, quemadmodum Vlpianus ait in l. j. g. si haeres. D. ad senatusconsul. Trebel. contra hae seruitutes rei, ut ita dieam, visceribus
inhaerent,& rem quocunque abeat consequuntur. Qua de causa etiam actiones reales harum nomine nobis competere perspicuum est ex. g. aequὸ si agat quis. De actionib. lib. Inst. iiij. utpote quae nostrae sint. vnde formulac5cipitur, Hanc rem meam esse aio .contra quam in his reditibus, qui quanuis a nobis verὸ & non simulatὸ empti sunt, non tamen nostri esse dicentur. neque illa formula a nobis peti possimi, sed ea potius quae personalis actionis
propria est. Aio te mihi dare facere oportere. Id quod apertissimὸ Vlpianus docet in l. obligationum. D. de in.&oblig. ubi etsi via ructus aut sundi reditus ex stipulatione promittatur: tamen obligationis
172쪽
i tationis eius substantiam in eo non consistere respondit, ut seruitutem nostram faciat , sed ut nobis sponsorem obliget ad dandam seruitutem. ex quo etiam responsum iis volumus qui hunc eontractum similem esse emptioni iudicarunt, quae sub conditione redimendi facta est: in qua fundus aut eius reditus ea conditione emptus emptori perit. Nam eo casu verὸ empta res transit in emptoris dominium: hic tantum ius in perso nam quaeritur. ex quo actio quoque personalisl nascitur. Eone igitur reditus emptori perie, si
fundus in contractu nuncupatas intereat: quo-
niam usus fructus ex stipulatione debitus fundo sublato perit Z Minime. Hoc enim inter utrun- que interest,quod usust uctus ius est,ut ait Caius, in corpore , quo sublato & ipsum tolli necesse est L secunda D. usuis. hic autem reditus ius est in persona; quia persona obligata quotannis dare sacere tenetur : neque emptor per se ipse potest fractus percipere contra quam in fructuario , qixit ipse arbitrio suo sus sque manibus fructus ut potei mos sibique proprios percipiet. qua de causa etia Scaevola in lege fundi Trebatiani D. de usu &vsus leg. si testator uxori suae fundi certi reditum quoad viuet dari voluit : perspicuὶ respondit,
posse tutorem haeredis fundum vendere , nequei tamen legatariae emptorem obligari: sed tutorem eam debere quantitatem annuam quam viuus pateris. ex locatione fundi redigere consueuerat.
quid ita Z quoniam ea personalis obligatio est, & si re quidem ipsa& corpore pendeat: adeo ve
173쪽
eo corpore perempto ipsum quoque ius perimatur. contra quam in illa de qua loquimur usitata emptione vectigalium, aut ea de qua commemorat Scaevola in do leg. vlt. de coni. empl. in quibus si certus fundus exprimatur, tamen quoniam
perinalis obligatio est , quae ab eo non pende idem ius a stipulatore quaeritur , quod a credit re iis in rebus quae illi pignori datae sunt. quae
quanuis perimantur , quoniam tamen inperinam obligatio est, ius creditoris non imminuunt vlt. inib. mod. re. eont. l. si inter colonum. g.quicquid D. de pignor. l. praetor ait g .est praeterea D. de reb. auct. iud. Ex quibus breuiter
disputatis intelligi posse arbitror quod supra diximus, neque necessarium esse , ut obligatio ad rem referatur,& incertu semper de expressum fundii reditus costituatur: neque si sortὸ constitutus si periculum ad emptorena pertinere.praesertim quuum ea conditione no iuuentur debitores, sed potisis creditorum comodum utilitasque proeliretur.quibus ne solam debitoris fidem alia nulla hypotheca&cautione adhibita sequantur inter dicitur. Vtut sit, illud constat, usitata vectigali uni emptionem eo tantdm casu probanda esse, quum in omne tempus alienatur pecunia : neque de eat reddenda creditori cauetur. quoniam quidem,Vt ante dixi, emptio eo casu non mutatio facta intelligatur. Quare quid eo casi dicendum sit quum obligatio de reddenda pecunia facta est , aut certo die , aut arbitrio creditoris, ea lege ut interim
unua quaedam pensio exsoluatur, non difficile est
174쪽
est intelligi. Quum enim vera ea mutatio sit, emptioni contraria, foenerationi plane similis, Vtpote quae siue menstrua ,siue annuasit nihil interest, nemini dubium esse debet, quin tanquam turpis i& illiberalis quaestus .improbanda & repudianda sit. Iam hoc loco quaeri solet a plerisque,
de legato cuius mentio fit in l. tertia g. vlt. D. de ann. legat. quum testator sim mam quandam pecuniae legauit, haeredesque iussit quandiu pecumam legatario non soluerent, certam ei pensonem annuam soluere, an is quaestus legitimus existimari possit. praesertim eo casu quo summae principalis solutio in arbitrium legatarii eollata est; quoniamquidem annuorum redituum pensionem turpem atque improbam esse ostendimus.
Verum huiusce disputationis explicatio facilior est, quam ut longa oratione indigeat. Nam siue sors a legatario nunquam peti possit, sed in haeredis arbirium eollata si t, siue legatario rei icta sit,
alteratrius optio , nunquam is reditus annuus ad foenerationem accedere videri potest. quippe qyi neque ex mutuo, neque ex legatarii pacto c5- uento aut procuratione ad eum redit: sed merast spmtanea testatoris liberalitate O munificentia proficiscitur. adeo ut quantiis non haeredes testator damnaueriti sed id quod sibi ex mutuo dato debebatur ita a debitore legauehit, ut quan rdiu pecuniam creditor non petat, neque eam debitor ex solitat, certa quadam annua summa pendatur usurae nomine, 'nam tamen iure testator .
ipse in vita manens exigere sine Reheratiqne non
175쪽
poterat, imatum valeat: propterea qudd nulli legat rii opera id factum est , & debitor de tota
summa. urgeria testatore appellarique videatur. Ali praeterea usurarum , foenerationum genera existunt penὸ innumerabilia, quae Persequi atque enumerare otiosi potius quam eruditi scriptoris arbitramur. Nobis vero non quot modi collocandae pecuniae sint de toto enim hoc genere, ut Cicero scribit, commodius a quibusdam optimis viris ad medium Ianum sedentibusqu*m vllis philosophis vlla in schola disputatur sed quae & cuius generis usurς tolerari ac probari posse videantur, ab initio'propositum fuit exponere. In quo si quae nos a veritate falsa abduxit opinio quemadmodu quidem accidere potuisse
non dubitamus. non enim ii sumus qui vera nos ubique cernere affirmemus. homines enim sisemus, quorum peccati supplicium in veri ;gnorantia & inuestigatione positum a Deo immortali est cogit re homines debebunt , mare nos in-srestas esse infestum de seopulosum, in quo si nati uis nostra non optimum semper tenere cursiim potuit, minus sortasse mirandum est: quum quidem alioru t m multa maxima ac miserrima naufrasia iisdem saepe in locis appareant. Quoςirca is meos ' mihi , aliis errores Indicandos atque in vulgus proserendos eruditi ct ingeniosi homine existim bunt, hoe enim a facturos esse Ii- quos confido,& ve perbreui id faciant vehementer peto spero eos non maledicὸ ut contumeliose de parito hoc libello detracturos : praeser-
176쪽
tim quum alioriam, qui ante me scripserunt pe eata sane grauissima& manifestissima, in quibus me efferre atque ostentare potui, fatis habuerim vel tacendo dissimulare , vel certό verecundὶ &pudenter indicare.&quanuis me nonulli ut aper- alios notarem nominatim etiam appellarem, saepe multumque hortati sint , propterea quod meam de illorum eruditissimis commentariis opinionem indicandam esse iudicabant, praeser- Llim quum libri quidam ab iis , neque ita multis ante annis conscripti& editi, propter summam, ut arbitror, eorum doctrinam in pretio habeantur , niihi tamen non tanti fuit nostrum hoc te-nue&paruum opusculum in vulgus probare,ut naturam meam obliuiscerer, qua semper a studio concertandi& aliorum existimationem laedendi mirificὸ etiam atque extam abhorrui. Quod meum consilium , totumque hoe in adolescen- tium studiis adiuuandis prop0stum quoniam egregio in Rempublicam animo susceptum est, spero fore, ut homines nisi qui vehementer erunt malevoli non aspernentur , in meliorem etiam partem aceepturi sint.
177쪽
bris singulariter explanantur.
Lienatio utru verὰ satin mutuo IOIAltero tauto, quae summa conti
Antichresis quid sit Is3 Antichresis quid significet apud
Martianum is Antichresis an probari possit is Aristotelis. Jc Platonis descenore sententia , iis As usurarusii,quid fit a LBEneficii debitoris. &faeneratio is disserentia I 8 Entesim usura,qui dat γε Centesimae usurae casus primus t I 89 Cetesimae 'surae casus sectaus 9 σCentesima usuret casis tertius s a Ceresim vium casus quartus 'o Certare cum usuris fructibus praediorum, quid sit apud Ciceronem richrysostomi dein ratione sententia iis Collatione & depositione sunῖi, quid sit apud lurisconsuli. . sConcilii Niceni de sceneratione
Dibitor soluens stanus an iniuste faciat iso Drachmalis usura, quid Ty Ebiptio redituumvsitat an iusta& tolerabilis sit . 3ς
enerari extraneis, cur perini- sum Iudaeis I ode Foeneratione Niceni concilii. sententia ' i i De Foeneratioue Chrysostomi sententia i s Foenerationis& beneficiid bitoris disserentia Foeneratores similes lenonita ia γFoenus quid sit 1 t enus unde dictum sit ibidem Finnus qua de causa pernussum
apud Romanu. . Foenus legitimusti fixa Foenus nauticum so
Fce'us nauticum iustum acJUitimum Foenoris ac usurae dissewtia
Renoris & societatis disseretii 31 enoris negotiationem non esse
Foenori similimae sunt usurae quaestuosae Ia de F nore Aristotelis Platonis sententia I Is de F nore Lactantii sententia in Fructus vice usuraru obtinere uFructuum usurae quare permisi non sint is
178쪽
I. N DFructuum vice usuras obtinere,
quid sit apud Vlpianum ronctionis verba quid significet di Fungi collatione & depositione quid sit apud Iuris. ibidem
eius quod Interest,& poenae differentia eius quod Interest & usurae disse rentia Ibidem eius quod Interest species quot sint ibidem Id quod Interest utriam spectetur an pecunia a Sob id quod Interest , usuras tantum debeti 'ludaeis cur permissum scenerari
LA, tantii sententia de Benore
i Legitima usura γ' Legitimum scenus , ita Lenonibus Reneratores similes sunt Leuiores usurae quae se Locatio saepe pro locationis mercede Locatio interdum ipsa sers,interdum accessio arLugdunenses pecuniae permutationes 133MAritimae usurae Maxima usuraquet dicae Moderatae usurae ibidem Mora quot modis in mutuo committatur so Mutui contractus in vita neces- saria sa Mutui contractus quid a societate disserat 13o ex Mutuo utrum omne quod ia-Ε x. terest. honeste peti possit poin Mutuo quot modis commit-.tatur mora r
Nauticum foenus iustum ac legitimum εἶ λNegotiationem scenoris non esse legitimam ita Niceni concilii de foeneratione semetia i to β' xio sola virum usurarum
apud Aristotelem quid significet 123 PEcunia traiectitia 2
ex nuda Pecunia non tantum emolumenti , quantum ex ea
quae industriae coniuncta estos Platonis & Aristotelis de faenore
Pinna quid sit, de quid disserat ab
ζο ' uod interest Poena usuras legitimas exceden tium rio Poenae de usurae disserentia 44 Pinnam praeter usuram interdum
pQu posse - P na plerunq :pro usura dici QR druplatores III a uanti plurimi aecessio, quid ab usura disserat ΑΔ infanti plurimi ratio utruJlaberi a pecunia possit o. in is uos surae scenori simili mae ir Edemptionis cotractu pro- I barine ac recipi oporteat
179쪽
INDEX.. Redituum emptio usitata an iusta Vsuraecentesimae casustertius 3c tolerabilissit Vsurae cetesmet casus quart' io
Reuouatio sortis oli permissa V sura d pr tereaquod interest Societatis iacenoris disseren- Vsuram 5 praeterea pinnam inter; tia peti posse H a Societate , mutui contractus Usura cessante ratione damni ces- quid differat stare. Sortis renouatio oli permissa δ Vsurae fructuum quare permissae
ex Sortis genere virum usura perpetuo consistat os ciera usurae sunt centesimς 97
dum aut detrimentum Traiectitia pecunia 3 9
Vsura unde dicta sit a 'Vsura proprie sumpta quid significet ibidem Vsura plerunq; pro foenore s . sura quaru reruc6sistat 3.3cit Vsura virum ex sortis genere perpetuo consi stat Vsura nihil aliud quam copensatio eius quod interest 3.Vsura quid disserat a quanti plurimi accessione HI Usura centesima quid sit Z Vsura drachmalis quid ibidem Vsura Iegitima G .Vsura maxima quae dicatur γε Vsura semis,triens.&cis Vsura unciaria Usurae definitio Vsurae scenoris disserentia
Vsurare poenae disserentia 4 Vsurae eius quod interest dis
rentia ' Vlurae cetesimae casus primus 3ILV curae ceresimae casus fecund'
Vsuret in mutuo pleruq; iustet iis
Vsurae leuiores quae usurae maritimae FI usurae moderatae psVsurae quaestuos; scenori simillimae fa Vsurae quibus casibus dupi u superet lia 6. Vsurae solutae anseruari possint 3 4. Vsurae viriletiam sine ulla moria peti recte possint σι Vsuret utru ex mora an litis c6testatione debeatur a s Vsurarii aliae officio iudieis debetur,alic per stipulatione 6 in Vsuraritas quid sit γ i. Vsurara cursus utrii oblatione sola iterrumpatur 3o.Vibrarii vice fruobtinere 2 r. Vsurarii usuras
nunqua permissas fuisse . νV sumas citra stipulationei deberi
bifaria G. Vsuras etiai uiuo recte peti s9.Vsuras ex cuius', damni ratione moderandas
Usuras ob id quod interest, tantudeberi r. Vsuras ob vlum solii deberi Q suras pro cuiuique regionis more olim peti solitas 0. V suras supra duri uexigi no posse ior. Usuras vice fructuu obtinere ,quid litapua Vlpia.